Przejdź do głównej treści
RYB.01-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 16 kroków · ok. 32 min · 36 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Gatunki ryb stawowych, obsada i niewód

Gospodarstwo rybackie ma staw ziemny o powierzchni 20 ha, w którym produkuje ryby towarowe dwóch gatunków z ilustracji arkusza. Trzeba opisać oba gatunki, policzyć obsadę i żywienie ryby z Ilustracji 1, rozpisać odłowy w 3-letnim cyklu chowu z przesadkowaniem i obliczyć parametry narzędzia z Ilustracji 3, dopisując odzież rybaka przy sortowaniu ryb.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy gatunków, parametry technologii, czynności, sprzęt i wyniki obliczeń do formularzy wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednego formularza - za kryteriami klucza. Obliczenia w miejscu „niepodlegającym ocenie” i wpisy, których klucz nie ocenia, są w krokach wyraźnie oznaczone.

Wiedza rybacka. Część formularzy wymaga rozpoznania gatunku ryby albo narzędzia połowu ze zdjęcia i podania danych z biologii i technologii chowu „w oparciu o własną wiedzę”. Wpisy w tych miejscach są zgodne z kluczem oceniania, a tam, gdzie klucz podaje kilka wariantów albo przedział, w kroku jest to zaznaczone. Uzasadnienia z biologii ryb i techniki rybackiej to wiedza ogólna - w krokach są tak oznaczone.

Rachunki. Obsada w sztukach = powierzchnia × norma obsady, w kilogramach = sztuki × masa ryby wpuszczanej. Ryb towarowych jest tyle, ile przeżyje, a pasza do skarmienia = przyrost masy ryb × współczynnik pokarmowy. Wymiary sieci w okach liczy się z długości oka (2a) i współczynników obsadzania: liczba ok = wymiar po obsadzeniu : (2a × u). Strona 6 arkusza to miejsce na obliczenia, które nie podlega ocenie.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania i zestawień arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone.

To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne sformułowania poprawne merytorycznie, a przy terminach odłowów podaje po dwa miesiące do wyboru.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Opisy ryb i cykl chowu (24 kryteria) to wiedza z technologii chowu, obliczenia dają 10 punktów.

  1. Etap 1: Formularz 1. Karp z Ilustracji 1

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 9 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Rozpoznanie: karp

    Kryteria: , , ,

    R.1.1 Nazwa polska gatunkowa: karp

    R.1.2 Nazwa łacińska rodzaju ryb: Cyprinus

    R.1.3 Liczba par wąsów: 2

    R.1.4 Formy ułuszczenia: lustrzeń lub drobnołuski lub golec lub liniowy

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis tych ryb, odpowiednio rybę z Ilustracji 1 w Formularzu 1, a rybę z Ilustracji 2 w Formularzu 2.

    Wysokie ciało, łuski tylko w kilku rzędach na grzbiecie i bokach oraz wąsy przy pysku to karp (rodzaj Cyprinus) w odmianie lustrzeń. Karp ma 2 pary wąsów. Formy ułuszczenia karpia hodowlanego to lustrzeń (jak na ilustracji), golec i liniowy - oprócz pełnołuskiego (wiedza ogólna; klucz przyjmuje każdą z wymienionych form).

    Typowe błędy

    Wpisanie „karaś” - karaś nie ma wąsów i form ułuszczenia.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Rozród karpia

    Kryteria: , ,

    R.1.5 Wiek osiągania dojrzałości płciowej (lata): 3-4

    R.1.6 Termin odbywania tarła: maj lub czerwiec

    R.1.7 Temperatura wody podczas tarła (oC): 18

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis tych ryb, odpowiednio rybę z Ilustracji 1 w Formularzu 1, a rybę z Ilustracji 2 w Formularzu 2.

    Karp dojrzewa płciowo w 3-4 roku życia, a trze się w maju-czerwcu, gdy woda ogrzeje się do około 18 °C - dlatego tarliska karpiowe napełnia się dopiero w maju (wiedza ogólna, wartości zgodne z kluczem).

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Pokarm karpia

    Kryteria: ,

    R.1.8 Pokarm w środowisku naturalnym: Bentos lub duży zooplankton

    R.1.9 Pokarm w stawach hodowlanych: Zboża lub jęczmień lub pszenica lub granulat

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis tych ryb, odpowiednio rybę z Ilustracji 1 w Formularzu 1, a rybę z Ilustracji 2 w Formularzu 2.

    W naturze karp przeszukuje dno: zjada bentos (larwy ochotek, skąposzczety, mięczaki) i duży zooplankton. W stawach pokarm naturalny uzupełnia się zbożem (jęczmień, pszenica) albo granulatem.

    Dokument po tym kroku
  4. Etap 2: Formularz 2. Sandacz z Ilustracji 2

    Kroki 4-6 · po tym etapie masz 17 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Rozpoznanie: sandacz

    Kryteria: , ,

    R.2.1 Nazwa polska gatunkowa: Sandacz

    R.2.2 Nazwa łacińska rodzaju ryb: Stizostedion lub Sander

    R.2.3 Liczba pasów na boku ciała: 8-12

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis tych ryb, odpowiednio rybę z Ilustracji 1 w Formularzu 1, a rybę z Ilustracji 2 w Formularzu 2.

