ROL.10-01-26.06-SGCzerwiec 2026 · 23 kroki · ok. 51 min · 43 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Żywienie i dobrostan krów mlecznych
Gospodarstwo mleczne: 60 krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej w oborze wolnostanowiskowej, trzy grupy żywieniowe po 20 sztuk, żywienie systemem PMR. Dawka podstawowa z wozu paszowego pokrywa potrzeby bytowe i 15 kg mleka, a krowy wydajniejsze dostają resztę mieszanki treściwej ze stacji paszowej (najwyżej 1,5 kg naraz).
Zadanie to sześć tabel obliczeń. Kroki idą w kolejności arkusza: tabela po tabeli, a w dużych tabelach wiersz po wierszu albo grupa po grupie. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje rachunek, z którego wziąłem wpis. Wszystkie liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Tabela z arkusza odtworzona na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Trzy liczby, na których stoi całe zadanie:
1 kg mieszanki treściwej pokrywa produkcję 2 kg mleka o zawartości 4 % tłuszczu,
zapotrzebowanie białkowe liczę z dodatkiem 5 % (tak podaje norma w arkuszu),
dopuszczalna różnica między dawką a normą to ±10 %.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 43 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 33 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. Część pól tabel (np. sucha masa bytowa i produkcyjna) nie ma osobnego kryterium, ale wpisuję je, bo bez nich nie da się policzyć wierszy ocenianych.
Kroki 1-5 · po tym etapie masz 10 z 43 kryteriów (pkt)
Krok 1: Krowy dające 25 kg mleka: przydział i liczba odpasów
Kryteria: ,
R.1.1 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 25 w kolumnie Indywidualny dzienny przydział mieszanki dla krowy [kg/szt.]: 5
R.1.6 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 25 w kolumnie Liczba odpasów krowy przy stacji paszowej: 4
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Oblicz indywidualny dzienny przydział mieszanki treściwej oraz liczbę odpasów przy stacji paszowej dla krów należących do I grupy żywieniowej według ich wydajności mlecznej – tabela 1.
Reguła jest jedna dla całej tabeli:
dawka PMR z wozu pokrywa 15 kg mleka, więc ze stacji paszowej krowa dostaje mieszankę tylko na nadwyżkę,
1 kg mieszanki to 2 kg mleka, czyli przydział = (produkcja - 15) : 2,
jednorazowo krowa pobiera najwyżej 1,5 kg, więc liczba odpasów = przydział : 1,5, zaokrąglona w górę.
Dla 25 kg: (25 - 15) : 2 = 5 kg, a 5 : 1,5 = 3,33 - trzy odpasy dałyby tylko 4,5 kg, więc potrzebne są 4.
Komórki przydziału i odpasów są w arkuszu scalone dla całej grupy o tej samej wydajności - jeden wpis obejmuje cztery krowy.
Typowe błędy
Zaokrąglenie liczby odpasów „matematycznie” (3,33 → 3) - przy 3 odpasach krowa nie pobierze całej porcji (R.1.6).
Dokument po tym kroku
Krok 2: Krowy dające 28 kg mleka
Kryteria: ,
R.1.2 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 28 w kolumnie Indywidualny dzienny przydział mieszanki dla krowy [kg/szt.]: 6,5
R.1.7 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 28 w kolumnie Liczba odpasów krowy przy stacji paszowej: 5
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz indywidualny dzienny przydział mieszanki treściwej oraz liczbę odpasów przy stacji paszowej dla krów należących do I grupy żywieniowej według ich wydajności mlecznej – tabela 1.
(28 - 15) : 2 = 6,5 kg mieszanki dziennie.
6,5 : 1,5 = 4,33 → w górę 5 odpasów (4 odpasy po 1,5 kg to tylko 6 kg).
Dokument po tym kroku
Krok 3: Krowy dające 30 kg mleka
Kryteria: ,
R.1.3 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 30 w kolumnie Indywidualny dzienny przydział mieszanki dla krowy [kg/szt.]: 7,5
R.1.8 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 30 w kolumnie Liczba odpasów krowy przy stacji paszowej: 5
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz indywidualny dzienny przydział mieszanki treściwej oraz liczbę odpasów przy stacji paszowej dla krów należących do I grupy żywieniowej według ich wydajności mlecznej – tabela 1.
(30 - 15) : 2 = 7,5 kg.
