Rozwiązanie arkusza SPO.03-02-21.06-SG (czerwiec 2021), kwalifikacja SPO.03 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej” (opiekun w domu pomocy społecznej). Osoba podopieczna to 88-letnia pani Anna Buczek, od czterech tygodni w domu pomocy społecznej, chora na stwardnienie rozsiane i nadciśnienie tętnicze. Tydzień temu przewróciła się i uszkodziła prawy nadgarstek i śródstopie prawej stopy, większość czasu spędza w łóżku i tęskni za córką, która mieszka za granicą. Zadanie ma cztery części: diagnozę problemów, planowane działania opiekuna i zalecenia, mycie głowy osobie leżącej w łóżku oraz zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego (obie czynności na fantomie).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Oba formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy osobie podopiecznej, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Obie czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, łącznie w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Diagnoza zajmuje stronę 4, działania i zalecenia stronę 5; formularze nie mają rubryk na datę ani podpis.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 19 za przebieg dwóch czynności przy osobie podopiecznej, które egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 39 kryteriów (pkt)
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Problemy zapisuje się krótko, każdy osobno. Pierwsze kryterium łączy obie choroby i skutki upadku sprzed tygodnia.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Osłabienie mięśni nóg i drżenie rąk utrudniają pani Annie poruszanie się i czynności higieniczne.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Zaburzenia koordynacji i zawroty głowy sprzyjają częstym upadkom - jeden z nich skończył się urazem.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Pani Anna uskarża się na zaburzenia ostrości widzenia.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Do tej pory pani Anna jeździła na wózku, a teraz niechętnie wstaje i większość dnia leży. Zagrożenie odleżynami to wniosek z tego, że większość czasu spędza w łóżku - opis przypadku nie mówi o nim wprost, a klucz je wymienia.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Pani Anna mówi niewyraźnie i cicho, co utrudnia kontakt ze współmieszkańcami.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Opis przypadku wymienia płacz, obniżony nastrój, zmęczenie i brak akceptacji choroby i miejsca pobytu. Osamotnienie i tęsknota za córką nie mają w diagnozie osobnego kryterium - klucz bierze je pod uwagę w działaniach (kontakt z córką, R.2.6).
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Pani Anna niechętnie ćwiczy, a prawa ręka i noga silnie ją bolą.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: klucz wymienia w tym kryterium także spastyczność mięśni, o której opis przypadku pani Anny nie wspomina (ta informacja jest w arkuszu 21.06-03, pani Janiny Kosek). Spastyczność nie jest wpisana - kryterium spełniają dwie pozostałe pozycje.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Klucz łączy w jednym kryterium napadowe nietrzymanie moczu i niechęć do leków przeciwbólowych.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Drżenie rąk i ból prawej strony utrudniają mycie, toaletę ciała i zmianę bielizny.
Kroki 11-20 · po tym etapie masz 20 z 39 kryteriów (pkt)
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Działania i zalecenia odpowiadają na problemy z diagnozy. Lekarz zlecił pomiar ciśnienia dwa razy na dobę.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na niechęć do ćwiczeń: kontakt z fizjoterapeutą, motywowanie i wspólne ćwiczenie.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na niechęć do leków przeciwbólowych: kontrola i mobilizowanie.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Każdy specjalista odpowiada na problem z opisu: okulista na zaburzenia widzenia, neurolog na stwardnienie rozsiane i zawroty głowy, kardiolog na nadciśnienie, logopeda na mowę. Klucz wymaga co najmniej trzech specjalistów - wpisanych jest pięć.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 specjalistów, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na niewyraźną i cichą mowę: ćwiczenia usprawniające mowę.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na płacz, obniżony nastrój i tęsknotę za córką: psycholog, rozmowy, kontakt z córką i pomoc w kontaktach z mieszkańcami. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Nawet najmniejszy wysiłek męczy panią Annę, dlatego jednym z działań jest ograniczenie wysiłku.
⚠️ Wpadka w kluczu: kryteria R.2.7 i R.2.9 mają identyczną treść („ograniczenie/eliminowanie nadmiernego wysiłku”). Każde jest osobnym punktem, więc w wykazie stoją dwa wpisy o wysiłku, każdy z innym uzasadnieniem z opisu.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Przy pieluchomajtkach opiekun zmienia je, dba o higienę i chroni skórę. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Pani Anna czuje się osłabiona i narzeka na zmęczenie - drugi wpis o wysiłku dotyczy codziennych czynności.
