Przejdź do głównej treści
ROL.12-02-26.01-SGStyczeń 2026 · 15 kroków · ok. 42 min · 48 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Wymazy z rąk pracowników w zakładzie spożywczym

Zadanie. W zakładzie przetwórstwa spożywczego „Dobrowolscy” (WNI 14560302, powiat ostródzki) pobiera się zgodnie z planem zakładowym wymazy z rąk pracowników w kierunku ogólnej liczby drobnoustrojów i liczby Enterobacteriaceae. Na stanowisku są atrapy dwóch dłoni. Arkusz każe w obecności egzaminatora pobrać wymaz według Wytycznych (z założeniem i zdjęciem rękawiczek), wypełnić Umowę/zlecenie na wykonanie badań, przygotować próbkę do wysłania do laboratorium i wypełnić tabelę Ocena stopnia czystości rąk według Kryteriów mikrobiologicznych. Na całe zadanie arkusz daje 150 minut.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione w całości, krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), a każdy wpis porównano z kluczem oceniania CKE. Materiały przygotowywane na stanowisku są pokazane jako wykaz z klucza, a czynności wykonywane w obecności egzaminatora - jako lista poleceń ułożona z kryteriów klucza w ich kolejności. Nic poza tym, co podają arkusz i klucz.

Data w dokumentach. Arkusz nie podaje daty, a klucz wymaga daty egzaminu. W rozwiązaniu wpisano 14.01.2026 - pierwszy dzień części praktycznej ROL.12 (model „w”) w sesji styczeń 2026 (komunikat dyrektora CKE o harmonogramie 2025/2026, aktualizacja z 22 września 2025 r.: część praktyczna ROL.12 14-20 stycznia 2026 r.) według harmonogramu CKE. Na egzaminie wpisuje się datę dnia, w którym się go zdaje. Godziny w dokumentach są szarym opisem miejsca: na egzaminie wpisuje się rzeczywistą godzinę z sali egzaminacyjnej.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 48 kryteriów, każde za 1 punkt: 25 za rezultaty (dokumenty wypełnione w arkuszu i materiały przygotowane na stanowisku) oraz 23 za przebieg czynności, który egzaminator ocenia, obserwując pracę. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 36 punktów - można stracić 12 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: część kryteriów dopuszcza kilka wariantów (zapisy z „lub” albo ukośnikiem).

To materiał do nauki do egzaminu zawodowego, a nie porada weterynaryjna ani instrukcja postępowania ze zwierzęciem - opisuje wyłącznie to, czego wymagają arkusz i klucz oceniania CKE.

  1. Etap 1: Zakładanie sterylnych rękawiczek (przebieg 1)

    Krok 1 · po tym etapie masz 8 z 48 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Założenie sterylnych rękawiczek

    Kryteria: , , , , , , ,

    P.1.1 Zdający: otworzył opakowanie rękawiczek jednorazowych nie dotykając rękawiczek

    P.1.2 Zdający: ręką chwycił rękawiczkę za wywinięty mankiet i wsunął rękę w powstały otwór lub wsunął rękę w otwór w rękawiczce i przytrzymał rękawiczkę drugą ręką za wywinięty mankiet

    P.1.3 Zdający: naciągnął rękawiczkę na rękę nie dotykając powierzchni zewnętrznej rękawiczki (naciągał jedynie za mankiet)

    P.1.4 Zdający: nie odwinął mankietu rękawiczki

    P.1.5 Zdający: palce ręki w rękawiczce sterylnej wsunął pod odwrócony mankiet drugiej rękawiczki

    P.1.6 Zdający: dotykając jedynie zewnętrznej sterylnej powierzchni wsunął rękę w powstały otwór

    P.1.7 Zdający: naciągnął rękawiczkę na całą rękę i naciągnął mankiet

    P.1.8 Zdający: ręką w rękawiczce naciągnął mankiet rękawiczki na drugiej ręce

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Na potrzeby egzaminu na stanowisku egzaminacyjnym umieszczono atrapy dwóch dłoni, z których należy pobrać wymaz. Zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do pobrania wymazu. Wymaz pobierz w obecności Egzaminatora. W trakcie wykonywania zadania przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

