ROL.11-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 19 kroków · ok. 43 min · 50 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Chów i pielęgnacja owiec i kóz
Zadanie dotyczy chowu owiec i kóz i składa się z sześciu tabel: przyporządkowanie ras do gatunku i typu użytkowego, kości głowy barana na schemacie, narzędzia do zabiegów zootechniczno-pielęgnacyjnych, ocena zdań o minimalnych warunkach utrzymania (na podstawie rozporządzenia wydrukowanego w arkuszu), zdania o układzie pokarmowym i preliminarz pasz dla stada 100 matek.
Kroki idą tabela po tabeli. Każdy zaczyna się poleceniem z arkusza. Przy tabeli 4 każde zdanie porównuję z konkretnym paragrafem rozporządzenia, a preliminarz pasz liczę wiersz po wierszu. Obliczenia i oceny sprawdziłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE; rasy, numery na schemacie, nazwy narzędzi i ocenę zdań o układzie pokarmowym podaję tak, jak wymaga klucz.
Co widać w podglądzie. Tabele arkusza odtworzone na stronie, przy tabeli 2 schemat z arkusza, w tabeli 3 zdjęcia narzędzi. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d” - rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
To materiał do nauki do egzaminu, nie instrukcja wykonywania zabiegów u zwierząt.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 50 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 38 punktów - można stracić 12 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 9 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 1: Suffolk, Burska, Wrzosówka
Kryteria: , ,
R.1.1 Lp.1, Suffolk, wpisane: gatunek - owca i typ użytkowy - mięsny
R.1.2 Lp.2, Burska, wpisane: gatunek - koza i typ użytkowy - mięsny
R.1.3 Lp.3, Wrzosówka, wpisane: gatunek - owca i typ użytkowy - kożuchowy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przyporządkuj poszczególne rasy, wymienione w Tabeli 1. Gatunek i typ użytkowy ras zwierząt gospodarskich do gatunku owca lub koza oraz określ ich przynależność do jednego z podanych typów użytkowych wstawiając znak X w odpowiednim miejscu kolumn Gatunek i Typ użytkowy właściwy dla danej rasy zwierząt.
W każdym wierszu stawiam dokładnie dwa znaki X: jeden w kolumnie gatunku i jeden w kolumnie typu użytkowego - tak każe uwaga pod tabelą i tak sprawdza klucz.
Suffolk - owca, typ mięsny,
Burska - koza, typ mięsny,
Wrzosówka - owca, typ kożuchowy.
Typowe błędy
Dwa znaki X w kolumnach typu (np. mięsny i wełnisty) - kryterium wymaga jednego typu na rasę.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Toggenburska, Karakuł, Texel
Kryteria: , ,
R.1.4 Lp.4, Toggenburska, wpisane: gatunek - koza i typ użytkowy - mleczny
R.1.5 Lp.5, Karakuł, wpisane: gatunek - owca i typ użytkowy - smuszkowy
R.1.6 Lp.6, Texel, wpisane: gatunek - owca i typ użytkowy - mięsny
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przyporządkuj poszczególne rasy, wymienione w Tabeli 1. Gatunek i typ użytkowy ras zwierząt gospodarskich do gatunku owca lub koza oraz określ ich przynależność do jednego z podanych typów użytkowych wstawiając znak X w odpowiednim miejscu kolumn Gatunek i Typ użytkowy właściwy dla danej rasy zwierząt.
Toggenburska - koza, typ mleczny,
Karakuł - owca, typ smuszkowy (smuszki to skórki jagniąt),
Texel - owca, typ mięsny.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Saaneńska, Angorska, Czarnogłówka
Kryteria: , ,
R.1.7 Lp.7, Saaneńska, wpisane: gatunek - koza i typ użytkowy - mleczny
R.1.8 Lp.8, Angorska, wpisane: gatunek - koza i typ użytkowy - wełnisty
R.1.9 Lp.9, Czarnogłówka, wpisane: gatunek - owca i typ użytkowy - mięsny
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przyporządkuj poszczególne rasy, wymienione w Tabeli 1. Gatunek i typ użytkowy ras zwierząt gospodarskich do gatunku owca lub koza oraz określ ich przynależność do jednego z podanych typów użytkowych wstawiając znak X w odpowiednim miejscu kolumn Gatunek i Typ użytkowy właściwy dla danej rasy zwierząt.
Saaneńska - koza, typ mleczny,
Angorska - koza, typ wełnisty (daje włókno moher) - to nie owca, choć typ jest wełnisty,
Czarnogłówka - owca, typ mięsny.
