SPC.02-01-26.06-SGCzerwiec 2026 · 13 kroków · ok. 61 min · 34 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Produkcja kapusty kiszonej
Arkusz to produkcja kapusty kiszonej pakowanej w wiaderka po 3 kg. Dokumentacja podaje skład surowców na 100 kg kapusty kiszonej i opis procesu technologicznego - od pobrania głów kapusty z magazynu po pakowanie. Do wypełnienia są: zapotrzebowanie na surowce i wiaderka do produkcji 4500 kg kapusty (tabela 1), wykaz kolejnych etapów produkcji (tabela 2) i udział dziewięciu maszyn w procesie (tabela 3). Czwarta część to obsługa maszyny/urządzenia z wykorzystaniem surowców i materiałów przygotowanych na stanowisku.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Trzy tabele są wypełnione w całości, krok po kroku: tabele z arkusza są odtworzone na stronie, wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie, a pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto. Każdy wpis jest wzięty z danych arkusza i porównany z kluczem oceniania CKE, a liczby są policzone w skrypcie. Obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska egzaminacyjnego jest opisana jako lista poleceń ułożona z kryteriów klucza - arkusz nie mówi, jaka maszyna stoi na stanowisku, więc nie ma tu jej parametrów ani wyników.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 34 kryteria, każde za 1 punkt: 24 za tabele (rezultaty) i 10 za przebieg obsługi maszyny, który egzaminator ocenia, obserwując pracę. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 26 pkt - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne sformułowania poprawne merytorycznie.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 1. Zapotrzebowanie na surowce i opakowania
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 5 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 1: Zapotrzebowanie: kapusta i sól
Kryteria: ,
R.1.1 W wierszu: Kapusta świeża [kg]: 6750
R.1.2 W wierszu: Sól [kg]: 90
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź zapotrzebowanie na surowce i materiały pomocnicze do produkcji 4500 kg kapusty kiszonej zapakowanej w wiaderka z tworzywa sztucznego z pokrywami, zawierające po 3 kg kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 1.
Skład surowców podano na 100 kg kapusty kiszonej, a produkcja to 4500 kg - 45 razy więcej. Kapusta świeża: 150 × 45 = 6750 kg, sól: 2 × 45 = 90 kg. Tabela 1 nazywa sól „solą morską”, a skład surowców - po prostu solą; to ta sama pozycja, więc wpisuję ilość soli ze składu.
Typowe błędy
Podzielenie zamiast pomnożenia: kapusty świeżej trzeba więcej niż kapusty kiszonej, bo na 100 kg wyrobu idzie 150 kg surowca (R.1.1).
Dokument po tym kroku
Krok 2: Zapotrzebowanie: marchew i kultury bakterii
Kryteria: ,
R.1.3 W wierszu: Marchew [kg]: 315
R.1.4 W wierszu: Kultury bakterii mlekowych [kg]: 1,8
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź zapotrzebowanie na surowce i materiały pomocnicze do produkcji 4500 kg kapusty kiszonej zapakowanej w wiaderka z tworzywa sztucznego z pokrywami, zawierające po 3 kg kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 1.
Marchew: 7 × 45 = 315 kg, kultury bakterii kwasu mlekowego: 0,04 × 45 = 1,8 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Zapotrzebowanie: wiaderka
Kryteria:
R.1.5 W wierszu: Wiaderka z tworzywa sztucznego z pokrywami [szt.]: 1500
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź zapotrzebowanie na surowce i materiały pomocnicze do produkcji 4500 kg kapusty kiszonej zapakowanej w wiaderka z tworzywa sztucznego z pokrywami, zawierające po 3 kg kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 1.
Wiaderko mieści 3 kg kapusty kiszonej: 4500 kg : 3 kg = 1500 wiaderek z pokrywami. Liczę od masy wyrobu gotowego (4500 kg), a nie od masy kapusty świeżej. Rachunki zapisuję w miejscu na obliczenia.
Typowe błędy
Liczenie wiaderek od 6750 kg kapusty świeżej - wychodzi 2250 (R.1.5).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2. Etapy produkcji kapusty kiszonej
Kroki 4-8 · po tym etapie masz 15 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 4: Etapy: oczyszczanie i usuwanie głąbów
Kryteria: ,
R.2.1 Oczyszczanie
R.2.2 Usuwanie głąbów
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz kolejnych etapów produkcji kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 2.
