SPO.02-02-25.01-SGStyczeń 2025 · 28 kroków · ok. 65 min · 39 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Opieka po udarze i dieta w cukrzycy
Rozwiązanie arkusza SPO.02-02-25.01-SG (styczeń 2025), kwalifikacja SPO.02 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej” (opiekun osoby starszej). Osoba podopieczna to 80-letnia pani Aleksandra Wiśniewska: pół roku temu przebyła udar niedokrwienny mózgu z niedowładem połowiczym lewostronnym, choruje na nadciśnienie tętnicze i cukrzycę typu 2, nie przestrzega diety, korzysta z wózka inwalidzkiego i mieszka sama. Zadanie ma cztery części: wykaz problemów i planowanych działań opiekuna, wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę, zmianę koszuli nocnej oraz przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki - obie czynności na fantomie.
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności. W wykazie potraw i produktów krzyżyk X stoi w jednej z dwóch kolumn, a krok obejmuje jedną grupę.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Zmianę koszuli nocnej i przemieszczenie na wózek wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 35 minut. Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 19 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 35 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Wykaz problemów osoby podopiecznej
Kroki 1-6 · po tym etapie masz 6 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 1: Choroby i wyniki badań
Kryteria:
R.1.1 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: stan po udarze mózgu, niedowład połowiczy lewostronny, nadciśnienie tętnicze, wysokie/nieprawidłowe wartości glukozy we krwi, cukrzyca typu 2/cukrzyca, nieprawidłowe wyniki badań, nietrzymanie moczu/korzystanie z pieluchomajtek. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 informacje
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Problemy zapisuje się na stronach 4 i 5 pod nagłówkiem „Problemy osoby podopiecznej”. Pierwsze kryterium zbiera choroby, ich skutki i niezadowalające wyniki badań. Klucz wymaga co najmniej trzech informacji - zapisz wszystkie z opisu przypadku.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Poruszanie się
Kryteria:
R.1.2 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: poruszanie się na wózku inwalidzkim/trudności w samodzielnym poruszaniu się/utrata sprawności fizycznej
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Pani Aleksandra korzysta z wózka inwalidzkiego, a z balkonikiem chodzi tylko pod nadzorem drugiej osoby.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Odżywianie
Kryteria:
R.1.3 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: brak znajomości zasad odżywiania w cukrzycy/lekceważenie sposobu odżywiania się/błędy żywieniowe/nieprzestrzeganie diety cukrzycowej/podjadanie między posiłkami
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Mimo zaleceń lekarza pani Aleksandra nie przestrzega diety cukrzycowej, nie zna zasad żywienia w cukrzycy i podjada niewskazane produkty między posiłkami.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Ćwiczenia i aktywność
Kryteria:
R.1.4 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nie stosuje się do zaleceń fizjoterapeuty/niechęć do wykonywania ćwiczeń fizycznych/brak samodzielnego wykonywania ćwiczeń/brak systematyczności w wykonywaniu ćwiczeń/brak aktywności/jest mało aktywna
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Pierwsza strona wykazu jest zapisana - kolejne problemy idą na stronę 5. Pani Aleksandra nie realizuje rehabilitacji poudarowej, niechętnie ćwiczy i dużo czasu spędza w łóżku.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Samoobsługa
Kryteria:
R.1.5 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: niesamodzielność przy wykonywaniu czynności higienicznych/kąpieli całego ciała, myciu głowy, zmianie bielizny osobistej/pościelowej/ubieraniu się, wymaga pomocy podczas wstawania z łóżka/przemieszczania się z łóżka na wózek/fotel, wymaga pomocy podczas korzystania z toalety. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 informacje
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Opis przypadku wymienia czynności, przy których pani Aleksandra wymaga pomocy, oraz wstawanie z łóżka i korzystanie z toalety. Klucz wymaga co najmniej trzech informacji.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Samotność i emocje
