Rozwiązanie arkusza SPO.03-04-21.06-SG (czerwiec 2021), kwalifikacja SPO.03 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej” (opiekun w domu pomocy społecznej). Osoba podopieczna to 85-letnia pani Weronika Zając, bezdzietna wdowa, od roku w domu pomocy społecznej. Czuje się opuszczona i samotna, a lekarz stwierdził u niej obustronne zapalenie płuc: ma duszność po niewielkim wysiłku, gorączkę, trudności z odkrztuszaniem wydzieliny, mało pije, niechętnie je i ma zaparcia. Zadanie ma cztery części: diagnozę problemów, planowane działania opiekuna i zalecenia, mycie pleców i pośladków z oklepywaniem pleców oraz zmianę koszuli nocnej, poszewek i poszwy (obie czynności na fantomie).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Oba formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy osobie podopiecznej, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Obie czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, łącznie w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Diagnoza zajmuje stronę 4, działania i zalecenia stronę 5; formularze nie mają rubryk na datę ani podpis.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 40 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg dwóch czynności przy osobie podopiecznej, które egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 40 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Problemy zapisuje się krótko, każdy osobno. Pierwszy dotyczy sytuacji społecznej: mąż zmarł, z dalszą rodziną nie ma kontaktu, ze współmieszkanką nie nawiązała bliższych relacji.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Rozpoznanie lekarza zapisuje się osobno.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Duszność pojawia się już po niewielkim wysiłku.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Pani Weronika ma trudności z odkrztuszaniem wydzieliny i bardzo się przy tym męczy.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Klucz wymaga co najmniej dwóch objawów z opisu - wpisanych jest pięć. Temperatura w opisie waha się od 37,1°C do 39,1°C.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Mało płynów, niechęć do posiłków i zaparcia to jedno kryterium.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Pani Weronika uskarża się na złe samopoczucie i osłabienie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Zaburzenia pamięci występują coraz częściej.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Pani Weronika wymaga pomocy przy myciu, czesaniu i zmianie bielizny.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Korzystanie z toalety to w kluczu osobne kryterium.
Kroki 11-20 · po tym etapie masz 20 z 40 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Działania i zalecenia odpowiadają na problemy z diagnozy. Na samotność: pomoc w nawiązaniu kontaktu z rodziną i ze współmieszkanką.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na duszność: wysokie ułożenie, odpowiedni mikroklimat w pokoju i informowanie pielęgniarki lub lekarza. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań. Temperatura 18-20°C pochodzi z klucza - opis przypadku jej nie podaje.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na tachykardię i przyspieszony oddech: monitorowanie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na podwyższoną temperaturę: pomiar, zabiegi chłodzące, więcej płynów i zmiana bielizny. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na zalegającą wydzielinę: zachęcanie do odkrztuszania, oklepywanie pleców (jest też w zadaniu na fantomie), lignina i miska nerkowata, gimnastyka oddechowa. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na niechęć do jedzenia i małą ilość płynów. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na zaparcia: dieta ze zwiększoną zawartością błonnika. Opis przypadku nie mówi, co pani Weronika lubi jeść, dlatego zalecenie jest ogólne - klucz uznaje je bez wymieniania konkretnych produktów.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Klucz uznaje pomoc ogólną albo co najmniej dwie czynności. Opis przypadku wymienia mycie, czesanie i zmianę bielizny; toaleta jamy ustnej i natłuszczanie skóry to wniosek z opisu (sucha skóra, pomoc przy myciu).
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 czynności, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Pani Weronika nie korzysta sama z toalety - pomoc w dotarciu do toalety albo basen oraz higiena miejsc intymnych.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź: diagnozę problemów osoby podopiecznej, zaplanuj działania opiekuna i zalecenia dla osoby podopiecznej uwzględniające rozwiązanie jej problemów.
Na poczucie osamotnienia i zaburzenia pamięci: rozmowy, psycholog i zajęcia. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań; konkretne zajęcia (krzyżówki, czasopisma) to propozycje z listy klucza, opis przypadku nie mówi o zainteresowaniach pani Weroniki.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Kroki 21-25 · po tym etapie masz 30 z 40 kryteriów (pkt)
Przed przystąpieniem do wykonania czynności praktycznych, zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania.
Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Weronikę leżącą w łóżku i mówisz do niej cicho.
Poinformuj osobę podopieczną o myciu pleców i pośladków oraz oklepywaniu pleców i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe.