    Wytyczne mówią, że wszystkie czynności przy pobieraniu próbek wykonuje się w jałowych rękawiczkach. Arkusz nie opisuje techniki ich zakładania - robi to klucz, w 8 kryteriach. Gotowość zgłasza się przez podniesienie ręki. Kryteria w kolejności klucza, jako polecenia (w nawiasie kod kryterium):

    1. Otwórz opakowanie rękawiczek jednorazowych, nie dotykając rękawiczek. (P.1.1)
    2. Chwyć rękawiczkę ręką za wywinięty mankiet i wsuń rękę w powstały otwór. (P.1.2)
    3. Naciągnij rękawiczkę na rękę, nie dotykając jej powierzchni zewnętrznej - naciągaj jedynie za mankiet. (P.1.3)
    4. Nie odwijaj mankietu tej rękawiczki. (P.1.4)
    5. Palce ręki w rękawiczce sterylnej wsuń pod odwrócony mankiet drugiej rękawiczki. (P.1.5)
    6. Dotykając jedynie zewnętrznej, sterylnej powierzchni, wsuń rękę w powstały otwór. (P.1.6)
    7. Naciągnij rękawiczkę na całą rękę i naciągnij mankiet. (P.1.7)
    8. Ręką w rękawiczce naciągnij mankiet rękawiczki na drugiej ręce. (P.1.8)

    Klucz dopuszcza też: wsunięcie ręki w otwór rękawiczki i przytrzymanie rękawiczki drugą ręką za wywinięty mankiet (P.1.2).

    Typowe błędy

    Dotknięcie zewnętrznej powierzchni pierwszej rękawiczki gołą ręką odbiera punkt P.1.3, a dotknięcie wnętrza drugiej rękawiczki ręką w rękawiczce - punkt P.1.6.

    Dokument po tym kroku
  2. Etap 2: Pobranie wymazu z rąk (przebieg 2)

    Krok 2 · po tym etapie masz 18 z 48 kryteriów (pkt)

    Krok 2: Wymaz z obu dłoni czterema wymazówkami

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    P.2.1 Zdający: wlał płyn do rozcieńczeń do pojemnika

    P.2.2 Zdający: objętość płynu do rozcieńczeń w pojemniku wynosi 40 ml

    P.2.3 Zdający: wybrał jałową wymazówkę i zwilżył ją w płynie w pojemniku

    P.2.4 Zdający: odcisnął nadmiar płynu o brzeg butelki

    P.2.5 Zdający: pobrał wymaz z ręki wycierając wewnętrzną powierzchnię dłoni, powierzchnię między palcami oraz zewnętrzne części palców w tym miejsca wokół paznokci - czynności te wykonał na jednej dłoni

    P.2.6 Zdający: wymazówkę umieścił w pojemniku z płynem

    P.2.7 Zdający: wybrał drugą jałową wymazówkę i pobrał wymaz z tej samej ręki wycierając wewnętrzną powierzchnię dłoni, powierzchnię między palcami oraz zewnętrzne części palców w tym miejsca wokół paznokci

    P.2.8 Zdający: umieścił wymazówkę w pojemniku z płynem

    P.2.9 Zdający: powtórzył czynności na drugiej ręce wycierając najpierw zwilżoną, a następnie suchą wymazówką wewnętrzną powierzchnię dłoni, powierzchnię między palcami oraz zewnętrzne części palców w tym miejsca wokół paznokci

    P.2.10 Zdający: odłamał wymazówki i zakręcił butelkę, tak by płyn się nie wylewał z pojemnika

    ok. 12 min
    Polecenie z arkusza

    Na potrzeby egzaminu na stanowisku egzaminacyjnym umieszczono atrapy dwóch dłoni, z których należy pobrać wymaz. Zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do pobrania wymazu. Wymaz pobierz w obecności Egzaminatora. W trakcie wykonywania zadania przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