Kryteria:
R.1.6 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: poczucie samotności/brak kontaktów społecznych/brak kontaktów z dalszą rodziną, wzmożone napięcie emocjonalne, drażliwość. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 informacje
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Pani Aleksandra czuje się samotna, zna tylko sąsiadkę i nie utrzymuje kontaktów z dalszą rodziną, a utrata sprawności wywołała napięcie emocjonalne i drażliwość. Klucz wymaga co najmniej dwóch informacji.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Planowane działania opiekuna
Kroki 7-10 · po tym etapie masz 10 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 7: Zdrowie i sprawność
Kryteria:
R.1.7 Planowane działania opiekuna - zapisane: monitorowanie wartości ciśnienia tętniczego krwi/poziomu glukozy we krwi/zachęcanie do mierzenia ciśnienia/poziomu glukozy, pomoc w rehabilitacji ruchowej/zachęcanie do ćwiczeń, zachęcanie do chodzenia z balkonikiem, pomoc w przesiadaniu na wózek inwalidzki, pomoc w korzystaniu z toalety. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Działania zapisuje się na stronach 6 i 7 pod nagłówkiem „Planowane działania opiekuna”, jako czynności opiekuna. Pierwsze kryterium łączy kontrolę ciśnienia i glukozy z pomocą w poruszaniu się - klucz wymaga co najmniej trzech działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Dieta cukrzycowa
Kryteria:
R.1.8 Planowane działania opiekuna - zapisane: edukacja podopiecznej w zakresie odżywiania w cukrzycy/zachęcanie do stosowania diety cukrzycowej, przygotowanie wykazu potraw i produktów zalecanych i niezalecanych
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Na nieprzestrzeganie diety opiekun odpowiada edukacją, a syn poprosił o wykaz produktów - to drugi rezultat zadania.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Pomoc w samoobsłudze
Kryteria:
R.1.9 Planowane działania opiekuna - zapisane: pomoc w wykonywaniu czynności higienicznych/kąpieli całego ciała/myciu głowy, pomoc w zmianie bielizny osobistej/ubieraniu się, pomoc w zmianie bielizny pościelowej. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Pierwsza strona działań jest zapisana - kolejne idą na stronę 7. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań przy higienie i ubieraniu.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Wsparcie i kontakty
Kryteria:
R.1.10 Planowane działania opiekuna - zapisane: rozmowy wspierające podopieczną, zachęcanie do realizacji zainteresowań, zachęcanie do aktywnego spędzania wolnego czasu, wychodzenie na spacery, pomoc w nawiązaniu/odnowieniu kontaktów społecznych/z dawnymi znajomymi/z krewnymi. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów występujących u osoby podopiecznej i planowanych działań opiekuna mających na celu rozwiązanie tych problemów oraz wykaz potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę.
Na samotność i drażliwość opiekun odpowiada rozmowami, zachęcaniem do zainteresowań (powieści obyczajowe, kolorowa prasa, krzyżówki), spacerami i pomocą w odnowieniu kontaktów. Klucz wymaga co najmniej trzech działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Wykaz potraw i produktów w diecie cukrzycowej
Kroki 11-19 · po tym etapie masz 19 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 11: Zupy
Kryteria:
R.2.1 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Zupy Zalecane: barszcz czerwony z uszkami grzybowymi, chłodnik na zsiadłym mleku 2 %, kapuśniak na odtłuszczonym rosole, krem z brokułów, szczawiowa zabielana mlekiem Niezalecane: barszcz biały ze śmietaną, krupnik na wędzonce, flaki, pomidorowa z lanymi kluskami. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 3 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
X wpisuje się przy każdej pozycji, w kolumnie „Zalecane” albo „Niezalecane”. Zalecane są zupy chude i na mleku o niskiej zawartości tłuszczu, niezalecane - zabielane śmietaną, na wędzonce, flaki i zupa z lanymi kluskami. Przypisanie każdego wiersza wynika wprost z klucza oceniania.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 3 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 5 w kolumnie „zalecane”, 4 w kolumnie „niezalecane”.
