Rozwiązanie krok po kroku: Asystent osoby ze schizofrenią paranoidalną

Formularz ma jedno duże pole na problemy, więc warto je pogrupować tak, jak robi to klucz. Pierwsza grupa to stan zdrowia: rozpoznanie (schizofrenia paranoidalna), orzeczenie (umiarkowany stopień niepełnosprawności) i to, co dzieje się dziś - uraz prawego stawu skokowego z obrzękiem i bólem oraz przeziębienie z suchym kaszlem.

Problem zapisuje się krótko i z perspektywy osoby podopiecznej, jako fakt z opisu przypadku, a nie jako zadanie dla asystenta.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Opis wymienia wprost cztery skutki uboczne leków przeciwpsychotycznych: suchość jamy ustnej, drżenie rąk, zaparcia i nadmierną senność. Piąty problem z tej grupy to okresowy wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Każdy z nich zapisuje się osobno - klucz liczy pozycje.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Ta grupa opisuje, jak pan Tomasz radzi sobie z chorobą: nie ma poczucia choroby, niechętnie jeździ do psychiatry i ma negatywny stosunek do terapii, zdarza mu się odmawiać leków, a zleconego codziennego pomiaru ciśnienia nie robi systematycznie. Do tego objawy, które utrudniają naukę i codzienne działanie: spowolnienie ruchowe oraz trudności ze skupieniem uwagi i zapamiętywaniem nowych treści.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 problemów, a wpisanych jest 7 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Tomasz ma nadwagę, je duże porcje, a w nocy pije kawę, je kanapki i słodycze. Pali papierosy - w nocy i tyle, że popielniczki w pokoju są pełne. Klucz wymaga dwóch problemów z tej grupy; wpisane są trzy.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Tomasz jest krótkowidzem (minus 2,5 dioptrii w lewym oku i minus 2 w prawym), a kilka dni temu stłukł okulary i nie może oglądać telewizji. Klucz ma tu dwa problemy w jednym kryterium - wpisz oba.

Klucz przyjmuje ogólne sformułowanie (deficyt samoopieki, nie dba o higienę lub wygląd) albo co najmniej trzy konkretne problemy. Najbezpieczniej wpisać jedno i drugie: deficyt samoopieki oraz konkrety z opisu - bielizna zmieniana tylko po przypomnieniu, golenie raz w tygodniu, brudne paznokcie i unikanie fryzjera.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Opis pokoju jest bardzo szczegółowy: zaduch, bałagan, niezaścielone łóżko, resztki jedzenia, pełne popielniczki. Do tego pan Tomasz nie przekazuje babci pieniędzy, nie uczestniczy w prowadzeniu domu i budżetu, a ponad połowę renty wydaje na papierosy, kawę i gry liczbowe. Klucz wymaga dwóch problemów - wpisane są trzy, z różnych obszarów.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Tomasz dostał propozycję zajęć w ośrodku oparcia społecznego, ale jeździ na nie nieregularnie i wybiera tylko warsztaty komputerowe i muzykoterapię, a treningów umiejętności praktycznych odmawia. Wystarczy jeden problem; wpisane są dwa.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 problem, a wpisanych jest 2 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Matka nie utrzymuje kontaktu z synem i ukrywa jego chorobę, siostra dzwoni, ale nie przyjeżdża, brat odwiedza go dwa razy w miesiącu. Pan Tomasz tęskni za matką i za spotkaniami rodzinnymi. To jedno kryterium - wpisane są wszystkie problemy rodzinne z opisu.

Do południa leży w łóżku w piżamie, sam nie nawiązuje relacji i nie ma kontaktów koleżeńskich. Klucz uznaje jeden problem; wpisane są dwa - bezczynność i wycofanie społeczne.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 problem, a wpisanych jest 2 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Działania asystenta odpowiadają na problemy z diagnozy. W sprawach zdrowia asystent nie leczy, tylko organizuje i wspiera: pomaga umówić wizyty (psychiatra, lekarz rodzinny, okulista) i dotrzeć na nie, współpracuje z lekarzem psychiatrą i z rodziną (babcia), obserwuje zachowanie i nastrój, zakłada zlecone okłady z Altacetu na obrzęk i pomaga w zakupie nowych okularów. Działanie zapisuje się jako czynność asystenta.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 7 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Ta grupa łączy codzienną dbałość o zdrowie: kontrolę przyjmowania leków (babcia podaje je codziennie, a pan Tomasz bywa, że odmawia), edukację zdrowotną w sprawie odżywiania (duże porcje, jedzenie w nocy), wspólne zakupy, monitorowanie masy ciała przy nadwadze i mobilizowanie do regularnego mierzenia ciśnienia. Klucz wymaga pięciu działań - wpisanych jest sześć.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 działań, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Asystent zwiększa samodzielność pana Tomasza w higienie (trening higieniczny), mobilizuje go do zmiany bielizny, golenia i wizyty u fryzjera, zachęca do sprzątania pokoju i do współudziału w prowadzeniu domu - babcia chodzi o kulach i jest osłabiona po Covid-19, a dom ogrzewają piece węglowe. Klucz wymaga trzech działań.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Brak poczucia choroby i ukrywanie jej przez matkę to powód, by wspierać psychoedukację podopiecznego i rodziny. Drugi kierunek to ośrodek oparcia społecznego, w którym pan Tomasz już bywa - asystent motywuje do regularnego udziału, także w treningach umiejętności praktycznych, i pomaga dotrzeć na zajęcia.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Dwa działania odpowiadają na wydawanie renty na używki: zachęcanie do ograniczenia lub rzucenia palenia (z uświadomieniem skutków) oraz trening budżetowy - wspólne planowanie wydatków i udział pana Tomasza w budżecie domowym.

