Przejdź do głównej treści
SPC.02-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 13 kroków · ok. 59 min · 30 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Produkcja sera podpuszczkowego

Zadanie. Dokumentacja w arkuszu to receptura na surowce i dodatki do przerobu 5 000 dm³ mleka na ser podpuszczkowy, skrócony opis produkcji sera (od tanku magazynowego do basenów solankowych i dojrzewalni) oraz skrócona instrukcja obsługi pakowarki próżniowej komorowej model 693633. Trzeba uzupełnić zapotrzebowanie dla 20 000 dm³ mleka, wykaz maszyn/urządzeń na podanych etapach i kartę pracy pakowarki, a potem obsłużyć maszynę/urządzenie ze stanowiska egzaminacyjnego.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) wyłącznie na podstawie dokumentacji technologiczno-technicznej z arkusza; każdy wpis i każdy wynik obliczeń porównano z kluczem oceniania CKE. Obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska jest opisana jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza, w ich kolejności - arkusz nie mówi, jaka maszyna stoi na stanowisku, więc opis nie podaje żadnych jej parametrów.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 30 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za rezultaty (tabele - rozwiązane tu w całości) i 10 za przebieg obsługi maszyny/urządzenia, który egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 23 punkty - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje też inne sformułowania poprawne merytorycznie i warianty wymienione po ukośniku.

  1. Etap 1: Tabela 1. Zapotrzebowanie na surowce i dodatki (rezultat 1)

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 5 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Zapotrzebowanie: współczynnik i podpuszczka

    Kryteria:

    R.1.1 Podpuszczka w płynie [cm³]: 2800

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na surowce i dodatki do przerobu 20 000 dm3 mleka na ser podpuszczkowy.

    Receptura w arkuszu jest na 5 000 dm³ mleka, a do przerobu jest 20 000 dm³ - to 4 razy więcej (20 000 : 5 000 = 4), więc każdą ilość mnoży się przez 4. Podpuszczka w płynie: 700 × 4 = 2800 cm³.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Zapotrzebowanie: szczepionka i barwnik

    Kryteria: ,

    R.1.2 Szczepionka serowarska w opakowaniu jednostkowym [szt.]: 4

    R.1.3 Naturalny barwnik do sera [cm³]: 160

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na surowce i dodatki do przerobu 20 000 dm3 mleka na ser podpuszczkowy.

    Szczepionka serowarska w opakowaniu jednostkowym: 1 × 4 = 4 szt. Naturalny barwnik do sera: 40 × 4 = 160 cm³.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Zapotrzebowanie: lizozym, chlorek wapnia i obliczenia

    Kryteria: ,

    R.1.4 Lizozym (środek zapobiegający wzdęciom sera) [cm³]: 2120

    R.1.5 Chlorek wapnia [g]: 4400

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na surowce i dodatki do przerobu 20 000 dm3 mleka na ser podpuszczkowy.

    Lizozym: 530 × 4 = 2120 cm³. Chlorek wapnia: 1100 × 4 = 4400 g - jednostki zostają takie jak w recepturze (kolumna „Jednostki” jest wydrukowana w tabeli). Rachunki zapisuje się w miejscu na obliczenia.

    Typowe błędy

    Zamiana jednostek (np. chlorek wapnia w kg) przy wydrukowanej jednostce „g” daje wpis niezgodny z kluczem.

    Dokument po tym kroku
  4. Etap 2: Tabela 2. Maszyny i urządzenia na etapach produkcji (rezultat 2)

    Kroki 4-7 · po tym etapie masz 15 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Maszyny: przechowywanie, podgrzewanie, oczyszczanie mleka

    Kryteria: , ,

    R.2.1 Przechowywanie mleka: tank magazynowy

    R.2.2 Podgrzewanie mleka: wymiennik ciepła

    R.2.3 Oczyszczanie i wstępna normalizacja mleka: wirówka czyszcząco-normalizująca

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 2. Wykaz maszyn/urządzeń wykorzystywanych na podanych etapach produkcji sera podpuszczkowego.

    Maszyny wypisuje się z opisu produkcji w kolejności etapów. Mleko gromadzi się w tanku magazynowym, podgrzewa do 45 °C w wymienniku ciepła, a oczyszcza i wstępnie normalizuje w wirówce czyszcząco-normalizującej.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Maszyny: pasteryzacja i normalizacja końcowa

    Kryteria: ,

    R.2.4 Pasteryzacja mleka: pasteryzator

    R.2.5 Normalizacja końcowa mleka: tank normalizacyjny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 2. Wykaz maszyn/urządzeń wykorzystywanych na podanych etapach produkcji sera podpuszczkowego.

    Pasteryzacja (74 °C przez 15 sekund) odbywa się w pasteryzatorze, normalizacja końcowa - w tanku normalizacyjnym.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Maszyny: skrzep i serwatka

    Kryteria: ,

    R.2.6 Tworzenie i obróbka skrzepu: kocioł serowarski

    R.2.7 Odczerpanie serwatki: zbiornik serwatkowy lub/i pompa

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 2. Wykaz maszyn/urządzeń wykorzystywanych na podanych etapach produkcji sera podpuszczkowego.