Typowe błędy
Zostawienie wiersza bez krzyżyka albo X w obu kolumnach. Polecenie każe zaznaczyć każdą pozycję, a klucz uznaje grupę tylko przy zaznaczeniach wyłącznie poprawnych.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Wędliny
Kryteria:
R.2.2 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Wędliny Zalecane: kiełbasa sucha drobiowa, polędwica pieczona, szynka z indyka Niezalecane: mortadela, rolada z boczku, serdelki. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 2 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
Zalecane są chude wędliny drobiowe i pieczona polędwica, niezalecane - tłuste mortadela, rolada z boczku i serdelki.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 2 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 3 w kolumnie „zalecane”, 3 w kolumnie „niezalecane”.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Pieczywo
Kryteria:
R.2.3 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Pieczywo Zalecane: bułka grahamka, chleb razowy, chleb żytni na zakwasie Niezalecane: chałka, chleb tostowy pszenny, drożdżówka, rogalik francuski. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 2 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
Zalecane jest pieczywo pełnoziarniste i razowe, niezalecane - pszenne, słodkie i maślane.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 2 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 3 w kolumnie „zalecane”, 4 w kolumnie „niezalecane”.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Potrawy na ciepło
Kryteria:
R.2.4 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Potrawy na ciepło Zalecane: gołąbki z kaszą gryczaną, jajko w koszulce, kurczak duszony w warzywach, ryba pieczona na ruszcie, sztuka mięsa z wody w sosie musztardowym Niezalecane: gołąbki z ryżem, jajecznica na maśle ze szczypiorkiem, kotlet schabowy, lazania, pizza, ryba smażona na patelni. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 4 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
Grupa zaczyna się na stronie 8 i kończy na stronie 9. Zalecane są potrawy gotowane, duszone i pieczone, niezalecane - smażone, panierowane i z białej mąki. Klucz wymaga tu co najmniej czterech pozycji po każdej stronie.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 4 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 5 w kolumnie „zalecane”, 6 w kolumnie „niezalecane”.
Typowe błędy
Przeoczenie wierszy na stronie 9 - grupa zaczyna się na stronie 8.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Potrawy na zimno
Kryteria:
R.2.5 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Potrawy na zimno Zalecane: galaretka drobiowa, ser twarogowy półtłusty, śledzie marynowane Niezalecane: sałatka jarzynowa z majonezem, ser żółty, śledzie w śmietanie. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 2 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
Zalecane: galaretka drobiowa, półtłusty twaróg i śledzie marynowane. Niezalecane: sałatka z majonezem, ser żółty i śledzie w śmietanie.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 2 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 3 w kolumnie „zalecane”, 3 w kolumnie „niezalecane”.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Desery i słodycze
Kryteria:
R.2.6 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Desery i słodycze Zalecane: czekolada naturalna gorzka, koktajl truskawkowy na mleku odtłuszczonym, pudding z chia na kefirze Niezalecane: czekolada mleczna, lody śmietankowe, sernik. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 2 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
Zalecane są desery bez dodatku cukru albo z jego niewielką ilością: gorzka czekolada, koktajl na mleku odtłuszczonym i pudding z chia. Czekolada mleczna, lody śmietankowe i sernik są niezalecane.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 2 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 3 w kolumnie „zalecane”, 3 w kolumnie „niezalecane”.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Owoce
Kryteria:
R.2.7 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Owoce Zalecane: czereśnie, gruszki, jagody, maliny, truskawki Niezalecane: arbuzy, banany, morele, owoce kandyzowane, rodzynki, winogrona ciemne. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 3 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
Grupa przechodzi na stronę 10. Zalecane są owoce jagodowe, czereśnie i gruszki, niezalecane - słodkie arbuzy, banany, morele, ciemne winogrona oraz owoce suszone i kandyzowane.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 3 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 5 w kolumnie „zalecane”, 6 w kolumnie „niezalecane”.
Typowe błędy
Przeoczenie trzech ostatnich owoców na stronie 10.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Warzywa i potrawy z warzyw
Kryteria:
R.2.8 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Warzywa i potrawy z warzyw Zalecane: kalafior gotowany, ogórek, pomidor, rzodkiewka, sałata z sosem winegret, surówka z marchewki i jabłka Niezalecane: fasolka szparagowa z masłem i tartą bułka, frytki, marchewka duszona w sosie z carry, puree ziemniaczane. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 3 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
Zalecane są warzywa surowe i gotowane, niezalecane - frytki, puree ziemniaczane i warzywa z masłem, tartą bułką albo w sosie.
