SPC.02-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 10 kroków · ok. 51 min · 32 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Produkcja mrożonej zupy jarzynowej
Zadanie. Arkusz podaje recepturę do produkcji 100 kg mrożonej zupy jarzynowej (sześć mrożonych warzyw) i opis opakowań: torebki polietylenowe po 500 g oraz pudełka kartonowe po 10 kg. Trzeba uzupełnić zapotrzebowanie na warzywa do 2000 kg zupy, zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze oraz wykaz substancji zanieczyszczających z rodzajem zagrożenia zdrowotnego, a potem obsłużyć maszynę/urządzenie ze stanowiska egzaminacyjnego.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) wyłącznie na podstawie dokumentacji technologiczno-technicznej z arkusza; każdy wpis i każdy wynik obliczeń porównano z kluczem oceniania CKE. Obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska jest opisana jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza, w ich kolejności - arkusz nie mówi, jaka maszyna stoi na stanowisku, więc opis nie podaje żadnych jej parametrów.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria, każde za 1 punkt: 22 za rezultaty (tabele - rozwiązane tu w całości) i 10 za przebieg obsługi maszyny/urządzenia, który egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punkty - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje też inne sformułowania poprawne merytorycznie i warianty wymienione po ukośniku.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 1. Zapotrzebowanie na warzywa mrożone (rezultat 1)
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 6 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 1: Zapotrzebowanie: marchew i kalafior
Kryteria: ,
R.1.1 Marchew [kg]: 500
R.1.2 Kalafior [kg]: 400
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na warzywa mrożone do produkcji 2000 kg mrożonej zupy jarzynowej.
Receptura jest na 100 kg zupy, a produkuje się 2000 kg - 20 razy więcej (2000 : 100 = 20), więc każdą ilość mnoży się przez 20. Marchew: 25 × 20 = 500 kg, kalafior: 20 × 20 = 400 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Zapotrzebowanie: brukselka i pietruszka
Kryteria: ,
R.1.3 Brukselka [kg]: 360
R.1.4 Pietruszka [kg]: 200
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 1. Zapotrzebowanie na warzywa mrożone do produkcji 2000 kg mrożonej zupy jarzynowej.
R.2.1 W wierszu: Torebki polietylenowe; w kolumnie: Jednostka masy: gramy lub g
R.2.2 W wierszu: Torebki polietylenowe; w kolumnie: Masa netto produktu w opakowaniu: 500
R.2.3 W wierszu: Torebki polietylenowe; w kolumnie: Liczba opakowań: 4000
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 2. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do zapakowania 2000 kg mrożonej zupy jarzynowej.
Z receptury: opakowanie jednostkowe to torebka polietylenowa z masą netto 500 gramów - jednostka masy g, masa netto 500. Liczba torebek: 2000 kg = 2 000 000 g, a 2 000 000 : 500 = 4000.
Typowe błędy
Dzielenie 2000 przez 500 bez zamiany kilogramów na gramy daje 4 torebki zamiast 4000.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Opakowania zbiorcze: pudełka kartonowe
Kryteria: , ,
R.2.4 W wierszu: Pudełka kartonowe; w kolumnie: Jednostka masy: kilogram lub kg
R.2.5 W wierszu: Pudełka kartonowe; w kolumnie: Masa netto produktu w opakowaniu: 10
R.2.6 W wierszu: Pudełka kartonowe; w kolumnie: Liczba opakowań: 200
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 2. Zapotrzebowanie na opakowania jednostkowe i zbiorcze do zapakowania 2000 kg mrożonej zupy jarzynowej.
Opakowanie zbiorcze to pudełko kartonowe z masą netto 10 kg - jednostka masy kg, masa netto 10. Liczba pudełek: 2000 : 10 = 200. Rachunki zapisuje się w miejscu na obliczenia; w jednym pudełku mieści się 20 torebek po 500 g.
Kroki 6-8 · po tym etapie masz 22 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 6: Zagrożenia biologiczne
Kryteria: , ,
R.3.1 Pleśń na warzywach: biologiczne
R.3.7 Bakterie chorobotwórcze: biologiczne
R.3.8 Uszkodzenie warzyw przez gryzonie: biologiczne
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 3. Wykaz substancji zanieczyszczających i zagrożeń zdrowotnych w warzywach surowych.
Rodzaj zagrożenia wybiera się z trzech podanych pod tabelą: biologiczne, chemiczne, fizyczne - wpisy zgodnie z kluczem, pogrupowane według rodzaju. Zagrożenia biologiczne: pleśń na warzywach (wiersz 1), bakterie chorobotwórcze (wiersz 7) i uszkodzenie warzyw przez gryzonie (wiersz 8).
Dokument po tym kroku
Krok 7: Zagrożenia chemiczne
Kryteria: , , ,
R.3.2 Azotany i pestycydy: chemiczne
R.3.3 Substancje pochodzące z maszyn i urządzeń np. smary, farby: chemiczne
R.3.4 Środki myjące i dezynfekujące: chemiczne
R.3.9 Metale ciężkie np. ołów: chemiczne
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 3. Wykaz substancji zanieczyszczających i zagrożeń zdrowotnych w warzywach surowych.