⚠️ Wezgłowie zostaje uniesione. Klucz łączy w tym kryterium przygotowanie z warunkiem: jeżeli w dowolnym momencie obu czynności opuścisz wezgłowie łóżka, punkt przepada. Arkusz tego nie mówi wprost - wynika to z duszności osoby podopiecznej.
Opuszczenie wezgłowia w którymkolwiek momencie obu czynności - kryterium P.1.2 nie jest uznawane.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj plecy, pośladki i oklep plecy, a po zakończeniu tych czynności zmień osobie podopiecznej leżącej na łóżku koszulę nocną oraz poszewki na poduszki i poszwę na kocu.
Unieś pośladki albo ułóż osobę podopieczną na boku i podsuń koszulę nocną ku górze, odepnij guziki, zdejmij koszulę i wrzuć ją do kosza na brudną bieliznę. Ułóż osobę podopieczną na boku, plecami do siebie. Odsłoń plecy i pośladki, ułóż ręcznik wzdłuż pleców i pośladków i podsuń go jak najbliżej osoby podopiecznej albo pod jej bok.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj plecy, pośladki i oklep plecy, a po zakończeniu tych czynności zmień osobie podopiecznej leżącej na łóżku koszulę nocną oraz poszewki na poduszki i poszwę na kocu.
Sprawdź temperaturę wody (klucz uznaje też sprawdzenie wcześniejsze). Umyj plecy i pośladki namydloną i wilgotną myjką, opłucz skórę wypłukaną myjką i osusz ręcznikiem.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj plecy, pośladki i oklep plecy, a po zakończeniu tych czynności zmień osobie podopiecznej leżącej na łóżku koszulę nocną oraz poszewki na poduszki i poszwę na kocu.
Oklepuj plecy dłonią ułożoną w „łódeczkę”, zaczynając od podstawy płuc w kierunku ich szczytu, z pominięciem okolicy nerek i kręgosłupa. Kierunek i ominięcie nerek oraz kręgosłupa są częścią kryterium.
Oklepywanie płaską dłonią, w dół pleców albo po kręgosłupie lub okolicy nerek - punkt przepada.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj plecy, pośladki i oklep plecy, a po zakończeniu tych czynności zmień osobie podopiecznej leżącej na łóżku koszulę nocną oraz poszewki na poduszki i poszwę na kocu.
Ułóż osobę podopieczną na plecach. Przez cały czas nie obnażaj jej i dbaj o intymność. Ręcznik włóż do kosza na brudną bieliznę, a użyte rękawiczki do kosza na odpady medyczne.
Kroki 26-29 · po tym etapie masz 40 z 40 kryteriów (pkt)
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj plecy, pośladki i oklep plecy, a po zakończeniu tych czynności zmień osobie podopiecznej leżącej na łóżku koszulę nocną oraz poszewki na poduszki i poszwę na kocu.
Poinformuj osobę podopieczną o zmianie koszuli nocnej i bielizny pościelowej i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację wcześniejszą). Załóż czyste rękawiczki jednorazowe. Załóż czystą koszulę nocną i zapnij guziki. Nie odkrywaj osoby podopiecznej, dbaj o jej intymność i wyrównaj koszulę pod plecami i pośladkami.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj plecy, pośladki i oklep plecy, a po zakończeniu tych czynności zmień osobie podopiecznej leżącej na łóżku koszulę nocną oraz poszewki na poduszki i poszwę na kocu.
Wyjmij poduszki spod głowy osoby podopiecznej, zdejmij brudne poszewki i wrzuć je do kosza na brudną bieliznę. Załóż czyste poszewki i podłóż poduszki pod głowę. Wezgłowie przez cały czas zostaje uniesione.
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku umyj plecy, pośladki i oklep plecy, a po zakończeniu tych czynności zmień osobie podopiecznej leżącej na łóżku koszulę nocną oraz poszewki na poduszki i poszwę na kocu.
Wyjmij koc z brudnej poszwy, a poszwę wrzuć do kosza na brudną bieliznę. Włóż koc do czystej poszwy tak, żeby osoba podopieczna przez cały czas nie była odkryta. Czyste poszewki i poszwa nie mogą stykać się z brudną bielizną ani dotknąć podłogi. Przykryj osobę podopieczną kocem w poszwie i zapytaj o samopoczucie i wygodę.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Zużyte rękawiczki wrzuć do kosza na odpady medyczne zakaźne. Zdezynfekuj tacę albo wózek zabiegowy i ręce, a potem uporządkuj stanowisko pracy.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.