Przejdź do głównej treści
SPC.02-02-26.01-SGStyczeń 2026 · 12 kroków · ok. 61 min · 37 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Produkcja kiełbasy zwyczajnej 200 kg

Arkusz to produkcja kiełbasy zwyczajnej. Dokumentacja techniczno-technologiczna podaje recepturę na 1 tonę kiełbasy (surowce, przyprawy, kiełbaśnice) i dziesięciopunktową instrukcję technologiczną - od odważenia surowców po chłodzenie batonów. Do wypełnienia są: zapotrzebowanie na 200 kg kiełbasy (tabela 1), parametry ośmiu operacji i procesów jednostkowych (tabela 2) oraz udział dziesięciu maszyn w procesie (tabela 3). Czwarta część to obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska egzaminacyjnego.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Trzy tabele są wypełnione w całości, krok po kroku: tabele z arkusza są odtworzone na stronie, wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie, a pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto. Każdy wpis jest wzięty z danych arkusza i porównany z kluczem oceniania CKE, a liczby są policzone w skrypcie. Obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska egzaminacyjnego jest opisana jako lista poleceń ułożona z kryteriów klucza - arkusz nie mówi, jaka maszyna stoi na stanowisku, więc nie ma tu jej parametrów ani wyników.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 37 kryteriów, każde za 1 punkt: 27 za tabele (rezultaty) i 10 za przebieg obsługi maszyny, który egzaminator ocenia, obserwując pracę. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 28 pkt - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne sformułowania poprawne merytorycznie.

  1. Etap 1: Tabela 1. Zapotrzebowanie na surowce i materiały

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 9 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Zapotrzebowanie: surowce

    Kryteria: , , ,

    R.1.1 Mięso wieprzowe kl. II [kg]: 100

    R.1.2 Mięso wołowe kl. I [kg]: 70

    R.1.3 Podgardle skórowane [kg]: 10

    R.1.4 Kazeinian sodu suchy [kg]: 4

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zapotrzebowanie na surowce, przyprawy i materiały pomocnicze do produkcji 200 kg kiełbasy zwyczajnej - uzupełnij tabelę 1.

    Receptura jest na 1 tonę (1000 kg), a zamówienie na 200 kg - to 0,2 receptury. Każdą ilość mnożę przez 0,2: mięso wieprzowe 500 × 0,2 = 100 kg, mięso wołowe 350 × 0,2 = 70 kg, podgardle 50 × 0,2 = 10 kg, kazeinian sodu 20 × 0,2 = 4 kg.

    Typowe błędy

    Pomylenie tony z 100 kg (mnożenie przez 2 zamiast przez 0,2) - wszystkie wyniki dziesięć razy za duże (R.1.1-R.1.9).

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Zapotrzebowanie: przyprawy

    Kryteria: , , ,

    R.1.5 Pieprz naturalny [kg]: 0,5

    R.1.6 Majeranek [kg]: 0,14

    R.1.7 Czosnek świeży [kg]: 0,4

    R.1.8 Sól warzona [kg]: 0,4

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zapotrzebowanie na surowce, przyprawy i materiały pomocnicze do produkcji 200 kg kiełbasy zwyczajnej - uzupełnij tabelę 1.

    Ten sam mnożnik: pieprz 2,5 × 0,2 = 0,5 kg, majeranek 0,7 × 0,2 = 0,14 kg, czosnek 2,0 × 0,2 = 0,4 kg, sól 2,0 × 0,2 = 0,4 kg. Klucz przyjmuje też wynik w innej poprawnej jednostce (np. 140 g majeranku).

    Typowe błędy

    Zaokrąglenie 0,14 kg do 0,1 kg - tabela nie każe zaokrąglać, a wynik ma być dokładny (R.1.6).

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Zapotrzebowanie: kiełbaśnice

    Kryteria:

    R.1.9 Kiełbaśnice [kg]: 330

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zapotrzebowanie na surowce, przyprawy i materiały pomocnicze do produkcji 200 kg kiełbasy zwyczajnej - uzupełnij tabelę 1.