    Skrzep tworzy się i kroi w kotle serowarskim. Serwatkę odczerpuje się do zbiornika serwatkowego (klucz przyjmuje też pompę albo oba urządzenia).

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Maszyny: formy, prasowanie, solenie

    Kryteria: , ,

    R.2.8 Napełnianie form serowarskich: pompa krzywkowa

    R.2.9 Prasowanie form z serami: prasa pneumatyczna

    R.2.10 Solenie serów: basen solankowy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 2. Wykaz maszyn/urządzeń wykorzystywanych na podanych etapach produkcji sera podpuszczkowego.

    Gęstwę serową do form przetłacza pompa krzywkowa, formy prasuje prasa pneumatyczna (formy ustawia pod jej cylindrami przenośnik taśmowy), a sery soli się w basenie solankowym.

    Typowe błędy

    Przy napełnianiu form wpisanie przenośnika taśmowego - w opisie przenośnik tylko ustawia formy pod prasą, a gęstwę do form przetłacza pompa krzywkowa.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 3: Tabela 3. Karta pracy pakowarki próżniowej komorowej (rezultat 3)

    Kroki 8-11 · po tym etapie masz 20 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Karta pracy: nazwa i przeznaczenie

    Kryteria: ,

    R.3.1 Nazwa urządzenia: pakowarka próżniowa komorowa model 693633

    R.3.2 Przeznaczenie urządzenia: pakowanie próżniowe artykułów spożywczych

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 3. Kartę pracy pakowarki próżniowej komorowej model 693633.

    Kartę wypełnia się wyłącznie z instrukcji obsługi w arkuszu. Nazwa: pakowarka próżniowa komorowa model 693633, przeznaczenie - pierwsze zdanie instrukcji: pakowanie próżniowe artykułów spożywczych.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Karta pracy: charakterystyka techniczna

    Kryteria:

    R.3.3 Charakterystyka techniczna urządzenia: zapisane co najmniej 3 parametry z wymienionych: wymiary zewnętrzne 346x249x421 [mm], wymiary komory 315x30x261 [mm], długość/szerokość listwy zgrzewającej 254x3,5 [mm], poziom hałasu < 70 [DB], ciśnienie w pompie -29,3/-993 [mmHg/mbar], ciśnienie w komorze -29,0/-982 [mmHg/mbar], moc 400 [W], napięcie zasilania 230/50 [V/Hz], waga 13,8 [kg]

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 3. Kartę pracy pakowarki próżniowej komorowej model 693633.

    Trzeba zapisać co najmniej trzy parametry z wartościami z tabeli specyfikacji technicznej. Wpisane trzy pierwsze: wymiary zewnętrzne 346 x 249 x 421 mm, wymiary komory 315 x 30 x 261 mm i długość/szerokość listwy zgrzewającej 254 x 3,5 mm. Klucz przyjmuje też pozostałe parametry z tabeli: poziom hałasu < 70 dB, ciśnienie w pompie -29,3/-993 mmHg/mbar, ciśnienie w komorze -29,0/-982 mmHg/mbar, moc 400 W, napięcie zasilania 230/50 V/Hz, waga 13,8 kg.

    Typowe błędy

    Sam parametr bez wartości (np. „moc”) albo mniej niż trzy parametry - kryterium niespełnione.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Karta pracy: warunki bezpiecznej pracy

    Kryteria:

    R.3.4 Warunki bezpiecznej pracy urządzenia: zapisane co najmniej 2 warunki z wymienionych: urządzenie należy podłączyć za pomocą wtyczki do gniazda zasilania sieci elektrycznej z zabezpieczeniem różnicowo-prądowym, nieprawidłowa obsługa i niewłaściwe użytkowanie może spowodować poważne uszkodzenie urządzenia lub zranienie osób, w czasie użytkowania należy zabezpieczyć urządzenie i wtyczkę kabla zasilającego przed kontaktem z wodą lub innymi płynami, nieprawidłowe otwieranie obudowy urządzenia może spowodować poparzenie lub zranienie ciała, należy regularnie kontrolować stan wtyczki i kabla, uszkodzone mogą powodować porażenie prądem elektrycznym, należy zabezpieczyć przewód zasilający taśmą izolacyjną, aby nikt przez omyłkę nie wyciągnął go z kontaktu lub się o niego nie potknął, w czasie użytkowania należy kontrolować funkcjonowanie urządzenia

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 3. Kartę pracy pakowarki próżniowej komorowej model 693633.

    Co najmniej dwa warunki z części „Warunki bezpiecznej eksploatacji urządzenia”. Wpisane: podłączenie wtyczką do gniazda sieci z zabezpieczeniem różnicowo-prądowym oraz zabezpieczenie urządzenia i wtyczki przed kontaktem z wodą lub innymi płynami. Klucz przyjmuje każdy warunek z tej listy w instrukcji, np. regularną kontrolę stanu wtyczki i kabla albo zabezpieczenie przewodu taśmą izolacyjną.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Karta pracy: zagrożenia dla pracownika

    Kryteria:

    R.3.5 Zagrożenia dla obsługującego pracownika: zapisane co najmniej 2 parametry z wymienionych: zranienie, oparzenie, porażenie prądem

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 3. Kartę pracy pakowarki próżniowej komorowej model 693633.