⚠️ Literówki w kluczu: klucz zapisuje „tartą bułka” i „w sosie z carry”, a w arkuszu stoją „tartą bułką” i „w sosie z curry”. To te same pozycje - X stoi przy nich w kolumnie „Niezalecane”.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 3 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 6 w kolumnie „zalecane”, 4 w kolumnie „niezalecane”.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Napoje
Kryteria:
R.2.9 Wykaz potraw i produktów - zaznaczone wyłącznie: Napoje Zalecane: herbata czarna, herbata owocowa, jogurt naturalny, kawa naturalna, kefir, woda mineralna średniozmineralizowana Niezalecane: kakao na pełnym mleku, sok owocowy, wino półsłodkie, wino stołowe. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 3 pozycje w każdej grupie (zalecane i niezalecane)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W celu wskazania potraw i produktów zalecanych i niezalecanych w diecie osoby chorej na cukrzycę przy każdej pozycji wpisz znak X w odpowiedniej kolumnie.
Zalecane są napoje bez cukru: herbaty, kawa naturalna, jogurt naturalny, kefir i woda mineralna. Kakao na pełnym mleku, sok owocowy i wina są niezalecane.
Klucz przyznaje punkt przy co najmniej 3 poprawnie zaznaczonych pozycjach po każdej stronie, pod warunkiem że zaznaczone są wyłącznie poprawne przypisania. Polecenie każe wpisać X przy każdej pozycji, więc X stoi w każdym wierszu grupy: 6 w kolumnie „zalecane”, 4 w kolumnie „niezalecane”.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Zmiana koszuli nocnej - opis czynności
Kroki 20-23 · po tym etapie masz 29 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 20: Zgoda, ręce i rękawiczki
Kryteria: , ,
P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanej zmianie koszuli nocnej, zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Ze względu na sytuację egzaminacyjną kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk
P.1.2 Zdający: umył higienicznie/zdezynfekował ręce
P.1.3 Zdający: założył rękawiczki jednorazowe
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych zgłoś, przez podniesienie ręki, przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania.
Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 35 minut na obie czynności. Mów do fantomu jak do pani Aleksandry, cicho.
Poinformuj osobę podopieczną o planowanej zmianie koszuli nocnej i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też zgodę zapytaną po umyciu rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce i załóż rękawiczki jednorazowe - to dwa osobne kryteria.
Dokument po tym kroku
Krok 21: Podsunięcie koszuli i guziki
Kryteria: ,
P.1.4 Zdający: uniósł pośladki osobie podopiecznej/ułożył osobę podopieczną na boku i podsunął koszulę ku górze, odpiął guziki w koszuli nocnej. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający najpierw rozepnie guziki w koszuli nocnej
P.1.10 Zdający: podczas zmiany/zdejmowania/zakładania koszuli okrywał osobę podopieczną wierzchnim okryciem
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną wykonaj zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki.
Unieś pośladki osoby podopiecznej albo ułóż ją na boku i podsuń koszulę ku górze, a potem odepnij guziki (kolejność może być odwrotna). Przez całą zmianę okrywaj osobę podopieczną wierzchnim okryciem - egzaminator ocenia to osobno.
Dokument po tym kroku
Krok 22: Zdjęcie koszuli od prawej ręki
Kryteria: ,
P.1.5 Zdający: zdjął osobie podopiecznej koszulę nocną zaczynając od prawej kończyny górnej
P.1.6 Zdający: wrzucił zdjętą koszulę do kosza/pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający wrzuci zdjętą koszulę później
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną wykonaj zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki.
Zdejmij koszulę, zaczynając od prawej kończyny górnej - lewa strona jest niedowładna, więc z niej koszulę zdejmuje się na końcu. Zdjętą koszulę wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna” (klucz uznaje też wrzucenie później).
Typowe błędy
Zdejmowanie od lewej, niedowładnej kończyny - kryterium wymaga kolejności od prawej.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Czysta koszula od lewej ręki
Kryteria: , ,
P.1.7 Zdający: założył osobie podopiecznej czystą koszulę nocną zaczynając od lewej kończyny górnej
P.1.8 Zdający: zapiął guziki w czystej koszuli. Kryterium należy należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający najpierw zsunie koszulę, a później zapnie guziki
P.1.9 Zdający: zsunął koszulę na plecy i pośladki osoby podopiecznej
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną wykonaj zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki.
Załóż czystą koszulę nocną, zaczynając od lewej kończyny górnej - przy zakładaniu kolejność jest odwrotna niż przy zdejmowaniu. Zapnij guziki i zsuń koszulę na plecy i pośladki (klucz uznaje też zsunięcie przed zapięciem).
