Przejdź do głównej treści
RYB.01-01-23.06-SGCzerwiec 2023 · 10 kroków · ok. 19 min · 17 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Chów karpia i połów siei

Gospodarstwo stawowe prowadzi chów karpia i podchów materiału zarybieniowego, a na jeziorze planuje połów siei. Trzeba policzyć napełnianie stawu wodą z cieku, obsadę i żywienie kroczka karpia z doborem paszy, produkcję narybku letniego gatunku ze zdjęcia oraz tkaninę sieciową wontonu do połowu siei i średnią głębokość jeziora.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy gatunków, parametry technologii, czynności, sprzęt i wyniki obliczeń do formularzy wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednego formularza - za kryteriami klucza. Obliczenia w miejscu „niepodlegającym ocenie” i wpisy, których klucz nie ocenia, są w krokach wyraźnie oznaczone.

Wiedza rybacka. Część formularzy wymaga rozpoznania gatunku ryby albo narzędzia połowu ze zdjęcia i podania danych z biologii i technologii chowu „w oparciu o własną wiedzę”. Wpisy w tych miejscach są zgodne z kluczem oceniania, a tam, gdzie klucz podaje kilka wariantów albo przedział, w kroku jest to zaznaczone. Uzasadnienia z biologii ryb i techniki rybackiej to wiedza ogólna - w krokach są tak oznaczone.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania i zestawień arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone.

Dwie wartości klucza nie wynikają z danych arkusza. Czas napełniania stawu: klucz podaje 60 h, a z danych wychodzi 24 h (8 640 m³ : 0,1 m³/s = 86 400 s). Wysokość tkaniny sieciowej: klucz podaje 6-7 m (7 × 0,87), a z definicji współczynnika obsadzania tkanina musi być wyższa niż wonton po osadzeniu - 7 : 0,87 = 8,05 m, tak samo jak długość 400 : 0,5 = 800 m, którą klucz liczy dzieleniem. W formularzu są wartości z rachunku, a w krokach - wartości z klucza i wyjaśnienie rozbieżności.

To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne sformułowania poprawne merytorycznie i podaje przedziały (obsada w kilogramach, głębokość jeziora).

Jak liczą się punkty. Klucz ma 17 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 13 punktów - można stracić 4 kryteria i nadal zdać. Przy 17 kryteriach każdy błąd rachunkowy kosztuje dużo - można stracić najwyżej 4 punkty.

  1. Etap 1: Formularz 1. Napełnianie stawu

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 3 z 17 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Przepływ i objętość stawu

    Kryteria: ,

    R.1.1 Wpisana wielkość przepływu wody w m3/s = 0,1 m3/s

    R.1.2 Wpisana objętość stawu ziemnego w m3 = 8 640 m3

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj przeprowadzenie napełniania stawu wykorzystując informacje o dostępnej ilość wody z cieku wodnego (Formularz 1).

    Ze stawu wolno pobrać 20% średniego przepływu cieku: 0,5 × 0,2 = 0,1 m³/s. Objętość stawu: 0,54 ha = 5 400 m² × 1,6 m = 8 640 m³.

    Typowe błędy

    Pominięcie zamiany hektarów na metry kwadratowe (1 ha = 10 000 m²).

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Czas napełniania

    Kryteria:

    R.1.3 Wpisany czas napełniania stawu w h = 60 h

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj przeprowadzenie napełniania stawu wykorzystując informacje o dostępnej ilość wody z cieku wodnego (Formularz 1).

    Czas = objętość : przepływ = 8 640 m³ : 0,1 m³/s = 86 400 s, a 86 400 : 3 600 = 24 h. Klucz podaje 60 h, czego nie da się otrzymać z danych arkusza (60 h oznaczałoby przepływ 0,04 m³/s). W formularzu jest wynik rachunku.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych arkusza wychodzi 24 h (8 640 m³ : 0,1 m³/s = 86 400 s) i ta wartość jest wpisana; klucz CKE przyjmuje 60 h. Na egzaminie punkt daje wartość z klucza.

    Typowe błędy

    Pozostawienie wyniku w sekundach albo dzielenie przez 60 zamiast przez 3 600.

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Formularz 2. Staw kroczkowy

    Kroki 3-5 · po tym etapie masz 9 z 17 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Obsada kroczka

    Kryteria: ,

    R.2.1 Wpisana obsada kroczka w stawie w szt. = 1 200 szt.

    R.2.2 Wpisana obsada kroczka w stawie w kg = od 300 do 600 kg

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obsady ryb w stawie kroczkowym znajdującym się w gospodarstwie, dobierz paszę z Tabeli 1 odpowiednią do żywienia kroczka. Oblicz ilość paszy do skarmienia w sezonie hodowlanym oraz oblicz jej ilość potrzebną do żywienia ryb bezpośrednio po ich obsadzeniu w stawie zgodnie z podaną dawką pokarmową (Formularz 2).

    Norma 500 szt./ha × 2,4 ha = 1 200 szt., a w kilogramach 1 200 × 0,25 kg = 300 kg (klucz przyjmuje 300-600 kg).

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Dobór paszy

    Kryteria:

    R.2.3 Wpisany rodzaj paszy z podanej tabeli 1 = Pasza B

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obsady ryb w stawie kroczkowym znajdującym się w gospodarstwie, dobierz paszę z Tabeli 1 odpowiednią do żywienia kroczka. Oblicz ilość paszy do skarmienia w sezonie hodowlanym oraz oblicz jej ilość potrzebną do żywienia ryb bezpośrednio po ich obsadzeniu w stawie zgodnie z podaną dawką pokarmową (Formularz 2).