    Według Wytycznych do wymazu z rąk potrzeba jednej wilgotnej i jednej suchej wymazówki do każdej dłoni (razem 4) oraz 40 ml płynu do płukania w zakręcanej jałowej butelce lub pojemniku. Wymaz pobiera się, wycierając wewnętrzną powierzchnię dłoni, powierzchnię między palcami i zewnętrzne części palców, w tym miejsca wokół paznokci. Kryteria w kolejności klucza:

    1. Wlej płyn do rozcieńczeń do pojemnika. (P.2.1)
    2. Odmierz 40 ml płynu do rozcieńczeń. (P.2.2)
    3. Wybierz jałową wymazówkę i zwilż ją w płynie w pojemniku. (P.2.3)
    4. Odciśnij nadmiar płynu o brzeg butelki. (P.2.4)
    5. Pobierz wymaz z jednej dłoni: wytrzyj wewnętrzną powierzchnię dłoni, powierzchnię między palcami oraz zewnętrzne części palców, w tym miejsca wokół paznokci. (P.2.5)
    6. Umieść wymazówkę w pojemniku z płynem. (P.2.6)
    7. Wybierz drugą jałową wymazówkę (suchą) i pobierz wymaz z tej samej ręki, wycierając te same powierzchnie. (P.2.7)
    8. Umieść wymazówkę w pojemniku z płynem. (P.2.8)
    9. Powtórz czynności na drugiej ręce: najpierw zwilżoną, a następnie suchą wymazówką. (P.2.9)
    10. Odłam końce wymazówek (bez dotykania wacika) i zakręć butelkę tak, żeby płyn nie wylewał się z pojemnika. (P.2.10)
    Typowe błędy

    Inna objętość płynu niż 40 ml odbiera punkt P.2.2. Pominięcie miejsc między palcami albo wokół paznokci odbiera punkt za wymaz z tej ręki (P.2.5, P.2.7, P.2.9).

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 3: Zdejmowanie rękawiczek (przebieg 3)

    Krok 3 · po tym etapie masz 23 z 48 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Zdjęcie jednorazowych rękawiczek

    Kryteria: , , , ,

    P.3.1 Zdający: chwycił palcami za brzeg pierwszej rękawiczki przy nadgarstku od zewnętrznej strony

    P.3.2 Zdający: chwytając rękawiczkę nie dotykał skóry

    P.3.3 Zdający: wywrócił rękawiczkę wewnętrzną stroną na wierzch i ściągnął ją do połowy palców

    P.3.4 Zdający: czynności powtórzył na drugiej ręce

    P.3.5 Zdający: po zdjęciu rękawiczek jedna znajduje się wewnątrz drugiej

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na potrzeby egzaminu na stanowisku egzaminacyjnym umieszczono atrapy dwóch dłoni, z których należy pobrać wymaz. Zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do pobrania wymazu. Wymaz pobierz w obecności Egzaminatora. W trakcie wykonywania zadania przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

    Po zakręceniu pojemnika zdejmuje się rękawiczki tak, żeby nie dotknąć nimi skóry. Kryteria w kolejności klucza:

    1. Chwyć palcami za brzeg pierwszej rękawiczki przy nadgarstku od zewnętrznej strony. (P.3.1)
    2. Chwytając rękawiczkę, nie dotykaj skóry. (P.3.2)
    3. Wywróć rękawiczkę wewnętrzną stroną na wierzch i ściągnij ją do połowy palców. (P.3.3)
    4. Powtórz czynności na drugiej ręce. (P.3.4)
    5. Zdejmij rękawiczki tak, żeby jedna znalazła się wewnątrz drugiej. (P.3.5)
    Dokument po tym kroku
  4. Etap 4: Umowa/zlecenie na wykonanie badań (rezultat 1)

    Kroki 4-11 · po tym etapie masz 33 z 48 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Zleceniodawca

    Kryteria:

    R.1.1 Imię, nazwisko/nazwa, adres: „Dobrowolscy” 14-140 Miłomłyn, ul. Topolowa 2

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Umowę/zlecenie na wykonanie badań. Wymazy / płytki kontaktowe.