    Kiełbaśnice (jelita) liczy się w metrach: 1650 m × 0,2 = 330 m. Rachunki zapisuję w miejscu na obliczenia.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: w recepturze i w tabeli 1 jednostką kiełbaśnic są metry, a klucz CKE zapisuje „Kiełbaśnice [kg]: 330”. Liczba jest ta sama - w tabeli wpisana jest wartość 330 przy jednostce m z arkusza.

    Dokument po tym kroku
  4. Etap 2: Tabela 2. Parametry operacji i procesów

    Kroki 4-7 · po tym etapie masz 17 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Parametry: rozdrabnianie i kutrowanie

    Kryteria: ,

    R.2.1 Rozdrabnianie: sita o oczkach 10, 5, 3 mm lub sita 10, 5, 3 mm

    R.2.2 Kutrowanie: nie wyższa niż 15 ⁰C

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz parametrów operacji i procesów jednostkowych w procesie produkcji kiełbasy zwyczajnej - uzupełnij tabelę 2.

    Parametry przepisuję z instrukcji technologicznej. Mięso rozdrabnia się w wilku na sitach o oczkach 10, 5 i 3 mm (kolejno wieprzowe, podgardle, wołowe), a kutruje do uzyskania masy o temperaturze nie wyższej niż 15 °C.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Parametry: osadzanie i osuszanie

    Kryteria: ,

    R.2.3 Osadzanie: nie wyższa niż 30 ⁰C, ok. 40 minut

    R.2.4 Osuszanie: 40 ÷ 60 ⁰C

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz parametrów operacji i procesów jednostkowych w procesie produkcji kiełbasy zwyczajnej - uzupełnij tabelę 2.

    Osadzanie: temperatura nie wyższa niż 30 °C, czas ok. 40 minut. Osuszanie powierzchni batonów nadmuchem powietrza o temperaturze 40÷60 °C.

    Typowe błędy

    Pominięcie czasu przy osadzaniu - klucz wymaga temperatury i czasu (R.2.3).

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Parametry: wędzenie i parzenie

    Kryteria: ,

    R.2.5 Wędzenie: 45 ÷ 80 ⁰C, 70 ÷ 80 minut

    R.2.6 Parzenie: 72 ÷ 75 ⁰C, 25 ÷ 40 minut, temperatura wewnątrz batonu 68 ÷ 72 ⁰C

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz parametrów operacji i procesów jednostkowych w procesie produkcji kiełbasy zwyczajnej - uzupełnij tabelę 2.

    Wędzenie gorącym dymem: 45÷80 °C przez 70÷80 minut. Parzenie: 72÷75 °C przez 25÷40 minut, aż wewnątrz batonu będzie 68÷72 °C - klucz wymaga wszystkich trzech wartości.

    Typowe błędy

    Wpisanie przy parzeniu tylko temperatury komory bez temperatury wewnątrz batonu (R.2.6).

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Parametry: studzenie i chłodzenie

    Kryteria: ,

    R.2.7 Studzenie: ok. 40 ⁰C, ok. 5 minut

    R.2.8 Chłodzenie: poniżej 10 ⁰C wewnątrz batonu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz parametrów operacji i procesów jednostkowych w procesie produkcji kiełbasy zwyczajnej - uzupełnij tabelę 2.

    Studzenie natryskiem zimnej wody: przez ok. 5 minut do ok. 40 °C wewnątrz batonu. Chłodzenie zimnym powietrzem: poniżej 10 °C wewnątrz batonu.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 3: Tabela 3. Maszyny i urządzenia

    Kroki 8-10 · po tym etapie masz 27 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Maszyny: maszyny do przygotowania farszu i nadziewania

    Kryteria: , , ,

    R.3.3 Kuter: TAK

    R.3.6 Nadziewarka: TAK

    R.3.8 Mieszarka: TAK

    R.3.9 Wilk: TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dobierz maszyny/urządzenia stosowane w procesie produkcji kiełbasy zwyczajnej – uzupełnij tabelę 3.