7,5 : 1,5 = 5 - dzieli się bez reszty, więc nie ma czego zaokrąglać: 5 odpasów.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Krowy dające 32 kg mleka
Kryteria: ,
R.1.4 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 32 w kolumnie Indywidualny dzienny przydział mieszanki dla krowy [kg/szt.]: 8,5
R.1.9 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 32 w kolumnie Liczba odpasów krowy przy stacji paszowej: 6
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz indywidualny dzienny przydział mieszanki treściwej oraz liczbę odpasów przy stacji paszowej dla krów należących do I grupy żywieniowej według ich wydajności mlecznej – tabela 1.
R.1.5 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 33 w kolumnie Indywidualny dzienny przydział mieszanki dla krowy [kg/szt.]: 9
R.1.10 Dzienna produkcja mleka [kg/szt.] 33 w kolumnie Liczba odpasów krowy przy stacji paszowej: 6
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz indywidualny dzienny przydział mieszanki treściwej oraz liczbę odpasów przy stacji paszowej dla krów należących do I grupy żywieniowej według ich wydajności mlecznej – tabela 1.
(33 - 15) : 2 = 9 kg; 9 : 1,5 = 6 odpasów - wynik bez reszty, więc nie dopisuję „zapasowego” siódmego odpasu. Zaokrąglenie w górę dotyczy tylko wyniku z resztą.
Kontrola całej tabeli: przydział rośnie o 0,5 kg na każdy kilogram mleka ponad 15 kg, a liczba odpasów nigdy nie maleje.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2: średnia masa ciała i wydajność
Kroki 6-7 · po tym etapie masz 15 z 43 kryteriów (pkt)
Krok 6: Liczba krów i ich masa ciała
Kryteria: , ,
R.2.1 w pozycji Liczba krów w I grupie żywieniowej [szt.]: 20
R.2.2 w pozycji Ogółem masa ciała krów w I grupie żywieniowej [kg]: 13 000
R.2.3 w pozycji Średnia masa ciała krów w I grupie żywieniowej [kg]: 650
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Oblicz średnią masę ciała oraz średnią dzienną produkcję mleka krów w I grupie żywieniowej – tabela 2.
sucha masa: 18,45 kg leży w przedziale 17,75-24,25 kg → zgodna z normą.
Dawka PMR ma być zbilansowana na krowę 650 kg i 15 kg mleka - wszystko ponad to pokrywa stacja paszowa z tabeli 1.
Typowe błędy
Porównanie różnicy w jednostkach (np. 5,41 MJ) zamiast w procentach normy.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela 5: zapotrzebowanie na pasze i wóz paszowy
Kroki 15-21 · po tym etapie masz 38 z 43 kryteriów (pkt)
Krok 15: Ilość paszy na jeden dzień dla 60 krów
Kryteria: ,
R.5.1 Kiszonka z kukurydzy w kolumnie Ilość paszy PMR na 1 dzień dla 60 szt. krów [kg]: 1 200
R.5.2 Sianokiszonka z traw w kolumnie Ilość paszy PMR na 1 dzień dla 60 szt. krów [kg]: 1 200
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na pasze dla stada 60 sztuk krów w gospodarstwie oraz minimalną pojemność wozu paszowego do zadania paszy PMR na jeden odpas – tabela 5.
Dawka PMR × 60 krów:
kiszonka z kukurydzy: 20 × 60 = 1 200 kg,
sianokiszonka: 20 × 60 = 1 200 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Siano, mieszanka i razem na jeden dzień
Kryteria: , ,
R.5.3 Siano łąkowe w kolumnie Ilość paszy PMR na 1 dzień dla 60 szt. krów [kg]: 60
R.5.4 Mieszanka treściwa w kolumnie Ilość paszy PMR na 1 dzień dla 60 szt. krów [kg]: 120
R.5.8 Razem w kolumnie Ilość paszy PMR na 1 dzień dla 60 szt. krów [kg]: 2 580
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na pasze dla stada 60 sztuk krów w gospodarstwie oraz minimalną pojemność wozu paszowego do zadania paszy PMR na jeden odpas – tabela 5.
Mieszanka wchodzi do sumy dziennej (jest składnikiem PMR), ale ma przekreślone kolumny roczne - tabela liczy rocznie tylko pasze objętościowe.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Kiszonka z kukurydzy na cały rok z rezerwą
Kryteria:
R.5.5 Kiszonka z kukurydzy w kolumnie Razem zapotrzebowanie z rezerwą [dt]: 5 694
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na pasze dla stada 60 sztuk krów w gospodarstwie oraz minimalną pojemność wozu paszowego do zadania paszy PMR na jeden odpas – tabela 5.
365 dni × 1200 kg = 438 000 kg. Kolumna jest w decytonach (1 dt = 100 kg): 4 380 dt.