Etapy wypisuję w kolejności z opisu procesu. Głowy kapusty oczyszcza się ręcznie z zewnętrznych liści, a potem mechanicznie usuwa głąby automatycznym wygławiaczem.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Etapy: szatkowanie i solenie
Kryteria: ,
R.2.3 Szatkowanie lub rozdrabnianie
R.2.4 Solenie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz kolejnych etapów produkcji kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 2.
Oczyszczona kapusta trafia do szatkownicy - szatkowanie (klucz przyjmuje też „rozdrabnianie”), a krajankę na przenośniku soli się automatycznym urządzeniem do nanoszenia soli.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Etapy: napełnianie silosów i ugniatanie
Kryteria: ,
R.2.5 Napełnianie silosów lub dozowanie
R.2.6 Ugniatanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz kolejnych etapów produkcji kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 2.
Posoloną krajankę dozuje się do silosów kontenerowych - napełnianie silosów (albo „dozowanie”) - i ugniata mechanicznie.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Etapy: kiszenie, magazynowanie, pakowanie
Kryteria: , ,
R.2.7 Kiszenie lub fermentacja
R.2.8 Magazynowanie
R.2.9 Pakowanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz kolejnych etapów produkcji kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 2.
Ubita krajanka z przyprawami i kulturami bakterii jest kiszona (fermentacja w 18÷20 °C), potem kapustę się magazynuje poniżej 10 °C i na końcu pakuje w opakowania jednostkowe.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Etapy: sprawdzenie kolejności
Kryteria:
R.2.10 Etapy produkcji w poprawnej merytorycznie kolejności
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz kolejnych etapów produkcji kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 2.
Osobny punkt klucz daje za kolejność etapów. Sprawdzam listę z opisem procesu: oczyszczanie, usuwanie głąbów, szatkowanie, solenie, napełnianie silosów, ugniatanie, kiszenie, magazynowanie, pakowanie - każdy etap następuje po poprzednim tak jak w opisie.
Typowe błędy
Pakowanie przed magazynowaniem - według opisu kapustę najpierw się magazynuje, a dopiero potem pakuje (R.2.10).
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 3. Maszyny i urządzenia
Kroki 9-11 · po tym etapie masz 24 z 34 kryteriów (pkt)
Sporządź wykaz maszyn/urządzeń stosowanych do produkcji kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 3.
TAK wpisuję przy urządzeniach, które wymienia opis procesu: automatyczny wygławiacz (usuwanie głąbów), szatkownica (rozdrabnianie) i dozownik soli - opis nazywa go automatycznym urządzeniem do nanoszenia soli.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Maszyny: silos, ugniatanie, pakowanie
Kryteria: , ,
R.3.6 W wierszu: Silos kontenerowy: TAK
R.3.7 W wierszu: Urządzenie do ugniatania kapusty: TAK
R.3.9 W wierszu: Urządzenie dozująco-pakujące: TAK
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz maszyn/urządzeń stosowanych do produkcji kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 3.
Krajankę dozuje się do silosów kontenerowych i ubija urządzeniem do ugniatania kapusty, a gotową kapustę pakuje urządzenie dozująco-pakujące - trzy razy TAK.
Sporządź wykaz maszyn/urządzeń stosowanych do produkcji kapusty kiszonej – uzupełnij tabelę 3.
Opis procesu nie przewiduje krojenia w kostkę, dodawania wody ani pasteryzacji i nie wymienia kostkownicy, dozownika wody ani pasteryzatora - trzy razy NIE.
Typowe błędy
Wpisanie TAK przy pasteryzatorze - w opisie po fermentacji jest tylko magazynowanie i pakowanie (R.3.8).
Dokument po tym kroku
Etap 4: Przebieg: obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska
Kroki 12-13 · po tym etapie masz 34 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 12: Przebieg: przygotowanie, uruchomienie i wyłączenie maszyny
Kryteria: , , , , ,
P.1.1 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdził jej kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznał się z instrukcją obsługi
P.1.2 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłączył ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej
P.1.3 Zdający: napełnił maszynę/urządzenie surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP
P.1.4 Zdający: samodzielnie uruchomił maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi
P.1.5 Zdający: kontrolował parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy) poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr)
P.1.6 Zdający: wyłączył maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcją obsługi
ok. 25 min
Polecenie z arkusza
Zapoznaj się z instrukcją obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, a następnie dokonaj jej obsługi, wykorzystując dostępne surowce i materiały.