    TAK wpisuję tylko przy maszynach, które wymienia instrukcja technologiczna: wilk (rozdrabnianie), kuter (kutrowanie), mieszarka (mieszanie masy) i nadziewarka (napełnianie jelit).

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Maszyny: komora wędzarniczo-parzelnicza

    Kryteria:

    R.3.2 Komora wędzarniczo-parzelnicza: TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dobierz maszyny/urządzenia stosowane w procesie produkcji kiełbasy zwyczajnej – uzupełnij tabelę 3.

    Wędzenie i parzenie prowadzi się w komorze wędzarniczo-parzelniczej - TAK.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Maszyny: maszyny, których w procesie nie ma

    Kryteria: , , , ,

    R.3.1 Autolaw: NIE

    R.3.4 Zamykarka próżniowa: NIE

    R.3.5 Kocioł warzelny: NIE

    R.3.7 Nastrzykiwarka: NIE

    R.3.10 Zamrażarka fluidyzacyjna: NIE

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dobierz maszyny/urządzenia stosowane w procesie produkcji kiełbasy zwyczajnej – uzupełnij tabelę 3.

    Autoklawu, zamykarki próżniowej, kotła warzelnego, nastrzykiwarki ani zamrażarki fluidyzacyjnej instrukcja nie wymienia - nie przewiduje nastrzykiwania, pakowania próżniowego, gotowania w kotle ani zamrażania (batony chłodzi się zimnym powietrzem). Pięć razy NIE.

    Typowe błędy

    Wpisanie TAK przy kotle warzelnym - parzenie odbywa się w komorze wędzarniczo-parzelniczej (R.3.5).

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 4: Przebieg: obsługa maszyny/urządzenia ze stanowiska

    Kroki 11-12 · po tym etapie masz 37 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Przebieg: przygotowanie, uruchomienie i wyłączenie maszyny

    Kryteria: , , , , ,

    P.1.1 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia sprawdził jej czystość, kompletność i prawidłowość złożenia, zapoznał się z instrukcją obsługi

    P.1.2 Zdający: przed uruchomieniem maszyny/urządzenia podłączył ją do wymaganej instalacji np. elektrycznej, wodnej, innej

    P.1.3 Zdający: napełnił maszynę/urządzenie surowcem/półproduktem zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP

    P.1.4 Zdający: samodzielnie uruchomił maszynę/urządzenie przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi

    P.1.5 Zdający: kontrolował parametry pracy maszyny/urządzenia (np. prędkość obrotów, czas pracy) poprzez obserwację lub pomiary dodatkowym sprzętem kontrolno-pomiarowym lub stanowiącym wyposażenie maszyny/urządzenia (np. termometr, manometr)

    P.1.6 Zdający: wyłączył maszynę/urządzenie po wykonaniu czynności technologicznych, zgodnie z instrukcją obsługi

    ok. 25 min
    Polecenie z arkusza

    Zapoznaj się z instrukcją obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, a następnie dokonaj jej obsługi, wykorzystując dostępne surowce i materiały.

    Maszyny ani urządzenia, które stoi na stanowisku, arkusz nie wymienia - zdający poznaje je na miejscu (na zapoznanie się z treścią zadania i stanowiskiem jest 10 minut przed egzaminem). Klucz ocenia nie konkretne parametry, tylko to, czy zdający obsługuje maszynę zgodnie z jej instrukcją i z zasadami bhp, GHP i GMP. Poniższa lista to polecenia ułożone z kryteriów klucza w ich kolejności; kod przy poleceniu to kryterium, za które egzaminator daje punkt.