    Wydłużone ciało, dwie płetwy grzbietowe (pierwsza z twardymi promieniami), duży pysk z kłami i ciemne poprzeczne pasy na boku to sandacz - rodzaj Sander (dawniej Stizostedion, klucz przyjmuje obie nazwy). Pasów jest zwykle 8-12.

    Typowe błędy

    Pomylenie z okoniem - okoń ma 5-9 pasów, czerwone płetwy brzuszne i wysokie ciało.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Rozród sandacza

    Kryteria: , ,

    R.2.4 Wiek osiągania dojrzałości płciowej (lata): 3-4

    R.2.5 Termin odbywania tarła: kwiecień lub maj

    R.2.6 Temperatura wody podczas tarła (oC): 12

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis tych ryb, odpowiednio rybę z Ilustracji 1 w Formularzu 1, a rybę z Ilustracji 2 w Formularzu 2.

    Sandacz dojrzewa w 3-4 roku życia i trze się w kwietniu-maju przy około 12 °C; samiec buduje gniazdo na dnie i pilnuje ikry (wiedza ogólna).

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Pokarm sandacza

    Kryteria: ,

    R.2.7 Pokarm w środowisku naturalnym: Drobne ryby

    R.2.8 Pokarm w stawach hodowlanych: Chwast rybny lub drobne ryby lub granulat

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis tych ryb, odpowiednio rybę z Ilustracji 1 w Formularzu 1, a rybę z Ilustracji 2 w Formularzu 2.

    Dorosły sandacz to drapieżnik - poluje na drobne ryby. W stawach dostaje chwast rybny (drobne ryby bez wartości handlowej), a w chowie intensywnym granulat.

    Dokument po tym kroku
  7. Etap 3: Formularz 3. Obsady i żywienie karpia

    Kroki 7-9 · po tym etapie masz 23 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Obsada w sztukach i kilogramach

    Kryteria: ,

    R.3.1 Obsada ryb w stawie w sztukach (szt.): 25 000

    R.3.2 Obsada ryb w stawie w kilogramach (kg): 7 500

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie oblicz niezbędne dane dotyczące obsad i żywienia ryb z Ilustracji 1 i zapisz je w Formularzu 3.

    Obsada: 20 ha × 1 250 szt./ha = 25 000 szt.; w kilogramach: 25 000 × 0,3 kg = 7 500 kg.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Ryby towarowe

    Kryteria: ,

    R.3.3 Uzyskana ilość ryb towarowych w sztukach (szt.): 20 000

    R.3.4 Końcowa masa ryb towarowych (kg): 30 000

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie oblicz niezbędne dane dotyczące obsad i żywienia ryb z Ilustracji 1 i zapisz je w Formularzu 3.

    Przeżywa 80% ryb: 25 000 × 0,8 = 20 000 szt., a każda osiąga 1,5 kg: 20 000 × 1,5 = 30 000 kg.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Pasza i dawka dobowa

    Kryteria: ,

    R.3.5 Ilość paszy do skarmienia w czasie produkcji (kg): 90 000

    R.3.6 Dobowa dawka pokarmowa na początku produkcji (kg/dobę): 150

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie oblicz niezbędne dane dotyczące obsad i żywienia ryb z Ilustracji 1 i zapisz je w Formularzu 3.

    Współczynnik pokarmowy mówi, ile kilogramów paszy daje 1 kg przyrostu. Przyrost: 30 000 - 7 500 = 22 500 kg, pasza: 22 500 × 4 = 90 000 kg. Dawka na początku produkcji to 2% biomasy obsady: 7 500 × 0,02 = 150 kg/dobę.

    Typowe błędy

    Mnożenie współczynnika przez końcową masę ryb (30 000 × 4 = 120 000 kg) - pasza idzie tylko na przyrost.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 4: Formularz 4. Odłowy w 3-letnim cyklu chowu

    Kroki 10-12 · po tym etapie masz 30 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Pierwszy rok: tarlisko i przesadki

    Kryteria: , ,

    R.4.1 Tarlisko: Wylęg; Maj lub czerwiec

    R.4.2 Przesadka pierwsza: Wycier lub lipcówka; Czerwiec lub lipiec

    R.4.3 Przesadka druga: Narybek; Październik lub listopad

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    W Polsce ryby z Ilustracji 1 są produkowane w cyklu 3-letnim z przesadkowaniem. W oparciu o własną wiedzę uzupełnij Formularz 4 informacje na temat odłowów ryb w tym cyklu.

    Z tarliska odławia się wylęg po kilku dniach od wyklucia (maj), przenosi go do przesadki pierwszej, z której po kilku tygodniach odławia się wycier (lipcówkę) w lipcu. Przesadka druga daje jesienią narybek (październik). Kolejność cyklu karpiowego to wiedza ogólna; klucz przyjmuje po dwa miesiące (maj lub czerwiec, czerwiec lub lipiec, październik lub listopad).

