SPC.02-02-23.06-SGCzerwiec 2023 · 13 kroków · ok. 59 min · 31 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Linia do produkcji bułek kajzerek
Zadanie. Arkusz opisuje linię do produkcji bułek pszennych kajzerek: recepturę na 2 560 sztuk i skrócony opis linii (ważenie surowców, miesienie, dzielenie i zaokrąglanie, rozrost, znakowanie, wypiek w piecu przelotowym, schładzanie natryskiem, pakowanie, detektor metalu). Na tej podstawie trzeba uzupełnić trzy tabele: zapotrzebowanie na surowce dla 1 000 sztuk, wykaz sprzętu kontrolno-pomiarowego linii i wykaz maszyn/urządzeń na kolejnych etapach, a potem obsłużyć maszynę/urządzenie ze stanowiska egzaminacyjnego.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) wyłącznie na podstawie dokumentacji technologiczno-technicznej z arkusza; każdy wpis i każdy wynik obliczeń porównano z kluczem oceniania CKE. Obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska jest opisana jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza, w ich kolejności - arkusz nie mówi, jaka maszyna stoi na stanowisku, więc opis nie podaje żadnych jej parametrów.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 31 kryteriów, każde za 1 punkt: 21 za rezultaty (tabele - rozwiązane tu w całości) i 10 za przebieg obsługi maszyny/urządzenia, który egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punkty - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje też inne sformułowania poprawne merytorycznie i warianty wymienione po ukośniku.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 1. Zapotrzebowanie na surowce (rezultat 1)
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 6 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 1: Przeliczenie receptury: mąka pszenna
Kryteria:
R.1.1 Mąka pszenna typ 500 [kg]: 38,28
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na surowce do wyprodukowania 1 000 sztuk bułek kajzerek.
Receptura w arkuszu jest na 2 560 sztuk, a tabela dotyczy 1 000 sztuk - każdą ilość mnoży się przez 1 000 : 2 560 = 0,390625 (albo dzieli przez 2,56). Mąka pszenna typ 500: 98,00 × 0,390625 = 38,28125, czyli z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku 38,28 kg.
Typowe błędy
Zaokrąglenie do jedności albo do jednego miejsca (38 kg, 38,3 kg) - uwaga pod tabelą wymaga dwóch miejsc po przecinku.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Przeliczenie receptury: mąka żytnia i cukier
Kryteria: ,
R.1.2 Mąka żytnia typ 550 (do kształtowania) [kg]: 0,78
R.1.3 Cukier [kg]: 1,95
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na surowce do wyprodukowania 1 000 sztuk bułek kajzerek.
Mąka żytnia typ 550 (do kształtowania): 2,00 × 0,390625 = 0,78125 ≈ 0,78 kg. Cukier: 5,00 × 0,390625 = 1,953125 ≈ 1,95 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Przeliczenie receptury: olej i drożdże
Kryteria: ,
R.1.4 Tłuszcz (olej) [kg]: 1,17
R.1.5 Drożdże [kg]: 1,56
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na surowce do wyprodukowania 1 000 sztuk bułek kajzerek.
Tłuszcz (olej): 3,00 × 0,390625 = 1,171875 ≈ 1,17 kg. Drożdże: 4,00 × 0,390625 = 1,5625 - trzecia cyfra po przecinku to 2, więc 1,56 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Przeliczenie receptury: woda i obliczenia
Kryteria:
R.1.6 Woda [kg lub l]: 17,19
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na surowce do wyprodukowania 1 000 sztuk bułek kajzerek.
Woda: 44,00 × 0,390625 = 17,1875 ≈ 17,19 kg (klucz przyjmuje zapis w kg albo w litrach). Rachunki zapisuje się w miejscu na obliczenia - nie są oceniane, ale ułatwiają sprawdzenie, czy każdą pozycję przeliczono tym samym współczynnikiem.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2. Sprzęt kontrolno-pomiarowy linii (rezultat 2)
Kroki 5-7 · po tym etapie masz 12 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 5: Sprzęt kontrolno-pomiarowy: wagi
Kryteria: ,
R.2.1 Waga pneumatyczna
R.2.2 Waga elektroniczna
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 2. Wykaz sprzętu kontrolno-pomiarowego wchodzącego w skład linii do produkcji bułek kajzerek.