    1. Zanim cokolwiek włączysz, zapoznaj się z instrukcją obsługi maszyny/urządzenia ze stanowiska, a potem sprawdzić jej czystość, sprawdź jej kompletność i prawidłowość złożenia. (P.1.1)
    2. Przed uruchomieniem podłącz maszynę/urządzenie do wymaganej instalacji - elektrycznej, wodnej albo innej, której wymaga instrukcja. (P.1.2)
    3. Zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego, przez podniesienie ręki, gotowość do uruchomienia maszyny/urządzenia i rozpoczęcia obsługi - i poczekaj na jego decyzję.
    4. Napełnij maszynę/urządzenie surowcem albo półproduktem przygotowanym na stanowisku, zgodnie z zasadami bhp, GHP i GMP. (P.1.3)
    5. Uruchom maszynę/urządzenie samodzielnie, przestrzegając zasad bhp i instrukcji obsługi. (P.1.4)
    6. Podczas pracy kontroluj jej parametry (np. prędkość obrotów, czas pracy) - obserwując pracę albo mierząc je sprzętem kontrolno-pomiarowym dodatkowym lub wbudowanym w maszynę (np. termometr, manometr). (P.1.5)
    7. Po wykonaniu czynności technologicznych wyłącz maszynę/urządzenie zgodnie z instrukcją obsługi. (P.1.6)
    Typowe błędy

    Uruchomienie maszyny przed zgłoszeniem gotowości przewodniczącemu ZN albo bez sprawdzenia kompletności i złożenia (P.1.1). Wyłączenie inaczej niż każe instrukcja obsługi (P.1.6).

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Przebieg: higiena, mycie maszyny i porządek

    Kryteria: , , ,

    P.1.7 Zdający: wykonywał czynności w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi: bluza, spodnie (fartuch), nakrycie głowy, umył ręce przed wykonaniem czynności technologicznych

    P.1.8 Zdający: zachował czystość na stanowisku pracy, np. nie stwarzał zagrożenia zanieczyszczenia produktu, na bieżąco porządkował stanowisko

    P.1.9 Zdający: samodzielnie rozłożył maszynę/urządzenie i umył/oczyścił ją zgodnie z instrukcją obsługi

    P.1.10 Zdający: uporządkował stanowisko pracy po wykonaniu zadania, używany sprzęt odłożył na miejsce magazynowania, niewykorzystane surowce zabezpieczył w miejscu magazynowania

    ok. 15 min
    Polecenie z arkusza

    Zapoznaj się z instrukcją obsługi znajdującej się na stanowisku egzaminacyjnym maszyny/urządzenia, a następnie dokonaj jej obsługi, wykorzystując dostępne surowce i materiały.

    Cztery kolejne kryteria dotyczą higieny i porządku - egzaminator ocenia je przez cały czas obsługi i po jej zakończeniu. Ubranie robocze i mycie rąk trzeba zaplanować na sam początek: klucz wymaga mycia rąk przed wykonaniem czynności technologicznych.

    1. Pracuj w ubraniu roboczym zgodnym z wymogami higienicznymi (bluza, spodnie albo fartuch, nakrycie głowy); przed wykonaniem czynności technologicznych umyj ręce. (P.1.7)
    2. Zachowuj czystość na stanowisku: nie stwarzaj zagrożenia zanieczyszczenia produktu, porządkuj stanowisko na bieżąco. (P.1.8)
    3. Po pracy samodzielnie rozłóż maszynę/urządzenie i umyj (oczyść) ją zgodnie z instrukcją obsługi. (P.1.9)
    4. Uporządkuj stanowisko po wykonaniu zadania: używany sprzęt odłóż na miejsce magazynowania, niewykorzystane surowce zabezpiecz w miejscu magazynowania. (P.1.10)
    Typowe błędy

    Brak nakrycia głowy albo niemyte ręce przed pierwszą czynnością technologiczną (P.1.7). Pozostawienie nierozłożonej, nieumytej maszyny albo surowców na stanowisku po zakończeniu pracy (P.1.9, P.1.10).

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.