ROL.11-01-21.06-SGCzerwiec 2021 · 17 kroków · ok. 31 min · 37 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Rozpoznanie ras i inseminacja lochy
Zadanie dotyczy sztucznego unasienniania loch: rozpoznanie ras loch i wybór lochy gotowej do unasienniania, rozpoznanie ras knurów i wybór dawcy nasienia do krzyżowania towarowego, dobór sprzętu i materiałów oraz wypełnienie zaświadczenia unasienniania lochy.
Ten sam arkusz był też w sesji styczeń 2025, a klucze oceniania obu sesji różnią się szczegółami (data zaświadczenia i numeracja kryteriów rezultatu 4) - tu kryteria są według klucza z czerwca 2021.
Kroki idą w kolejności arkusza. Każdy zaczyna się poleceniem z arkusza. Najpierw rozpoznaję rasy (zdjęcie + kraj pochodzenia), a dopiero potem wybieram zwierzę - z opisu zachowania lochy i z cech knura wydrukowanych w arkuszu. Zaświadczenie wypełniam pole po polu wyłącznie danymi ze strony 4 arkusza. Wybory i wpisy sprawdziłem w skrypcie z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Tabele i zaświadczenie z arkusza odtworzone na stronie, nad tabelami - charakterystyka loch i knurów ze zdjęciami z arkusza. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d” - rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
To materiał do nauki do egzaminu, nie porada weterynaryjna ani instrukcja wykonania zabiegu.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 37 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 28 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 10 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 1: Rasy loch polskiego pochodzenia (1-3)
Kryteria: , ,
R.1.1 wpisane przy Lp. 1 nazwa rasy wielka biała polska
R.1.3 wpisane przy Lp. 2 nazwa rasy puławska
R.1.5 wpisane przy Lp. 3 nazwa rasy polska biała zwisłoucha
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na zdjęciach rasy loch. Na podstawie opisu ich zachowania wybierz lochę będącą w fazie skutecznego unasienniania. Uzupełnij tabelę Rozpoznanie ras i wybór lochy do unasienniania.
Rasy rozpoznaję po wyglądzie na zdjęciu i po kraju pochodzenia podanym w charakterystyce. Nazwę wpisuję w pełnym brzmieniu, bez skrótów:
biała, uszy stojące - wielka biała polska,
czarno-biała (łaciata) - puławska,
biała, uszy zwisające na oczy - polska biała zwisłoucha.
Typowe błędy
Skróty WBP i PBZ zamiast nazwy - tabela wymaga nazwy rasy w pełnym brzmieniu.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Rasy loch z USA (4-5)
Kryteria: ,
R.1.7 wpisane przy Lp. 4 nazwa rasy hampshire
R.1.9 wpisane przy Lp. 5 nazwa rasy duroc
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na zdjęciach rasy loch. Na podstawie opisu ich zachowania wybierz lochę będącą w fazie skutecznego unasienniania. Uzupełnij tabelę Rozpoznanie ras i wybór lochy do unasienniania.
czarna z białym pasem przez łopatki i kończyny przednie - hampshire,
rudobrązowa - duroc.
Klucz dopuszcza zapis fonetyczny nazw ras („hempszir”, „durok”).
Rozpoznaj na zdjęciach rasy loch. Na podstawie opisu ich zachowania wybierz lochę będącą w fazie skutecznego unasienniania. Uzupełnij tabelę Rozpoznanie ras i wybór lochy do unasienniania.
Fazę skutecznego unasienniania poznaje się po odruchu tolerancji: locha stoi nieruchomo przy próbie dosiadania. Przeglądam opisy:
pohukuje, obskakuje inne lochy, srom obrzęknięty i zaczerwieniony - objawy rui, ale bez odruchu tolerancji - NIE,
spokojna, nie wykazuje odruchu tolerancji, gęsty śluz - NIE,
stoi - nie rusza się przy próbie dosiadania, charakterystyczne poruszanie uszami, śluz rujowy - TAK.
Typowe błędy
Wybór lochy 1 lub 4 z powodu obrzęku i zaczerwienienia sromu - bez odruchu tolerancji to jeszcze nie czas zabiegu (R.1.2).
Dokument po tym kroku
Krok 4: Wybór lochy: lochy 4-5
Kryteria: ,
R.1.8 wpisane przy Lp. 4 wybór - nie
R.1.10 wpisane przy Lp. 5 wybór - nie
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na zdjęciach rasy loch. Na podstawie opisu ich zachowania wybierz lochę będącą w fazie skutecznego unasienniania. Uzupełnij tabelę Rozpoznanie ras i wybór lochy do unasienniania.
niespokojna, nie toleruje obskakiwania przez inne lochy - NIE,
nie reaguje na próby wyzwolenia odruchu tolerancji, nie toleruje knura - NIE.
