SPC.02-01-22.01-SGStyczeń 2022 · 24 kroki · ok. 81 min · 32 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Produkcja soku pomidorowego
Zadanie. Zakład produkuje sok pomidorowy wg zamówienia na cztery asortymenty (butelki szklane 250, 500 i 1000 ml oraz kartonik z kranikiem 3000 ml). Do wypełnienia są trzy dokumenty: zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze (tabela 1), wykaz maszyn i urządzeń z odpowiedzią Tak/Nie (tabela 2) i schemat technologiczny z czterema brakującymi operacjami. Na koniec obsługa maszyny/urządzenia przygotowanego na stanowisku.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), każda liczba jest policzona z danych arkusza, a każdy wpis porównany z kluczem oceniania CKE. Obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska jest opisana: arkusz nie mówi, co to za maszyna, więc kroki wymieniają czynności, które ocenia klucz, w jego kolejności.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria, każde za 1 punkt: 22 za wypełnione tabele i 10 za przebieg obsługi maszyny/urządzenia, który egzaminator ocenia przy stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punkty - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań.
Numer PESEL na stronie tytułowej arkusza w tym rozwiązaniu zastępuje imię i nazwisko: Bartosz Bryniarski. To materiał do nauki, a nie instrukcja stanowiskowa - przy maszynach obowiązują instrukcja obsługi egzemplarza ze stanowiska, zasady BHP i polecenia zespołu nadzorującego.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze
Kroki 1-8 · po tym etapie masz 8 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 1: Tabela 1: butelki 250 ml
Kryteria:
R.1.1 Butelki 250 ml: 2000 [sztuk]
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do produkcji soku pomidorowego zgodnie z zamówieniem.
Zamówienie podaje ilość soku w dm³, a 1 dm³ = 1 l = 1000 ml. Liczba opakowań jednostkowych = ilość soku : pojemność opakowania. Sok pikantny EKO: 500 dm³ : 0,25 l = 2000 butelek 250 ml.
Typowe błędy
Pomnożenie zamiast podzielenia albo przeliczenie 500 dm³ na 500 ml - dm³ to litry, a butelka 250 ml mieści 0,25 l.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Tabela 1: butelki 500 ml
Kryteria:
R.1.2 Butelki 500 ml: 1000 [sztuk]
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do produkcji soku pomidorowego zgodnie z zamówieniem.
Sok tłoczony: 500 dm³ : 0,5 l = 1000 butelek 500 ml.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Tabela 1: butelki 1000 ml
Kryteria:
R.1.3 Butelki 100 ml: 300 [sztuk]
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do produkcji soku pomidorowego zgodnie z zamówieniem.
Sok BIO: 300 dm³ : 1 l = 300 butelek 1000 ml.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Tabela 1: kartoniki 3000 ml
Kryteria:
R.1.4 Kartoniki 3000 ml: 400 [sztuk]
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do produkcji soku pomidorowego zgodnie z zamówieniem.
Sok POMIDOR 100% NFC: 1200 dm³ : 3 l = 400 kartoników 3000 ml.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Tabela 1: kartony na 20 butelek
Kryteria:
R.1.5 Kartony na 20 butelek: 100 [sztuk]
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do produkcji soku pomidorowego zgodnie z zamówieniem.
Opakowania zbiorcze liczy się z liczby opakowań jednostkowych danego soku. Sok EKO jest pakowany w kartony na 20 butelek: 2000 : 20 = 100 kartonów.
Typowe błędy
Liczba kartonów policzona z ilości soku (500 : 20) zamiast z liczby butelek (2000 : 20).
Dokument po tym kroku
Krok 6: Tabela 1: paletki na 10 butelek
Kryteria:
R.1.6 Paletki na 10 butelek: 100 [sztuk]
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do produkcji soku pomidorowego zgodnie z zamówieniem.
Sok tłoczony - paletki na 10 butelek: 1000 : 10 = 100 paletek.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Tabela 1: skrzynki na 10 butelek
Kryteria:
R.1.7 Skrzynki na 10 butelek: 30 [sztuk]
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do produkcji soku pomidorowego zgodnie z zamówieniem.
Sok BIO - skrzynki na 10 butelek: 300 : 10 = 30 skrzynek.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Tabela 1: pudełka na 10 kartoników
Kryteria:
R.1.8 Pudełka na 10 kartoników: 40 [sztuk]
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do produkcji soku pomidorowego zgodnie z zamówieniem.
