SPC.02-01-23.01-SGStyczeń 2023 · 20 kroków · ok. 85 min · 28 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Produkcja dżemu truskawkowego
Zadanie. Zakład przetwórstwa owoców i warzyw ma sześć magazynów o różnych warunkach. Z dokumentacji magazynowej trzeba rozmieścić 21 pozycji w magazynach (tabela 1), policzyć zapotrzebowanie na pulpę, pektynę, słoiki, zakrętki, etykiety, kartony i taśmę do produkcji 1200 kg dżemu truskawkowego (tabela 2) i wypełnić kartę pracy maszyny/urządzenia ze stanowiska (tabela 3). Na koniec obsługa tej maszyny/urządzenia.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), każda liczba jest policzona z danych arkusza, a każdy wpis porównany z kluczem oceniania CKE. Obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska jest opisana: arkusz nie mówi, co to za maszyna, więc kroki wymieniają czynności, które ocenia klucz, w jego kolejności. Karta pracy maszyny (tabela 3) też zależy od egzemplarza ze stanowiska: dane wpisuje się z jego instrukcji obsługi, więc w tabeli są szare opisy miejsca, a krok mówi, czego wymaga klucz.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 28 kryteriów, każde za 1 punkt: 18 za wypełnione tabele i 10 za przebieg obsługi maszyny/urządzenia, który egzaminator ocenia przy stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 21 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań.
Numer PESEL na stronie tytułowej arkusza w tym rozwiązaniu zastępuje imię i nazwisko: Bartosz Bryniarski. To materiał do nauki, a nie instrukcja stanowiskowa - przy maszynach obowiązują instrukcja obsługi egzemplarza ze stanowiska, zasady BHP i polecenia zespołu nadzorującego.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 1. Rozmieszczenie w magazynach
Kroki 1-6 · po tym etapie masz 6 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 1: Tabela 1: magazyn surowców 1
Kryteria:
R.1.1 Magazyn surowców 1: owoce świeże, pulpa truskawkowa z owoców świeżych, warzywa świeże (zapisane co najmniej 2 pozycje z wymienionych)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Rozmieszczenie surowców, wyrobów gotowych i materiałów pomocniczych w poszczególnych magazynach zakładu przetwórstwa owoców i warzyw.
Każdą z 21 pozycji dokumentacji magazynowej przypisuje się do jednego magazynu - wg rodzaju (surowiec, opakowanie, środek chemiczny, wyrób gotowy, mrożonka) i warunków podanych w tabeli. Magazyn surowców 1 to 2 °C i 75% wilgotności - trafiają tu surowce świeże: owoce świeże, pulpa truskawkowa z owoców świeżych, warzywa świeże. Klucz wymaga co najmniej 2 z tych pozycji - wpisane są wszystkie 3.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Tabela 1: magazyn surowców 2
Kryteria:
R.1.2 Magazyn surowców 2: cukier kryształ, kwas cytrynowy, ocet spirytusowy, pektyna (zapisane co najmniej 3 pozycje z wymienionych)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Rozmieszczenie surowców, wyrobów gotowych i materiałów pomocniczych w poszczególnych magazynach zakładu przetwórstwa owoców i warzyw.
Magazyn surowców 2 (15 °C / 60%) - pozostałe surowce, które nie są świeże ani mrożone: cukier kryształ, kwas cytrynowy, ocet spirytusowy, pektyna (klucz: co najmniej 3 z 4).
Typowe błędy
Ocet spirytusowy w magazynie środków chemicznych - w dokumentacji to ocet spożywczy, czyli surowiec (R.1.2).
Dokument po tym kroku
Krok 3: Tabela 1: magazyn opakowań
Kryteria:
R.1.3 Magazyn opakowań: etykiety, paletki kartonowe, słoiki, taśma klejąca, zakrętki do słoików (zapisane co najmniej 4 pozycje z wymienionych)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Rozmieszczenie surowców, wyrobów gotowych i materiałów pomocniczych w poszczególnych magazynach zakładu przetwórstwa owoców i warzyw.
Magazyn opakowań: etykiety, paletki kartonowe, słoiki, taśma klejąca, zakrętki do słoików (klucz: co najmniej 4 z 5).
Dokument po tym kroku
Krok 4: Tabela 1: magazyn środków chemicznych
Kryteria:
R.1.4 Magazyn środków chemicznych: ług sodowy, nadtlenek wodoru (perhydrol), soda kaustyczna (zapisane co najmniej 2 pozycje z wymienionych)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Rozmieszczenie surowców, wyrobów gotowych i materiałów pomocniczych w poszczególnych magazynach zakładu przetwórstwa owoców i warzyw.