Sprzęt wypisuje się z opisu linii, zdanie po zdaniu. Pierwsze zdanie o ważeniu: mąkę z silosów odważa waga pneumatyczna, pozostałe surowce waga elektroniczna.
Uzupełnij Tabelę 2. Wykaz sprzętu kontrolno-pomiarowego wchodzącego w skład linii do produkcji bułek kajzerek.
W komorze rozrostu końcowego temperaturę kontroluje termostat, a wilgotność higrostat (klucz przyjmuje też termometr i higrometr).
Dokument po tym kroku
Krok 7: Sprzęt kontrolno-pomiarowy: liczenie kęsów i temperatura wypieku
Kryteria: ,
R.2.5 Układ fotooptyczny
R.2.6 Czujnik z termoelementami
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 2. Wykaz sprzętu kontrolno-pomiarowego wchodzącego w skład linii do produkcji bułek kajzerek.
Kęsy w czasie przemieszczania liczy układ fotooptyczny, a temperaturę w sekcjach pieca kontroluje czujnik z termoelementami. To sześć pozycji, które ocenia klucz.
Typowe błędy
Detektor metalu też jest w opisie, ale klucz ocenia go w tabeli 3 (etap 9), nie jako sprzęt kontrolno-pomiarowy w tabeli 2.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 3. Maszyny i urządzenia na etapach produkcji (rezultat 3)
Kroki 8-11 · po tym etapie masz 21 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 8: Maszyny: przygotowanie, dzielenie i formowanie ciasta
R.3.2 Etap 2 - dzielenie i formowanie ciasta: dzielarko-zaokrąglarka
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 3. Wykaz maszyn/urządzeń wykorzystywanych na poszczególnych etapach produkcji bułek kajzerek.
Etap 1 - ciasto miesi się w miesiarce spiralnej z dzieżą wjezdną (klucz przyjmuje też „miesiarka spiralna” albo „miesiarka”). Etap 2 - dzielarko-zaokrąglarka, która dzieli ciasto na kęsy i je zaokrągla.
Uzupełnij Tabelę 3. Wykaz maszyn/urządzeń wykorzystywanych na poszczególnych etapach produkcji bułek kajzerek.
Etap 3 - komora rozrostu wstępnego, etap 4 - znakownica (kęsy trafiają do gniazd pod jej stemple), etap 5 - komora rozrostu końcowego.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Maszyny: wypiek i schładzanie
Kryteria: ,
R.3.6 Etap 6 - wypiek: piec przelotowy
R.3.7 Etap 7 - schładzanie - natryski
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 3. Wykaz maszyn/urządzeń wykorzystywanych na poszczególnych etapach produkcji bułek kajzerek.
Etap 6 - bułki piecze się na transporterze pieca przelotowego (8 minut). Etap 7 - po wypieku schładzają je natryski zimnej wody, które nadają też połysk skórce.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Maszyny: pakowanie i kontrola zanieczyszczeń
R.3.9 Etap 9 - kontrola obecności zanieczyszczeń: detektor metali
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 3. Wykaz maszyn/urządzeń wykorzystywanych na poszczególnych etapach produkcji bułek kajzerek.
