Rozwiązanie arkusza SPO.03-03-22.01-SG (styczeń 2022), kwalifikacja SPO.03 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej” (opiekun w domu pomocy społecznej). Osoba podopieczna to 92-letni pan Stanisław Buczek, bezdzietny wdowiec, przyjęty do domu pomocy społecznej z powodu pogorszenia zdrowia i trudnej sytuacji społecznej. Choruje na cukrzycę typu 2 i nadciśnienie tętnicze, a lekarz stwierdził u niego zapalenie płuc i zalecił leżenie w łóżku, gimnastykę oddechową i oklepywanie pleców. Zadanie ma cztery części: wykaz problemów, planowane działania opiekuna, mycie i oklepywanie pleców oraz zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła (obie czynności na fantomie).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Oba formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy osobie podopiecznej, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Obie czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, łącznie w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Wykaz problemów zajmuje stronę 3, planowane działania stronę 4; formularze nie mają rubryk na datę ani podpis.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 40 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg dwóch czynności przy osobie podopiecznej, które egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 40 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Problemy zapisuje się krótko, każdy osobno, w kolejności opisu przypadku. Pierwszy to sytuacja społeczna: pan Stanisław czuje się opuszczony, rodzina jest za granicą, a z mieszkańcami domu nie nawiązał relacji.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Klucz wymienia w jednym kryterium wszystkie trzy choroby z opisu: dwie przewlekłe i świeżo stwierdzone zapalenie płuc.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Zapalenie płuc daje duszność i zaleganie wydzieliny, której pan Stanisław nie potrafi odkrztusić.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
W ostatnim czasie pojawiły się problemy z zasypianiem.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Pan Stanisław uskarża się na zaparcia - to osobny problem i osobny punkt.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Posiłki zjada w małych ilościach i niechętnie pije.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Lekarz zalecił gimnastykę oddechową, a pan Stanisław niechętnie wykonuje zlecone ćwiczenia.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Po śmierci żony pan Stanisław stał się apatyczny i wycofany, a z powodu stanu zdrowia przestał czytać i grać w gry planszowe.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Pan Stanisław potrzebuje pomocy przy myciu, czesaniu i zmianie bielizny pościelowej i osobistej.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Ostatni problem z opisu: pan Stanisław nie jest w stanie samodzielnie korzystać z toalety.
Kroki 11-20 · po tym etapie masz 20 z 40 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Działania pisze się w tej samej kolejności co problemy - każde odpowiada na konkretny problem z wykazu. Na samotność i brak relacji z mieszkańcami odpowiada pomoc w nawiązaniu kontaktu.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Przy cukrzycy i nadciśnieniu opiekun kontroluje pomiary, zapisuje wyniki i zgłasza odchylenia pielęgniarce.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Na duszność i zalegającą wydzielinę odpowiada kilka działań: pozycja ułatwiająca oddychanie, mikroklimat pokoju, obserwacja oddechu i pomoc w odkrztuszaniu. Oklepywanie pleców zlecił lekarz.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Na trudności z zasypianiem: przygotowanie pokoju i wyciszenie przed snem.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Na zaparcia odpowiada dieta: lekkostrawna i z większą zawartością błonnika.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Pan Stanisław je mało i niechętnie pije, więc opiekun obserwuje apetyt, zachęca i pomaga.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Ćwiczenia oddechowe zlecił lekarz, a pan Stanisław wykonuje je niechętnie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Na apatię i wycofanie: rozmowa, psycholog i powrót do dawnych zainteresowań - czytania i gier planszowych.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Pomoc w czynnościach higienicznych dotyczy tego, co wymienia opis przypadku: mycia, czesania i zmiany bielizny.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 czynności, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowane działania opiekuna adekwatne do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej.
Pan Stanisław leży w łóżku i nie korzysta sam z toalety, więc opiekun dostarcza basen i dba o higienę miejsc intymnych.
Kroki 21-25 · po tym etapie masz 30 z 40 kryteriów (pkt)
Przed przystąpieniem do wykonania czynności praktycznych, zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania.
Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak pana Stanisława leżącego w łóżku i mówisz do niego cicho.
Poinformuj osobę podopieczną o myciu pleców i pośladków oraz oklepywaniu pleców i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie i oklepywanie pleców, a następnie zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła.
Odepnij guziki i zdejmij bluzę od piżamy. Ułóż osobę podopieczną na boku, plecami do siebie. Odsłoń plecy, ułóż ręcznik wzdłuż pleców i podsuń go jak najbliżej osoby podopiecznej albo podłóż go pod jej bok.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie i oklepywanie pleców, a następnie zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła.
Sprawdź temperaturę wody termometrem albo polewając nią własne przedramię (klucz uznaje też sprawdzenie wcześniejsze). Umyj plecy namydloną i wilgotną myjką, opłucz skórę wypłukaną myjką i osusz plecy ręcznikiem.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie i oklepywanie pleców, a następnie zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła.
Oklepuj plecy dłonią ułożoną w łódkę, od podstawy klatki piersiowej do szczytu płuc, po obu stronach kręgosłupa, omijając okolicę nerek. Kierunek i ominięcie nerek są częścią kryterium.
Oklepywanie płaską dłonią, w dół pleców albo po okolicy nerek - punkt przepada.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie i oklepywanie pleców, a następnie zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła.
Użyty ręcznik włóż do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, a rękawiczki do czerwonego worka, kosza albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”. Załóż osobie podopiecznej bluzę od piżamy.
Kroki 26-30 · po tym etapie masz 40 z 40 kryteriów (pkt)
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie i oklepywanie pleców, a następnie zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła.
Poinformuj osobę podopieczną o zmianie prześcieradła i podkładu płóciennego i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację wcześniejszą). Ułóż osobę podopieczną na boku plecami do siebie - po oklepywaniu może na tym boku zostać, klucz to uznaje. Zwiń brudny podkład płócienny i prześcieradło pod osobę podopieczną.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie i oklepywanie pleców, a następnie zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła.
Rozłóż czyste prześcieradło na wolnej części materaca, a dalszą połowę zwiń pod osobę podopieczną. Zrób narożnik (kopertę) w górnej części łóżka, wyrównaj prześcieradło i podłóż brzeg pod materac. Na środkowej części materaca połóż czysty podkład płócienny, dalszą część zwiń pod osobę podopieczną, a resztę wyrównaj i podłóż brzeg pod materac.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie i oklepywanie pleców, a następnie zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła.
Ułóż osobę podopieczną na drugim boku, na czystej warstwie pościeli. Usuń z łóżka brudny podkład i prześcieradło i wrzuć je do pojemnika albo kosza z napisem „Brudna bielizna”.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie i oklepywanie pleców, a następnie zmianę podkładu płóciennego i prześcieradła.
Wysuń czyste prześcieradło spod osoby podopiecznej i rozłóż je po drugiej stronie łóżka, zrób kopertę w górnej części, a resztę wyrównaj albo naciągnij i podłóż brzeg pod materac. Rozłóż, wyrównaj i podłóż pod materac czysty podkład płócienny. Na koniec wyrównaj piżamę pod plecami albo wierzchnie okrycie.
Fałdy na prześcieradle i podkładzie zostają pod plecami osoby leżącej - wyrównanie jest częścią kryterium.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Użyte rękawiczki i fartuch jednorazowy wrzuć do czerwonego worka, kosza albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne” i zdezynfekuj ręce. Potem uporządkuj stanowisko pracy.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.