Magazyn środków chemicznych: ług sodowy, nadtlenek wodoru (perhydrol), soda kaustyczna (klucz: co najmniej 2 z 3). Ocet i kwas cytrynowy są oznaczone w dokumentacji jako spożywcze - to surowce, nie środki chemiczne.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Tabela 1: magazyn wyrobów gotowych
Kryteria:
R.1.5 Magazyn wyrobów gotowych: borowiki marynowane, dżem z czarnej porzeczki, ogórki konserwowe (zapisane co najmniej 2 pozycje z wymienionych)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Rozmieszczenie surowców, wyrobów gotowych i materiałów pomocniczych w poszczególnych magazynach zakładu przetwórstwa owoców i warzyw.
Magazyn wyrobów gotowych (4 °C / 70%) - przetwory, które zakład już wyprodukował: borowiki marynowane, dżem z czarnej porzeczki, ogórki konserwowe (klucz: co najmniej 2 z 3).
Dokument po tym kroku
Krok 6: Tabela 1: magazyn - chłodnia
Kryteria:
R.1.6 Magazyn - chłodnia: mrożona krajanka warzywna, mrożona pulpa truskawkowa, mrożone maliny (zapisane co najmniej 2 pozycje z wymienionych)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 1. Rozmieszczenie surowców, wyrobów gotowych i materiałów pomocniczych w poszczególnych magazynach zakładu przetwórstwa owoców i warzyw.
Chłodnia (-18 °C) - wszystko, co jest mrożone: mrożona krajanka warzywna, mrożona pulpa truskawkowa, mrożone maliny (klucz: co najmniej 2 z 3). Wszystkie 21 pozycji mają miejsce, żadna nie powtarza się w dwóch magazynach.
Typowe błędy
Mrożona pulpa truskawkowa w magazynie surowców 1 razem z pulpą z owoców świeżych - mrożonki są w chłodni (R.1.6).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2. Zapotrzebowanie do produkcji 1200 kg dżemu
Kroki 7-13 · po tym etapie masz 13 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 7: Tabela 2: pulpa truskawkowa
Kryteria:
R.2.1 Pulpa truskawkowa z owoców świeżych [szt.]: 8 beczek
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Zapotrzebowanie na wybrane surowce, opakowania i materiały pomocnicze do produkcji 1200 kg dżemu truskawkowego z pulpy truskawkowej z owoców świeżych (na podstawie tabeli Dokumentacja magazynowa, przy założeniu braku strat).
Uwaga pod dokumentacją magazynową: na 100 kg dżemu potrzeba 100 kg pulpy z owoców świeżych, więc na 1200 kg dżemu - 1200 kg pulpy. Pulpa jest w beczkach po 150 kg: 1200 kg : 150 kg = 8 beczek.
Typowe błędy
Wpisanie 1200 kg zamiast liczby beczek - kolumna pyta o liczbę beczek/worków pobranych z magazynu.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Tabela 2: pektyna
Kryteria:
R.2.2 Pektyna w ilości 0,5% masy pulpy truskawkowej [szt.]: 3 worki lub/i 6 kg
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Zapotrzebowanie na wybrane surowce, opakowania i materiały pomocnicze do produkcji 1200 kg dżemu truskawkowego z pulpy truskawkowej z owoców świeżych (na podstawie tabeli Dokumentacja magazynowa, przy założeniu braku strat).
Pektyna: 0,5% masy pulpy = 1200 kg × 0,005 = 6 kg. Pektyna jest w workach PE po 2 kg: 6 kg : 2 kg = 3 worki. Klucz przyjmuje liczbę worków albo masę - wpisane jest jedno i drugie.
Typowe błędy
Pektyna liczona od masy dżemu ze słoików albo jako 0,5 kg zamiast 0,5% - 0,5% z 1200 kg to 6 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Tabela 2: słoiki
Kryteria:
R.2.3 Słoiki twist-off o gramaturze 400 g dżemu netto [sztuki]: 3000
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Zapotrzebowanie na wybrane surowce, opakowania i materiały pomocnicze do produkcji 1200 kg dżemu truskawkowego z pulpy truskawkowej z owoców świeżych (na podstawie tabeli Dokumentacja magazynowa, przy założeniu braku strat).
Słoik mieści 400 g = 0,4 kg dżemu netto: 1200 kg : 0,4 kg = 3000 słoików.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Tabela 2: zakrętki
Kryteria:
R.2.4 Zakrętki do słoików [sztuki]: 3000
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Zapotrzebowanie na wybrane surowce, opakowania i materiały pomocnicze do produkcji 1200 kg dżemu truskawkowego z pulpy truskawkowej z owoców świeżych (na podstawie tabeli Dokumentacja magazynowa, przy założeniu braku strat).