TAK stoi tylko przy jednej losze - polskiej białej zwisłouchej (nr 3). Ją opisze zaświadczenie.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Rozpoznanie ras i wybór knura
Kroki 5-7 · po tym etapie masz 18 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 5: Rasy knurów 1-2 (USA)
Kryteria: ,
R.2.1 wpisane przy Lp. 1 nazwa rasy duroc
R.2.3 wpisane przy Lp. 2 nazwa rasy hampshire
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na zdjęciach rasy knurów. Wybierz potencjalnie najlepszego dawcę nasienia do krzyżowania towarowego dwurasowego, prowadzonego w celu poprawienia cech mięsności u potomstwa. Uzupełnij tabelę Rozpoznanie ras i wybór knura dawcy nasienia do krzyżowania towarowego.
rudobrązowy knur - duroc,
czarny z białym pasem - hampshire.
To te same rasy co lochy 4 i 5, tylko w innej kolejności - sprawdzam zdjęcie, a nie numer.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Rasy knurów 3-4 (Polska, Belgia)
Kryteria: ,
R.2.5 wpisane przy Lp. 3 nazwa rasy wielka biała polska
R.2.7 wpisane przy Lp. 4 nazwa rasy pietrain
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na zdjęciach rasy knurów. Wybierz potencjalnie najlepszego dawcę nasienia do krzyżowania towarowego dwurasowego, prowadzonego w celu poprawienia cech mięsności u potomstwa. Uzupełnij tabelę Rozpoznanie ras i wybór knura dawcy nasienia do krzyżowania towarowego.
biały, uszy stojące, pochodzenie Polska - wielka biała polska,
biały w ciemne łaty, „świnia czteroszynkowa”, pochodzenie Belgia - pietrain.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Wybór knura do poprawy mięsności
Kryteria: , , ,
R.2.2 wpisane przy Lp. 1 wybór - nie lub tak
R.2.4 wpisane przy Lp. 2 wybór - nie lub tak
R.2.6 wpisane przy Lp. 3 wybór - nie
R.2.8 wpisane przy Lp. 4 wybór - tak lub nie
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na zdjęciach rasy knurów. Wybierz potencjalnie najlepszego dawcę nasienia do krzyżowania towarowego dwurasowego, prowadzonego w celu poprawienia cech mięsności u potomstwa. Uzupełnij tabelę Rozpoznanie ras i wybór knura dawcy nasienia do krzyżowania towarowego.
Krzyżowanie ma poprawić cechy mięsności potomstwa, więc porównuję zawartość mięsa w tuszy z charakterystyki: duroc 61,0%, hampshire 60,9%, wielka biała polska 60,3%, pietrain 63,5% (do tego małe otłuszczenie i „cztery szynki”).
pietrain - TAK,
duroc, hampshire, wielka biała polska - NIE.
Uwaga z klucza: TAK może stać tylko przy jednej rasie spośród duroc, hampshire i pietrain - przy dwóch TAK trzy kryteria przepadają. Klucz uznaje każdą z tych trzech ras za dobry wybór; wybieram tę, która w danych z arkusza ma najwięcej mięsa. Wielkiej białej polskiej klucz nie dopuszcza.
Typowe błędy
TAK przy dwóch rasach mięsnych naraz - wtedy klucz odbiera punkty R.2.2, R.2.4 i R.2.8.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Sprzęt i materiały do unasienniania
Kroki 8-11 · po tym etapie masz 27 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 8: Transport i przechowywanie nasienia
Kryteria: ,
R.3.1 wpisana termotorba
R.3.2 wpisana termo-box lub lodówka
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Z dostępnego sprzętu i materiałów dobierz sprzęt i materiały niezbędne do transportu i przechowywania nasienia oraz wykonania zabiegu unasienniania lochy. Uzupełnij tabelę Sprzęt i materiały do transportu i przechowywania nasienia oraz wykonania zabiegu unasienniania lochy/loszki.
Nasienie knura przychodzi w pojemniczku i jest nasieniem świeżym (nie mrożonym), więc z listy biorę:
Termotorba - transport z punktu do gospodarstwa,
Termo-boks (TB) - przechowywanie do zabiegu (klucz dopuszcza też lodówkę).
Nazwy przepisuję dokładnie tak, jak w wykazie - klucz wymaga pełnych nazw.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Higiena przed zabiegiem
Kryteria: , ,
R.3.3 wpisana woda
R.3.4 wpisany środek myjący
R.3.5 wpisany papier toaletowy lub ręcznik papierowy
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Z dostępnego sprzętu i materiałów dobierz sprzęt i materiały niezbędne do transportu i przechowywania nasienia oraz wykonania zabiegu unasienniania lochy. Uzupełnij tabelę Sprzęt i materiały do transportu i przechowywania nasienia oraz wykonania zabiegu unasienniania lochy/loszki.