Typowe błędy
Zakładanie od prawej ręki - kryterium wymaga kolejności od lewej.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Przemieszczenie z łóżka na wózek - opis czynności
Kroki 24-28 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 24: Zgoda i wózek
Kryteria: , ,
P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o zamiarze przesadzenia na wózek inwalidzki, zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający wcześniej poinformował osobę podopieczną o planowanej czynności i zapytał ją o zgodę
P.2.2 Zdający: ustawił wózek inwalidzki obok łóżka
P.2.3 Zdający: zablokował koła wózka hamulcami, rozsunął podnóżki na boki/uniósł podnóżki wózka
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną wykonaj zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki.
Poinformuj osobę podopieczną o zamiarze przesadzenia na wózek inwalidzki i zapytaj o zgodę (wystarczy, jeśli zrobisz to wcześniej). Ustaw wózek obok łóżka, zablokuj koła hamulcami i rozsuń podnóżki na boki albo je unieś.
Typowe błędy
Niezablokowane koła - wózek odjedzie przy siadaniu.
Dokument po tym kroku
Krok 25: Siad i pionizacja
Kryteria: ,
P.2.4 Zdający: posadził osobę podopieczną na brzegu łóżka ze spuszczonymi nogami
P.2.5 Zdający: stanął twarzą do osoby podopiecznej, założył ręce osoby podopiecznej na swoje barki/biodra. Dokonał pionizacji osoby podopiecznej. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli na skutek bezwładności fantomu kończyny górne opadną Uwaga! Kryterium nie należy uznać za spełnione, jeżeli zdający podczas pionizacji ciągnął osobę podopieczną za kończyny górne
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną wykonaj zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki.
Posadź osobę podopieczną na brzegu łóżka ze spuszczonymi nogami. Stań twarzą do niej, załóż jej ręce na swoje barki albo biodra i dokonaj pionizacji. Jeśli ręce fantomu opadną, kryterium nadal jest spełnione.
Typowe błędy
Ciągnięcie osoby podopiecznej za kończyny górne przy pionizacji - klucz wtedy nie uznaje kryterium.
Dokument po tym kroku
Krok 26: Obrót i posadzenie na wózku
Kryteria: ,
P.2.6 Zdający: ruchem obrotowym przemieścił osobę podopieczną w stronę wózka inwalidzkiego. Posadził osobę podopieczną na siedzisku wózka
P.2.7 Zdający: oparł osobę podopieczną plecami o oparcie wózka/posadził osobę podopieczną bezpośrednio przy oparciu wózka, ustawił jej stopy na podnóżkach wózka. Kryterium należy uznać za spełnione również, gdy podczas sadzania osoby podopiecznej na wózek, ze względu na konstrukcję fantomu, plecy i stopy będą bezwładnie opadać
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną wykonaj zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki.
Ruchem obrotowym przemieść osobę podopieczną w stronę wózka i posadź ją na siedzisku. Oprzyj ją plecami o oparcie albo posadź bezpośrednio przy oparciu i ustaw jej stopy na podnóżkach.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Ręce, wygoda i bezpieczeństwo
Kryteria: ,
P.2.8 Zdający: kończyny górne/przedramiona osoby podopiecznej ułożył na podłokietnikach/na kolanach, zapytał osobę podopieczną o wygodę/samopoczucie. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli na skutek bezwładności fantomu kończyny górne zsuną się z podłokietników
P.2.9 Zdający: w czasie przesadzania z łóżka na wózek osoby podopiecznej nie oddalał się od niej, nie upuścił jej na podłogę, nie uderzył o kant/brzeg łóżka/wózka
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną wykonaj zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki.
Ułóż przedramiona osoby podopiecznej na podłokietnikach albo na kolanach i zapytaj o wygodę lub samopoczucie. Przez cały czas przesadzania nie oddalaj się od niej, nie upuść jej na podłogę i nie uderz o kant łóżka ani wózka - egzaminator ocenia to jako osobne kryterium.
Dokument po tym kroku
Krok 28: Rękawiczki i porządek
Kryteria:
P.2.10 Zdający: użyte rękawiczki jednorazowe wyrzucił do kosza/pojemika z napisem „Odpady zmieszane”, zdezynfekował ręce
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Po zakończeniu czynności uporządkuj stanowisko pracy.
Użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.