Typowe błędy
Zaliczenie rasy angorskiej do owiec - w tabeli to koza (R.1.8).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2. Kościec głowy barana
Kroki 4-6 · po tym etapie masz 17 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 4: Oczodół, kość łzowa, kość jarzmowa
Kryteria: , ,
R.2.1 Oczodół, wpisane: 5
R.2.2 Kość łzowa, wpisane: 6
R.2.3 Kość jarzmowa, wpisane: 7
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na schemacie kośćca głowy barana wskazane struktury anatomiczne i uzupełnij Tabelę 2. Kościec głowy barana, wpisując cyfry odpowiadające nazwom struktur anatomicznych w odpowiednim miejscu tabeli.
Numery stoją wokół czaszki na schemacie z arkusza. Zaczynam od struktur wokół oka:
oczodół - otwór, w którym leży gałka oczna - numer 5,
kość łzowa - przed oczodołem, w jego przyśrodkowym kącie - numer 6,
kość jarzmowa - pod oczodołem, tworzy łuk policzka - numer 7.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Kość nosowa, możdżeń, kość ciemieniowa
Kryteria: , ,
R.2.4 Kość nosowa, wpisane: 8
R.2.5 Możdżeń, wpisane: 1
R.2.6 Kość ciemieniowa, wpisane: 2
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na schemacie kośćca głowy barana wskazane struktury anatomiczne i uzupełnij Tabelę 2. Kościec głowy barana, wpisując cyfry odpowiadające nazwom struktur anatomicznych w odpowiednim miejscu tabeli.
kość nosowa - długa kość grzbietu pyska - numer 8,
możdżeń - kostny rdzeń rogu, wyrastający z kości czołowej - numer 1,
kość ciemieniowa - na szczycie czaszki, między nasadami rogów - numer 2.
Typowe błędy
Wpisanie przy możdżeniu numeru rogu (3) - możdżeń to kość wewnątrz rogu, róg to jego pochwa rogowa (R.2.5).
Dokument po tym kroku
Krok 6: Róg i kość czołowa
Kryteria: ,
R.2.7 Róg, wpisane: 3
R.2.8 Kość czołowa, wpisane: 4
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Rozpoznaj na schemacie kośćca głowy barana wskazane struktury anatomiczne i uzupełnij Tabelę 2. Kościec głowy barana, wpisując cyfry odpowiadające nazwom struktur anatomicznych w odpowiednim miejscu tabeli.
róg - zewnętrzna, skręcona pochwa rogowa - numer 3,
kość czołowa - szeroka kość czoła nad oczodołami - numer 4.
W każdym wierszu jest jeden numer, a numery 1-8 wykorzystałem po razie.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 3. Narzędzia i zabiegi
Kroki 7-9 · po tym etapie masz 25 z 50 kryteriów (pkt)
Na podstawie ilustracji narzędzi i sprzętów zamieszczonych w Tabeli 3. Narzędzia, sprzęty używane do zabiegów zootechniczno-pielęgnacyjnych u owiec i kóz rozpoznaj i wpisz do tabeli odpowiednią nazwę narzędzia lub sprzętu oraz nazwę odpowiedniego zabiegu zootechniczno-pielęgnacyjnego wykonywanego za pomocą tego narzędzia/sprzętu, wybierając spośród nazw znajdujących się pod tabelą.
Nazwy biorę z dwóch list pod tabelą - każdej nazwy narzędzia i każdego zabiegu używam tylko raz, więc najpierw dobieram pary pewne, a potem resztę.
nożyce (zielone, sprężynowe) - korekcja racic,
dekornizator (elektryczny, z przewodem) - dekornizacja, czyli usuwanie zawiązków rogów,
kleszcze Burdizzo (masywne szczypce) - kastracja.
Typowe błędy
Nazwa narzędzia bez nazwy zabiegu w kolumnie (3) - kryterium obejmuje obie kolumny wiersza.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Narzędzia 4-5: elastrator, kolczykownica
Kryteria: ,
R.3.4 Lp.4, kolumna (2) wpisane: elastrator i kolumna (3) wpisane: kurtyzowanie (dopuszcza się kastracja)
Na podstawie ilustracji narzędzi i sprzętów zamieszczonych w Tabeli 3. Narzędzia, sprzęty używane do zabiegów zootechniczno-pielęgnacyjnych u owiec i kóz rozpoznaj i wpisz do tabeli odpowiednią nazwę narzędzia lub sprzętu oraz nazwę odpowiedniego zabiegu zootechniczno-pielęgnacyjnego wykonywanego za pomocą tego narzędzia/sprzętu, wybierając spośród nazw znajdujących się pod tabelą.