Pan Tomasz tęskni za matką i za spotkaniami rodzinnymi. Asystent prowadzi rozmowy wspierające i nawiązuje kontakt z rodzeństwem (brat odwiedza go regularnie, siostra interesuje się jego zdrowiem). Wystarczy jedno działanie; wpisane są dwa.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 2 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Na bezczynność i wycofanie odpowiadają działania z czasu wolnego: pomoc w jego organizowaniu, ruch w formie, którą pan Tomasz lubi (prace w ogrodzie), kontakt z grupami samopomocowymi dla osób z zaburzeniami psychicznymi i rozwój zainteresowań - komputer i muzyka. Przed chorobą pracował w warsztacie, więc w grę wchodzi też kontakt z doradcą zawodowym.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pierwsze wsparcie dla asystenta to rodzina wymieniona w opisie: babcia, z którą pan Tomasz mieszka, brat, który go odwiedza, i siostra, która się interesuje jego zdrowiem. Matki opis nie daje jako wsparcia (nie utrzymuje kontaktu), a klucz jej nie wymienia.

Osoby wspomagające to specjaliści, z którymi asystent współpracuje przy leczeniu i wsparciu: lekarz psychiatra i lekarz rodzinny, pielęgniarka środowiskowa, terapeuta środowiskowy, psycholog, terapeuta zajęciowy, pracownik socjalny i dietetyk (nadwaga). Klucz wymaga czterech osób - wpisanych jest osiem.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 osoby, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Instytucje to miejsca, z którymi asystent może współpracować: poradnia zdrowia psychicznego (z niej przyszła propozycja zajęć), ośrodek oparcia społecznego, ośrodek pomocy społecznej, klub samopomocy, stowarzyszenia i fundacje oraz urząd pracy. Klucz wymaga czterech instytucji - wpisanych jest sześć.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 instytucje, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Najpierw zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 30 minut. Fantom traktujesz jak pana Tomasza leżącego w łóżku - mówisz do niego cicho, żeby nie przeszkadzać innym zdającym.

Poinformuj osobę podopieczną, że założysz okład zimny (wysychający) na obrzęk przy kostce, i zapytaj o zgodę. Klucz dopuszcza zapytanie o zgodę także po umyciu rąk. Potem umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce i załóż rękawiczki jednorazowe. Już na tym etapie możesz powiedzieć, że okład trzeba zostawić na 2-3 godziny - klucz uznaje tę informację w dowolnym momencie.

Pod prawy staw skokowy (prawe podudzie i stopę) podłóż ręcznik albo podkład jednorazowy - chroni pościel przed zamoczeniem. Potem zmocz gazik lub gaziki roztworem Altacetu i odciśnij nadmiar płynu, tak żeby gazik był wilgotny, ale nie ociekał.

Sprawdź datę na opakowaniu roztworu. Klucz zaznacza, że użycie roztworu z datą 12.06.2025 (przeterminowanego na sesję czerwcową 2026) nie daje punktu - na stanowisku może stać taki pojemnik obok właściwego.

Miejsce obrzęku jest na fantomie oznaczone plastrem. Nałóż na nie najpierw warstwę mokrą (gaziki z Altacetem), a na nią warstwę suchą. To okład wysychający, więc bez folii - woda ma odparowywać przez suchą warstwę. Warstwa sucha musi w całości przykryć warstwę mokrą, bez wystających brzegów gazy z roztworem.

Zamocuj okład bandażem tak, żeby się nie przesuwał, i zabezpiecz końcówkę bandaża zapinką albo przylepcem - albo rozetnij koniec i zawiąż obie końcówki. Powiedz panu Tomaszowi, że okład ma pozostać na 2-3 godziny (jeżeli nie zrobiłeś tego wcześniej).

Przez całą czynność pilnuj, by nie zamoczyć bielizny osobistej ani pościelowej - temu służy podkład i odciśnięty gazik.

Zdejmij rękawiczki jednorazowe i wyrzuć je do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”, a potem zdezynfekuj ręce. Arkusz każe też uporządkować stanowisko pracy - sprzęt i środki wracają na miejsce, z którego je wzięto.