    Druk każe wypełnić tylko białe pola - szare (numer umowy, zleceniobiorca, opisy metod) wypełnia laboratorium albo są wydrukowane. Zleceniodawcą jest zakład z treści zadania: Zakład przetwórstwa spożywczego „Dobrowolscy”, 14-140 Miłomłyn, ul. Topolowa 2.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Rodzaj próbki

    Kryteria:

    R.1.2 Rodzaj próbki; zaznaczone: wymazy czystościowe

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Umowę/zlecenie na wykonanie badań. Wymazy / płytki kontaktowe.

    Wymazu z rąk nie pobiera się płytką kontaktową - Wytyczne mówią wprost, że metoda odcisków agarowych nie nadaje się do oznaczania zanieczyszczenia z powierzchni rąk. X przy wymazy czystościowe.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Miejsce pobrania wymazu

    Kryteria:

    R.1.3 Miejsce pobrania wymazu lub płytki kontaktowe: wymaz z rąk/dłoni

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Umowę/zlecenie na wykonanie badań. Wymazy / płytki kontaktowe.

    W pierwszym wierszu tabeli: wymaz z rąk/dłoni.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Liczba próbek

    Kryteria:

    R.1.4 Liczba próbek: 1

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Umowę/zlecenie na wykonanie badań. Wymazy / płytki kontaktowe.

    Wszystkie 4 wymazówki trafiają do jednego pojemnika z płynem, więc do laboratorium idzie 1 próbka.

    Typowe błędy

    Wpisanie liczby wymazówek (4) zamiast liczby próbek odbiera punkt.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Data i godzina pobrania

    Kryteria:

    R.1.5 Data i godzina pobrania próbek: data i godzina egzaminu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Umowę/zlecenie na wykonanie badań. Wymazy / płytki kontaktowe.

    Klucz wymaga daty i godziny egzaminu: 14.01.2026 i rzeczywista godzina pobrania wymazu.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: WNI, powiat i pobierający

    Kryteria:

    R.1.6 Miejsce pobrania Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny (o ile dotyczy): 14560302

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Umowę/zlecenie na wykonanie badań. Wymazy / płytki kontaktowe.

    Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny zakładu: 14560302 (ocenia go klucz). Powiat z treści zadania - ostródzki - i pobierający (osoba, która pobrała wymaz: w rozwiązaniu imię i nazwisko autora) to pola, których klucz nie ocenia, ale druk ich wymaga.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Próbki zgodnie z planem

    Kryteria:

    R.1.7 Próbki pobrano zgodnie z planem; zaznaczone: TAK

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Umowę/zlecenie na wykonanie badań. Wymazy / płytki kontaktowe.

    Wymazy pobiera się „zgodnie z planem zakładowym” - X przy TAK.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Wybrana metodyka

    Kryteria: , ,

    R.1.8 Wybrana metodyka; zaznaczone: Ogólna liczba drobnoustrojów wymazy

    R.1.9 Wybrana metodyka; zaznaczone: Liczba Enterobacteriaceae wymazy

    R.1.10 Nie zaznaczone inne metody poza wymienionymi w R.1.8 i R.1.9

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Umowę/zlecenie na wykonanie badań. Wymazy / płytki kontaktowe.

    Tabela metod ma każdą z dwóch zleconych metod dwa razy: dla płytek kontaktowych i dla wymazów. Próbką są wymazy, więc X stawia się przy Ogólna liczba drobnoustrojów - wymazy i Liczba Enterobacteriaceae - wymazy i przy żadnej innej pozycji (R.1.10).

    Typowe błędy

    Zaznaczenie tych samych metod w wierszach „płytki kontaktowe” albo dodatkowej metody (Listeria) odbiera punkt R.1.10, a przy pomyłce wierszy także R.1.8 i R.1.9.

    Dokument po tym kroku
  12. Etap 5: Próbka przygotowana do wysłania (rezultat 3)

    Kroki 12-13 · po tym etapie masz 43 z 48 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Opis pojemnika z próbką

    Kryteria: , ,

    R.3.7 Na pojemniku z próbką wpisana data egzaminu

    R.3.8 Na pojemniku z próbką wpisana godzina egzaminu

    R.3.9 Na pojemniku z próbką wpisany numer 14560302

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj próbki do wysłania do laboratorium. Skorzystaj z Wytycznych dotyczących prawidłowego pobierania próbek ze środowiska produkcyjnego przemysłu spożywczego.