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Drugi rok: zimochów i staw kroczkowy

    Kryteria: ,

    R.4.4 Zimochów: Narybek przezimowany; Marzec lub kwiecień

    R.4.5 Staw kroczkowy: Kroczek; Październik lub listopad

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    W Polsce ryby z Ilustracji 1 są produkowane w cyklu 3-letnim z przesadkowaniem. W oparciu o własną wiedzę uzupełnij Formularz 4 informacje na temat odłowów ryb w tym cyklu.

    Narybek zimuje i wiosną (kwiecień, klucz przyjmuje też marzec) odławia się narybek przezimowany. Po sezonie w stawie kroczkowym jesienią (październik) odławia się kroczek.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Trzeci rok: zimochów i staw towarowy

    Kryteria: ,

    R.4.6 Zimochów: Kroczek przezimowany; Marzec lub kwiecień

    R.4.7 Staw towarowy: Ryby towarowe (handlowe); Październik lub listopad

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    W Polsce ryby z Ilustracji 1 są produkowane w cyklu 3-letnim z przesadkowaniem. W oparciu o własną wiedzę uzupełnij Formularz 4 informacje na temat odłowów ryb w tym cyklu.

    Kroczek zimuje i wiosną (kwiecień) odławia się kroczek przezimowany, który trafia do stawu towarowego. Jesienią trzeciego roku (październik) odławia się ryby towarowe (handlowe).

    Typowe błędy

    Odłów ryb towarowych wiosną - karpia handlowego odławia się jesienią, przed sezonem świątecznym.

    Dokument po tym kroku
  13. Etap 5: Formularz 5. Brodnia i odzież rybaka

    Kroki 13-16 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 13: Nazwa narzędzia

    Kryteria:

    R.5.1 Nazwa narzędzia połowu: Brodnia

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz parametry narzędzia pokazanego na Ilustracji 3 służącego do odłowów ryb ze stawu wraz z opisem odzieży ochronnej rybaka, wykonującego sortowanie ryb podczas ich odłowu. Uzyskane wyniki i opis umieść w Formularzu 5.

    Sieć ciągniona przez staw, rozpięta między dwiema tyczkami („bykami”) na końcach, to brodnia - narzędzie do zagęszczania i odłowu ryb w stawie.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Wymiary w okach

    Kryteria: ,

    R.5.2 Długość narzędzia po obsadzeniu w okach (ok): 3 000

    R.5.3 Wysokość narzędzia po obsadzeniu w okach (ok): 80

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz parametry narzędzia pokazanego na Ilustracji 3 służącego do odłowów ryb ze stawu wraz z opisem odzieży ochronnej rybaka, wykonującego sortowanie ryb podczas ich odłowu. Uzyskane wyniki i opis umieść w Formularzu 5.

    Oko ma długość 2a = 40 mm = 0,04 m. Wzdłuż nadbory oka obsadza się ze współczynnikiem 0,8: 96 : (0,04 × 0,8) = 3 000 ok. W pionie u₁ = 0,6: 1,92 : (0,04 × 0,6) = 80 ok.

    Typowe błędy

    Pominięcie współczynnika obsadzania (96 : 0,04 = 2 400 ok) - tkanina po osadzeniu jest krótsza niż rozciągnięta.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Ogniwo i byk

    Kryteria: ,

    R.5.4 Długość ogniwa (stalca) w centymetrach (cm): 16

    R.5.5 Długość byka (tyczki na końcu narzędzia) (m): od 2,5 do 3,5

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz parametry narzędzia pokazanego na Ilustracji 3 służącego do odłowów ryb ze stawu wraz z opisem odzieży ochronnej rybaka, wykonującego sortowanie ryb podczas ich odłowu. Uzyskane wyniki i opis umieść w Formularzu 5.

    Na jedno ogniwo (stalec) nadbory przypada 5 ok: 5 × 4 cm × 0,8 = 16 cm. Byk, czyli tyczka na końcu brodni, musi być wyższy niż sieć (1,92 m), żeby rybak mógł ją prowadzić - klucz podaje przedział 2,5-3,5 m; wpisane 3 m (długość byka to wiedza ogólna).

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Odzież przy sortowaniu

    Kryteria:

    R.5.6 Odzież ochronna: Długie kurtki nieprzemakalne, buty typu wodery, fartuchy rybackie, narękawniki, rękawice gumowe, czapki ocieplane (wpisał co najmniej 4 elementy z pośród wymienionego wyposażenia)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz parametry narzędzia pokazanego na Ilustracji 3 służącego do odłowów ryb ze stawu wraz z opisem odzieży ochronnej rybaka, wykonującego sortowanie ryb podczas ich odłowu. Uzyskane wyniki i opis umieść w Formularzu 5.

    Przy sortowaniu rybak stoi w wodzie i przy mokrym stole: długa kurtka nieprzemakalna, buty typu wodery, fartuch rybacki, narękawniki, rękawice gumowe, czapka ocieplana (odłowy jesienne). Klucz wymaga co najmniej 4 elementów.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.