Każdy słoik ma jedną zakrętkę - 3000 zakrętek.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Tabela 2: etykiety
Kryteria:
R.2.5 Etykiety [sztuki]: 3000
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Zapotrzebowanie na wybrane surowce, opakowania i materiały pomocnicze do produkcji 1200 kg dżemu truskawkowego z pulpy truskawkowej z owoców świeżych (na podstawie tabeli Dokumentacja magazynowa, przy założeniu braku strat).
Każdy słoik ma jedną etykietę - 3000 etykiet.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Tabela 2: kartony
Kryteria:
R.2.6 Kartony po 20 szt. słoików [sztuki]: 150
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Zapotrzebowanie na wybrane surowce, opakowania i materiały pomocnicze do produkcji 1200 kg dżemu truskawkowego z pulpy truskawkowej z owoców świeżych (na podstawie tabeli Dokumentacja magazynowa, przy założeniu braku strat).
Karton mieści 20 słoików: 3000 : 20 = 150 kartonów.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Tabela 2: taśma klejąca
Kryteria:
R.2.7 Taśma klejąca do zamknięcia kartonów po 2 m / 1 karton [metry]: 300
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 2. Zapotrzebowanie na wybrane surowce, opakowania i materiały pomocnicze do produkcji 1200 kg dżemu truskawkowego z pulpy truskawkowej z owoców świeżych (na podstawie tabeli Dokumentacja magazynowa, przy założeniu braku strat).
Na zamknięcie jednego kartonu idą 2 m taśmy: 150 × 2 m = 300 m. Tabela jest kompletna.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 3. Karta pracy maszyny/urządzenia
Kroki 14-18 · po tym etapie masz 18 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 14: Tabela 3: nazwa
Kryteria:
R.3.1 Nazwa maszyny/urządzenia: zapisana nazwa zgodnie z zastosowaną na stanowisku egzaminacyjnym
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 3. Kartę pracy maszyny/urządzenia.
Kartę wypełnia się na podstawie instrukcji obsługi maszyny/urządzenia, które stoi na stanowisku - arkusz go nie wskazuje, dlatego w tabeli jest opis miejsca zamiast wpisu. Nazwę przepisz tak, jak jest w instrukcji egzemplarza: klucz wymaga nazwy zgodnej z zastosowaną na stanowisku egzaminacyjnym.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Tabela 3: przeznaczenie
Kryteria:
R.3.2 Przeznaczenie maszyny/urządzenia: zapisane zgodnie z instrukcją technologiczną
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 3. Kartę pracy maszyny/urządzenia.
Przeznaczenie maszyny/urządzenia zapisz zgodnie z instrukcją (klucz: zgodnie z instrukcją technologiczną).
Dokument po tym kroku
Krok 16: Tabela 3: charakterystyka techniczna
Kryteria:
R.3.3 Charakterystyka techniczna maszyny/urządzenia: zapisane co najmniej 3 charakterystyczne parametry zgodne z dokumentacją np.: moc, wydajność, objętość, masa, obroty
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 3. Kartę pracy maszyny/urządzenia.
Z charakterystyki technicznej w instrukcji wypisz co najmniej 3 parametry z wartościami. Klucz podaje jako przykłady moc, wydajność, objętość, masę i obroty, a arkusz także napięcie zasilania, wymiary gabarytowe, parametry mediów, temperaturę i ciśnienie.
Typowe błędy
Same nazwy parametrów bez wartości albo tylko dwa parametry - klucz wymaga co najmniej trzech parametrów z dokumentacji.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Tabela 3: warunki bezpiecznej pracy
Kryteria:
R.3.4 Warunki bezpiecznej pracy: zapisane co najmniej 2 warunki np. miejsce pracy maszyny/urządzenia, bezpośrednie otoczenie, zamknięta pokrywa, wyłącznik bezpieczeństwa
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 3. Kartę pracy maszyny/urządzenia.
Wypisz co najmniej 2 warunki bezpiecznej pracy. Przykłady z klucza: miejsce pracy maszyny/urządzenia, bezpośrednie otoczenie, zamknięta pokrywa, wyłącznik bezpieczeństwa; z arkusza: stabilne podłoże, osłony zabezpieczające, wskazówki eksploatacyjne, dodatkowe wyposażenie.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Tabela 3: zagrożenia
Kryteria:
R.3.5 Zagrożenia dla obsługującego pracownika: zapisane co najmniej 2 przykłady stanowiące zagrożenie wynikające z niewłaściwej obsługi lub niesprawności maszyny/urządzenia, np.: oparzenie, porażenie prądem
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij tabelę 3. Kartę pracy maszyny/urządzenia.