elastrator (rozwierak z gumowymi pierścieniami) - kurtyzowanie, czyli skracanie ogona gumowym pierścieniem. Kastracja jest już przy kleszczach Burdizzo, a nazwy zabiegu można użyć tylko raz (klucz dopuszcza tu też kastrację),
kolczykownica - znakowanie zwierząt kolczykami.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Sprzęt 6-8: czochradło, wanna, maszynka
Kryteria: , ,
R.3.6 Lp.6, kolumna (2) wpisane: czochradło i kolumna (3) wpisane: pielęgnacja sierści i masaż skóry
R.3.7 Lp.7, kolumna (2) wpisane: wanna do kąpieli racic i kolumna (3) wpisane: kąpiel racic w roztworze dezynfekcyjnym
R.3.8 Lp.8, kolumna (2) wpisane: maszynka do strzyżenia i kolumna (3) wpisane: strzyża
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie ilustracji narzędzi i sprzętów zamieszczonych w Tabeli 3. Narzędzia, sprzęty używane do zabiegów zootechniczno-pielęgnacyjnych u owiec i kóz rozpoznaj i wpisz do tabeli odpowiednią nazwę narzędzia lub sprzętu oraz nazwę odpowiedniego zabiegu zootechniczno-pielęgnacyjnego wykonywanego za pomocą tego narzędzia/sprzętu, wybierając spośród nazw znajdujących się pod tabelą.
czochradło (szczotki na ramieniu) - pielęgnacja sierści i masaż skóry,
wanna do kąpieli racic - kąpiel racic w roztworze dezynfekcyjnym,
maszynka do strzyżenia - strzyża.
Obie listy są wykorzystane w całości, każda nazwa raz.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4. Minimalne warunki utrzymania owiec i kóz
Kroki 10-12 · po tym etapie masz 34 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 10: Zdania 1-3: matki z jagniętami i koźlęta
Kryteria: , ,
R.4.1 Lp.1, wpisane TAK
R.4.2 Lp.2, wpisane NIE
R.4.3 Lp.3, wpisane NIE
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie fragmentu z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, dokonaj analizy warunków znajdujących się w Tabeli 4. Analiza i wybór minimalnych warunków utrzymywania owiec i kóz, wpisz TAK lub NIE w zależności od spełnienia minimalnych warunków utrzymywania owiec i kóz.
Każde zdanie porównuję z paragrafem rozporządzenia - TAK tylko wtedy, gdy liczby i warunki są takie same jak w przepisie.
Matka z jagnięciem pojedynczo: 2,5 m² i dodatkowo 0,7 m² na każde następne jagnię (§ 16 ust. 2 pkt 2). Dla dwóch jagniąt: 2,5 + 0,7 = 3,2 m² - TAK.
§ 17 ust. 1 pkt 2 lit. a: w kojcu bez uwięzi pojedynczo, „z wyjątkiem koźląt” - koźląt nie trzyma się pojedynczo - NIE.
Grupowo matki z jagniętami: 1,5 m² + 0,5 m² na jagnię (§ 16 ust. 3 pkt 2), a nie 4,5 i 1,5 m² - NIE.
Typowe błędy
Zdanie 1: dodanie 0,7 m² dwa razy - dodatek dotyczy każdego NASTĘPNEGO jagnięcia, pierwsze jest w 2,5 m² (R.4.1).
Dokument po tym kroku
Krok 11: Zdania 4-6: tryczki i skopki, kozy na uwięzi i w kojcu
Kryteria: , ,
R.4.4 Lp.4, wpisane TAK
R.4.5 Lp.5, wpisane NIE
R.4.6 Lp.6, wpisane NIE
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie fragmentu z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, dokonaj analizy warunków znajdujących się w Tabeli 4. Analiza i wybór minimalnych warunków utrzymywania owiec i kóz, wpisz TAK lub NIE w zależności od spełnienia minimalnych warunków utrzymywania owiec i kóz.
Grupowo tryczki 1,5 m², skopki 0,6 m² (§ 16 ust. 3 pkt 4 i 5) - TAK.
Stanowisko na uwięzi dla kozy: długość co najmniej 1,35 m, szerokość 0,75 m (§ 18 ust. 1). Zdanie podaje 1,5 m i 0,95 m jako minimum - to nie są wartości z przepisu - NIE.