Sok NFC - pudełka na 10 kartoników: 400 : 10 = 40 pudełek. Każdy podział wychodzi bez reszty, więc nie trzeba zaokrąglać w górę.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2. Wykaz maszyn i urządzeń
Kroki 9-18 · po tym etapie masz 18 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 9: Tabela 2: myjka szczotkowa
Kryteria:
R.2.1 Myjka szczotkowa: nie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Każdą maszynę porównuje się z instrukcją technologiczną (wyciąg) w arkuszu: Tak, jeśli instrukcja ją wymienia, Nie, jeśli nie. Mycie odbywa się w basenie spławnym i w płuczce wodno-powietrznej - myjki szczotkowej instrukcja nie wymienia: Nie.
Typowe błędy
Wpisanie Tak przy maszynie, która w ogólnym procesie mogłaby się przydać, a której instrukcja z arkusza nie wymienia - liczy się wyłącznie opis z arkusza.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Tabela 2: płuczka wodno-powietrzna
Kryteria:
R.2.2 Płuczka wodno-powietrzna: tak
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Mycie w czasie hydraulicznego transportu i „w płuczce wodno-powietrznej” - Tak.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Tabela 2: kalibrownica
Kryteria:
R.2.3 Kalibrownica: nie
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Pomidory sortuje się ręcznie na rolkowej taśmie sortowniczej - kalibrownicy instrukcja nie wymienia: Nie.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Tabela 2: agregat rozdrabniający
Kryteria:
R.2.4 Agregat rozdrabniający: tak
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Pomidory zgniata się i rozdrabnia na miazgę „w agregacie rozdrabniającym” - Tak.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Tabela 2: podgrzewacz
Kryteria:
R.2.5 Podgrzewacz: tak
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Miazga jest podgrzewana „w podgrzewaczu” do 65÷75 °C - Tak.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Tabela 2: przecieraczka
Kryteria:
R.2.6 Przecieraczka: nie
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Sok wydobywa się z miazgi ekstraktorem śrubowym (prasą ślimakową) - przecieraczki instrukcja nie wymienia: Nie.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Tabela 2: sterylizator przepływowy
Kryteria:
R.2.7 Sterylizator przepływowy: tak
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Sok jest wstępnie utrwalany powyżej 100 °C „w sterylizatorze przepływowym” - Tak.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Tabela 2: ekstraktora śrubowy
Kryteria:
R.2.8 Ekstraktora śrubowy – prasa ślimakowa: tak
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Ekstrakcja „przy użyciu ekstraktora śrubowego - prasy ślimakowej” - Tak. Nazwę w tabeli zostaw tak, jak jest wydrukowana w arkuszu.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Tabela 2: homogenizator
Kryteria:
R.2.9 Homogenizator: tak
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Doprawiony sok jest homogenizowany - homogenizator: Tak.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Tabela 2: odpowietrzacz
Kryteria:
R.2.10 Odpowietrzacz: tak
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Wykaz maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji soku pomidorowego.
Sok jest odpowietrzany próżniowo „w odpowietrzaczu” - Tak. Tabela jest kompletna.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Schemat technologiczny produkcji soku pomidorowego
Kroki 19-22 · po tym etapie masz 22 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 19: Schemat: operacja 3
Kryteria:
R.3.1 3. rozdrabnianie na miazgę/rozdrabnianie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij schemat technologiczny produkcji soku pomidorowego w opakowaniach szklanych.
Operacje w schemacie idą w kolejności z instrukcji technologicznej. Po myciu i sortowaniu pomidory „zgniata i rozdrabnia się na miazgę w agregacie rozdrabniającym” - operacja 3: rozdrabnianie na miazgę.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Schemat: operacja 5
Kryteria:
R.3.2 5. ekstrakcja (wydobycie)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij schemat technologiczny produkcji soku pomidorowego w opakowaniach szklanych.
Po podgrzaniu miazga jest „poddawana ekstrakcji” w ekstraktorze śrubowym - operacja 5: ekstrakcja (wydobycie soku).
Dokument po tym kroku
Krok 21: Schemat: operacja 7
Kryteria:
R.3.3 7. homogenizacja soku/homogenizacja
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij schemat technologiczny produkcji soku pomidorowego w opakowaniach szklanych.
Po doprawianiu w zbiorniku kupażowym „doprawiony sok jest homogenizowany” - operacja 7: homogenizacja soku.