Wypisz co najmniej 2 zagrożenia wynikające z niewłaściwej obsługi lub niesprawności maszyny/urządzenia. Przykłady z klucza: oparzenie, porażenie prądem; z arkusza: porażenie prądem w mokrym środowisku, poparzenie, uszkodzenie wzroku. Wybierz te, które dotyczą egzemplarza ze stanowiska.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Obsługa maszyny/urządzenia na stanowisku - opis przebiegu
Kroki 19-20 · po tym etapie masz 28 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 19: Przygotowanie i uruchomienie maszyny/urządzenia
Kryteria: , , , ,
P.1.7 Zdający: wykonywał czynności w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi: bluza, spodnie (fartuch), nakrycie głowy, umył ręce przed wykonaniem czynności technologicznych
P.1.1 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdził jej czystość, kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznał się z instrukcją obsługi
P.1.2 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłączył ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej
P.1.3 Zdający: napełnił urządzenie/maszynę surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP
P.1.4 Zdający: samodzielnie uruchomił maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi
ok. 20 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, wykorzystując surowce i dostępne materiały.
Arkusz nie podaje, jaka maszyna albo jakie urządzenie stoi na stanowisku - przygotowuje je ośrodek egzaminacyjny razem z instrukcją obsługi i surowcem. Dlatego przebieg opisany jest tak, jak ocenia go klucz: lista czynności poniżej to treść kryteriów klucza zapisana jako polecenia, w kolejności z klucza. Czynności związane z ubraniem roboczym i myciem rąk klucz ocenia jednym kryterium dla całej pracy, więc stoją na początku. Jeśli w arkuszu jest karta pracy maszyny (tabela wypełniana z instrukcji obsługi), dane do niej masz z tej samej instrukcji, z którą zapoznajesz się przed uruchomieniem.
Wykonuj czynności w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi: bluza, spodnie (fartuch), nakrycie głowy, umyj ręce przed wykonaniem czynności technologicznych. (P.1.7)
Przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdź jej czystość, kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznaj się z instrukcją obsługi. (P.1.1)
Przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłącz ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej. (P.1.2)
Zgłoś przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi (polecenie arkusza).
Napełnij urządzenie/maszynę surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP. (P.1.3)
Samodzielnie uruchom maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi. (P.1.4)
Parametrów pracy (prędkość, czas, temperatura) arkusz nie podaje - obowiązują te z instrukcji obsługi egzemplarza ze stanowiska.
Typowe błędy
Uruchomienie maszyny/urządzenia bez zgłoszenia gotowości przez podniesienie ręki i bez decyzji przewodniczącego ZN - arkusz każe najpierw zgłosić gotowość.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Praca, wyłączenie, mycie i porządek na stanowisku
Kryteria: , , , ,
P.1.5 Zdający: kontrolował parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy) poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr)
P.1.6 Zdający: wyłączył maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcją obsługi
P.1.8 Zdający: zachował czystość na stanowisku pracy, np. nie stwarzał zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkował stanowisko
P.1.9 Zdający: samodzielnie rozłożył maszynę/urządzenie i umył/oczyścił ją zgodnie z instrukcją obsługi
P.1.10 Zdający: uporządkował stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłożył na wyznaczone miejsce, niewykorzystane surowce zabezpieczył w miejscu magazynowania
ok. 30 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, wykorzystując surowce i dostępne materiały.
Dalsza część przebiegu, także w kolejności kryteriów klucza:
Kontroluj parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy) poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr). (P.1.5)
Wyłącz maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcją obsługi. (P.1.6)
Zachowaj czystość na stanowisku pracy, np. nie stwarzaj zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkuj stanowisko. (P.1.8)
Samodzielnie rozłóż maszynę/urządzenie i umyj/oczyść ją zgodnie z instrukcją obsługi. (P.1.9)
Uporządkuj stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłóż na wyznaczone miejsce, niewykorzystane surowce zabezpiecz w miejscu magazynowania. (P.1.10)
Po wykonaniu zadania arkusz każe uporządkować stanowisko pracy, a rezultaty i arkusz zostawić na stanowisku.
Typowe błędy
Pominięcie mycia (oczyszczenia) maszyny/urządzenia albo porządku po pracy - to osobne kryteria przebiegu (P.1.9, P.1.10).
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.