    Kroczek karpia (250 g) pobiera granulat kilkumilimetrowy o umiarkowanej zawartości białka: pasza B (3 mm, 30% białka). Pasze A i C mają 60% białka - to pasze dla ryb łososiowatych i najmłodszych stadiów, a 8 mm (pasza D) to granulat dla ryb większych (wiedza ogólna, wybór zgodny z kluczem).

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Biomasa końcowa i pasza

    Kryteria: , ,

    R.2.4 Wpisana biomasa końcowa ryb w kg = 1 620 kg

    R.2.5 Wpisana ilość paszy w kg = 1 980 kg

    R.2.6 Wpisana dobowa dawka pokarmowa w kg / dobę = 6 kg / dobę

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obsady ryb w stawie kroczkowym znajdującym się w gospodarstwie, dobierz paszę z Tabeli 1 odpowiednią do żywienia kroczka. Oblicz ilość paszy do skarmienia w sezonie hodowlanym oraz oblicz jej ilość potrzebną do żywienia ryb bezpośrednio po ich obsadzeniu w stawie zgodnie z podaną dawką pokarmową (Formularz 2).

    Przeżywa 90% ryb: 1 200 × 0,9 = 1 080 szt. × 1,5 kg = 1 620 kg. Paszę liczy się od przyrostu: (1 620 - 300) × 1,5 = 1 980 kg, a dawka dobowa po obsadzeniu to 2% biomasy obsady: 300 × 0,02 = 6 kg/dobę.

    Typowe błędy

    Pominięcie śmiertelności (1 800 kg biomasy) albo liczenie paszy od końcowej biomasy zamiast od przyrostu.

    Dokument po tym kroku
  6. Etap 3: Formularz 3. Narybek siei

    Kroki 6-7 · po tym etapie masz 13 z 17 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Rozpoznanie: sieja

    Kryteria: ,

    R.3.1 Wpisany gatunek ryby przedstawiony na fotografii 1 = sieja

    R.3.2 Wpisana nazwa łacińska siei = Coregonus lavaretus

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Rozpoznaj gatunek ryby z Fotografii 1, którego materiał zarybieniowy (narybek letni) będzie podchowywany. Wykonaj obliczenia związane z wyprodukowaniem zakładanej ilości ryb (Formularz 3).

    Srebrzyste, wydłużone ryby z małą głową, dolnym pyskiem i płetwą tłuszczową za płetwą grzbietową to ryby sieciowate - sieja (Coregonus lavaretus). Cechy rozpoznawcze to wiedza ogólna, nazwy zgodne z kluczem.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Powierzchnia i biomasa narybku

    Kryteria: ,

    R.3.3 Wpisana powierzchnia stawów do wychowu narybku letniego siei w ha = 6 ha

    R.3.4 Wpisana biomasa odłowionego narybku w kg = 240 kg

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Rozpoznaj gatunek ryby z Fotografii 1, którego materiał zarybieniowy (narybek letni) będzie podchowywany. Wykonaj obliczenia związane z wyprodukowaniem zakładanej ilości ryb (Formularz 3).

    Powierzchnia: 600 000 szt. : 100 000 szt./ha = 6 ha. Biomasa: 600 000 × 0,4 g = 240 000 g = 240 kg.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 4: Formularz 4. Wonton i jezioro

    Kroki 8-10 · po tym etapie masz 17 z 17 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Oko tkaniny

    Kryteria:

    R.4.1 Wpisana wielkość oka tkaniny sieciowej do połowu siei = 45 mm

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ponadto zaplanuj wykonanie narzędzia połowu i zaplanuj połów siei na podstawie danych z Zestawienia 4 i Tabeli 2. Wyniki zapisz w Formularzu 4.

    Do połowu dorosłej siei wontonami (sieciami stawnymi) używa się tkaniny o oku około 40-50 mm - z Tabeli 2 pasuje 45 mm. Oka 18-30 mm łowią drobniejszą sielawę, a 110 mm - duże ryby, przez które sieja by się przecisnęła (wiedza ogólna, wybór zgodny z kluczem).

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Wysokość i długość tkaniny

    Kryteria: ,

    R.4.2 Wpisana wysokość tkaniny sieciowej w m = od 6 do 7 m

    R.4.3 Wpisana długość tkaniny sieciowej w m = 800 m

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Ponadto zaplanuj wykonanie narzędzia połowu i zaplanuj połów siei na podstawie danych z Zestawienia 4 i Tabeli 2. Wyniki zapisz w Formularzu 4.

    Współczynnik obsadzania to stosunek wymiaru sieci po osadzeniu do wymiaru tkaniny, więc tkaninę liczy się dzieleniem: długość 400 : 0,5 = 800 m (zgodnie z kluczem), wysokość 7 : 0,87 = 8,05 m. Klucz dla wysokości podaje 6-7 m, czyli wynik mnożenia 7 × 0,87 = 6,09 m - niezgodny z tym, jak sam liczy długość: tkanina niższa niż 7 m nie da wontonu o wysokości 7 m. W formularzu jest wynik z definicji współczynnika.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych arkusza wychodzi 8,05 m (7 m : 0,87) i ta wartość jest wpisana; klucz CKE przyjmuje 6-7 m (7 × 0,87 = 6,09 m). Na egzaminie punkt daje wartość z klucza.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Średnia głębokość jeziora

    Kryteria:

    R.4.4 Wpisana średnia głębokość jeziora w m = od 8 do 13 m

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ponadto zaplanuj wykonanie narzędzia połowu i zaplanuj połów siei na podstawie danych z Zestawienia 4 i Tabeli 2. Wyniki zapisz w Formularzu 4.

    Średnia głębokość = objętość : powierzchnia = 15 000 000 m³ : 1 200 000 m² (120 ha) = 12,5 m (klucz przyjmuje 8-13 m).

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.