⚠️ Wpadka w kluczu: kryteria R.2.7 i R.2.9 mają identyczną treść („ograniczenie/eliminowanie nadmiernego wysiłku”). Każde jest osobnym punktem, więc w wykazie stoją dwa wpisy o wysiłku, każdy z innym uzasadnieniem z opisu.
sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Klucz uznaje pomoc ogólną albo co najmniej trzy czynności - wpisane jest jedno i drugie, z czynnościami wymienionymi w opisie.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 czynności, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Kroki 21-25 · po tym etapie masz 30 z 39 kryteriów (pkt)
Przed przystąpieniem do wykonania czynności praktycznych, zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania.
Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Annę leżącą w łóżku i mówisz do niej cicho.
Poinformuj osobę podopieczną o myciu głowy i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj głowę, a po zakończeniu tej czynności wykonaj zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Obniż wezgłowie do pozycji płaskiej. Poduszki odłóż na krzesło albo taboret (albo jedną podłóż pod barki i łopatki), a wezgłowie zabezpiecz folią. Pod głowę podłóż basen albo miskę pneumatyczną, a końcówkę węża odprowadzającego umieść w wiadrze.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj głowę, a po zakończeniu tej czynności wykonaj zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Sprawdź temperaturę wody termometrem albo polewając nią własne przedramię (klucz uznaje też sprawdzenie przed podłożeniem basenu). Polej włosy wodą, nałóż szampon i umyj głowę - i powtórz to drugi raz. Spłucz włosy wodą i owiń je ręcznikiem. Przez cały czas uważaj, żeby nie zalać oczu, poduszki, okrycia wierzchniego i koszuli osoby podopiecznej - to osobne kryterium.
Jednokrotne mycie szamponem - kryterium wymaga powtórzenia czynności.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj głowę, a po zakończeniu tej czynności wykonaj zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Usuń z łóżka basen albo miskę pneumatyczną (nie stawiaj ich na podłodze) i folię. Rozczesz włosy grzebieniem albo szczotką i wysusz je suszarką albo zostaw do swobodnego wyschnięcia.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj głowę, a po zakończeniu tej czynności wykonaj zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Rękawiczki wyrzuć do kosza na odpady medyczne, a ręczniki włóż do kosza na brudną bieliznę.
Kroki 26-30 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj głowę, a po zakończeniu tej czynności wykonaj zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Poinformuj osobę podopieczną o zmianie prześcieradła i podkładu płóciennego i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację wcześniejszą, w dowolnym momencie). Załóż nowe rękawiczki jednorazowe. Ułóż osobę podopieczną na boku plecami do siebie, obluźnij dolne warstwy pościeli po stronie bliższej i zwiń brudny podkład płócienny i prześcieradło pod osobę podopieczną.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj głowę, a po zakończeniu tej czynności wykonaj zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Ułóż osobę podopieczną na przeciwnym boku, już na czystej warstwie pościeli. Po stronie dalszej obluźnij brudne dolne warstwy, zwiń je i wyrzuć do pojemnika na brudną bieliznę.
⚠️ Luka w kluczu: klucz nie ma osobnego kryterium na rozłożenie czystego prześcieradła i podkładu po stronie bliższej - ale kryterium P.2.4 mówi o ułożeniu osoby „na czystej warstwie pościeli”, więc przed obróceniem czysta pościel musi już leżeć na wolnej połowie materaca (z resztą zwiniętą pod osobę podopieczną). Punkt jest dopiero za ułożenie na niej i usunięcie brudnej.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj głowę, a po zakończeniu tej czynności wykonaj zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Po stronie dalszej rozłóż czyste prześcieradło i czysty podkład płócienny, naciągnij je i podłóż wszystkie warstwy pod materac. Podłóż poduszki pod głowę osoby podopiecznej.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj głowę, a po zakończeniu tej czynności wykonaj zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Wyrównaj koszulę pod plecami i pośladkami, a potem koc w poszwie.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Zużyte rękawiczki wrzuć do worka czerwonego. Zdezynfekuj tacę albo wózek zabiegowy i ręce, a potem uporządkuj stanowisko pracy.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.