Zagrożenia chemiczne: azotany i pestycydy (wiersz 2), smary i farby z maszyn i urządzeń (wiersz 3), środki myjące i dezynfekujące (wiersz 4) oraz metale ciężkie, np. ołów (wiersz 9).
Typowe błędy
Metale ciężkie (ołów) to zagrożenie chemiczne, a opiłki metali - fizyczne; pomylenie tych dwóch wierszy to dwa kryteria.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Zagrożenia fizyczne
Kryteria: , ,
R.3.5 Kamienie, grudki ziemi, szkło: fizyczne
R.3.6 Opiłki metali: fizyczne
R.3.10 Fragmenty folii polietylenowej, sznurka i papieru: fizyczne
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij Tabelę 3. Wykaz substancji zanieczyszczających i zagrożeń zdrowotnych w warzywach surowych.
Zagrożenia fizyczne: kamienie, grudki ziemi i szkło (wiersz 5), opiłki metali (wiersz 6) oraz fragmenty folii polietylenowej, sznurka i papieru (wiersz 10).
Dokument po tym kroku
Etap 4: Obsługa maszyny/urządzenia na stanowisku (przebieg 1)
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 9: Obsługa maszyny: przygotowanie, uruchomienie, kontrola pracy
Kryteria: , , , , ,
P.1.1 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdził jej czystość, kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznał się z instrukcją obsługi
P.1.2 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłączył ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej
P.1.3 Zdający: napełnił maszynę/urządzenie surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP
P.1.4 Zdający: samodzielnie uruchomił maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi
P.1.5 Zdający: kontrolował parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy) poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr)
P.1.6 Zdający: wyłączył maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcją obsługi
ok. 20 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, wykorzystując surowce i dostępne materiały. Zgłoś przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi.
Maszyna albo urządzenie do obsługi stoi na stanowisku egzaminacyjnym - arkusz go nie wskazuje, więc nie da się tu podać jego parametrów ani kolejności przycisków. Instrukcja obsługi jest na stanowisku. Przed uruchomieniem zgłasza się przewodniczącemu zespołu nadzorującego przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi. Egzaminator ocenia przebieg według dziesięciu kryteriów klucza; pierwsze sześć, w kolejności klucza, jako polecenia:
Przed uruchomieniem sprawdź czystość maszyny/urządzenia, jej kompletność i prawidłowość złożenia; zapoznaj się z instrukcją obsługi.
Przed uruchomieniem podłącz maszynę/urządzenie do wymaganej instalacji, np. elektrycznej, wodnej lub innej.
Napełnij maszynę/urządzenie surowcem albo półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP.
Samodzielnie uruchom maszynę/urządzenie, przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi.
W czasie pracy kontroluj jej parametry (np. prędkość obrotów, czas pracy) - obserwacją albo pomiarem dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub sprzętem, który jest wyposażeniem maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr).
Po wykonaniu czynności technologicznych wyłącz maszynę/urządzenie zgodnie z instrukcją obsługi.
Typowe błędy
Uruchomienie bez sprawdzenia złożenia i bez zapoznania się z instrukcją obsługi albo przed podłączeniem do instalacji to utrata kryteriów 1-2. Klucz wymaga samodzielnego uruchomienia i kontroli parametrów w czasie pracy (obserwacja albo pomiar).
P.1.7 Zdający: wykonywał czynności w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi: bluza, spodnie (fartuch), nakrycie głowy, umył ręce przed wykonaniem czynności technologicznych
P.1.8 Zdający: zachował czystość na stanowisku pracy, np. nie stwarzał zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkował stanowisko
P.1.9 Zdający: samodzielnie rozłożył maszynę/urządzenie i umył/oczyścił ją zgodnie z instrukcją obsługi
P.1.10 Zdający: uporządkował stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłożył na miejsce magazynowania, niewykorzystane surowce zabezpieczył w miejscu magazynowania
ok. 15 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, wykorzystując surowce i dostępne materiały. Zgłoś przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi.
Pozostałe cztery kryteria klucza dotyczą higieny pracy i stanu stanowiska - egzaminator obserwuje je przez cały czas obsługi, a mycie maszyny i porządek ocenia po jej zakończeniu:
Wszystkie czynności wykonuj w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi (bluza, spodnie lub fartuch, nakrycie głowy), a przed wykonaniem czynności technologicznych umyj ręce.
Zachowaj czystość na stanowisku w czasie obsługi: nie stwarzaj zagrożenia zanieczyszczenia produktu, stanowisko porządkuj na bieżąco.
Po pracy samodzielnie rozłóż maszynę/urządzenie i umyj ją (oczyść) zgodnie z instrukcją obsługi.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy: używany sprzęt odłóż na miejsce magazynowania, a niewykorzystane surowce zabezpiecz w miejscu magazynowania.
Na koniec zostawia się rezultaty (wypełnione tabele) i arkusz na stanowisku albo w miejscu wskazanym przez przewodniczącego zespołu nadzorującego.
Typowe błędy
Praca bez nakrycia głowy albo bez umycia rąk, pozostawienie niewymytej maszyny i surowców na stanowisku - każde z tych zaniedbań to osobne kryterium klucza.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.