Dokument po tym kroku
Krok 22: Schemat: operacja 10
Kryteria:
R.3.4 10. rozlewanie do butelek i kapslowanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij schemat technologiczny produkcji soku pomidorowego w opakowaniach szklanych.
Po wstępnym utrwaleniu sok jest „rozlewany na gorąco do butelek” rozlewaczką karuzelową, a butelki zamyka kapslownica - operacja 10: rozlewanie do butelek i kapslowanie. Po niej jest już pasteryzacja.
Typowe błędy
Wpisanie samego rozlewania bez zamykania butelek - klucz wymaga rozlewania do butelek i kapslowania.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Obsługa maszyny/urządzenia na stanowisku - opis przebiegu
Kroki 23-24 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 23: Przygotowanie i uruchomienie maszyny/urządzenia
Kryteria: , , , ,
P.1.6 Zdający: wykonywał czynności w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi: bluza, spodnie (fartuch), nakrycie głowy; umył ręce przed wykonaniem czynności technologicznych
P.1.1 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdził jej czystość, kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznał się z instrukcją obsługi
P.1.2 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłączył ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej
P.1.3 Zdający: napełnił urządzenie/maszynę surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP
P.1.4 Zdający: samodzielnie uruchomił maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi
ok. 20 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obsługi przygotowanej na stanowisku maszyny/urządzenia, wykorzystując surowce i materiały dostępne na stanowisku.
Arkusz nie podaje, jaka maszyna albo jakie urządzenie stoi na stanowisku - przygotowuje je ośrodek egzaminacyjny razem z instrukcją obsługi i surowcem. Dlatego przebieg opisany jest tak, jak ocenia go klucz: lista czynności poniżej to treść kryteriów klucza zapisana jako polecenia, w kolejności z klucza. Czynności związane z ubraniem roboczym i myciem rąk klucz ocenia jednym kryterium dla całej pracy, więc stoją na początku.
Wykonuj czynności w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi: bluza, spodnie (fartuch), nakrycie głowy; umyj ręce przed wykonaniem czynności technologicznych. (P.1.6)
Przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdź jej czystość, kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznaj się z instrukcją obsługi. (P.1.1)
Przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłącz ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej. (P.1.2)
Zgłoś przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi (polecenie arkusza).
Napełnij urządzenie/maszynę surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP. (P.1.3)
Samodzielnie uruchom maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi. (P.1.4)
Parametrów pracy (prędkość, czas, temperatura) arkusz nie podaje - obowiązują te z instrukcji obsługi egzemplarza ze stanowiska.
Typowe błędy
Uruchomienie maszyny/urządzenia bez zgłoszenia gotowości przez podniesienie ręki i bez decyzji przewodniczącego ZN - arkusz każe najpierw zgłosić gotowość.
Dokument po tym kroku
Krok 24: Praca, wyłączenie, mycie i porządek na stanowisku
Kryteria: , , , ,
P.1.5 Zdający: kontrolował parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy), poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym bądź stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr)
P.1.7 Zdający: wyłączył maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcja obsługi
P.1.8 Zdający: zachował czystość na stanowisku pracy w czasie obsługi: nie stwarzał zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkował stanowisko
P.1.9 Zdający: samodzielnie rozłożył maszynę/urządzenie i umył/oczyścił ją zgodnie z instrukcją obsługi
P.1.10 Zdający: uporządkował stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłożył na miejsce magazynowania, niewykorzystane surowce zabezpieczył w miejscu magazynowania
ok. 30 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obsługi przygotowanej na stanowisku maszyny/urządzenia, wykorzystując surowce i materiały dostępne na stanowisku.
Dalsza część przebiegu, także w kolejności kryteriów klucza:
Kontroluj parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy), poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym bądź stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr). (P.1.5)
Wyłącz maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcją obsługi. (P.1.7)
Zachowaj czystość na stanowisku pracy w czasie obsługi: nie stwarzaj zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkuj stanowisko. (P.1.8)
Samodzielnie rozłóż maszynę/urządzenie i umyj/oczyść ją zgodnie z instrukcją obsługi. (P.1.9)
Uporządkuj stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłóż na miejsce magazynowania, niewykorzystane surowce zabezpiecz w miejscu magazynowania. (P.1.10)
Po wykonaniu zadania arkusz każe uporządkować stanowisko pracy, a rezultaty i arkusz zostawić na stanowisku.
Typowe błędy
Pominięcie mycia (oczyszczenia) maszyny/urządzenia albo porządku po pracy - to osobne kryteria przebiegu (P.1.9, P.1.10).
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.