Pozostawienie wyniku w kilogramach albo przeliczenie na tony zamiast na decytony.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Sianokiszonka na cały rok z rezerwą
Kryteria:
R.5.6 Sianokiszonka z traw w kolumnie Razem zapotrzebowanie z rezerwą [dt]: 5 256
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na pasze dla stada 60 sztuk krów w gospodarstwie oraz minimalną pojemność wozu paszowego do zadania paszy PMR na jeden odpas – tabela 5.
Roczne: 4 380 dt (tyle samo co kiszonki, bo dawka też 20 kg). Rezerwa 20 %: 876 dt, razem 5 256 dt.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Siano łąkowe na cały rok z rezerwą
Kryteria:
R.5.7 Siano łąkowe w kolumnie Razem zapotrzebowanie z rezerwą [dt]: 240 - 241
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na pasze dla stada 60 sztuk krów w gospodarstwie oraz minimalną pojemność wozu paszowego do zadania paszy PMR na jeden odpas – tabela 5.
60 kg × 365 = 21 900 kg = 219 dt. Rezerwa 10 %: 21,9 dt, razem 240,9 dt (wynik z jednym miejscem po przecinku, jak każe nagłówek tabeli).
Dokument po tym kroku
Krok 20: Pasza na jeden odpas
Kryteria:
R.5.9 Ilość paszy na 1 odpas dla 60 szt. krów [kg]: 1 290
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na pasze dla stada 60 sztuk krów w gospodarstwie oraz minimalną pojemność wozu paszowego do zadania paszy PMR na jeden odpas – tabela 5.
Paszę podaje się w dwóch równych odpasach (rano 50 %, po południu 50 %): 2 580 : 2 = 1 290 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 21: Minimalna pojemność wozu paszowego
Kryteria:
R.5.10 Minimalna pojemność wozu paszowego potrzebna do zadania paszy PMR na 1 odpas dla 60 szt. krów [m3]: 3,3 - 3,4
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na pasze dla stada 60 sztuk krów w gospodarstwie oraz minimalną pojemność wozu paszowego do zadania paszy PMR na jeden odpas – tabela 5.
1 m³ paszy PMR waży 390 kg: 1290 : 390 = 3,31 m³ → po zaokrągleniu do jednego miejsca 3,3 m³.
Klucz przyjmuje 3,3 albo 3,4. W praktyce wóz dobiera się z zapasem, bo 3,3 m³ to minimalnie mniej niż 3,31 m³ - zaokrąglenie w górę (3,4) też jest poprawne.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Tabela 6: dobrostan krów
Kroki 22-23 · po tym etapie masz 43 z 43 kryteriów (pkt)
Krok 22: Kojec grupowy: liczba krów i powierzchnia
Kryteria: ,
R.6.1 w pozycji Ogólna powierzchnia kojca grupowego w oborze [m2]: 100
R.6.2 w pozycji Powierzchnia kojca grupowego w oborze dla 1 sztuki [m2/szt.]: 5
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj oceny dobrostanu bydła na podstawie warunków utrzymania krów w gospodarstwie – tabela 6.
Z treści zadania: każda grupa żywieniowa (20 krów) jest w osobnym kojcu 10 × 10 m.
liczba zwierząt w kojcu: 20 szt.,
powierzchnia kojca: 10 × 10 = 100 m²,
na jedną krowę: 100 : 20 = 5 m²/szt.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Wymagana powierzchnia i ocena dobrostanu
Kryteria: , ,
R.6.3 w pozycji Minimalna powierzchnia kojca dla 1 sztuki [m2/szt.]: 4,5
R.6.4 w pozycji Minimalna powierzchnia kojca wymagana dla jednej grupy żywieniowej krów w gospodarstwie [m2]: 90
R.6.5 w pozycji Ocena dobrostanu: Spełnia minimalne wymogi
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj oceny dobrostanu bydła na podstawie warunków utrzymania krów w gospodarstwie – tabela 6.
Z tabeli minimalnych powierzchni (kojce bez wydzielonych stanowisk, na ściółce) dla krowy: 4,5 m²/szt.
Dla grupy: 4,5 × 20 = 90 m². Kojec ma 100 m², krowa ma 5 m² ≥ 4,5 m² - spełnia minimalne wymogi.
Typowe błędy
Odczytanie normy dla jałówki (2,20 m²) zamiast dla krowy (4,50 m²) - wiersz tabeli łączy krowę z jałówką cielną powyżej 7 miesiąca ciąży.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.