Maszyny ani urządzenia, które stoi na stanowisku, arkusz nie wymienia - zdający poznaje je na miejscu (na zapoznanie się z treścią zadania i stanowiskiem jest 10 minut przed egzaminem). Klucz ocenia nie konkretne parametry, tylko to, czy zdający obsługuje maszynę zgodnie z jej instrukcją i z zasadami bhp, GHP i GMP. Poniższa lista to polecenia ułożone z kryteriów klucza w ich kolejności; kod przy poleceniu to kryterium, za które egzaminator daje punkt.
Zanim cokolwiek włączysz, zapoznaj się z instrukcją obsługi maszyny/urządzenia ze stanowiska, a potem sprawdź jej kompletność i prawidłowość złożenia. (P.1.1)
Przed uruchomieniem podłącz maszynę/urządzenie do wymaganej instalacji - elektrycznej, wodnej albo innej, której wymaga instrukcja. (P.1.2)
Zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego, przez podniesienie ręki, gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi - i poczekaj na jego decyzję.
Napełnij maszynę/urządzenie surowcem albo półproduktem przygotowanym na stanowisku, zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP. (P.1.3)
Uruchom maszynę/urządzenie samodzielnie, przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi. (P.1.4)
Podczas pracy kontroluj jej parametry (np. prędkość obrotów, czas pracy) - obserwując pracę albo mierząc je sprzętem kontrolno-pomiarowym dodatkowym lub wbudowanym w maszynę (np. termometr, manometr). (P.1.5)
Po wykonaniu czynności technologicznych wyłącz maszynę/urządzenie zgodnie z instrukcją obsługi. (P.1.6)
Typowe błędy
Uruchomienie maszyny przed zgłoszeniem gotowości przewodniczącemu ZN albo bez sprawdzenia kompletności i złożenia (P.1.1). Wyłączenie inaczej niż każe instrukcja obsługi (P.1.6).
Dokument po tym kroku
Krok 13: Przebieg: higiena, mycie maszyny i porządek
Kryteria: , , ,
P.1.7 Zdający: wykonywał czynności technologiczne w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi: bluza, spodnie (fartuch), nakrycie głowy, umył ręce przed wykonaniem czynności technologicznych
P.1.8 Zdający: zachował czystość na stanowisku pracy, np. nie stwarzał zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkował stanowisko pracy
P.1.9 Zdający: samodzielnie rozłożył maszynę/urządzenie i umył/oczyścił ją zgodnie z instrukcją obsługi
P.1.10 Zdający: uporządkował stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłożył na miejsce magazynowania, nie wykorzystane surowce zabezpieczył w miejscu magazynowania
ok. 15 min
Polecenie z arkusza
Zapoznaj się z instrukcją obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, a następnie dokonaj jej obsługi, wykorzystując dostępne surowce i materiały.
Cztery kolejne kryteria dotyczą higieny i porządku - egzaminator ocenia je przez cały czas obsługi i po jej zakończeniu. Ubranie robocze i mycie rąk trzeba zaplanować na sam początek: klucz wymaga mycia rąk przed wykonaniem czynności technologicznych.
Pracuj w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi (bluza, spodnie albo fartuch, nakrycie głowy); przed wykonaniem czynności technologicznych umyj ręce. (P.1.7)
Zachowuj czystość na stanowisku: nie stwarzaj zagrożenia zanieczyszczenia produktu, porządkuj stanowisko na bieżąco. (P.1.8)
Po pracy samodzielnie rozłóż maszynę/urządzenie i umyj (oczyść) ją zgodnie z instrukcją obsługi. (P.1.9)
Uporządkuj stanowisko po wykonaniu zadania: używany sprzęt odłóż na miejsce magazynowania, niewykorzystane surowce zabezpiecz w miejscu magazynowania. (P.1.10)
Typowe błędy
Brak nakrycia głowy albo niemyte ręce przed pierwszą czynnością technologiczną (P.1.7). Pozostawienie nierozłożonej, nieumytej maszyny albo surowców na stanowisku po zakończeniu pracy (P.1.9, P.1.10).
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.