Koza dorosła pojedynczo w kojcu: 1,5 m² (§ 18 ust. 2 pkt 1); 3 m² to norma dla kozła reproduktora - NIE.
Typowe błędy
Zdanie 5 oznaczone TAK, bo „większe stanowisko też spełnia przepis” - pytanie dotyczy minimalnych wymiarów z rozporządzenia (R.4.5).
Na podstawie fragmentu z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, dokonaj analizy warunków znajdujących się w Tabeli 4. Analiza i wybór minimalnych warunków utrzymywania owiec i kóz, wpisz TAK lub NIE w zależności od spełnienia minimalnych warunków utrzymywania owiec i kóz.
Wybieg: co najmniej 4 m² na kozę i 6 m² na kozła (§ 18 ust. 4) - TAK.
Koźlęta grupowo: 1 m² na sztukę (§ 18 ust. 3 pkt 4), czyli dla 6 koźląt 6 × 1 = 6 m² - TAK.
Zdanie powtarza § 17 ust. 2: na uwięzi tylko dorosłe samice, z wyjątkiem okresu porodu i odchowu koźląt - TAK.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela 5. Układ pokarmowy owcy i kozy
Kroki 13-15 · po tym etapie masz 42 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 13: Zdania 1-3: części układu, diastema, brodawki smakowe
Kryteria: , ,
R.5.1 Lp.1, wpisane TAK
R.5.2 Lp.2, wpisane TAK
R.5.3 Lp.3, wpisane TAK
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 5. Układ pokarmowy owcy i kozy wpisując TAK, jeśli zdanie jest prawdziwe lub NIE, jeśli zdanie jest fałszywe.
Wyliczenie odcinków przewodu pokarmowego z wątrobą i trzustką jako gruczołami - TAK,
przerwa między zębami (diastema) u owiec i kóz - TAK,
brodawki smakowe na języku jako narząd smaku - TAK.
Sporządź preliminarz pasz dla stada liczącego 100 matek, z których każda karmi jedno jagnię, na okres pierwszych 60 dni laktacji. Uzupełnij Tabelę 6. Preliminarz pasz dla stada matek karmiących.
Schemat dla każdej paszy (kolumny od lewej):
dzienne dla stada = dawka na 1 szt. × 100,
na 60 dni = dzienne dla stada × 60,
strata + rezerwa [%] - wg rodzaju paszy (objaśnienie pod tabelą),
strata + rezerwa [kg] = zapotrzebowanie na 60 dni × procent,
ogółem [t] = (zapotrzebowanie na 60 dni + rezerwa) : 1000, z dwoma miejscami po przecinku.
Siano to pasza objętościowa sucha - rezerwa 10%. Dla obu rodzajów siana (po 0,50 kg): 0,50 × 100 = 50 kg, × 60 = 3 000 kg, rezerwa 3 000 × 10% = 300 kg, ogółem (3 000 + 300) : 1000 = 3,30 t.
Typowe błędy
Pozostawienie wyniku ogółem w kilogramach - ostatnia kolumna jest w tonach.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Słoma roślin strączkowych
Kryteria:
R.6.3 Słoma roślin strączkowych, Zapotrzebowanie ogółem [t], wpisane: 6,60
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź preliminarz pasz dla stada liczącego 100 matek, z których każda karmi jedno jagnię, na okres pierwszych 60 dni laktacji. Uzupełnij Tabelę 6. Preliminarz pasz dla stada matek karmiących.
Słoma to też pasza objętościowa sucha - rezerwa 10%.
Sporządź preliminarz pasz dla stada liczącego 100 matek, z których każda karmi jedno jagnię, na okres pierwszych 60 dni laktacji. Uzupełnij Tabelę 6. Preliminarz pasz dla stada matek karmiących.
Okopowe to pasze objętościowe soczyste - rezerwa 20%.
Sporządź preliminarz pasz dla stada liczącego 100 matek, z których każda karmi jedno jagnię, na okres pierwszych 60 dni laktacji. Uzupełnij Tabelę 6. Preliminarz pasz dla stada matek karmiących.
Ziarno i nasiona to pasze treściwe - rezerwa 5%. Obie pasze mają dawkę 0,20 kg:
0,20 × 100 = 20 kg, × 60 = 1 200 kg, rezerwa 1 200 × 5% = 60 kg, ogółem (1 200 + 60) : 1000 = 1,26 t - tak samo dla łubinu.
Typowe błędy
Rezerwa 10% dla owsa - ziarno to pasza treściwa, nie objętościowa (R.6.7).
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.