    Wytyczne każą opisać pobrane próbki datą i godziną pobrania wymazu oraz WNI zakładu: 14.01.2026, godzina egzaminu, 14560302.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Zawartość lodówki turystycznej

    Kryteria: , , , , , ,

    R.3.1 Zlecenie na wykonanie badań

    R.3.2 Zlecenie na wykonanie badań umieszczone jest w koszulce na dokumenty

    R.3.3 Wkład chłodzący

    R.3.4 Wkład chłodzący jest zamrożony

    R.3.5 Pojemnik z próbką

    R.3.6 4 wymazówki w pojemniku z próbką

    R.3.10 Lodówka turystyczna nie zawiera innych materiałów poza wymienionymi od R.2.1 do R.2.6

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj próbki do wysłania do laboratorium. Skorzystaj z Wytycznych dotyczących prawidłowego pobierania próbek ze środowiska produkcyjnego przemysłu spożywczego.

    Do lodówki turystycznej trafia pojemnik z próbką (4 wymazówki w płynie), zamrożony wkład chłodzący i Umowa/zlecenie w koszulce na dokumenty - Wytyczne każą zabezpieczyć zlecenie przed zamoczeniem, a próbki transportować w temperaturze 0-4°C. Nic więcej (R.3.10).

    ⚠️ Błąd w kluczu: kryterium R.3.10 odsyła do materiałów „wymienionych od R.2.1 do R.2.6”, a R.2 to tabela oceny czystości rąk - chodzi o pozycje od R.3.1 do R.3.6 (zlecenie, koszulka, wkład chłodzący, pojemnik z wymazówkami).

    Typowe błędy

    Pojemnik z mniej niż czterema wymazówkami odbiera punkt R.3.6, a zlecenie bez koszulki - R.3.2.

    Dokument po tym kroku
  14. Etap 6: Ocena stopnia czystości rąk (rezultat 2)

    Kroki 14-15 · po tym etapie masz 48 z 48 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Wymazy bez pałeczek coli i gronkowców

    Kryteria: , ,

    R.2.1 Wymaz 1: ręce dostatecznie czyste

    R.2.2 Wymaz 2: ręce czyste

    R.2.3 Wymaz 3: ręce brudne

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij tabelę Ocena stopnia czystości rąk. W tym celu skorzystaj z Kryteriów mikrobiologicznych oceny czystości rąk.

    Najpierw sprawdza się pałeczki coli i gronkowce - gdy obu nie ma, o stopniu czystości decyduje liczba bakterii tlenowych mezofilnych: poniżej 100 jtk - czyste, 100-1000 jtk - dostatecznie czyste, powyżej 1000 jtk - brudne. Wymaz 1: 500 jtk - ręce dostatecznie czyste; drugi wiersz: 20 jtk - ręce czyste; trzeci: 1100 jtk - ręce brudne.

    ⚠️ Literówka w arkuszu: drugi i trzeci wiersz tabeli mają tę samą etykietę „Wymaz 3” - klucz nazywa drugi wiersz „Wymaz 2”. Wpis idzie do wiersza według kolejności.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Wymazy z pałeczkami coli lub gronkowcami

    Kryteria: ,

    R.2.4 Wymaz 4: ręce zanieczyszczone

    R.2.5 Wymaz 5: ręce zanieczyszczone

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij tabelę Ocena stopnia czystości rąk. W tym celu skorzystaj z Kryteriów mikrobiologicznych oceny czystości rąk.

    Obecne pałeczki z grupy coli lub gronkowce koagulazododatnie oznaczają ręce zanieczyszczone bez względu na liczbę bakterii tlenowych - dlatego wymaz 4 (5 jtk, oba obecne) i wymaz 5 (80 jtk, obecne gronkowce) to ręce zanieczyszczone, choć liczba bakterii jest mała.

    Typowe błędy

    Ocena wymazu 4 albo 5 samą liczbą bakterii („ręce czyste”) to najczęstsza pułapka tej tabeli.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.