    Co najmniej dwa zagrożenia; klucz wymienia trzy: zranienie, oparzenie, porażenie prądem - wpisane wszystkie. Wynikają z instrukcji: niewłaściwe użytkowanie może spowodować zranienie, otwieranie obudowy - poparzenie lub zranienie, uszkodzona wtyczka i kabel - porażenie prądem.

    Dokument po tym kroku
  12. Etap 4: Obsługa maszyny/urządzenia na stanowisku (przebieg 1)

    Kroki 12-13 · po tym etapie masz 30 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Obsługa maszyny: przygotowanie, uruchomienie, kontrola pracy

    Kryteria: , , , , ,

    P.1.1 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdził jej czystość, kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznał się z instrukcją obsługi

    P.1.2 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłączył ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej

    P.1.3 Zdający: napełnił urządzenie/maszynę surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP

    P.1.4 Zdający: samodzielnie uruchomił maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi

    P.1.5 Zdający: kontrolował parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy), poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr)

    P.1.6 Zdający: wyłączył maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcją obsługi

    ok. 20 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia wykorzystując surowce i dostępne materiały. Zgłoś przewodniczącemu ZN poprzez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi.

    Maszyna albo urządzenie do obsługi stoi na stanowisku egzaminacyjnym - arkusz go nie wskazuje, więc nie da się tu podać jego parametrów ani kolejności przycisków. Instrukcja obsługi jest na stanowisku. Przed uruchomieniem zgłasza się przewodniczącemu zespołu nadzorującego przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi. Egzaminator ocenia przebieg według dziesięciu kryteriów klucza; pierwsze sześć, w kolejności klucza, jako polecenia:

    1. Przed uruchomieniem sprawdź czystość maszyny/urządzenia, jej kompletność i prawidłowość złożenia; zapoznaj się z instrukcją obsługi.
    2. Przed uruchomieniem podłącz maszynę/urządzenie do wymaganej instalacji, np. elektrycznej, wodnej lub innej.
    3. Napełnij maszynę/urządzenie surowcem albo półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP.
    4. Samodzielnie uruchom maszynę/urządzenie, przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi.
    5. W czasie pracy kontroluj jej parametry (np. prędkość obrotów, czas pracy) - obserwacją albo pomiarem dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub sprzętem, który jest wyposażeniem maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr).
    6. Po wykonaniu czynności technologicznych wyłącz maszynę/urządzenie zgodnie z instrukcją obsługi.
    Typowe błędy

    Uruchomienie bez sprawdzenia złożenia i bez zapoznania się z instrukcją obsługi albo przed podłączeniem do instalacji to utrata kryteriów 1-2. Klucz wymaga samodzielnego uruchomienia i kontroli parametrów w czasie pracy (obserwacja albo pomiar).

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Obsługa maszyny: higiena, mycie maszyny, porządek

    Kryteria: , , ,

    P.1.7 Zdający: wykonywał czynności w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi: bluza, spodnie (fartuch), nakrycie głowy, umył ręce przed wykonywaniem czynności technologicznych

    P.1.8 Zdający: zachował czystość na stanowisku pracy np. nie stwarzał zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkował stanowisko

    P.1.9 Zdający: samodzielnie rozłożył maszynę/urządzenie i umył/oczyścił ją zgodnie z instrukcją obsługi

    P.1.10 Zdający: uporządkował stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłożył na miejsce magazynowania, niewykorzystane surowce zabezpieczył w miejscu magazynowania

    ok. 15 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia wykorzystując surowce i dostępne materiały. Zgłoś przewodniczącemu ZN poprzez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi.

    Pozostałe cztery kryteria klucza dotyczą higieny pracy i stanu stanowiska - egzaminator obserwuje je przez cały czas obsługi, a mycie maszyny i porządek ocenia po jej zakończeniu:

    1. Wszystkie czynności wykonuj w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi (bluza, spodnie lub fartuch, nakrycie głowy), a przed wykonaniem czynności technologicznych umyj ręce.
    2. Zachowaj czystość na stanowisku w czasie obsługi: nie stwarzaj zagrożenia zanieczyszczenia produktu, stanowisko porządkuj na bieżąco.
    3. Po pracy samodzielnie rozłóż maszynę/urządzenie i umyj ją (oczyść) zgodnie z instrukcją obsługi.
    4. Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy: używany sprzęt odłóż na miejsce magazynowania, a niewykorzystane surowce zabezpiecz w miejscu magazynowania.

    Na koniec zostawia się rezultaty (wypełnione tabele) i arkusz na stanowisku albo w miejscu wskazanym przez przewodniczącego zespołu nadzorującego.

    Typowe błędy

    Praca bez nakrycia głowy albo bez umycia rąk, pozostawienie niewymytej maszyny i surowców na stanowisku - każde z tych zaniedbań to osobne kryterium klucza.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.