Przed wprowadzeniem katetera trzeba umyć i osuszyć okolicę sromu:
Woda,
Środek myjący,
Papier toaletowy lub ręcznik papierowy.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Zabieg unasienniania lochy
Kryteria: , ,
R.3.6 wpisany kateter inseminacyjny
R.3.7 wpisany pojemniczek z nasieniem
R.3.8 wpisany żel inseminacyjny
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Z dostępnego sprzętu i materiałów dobierz sprzęt i materiały niezbędne do transportu i przechowywania nasienia oraz wykonania zabiegu unasienniania lochy. Uzupełnij tabelę Sprzęt i materiały do transportu i przechowywania nasienia oraz wykonania zabiegu unasienniania lochy/loszki.
Kateter inseminacyjny - u lochy nasienie podaje się kateterem,
Pojemniczek z nasieniem,
Żel inseminacyjny - nawilża końcówkę katetera.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Kontrola wykazu: tylko sprzęt do lochy
Kryteria:
R.3.9 wpisane są wyłącznie nazwy sprzętu i materiałów stosowanych do wykonania zabiegu unasienniania lochy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Z dostępnego sprzętu i materiałów dobierz sprzęt i materiały niezbędne do transportu i przechowywania nasienia oraz wykonania zabiegu unasienniania lochy. Uzupełnij tabelę Sprzęt i materiały do transportu i przechowywania nasienia oraz wykonania zabiegu unasienniania lochy/loszki.
Osobne kryterium (R.3.9) wymaga, żeby w wykazie były wyłącznie pozycje potrzebne do unasienniania lochy. Odrzucam:
pipetę, osłonkę na pipetę, pistolet inseminacyjny i słomkę z nasieniem - to sprzęt do unasienniania krów nasieniem w słomkach,
kontener z ciekłym azotem, zamrażarkę i urządzenie do rozmrażania - nasienie knura w pojemniczku nie jest mrożone,
lodówkę - zamiast niej mam termo-boks; klucz uznałby jedną z nich, druga byłaby zbędna.
Osiem linii, osiem pozycji - żadnej zbędnej.
Typowe błędy
Dopisanie pistoletu inseminacyjnego „na wszelki wypadek” - jedna zbędna pozycja odbiera punkt R.3.9.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Zaświadczenie unasienniania lochy/loszki
Kroki 12-17 · po tym etapie masz 37 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 12: Nagłówek: locha czy loszka, data i numer
Kryteria:
R.4.1 wpisana jest data wystawienia zaświadczenia: data egzaminu (7 czerwca 2021 r.)
w wierszu „Locha/loszka*” skreślam „loszka”; nr wpisu do księgi/rejestru zostawiam pusty - wpisuje się go tylko, gdy zwierzę jest w księdze (przypis **), a dane o tym milczą,
rasa - wybrana locha nr 3: polska biała zwisłoucha (klucz przyjmuje też PBZ),
numer identyfikacyjny - klucz wymaga tu numeru PL223358899001, czyli numeru podanego w danych jako „numer siedziby stada posiadacza loch”. Innego numeru lochy w arkuszu nie ma,
Numer w rejestrze pokryć - z danych: 12 (według objaśnienia 1 to kolejny numer zaświadczenia dla samic unasiennianych po raz pierwszy w danym roku - nasza locha jest unasienniana po raz pierwszy).
Typowe błędy
Rasa wybranej lochy z innego wiersza tabeli - zaświadczenie dotyczy lochy z odruchem tolerancji (R.4.2).
Dokument po tym kroku
Krok 14: Posiadacz samicy, numer siedziby stada, adres
Nr zabiegu: locha jest unasienniana po raz pierwszy, więc wpisuję 1 (klucz tego pola nie ocenia),
Reinseminacja: to pierwszy zabieg, nie powtórny - pole nie może być zaznaczone; stawiam kreskę „–” (klucz przyjmuje brak wpisu, „-” albo „0”),
Numer identyfikacyjny knura: numer uszny z opakowania - PL265612122324, po znaku w kratce. Numer wpisu knura do księgi zostaje pusty - dane go nie podają.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Podpis osoby dokonującej unasienniania
Kryteria:
R.4.10 wpisany jest podpis wykonującego zabieg - XYZ
W polu „pieczęć podmiotu i podpis osoby dokonującej unasienniania” wpisuję nazwisko wykonującego zabieg z danych: XYZ.
Podpisu posiadacza samicy nie składam - podpisuje się hodowca, nie inseminator. Pola „Nazwa podmiotu” dane nie podają, więc zostaje puste.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.