Etap 8 - bułki pakuje do pojemników po 50 sztuk urządzenie pakujące z panelem sterowniczym (klucz przyjmuje też samo „urządzenie pakujące”). Etap 9 - zanieczyszczenia metalowe wykrywa detektor metali.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Obsługa maszyny/urządzenia na stanowisku (przebieg 1)
Kroki 12-13 · po tym etapie masz 31 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 12: Obsługa maszyny: przygotowanie, uruchomienie, kontrola pracy
Kryteria: , , , , ,
P.1.1 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdził jej czystość, kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznał się z instrukcją obsługi
P.1.2 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłączył ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej
P.1.3 Zdający: napełnił urządzenie/maszynę surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP
P.1.4 Zdający: samodzielnie uruchomił maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi
P.1.5 Zdający: kontrolował parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy), poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. manometr)
P.1.6 Zdający: wyłączył maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcją obsługi
ok. 20 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, wykorzystując dostępne surowce i materiały. Zgłoś Przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi.
Maszyna albo urządzenie do obsługi stoi na stanowisku egzaminacyjnym - arkusz go nie wskazuje, więc nie da się tu podać jego parametrów ani kolejności przycisków. Instrukcja obsługi jest na stanowisku. Przed uruchomieniem zgłasza się przewodniczącemu zespołu nadzorującego przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi. Egzaminator ocenia przebieg według dziesięciu kryteriów klucza; pierwsze sześć, w kolejności klucza, jako polecenia:
Przed uruchomieniem sprawdź czystość maszyny/urządzenia, jej kompletność i prawidłowość złożenia; zapoznaj się z instrukcją obsługi.
Przed uruchomieniem podłącz maszynę/urządzenie do wymaganej instalacji, np. elektrycznej, wodnej lub innej.
Napełnij maszynę/urządzenie surowcem albo półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP.
Samodzielnie uruchom maszynę/urządzenie, przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi.
W czasie pracy kontroluj jej parametry (np. prędkość obrotów, czas pracy) - obserwacją albo pomiarem dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub sprzętem, który jest wyposażeniem maszyny/urządzenia (np. manometr).
Po wykonaniu czynności technologicznych wyłącz maszynę/urządzenie zgodnie z instrukcją obsługi.
Typowe błędy
Uruchomienie bez sprawdzenia złożenia i bez zapoznania się z instrukcją obsługi albo przed podłączeniem do instalacji to utrata kryteriów 1-2. Klucz wymaga samodzielnego uruchomienia i kontroli parametrów w czasie pracy (obserwacja albo pomiar).
P.1.7 Zdający: umył ręce przed przystąpieniem do wykonywania zadania, wykonywał czynności w ubraniu roboczym
P.1.8 Zdający: zachował czystość na stanowisku pracy w czasie obsługi, nie stwarzał zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkował stanowisko
P.1.9 Zdający: samodzielnie rozłożył i umył maszynę/urządzenie zgodnie z instrukcją obsługi
P.1.10 Zdający: uporządkował stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłożył na miejsce magazynowania, niewykorzystane surowce zabezpieczył w miejscu magazynowania
ok. 15 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, wykorzystując dostępne surowce i materiały. Zgłoś Przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi.
Pozostałe cztery kryteria klucza dotyczą higieny pracy i stanu stanowiska - egzaminator obserwuje je przez cały czas obsługi, a mycie maszyny i porządek ocenia po jej zakończeniu:
Umyj ręce przed przystąpieniem do wykonywania zadania i wszystkie czynności wykonuj w ubraniu roboczym.
Zachowaj czystość na stanowisku w czasie obsługi: nie stwarzaj zagrożenia zanieczyszczenia produktu, stanowisko porządkuj na bieżąco.
Po pracy samodzielnie rozłóż maszynę/urządzenie i umyj ją (oczyść) zgodnie z instrukcją obsługi.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy: używany sprzęt odłóż na miejsce magazynowania, a niewykorzystane surowce zabezpiecz w miejscu magazynowania.
Na koniec zostawia się rezultaty (wypełnione tabele) i arkusz na stanowisku albo w miejscu wskazanym przez przewodniczącego zespołu nadzorującego.
Typowe błędy
Praca bez nakrycia głowy albo bez umycia rąk, pozostawienie niewymytej maszyny i surowców na stanowisku - każde z tych zaniedbań to osobne kryterium klucza.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.