Rozwiązanie arkusza SPO.03-02-23.01-SG (styczeń 2023), kwalifikacja SPO.03 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej” (opiekun w domu pomocy społecznej). Osoba podopieczna to 80-letnia pani Maria Gawrońska, od 30 lat chora na reumatoidalne zapalenie stawów, kilka dni po powrocie ze szpitala po zaostrzeniu choroby. Z powodu bólu i obrzęków stawów porusza się na wózku inwalidzkim z pomocą opiekuna, jest płaczliwa i apatyczna, a skóra pod piersiami jest narażona na odparzenia. Zadanie ma cztery części: ocenę złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona, wykaz planowanych działań opiekuna, mycie głowy w wanience pneumatycznej osobie leżącej w łóżku oraz zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego z osobą leżącą w łóżku (obie czynności na fantomie).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Oba formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy osobie podopiecznej, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Obie czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, łącznie w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Karta skali Lawtona zajmuje stronę 4, wykaz działań strony 5-6; formularze nie mają rubryk na datę ani podpis.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 37 kryteriów, każde za 1 punkt: 17 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg dwóch czynności przy osobie podopiecznej, które egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 28 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Kroki 1-8 · po tym etapie masz 8 z 37 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj oceny złożonych czynności życia codziennego osoby podopiecznej według zmodyfikowanej skali Lawtona.
Przy każdym pytaniu wpisuje się jedną liczbę punktów: 3 - bez pomocy, 2 - z pomocą innej osoby, 1 - zupełnie nie jest w stanie. Pani Maria często dzwoni do siostry i długo z nią rozmawia - telefonem posługuje się bez pomocy, 3 punkty.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj oceny złożonych czynności życia codziennego osoby podopiecznej według zmodyfikowanej skali Lawtona.
Pani Maria porusza się na wózku inwalidzkim z pomocą opiekuna. Opis za 1 punkt w tej pozycji wprost wymienia przemieszczanie się na wózku inwalidzkim lub środkiem transportu.
Wpisanie 2, bo pomaga opiekun - przy wózku inwalidzkim karta przewiduje 1 punkt.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj oceny złożonych czynności życia codziennego osoby podopiecznej według zmodyfikowanej skali Lawtona.
Zakupy w pobliskim sklepie pani Maria robi podczas wyjść z opiekunem - z pomocą innej osoby, 2 punkty.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj oceny złożonych czynności życia codziennego osoby podopiecznej według zmodyfikowanej skali Lawtona.
Przy przygotowaniu posiłków pani Maria potrzebuje pomocy opiekuna (smarowanie, krojenie) - 2 punkty.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj oceny złożonych czynności życia codziennego osoby podopiecznej według zmodyfikowanej skali Lawtona.
Kiedyś pani Maria sama sprzątała pokój, teraz robi to pani pokojowa - zupełnie nie jest w stanie, 1 punkt.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj oceny złożonych czynności życia codziennego osoby podopiecznej według zmodyfikowanej skali Lawtona.
Ubrania pani Maria musi teraz oddawać do pralni - 1 punkt.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj oceny złożonych czynności życia codziennego osoby podopiecznej według zmodyfikowanej skali Lawtona.
Leki pani Maria przyjmuje samodzielnie i regularnie - 3 punkty.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj oceny złożonych czynności życia codziennego osoby podopiecznej według zmodyfikowanej skali Lawtona.
Pani Maria samodzielnie gospodaruje pieniędzmi - 3 punkty. Formularz wymaga też sumy z pozycji 1-8: 16 punktów. Klucz nie ocenia sumy osobnym kryterium, ale pole trzeba wypełnić.
Kroki 9-17 · po tym etapie masz 17 z 37 kryteriów (pkt)
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Działania opiekuna odpowiadają na to, czego pani Maria nie zrobi sama: kąpiel, mycie głowy, zmiana bielizny i słanie łóżka. Klucz wymaga co najmniej trzech czynności.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 czynności, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pani Maria ma obfity biust, skóra pod piersiami jest narażona na odparzenia, a od wczoraj się poci.
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Bolesne i obrzęknięte stawy rąk nie pozwalają pani Marii smarować i kroić.
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pani Maria porusza się na wózku z pomocą opiekuna i niechętnie wychodzi. Przemieszczanie do WC to wniosek z opisu - opis nie mówi o toalecie wprost. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pani Maria niechętnie wykonuje ćwiczenia rehabilitacyjne z powodu bólu stawów. Opis nie wymienia fizjoterapeuty - zalecenie ćwiczeń przez fizjoterapeutę to wniosek (ćwiczenia rehabilitacyjne zleca i prowadzi fizjoterapeuta).
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pani Maria nie lubi chodzić na terapię zajęciową.
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pani Maria ubolewa nad niepełnosprawnością, płacze i unika rozmów z zaprzyjaźnionymi mieszkańcami.
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pani Maria jest płaczliwa i apatyczna, po powrocie z zakupów zamyka się w pokoju i płacze.
Opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pani Maria lubi czytać książki i prasę i rozwiązywać krzyżówki.
Kroki 18-22 · po tym etapie masz 27 z 37 kryteriów (pkt)
Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do jej wykonania.
Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Marię i mówisz do niej cicho. Pani Maria ma bolesne stawy, więc każdy ruch wykonuje się powoli i z uprzedzeniem.
Poinformuj osobę podopieczną o myciu głowy i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Obniż wezgłowie łóżka. Jedną poduszkę wyjmij spod głowy i odłóż na krzesło albo taboret, drugą zsuń pod plecy i barki. Zabezpiecz poduszkę i górną część łóżka co najmniej folią, a bieliznę osobistą co najmniej ręcznikiem. Umieść głowę nad wanienką pneumatyczną (albo w jej zagłębieniu), wąż spustowy włóż do wiadra i sprawdź temperaturę wody na przedramieniu albo termometrem.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Polej włosy wodą. Szampon nalej na swoją dłoń i rozprowadź na włosach. Umyj włosy szamponem dwukrotnie i po każdym myciu spłucz je wodą, osłaniając twarz i uszy osoby podopiecznej.
Jedno mycie zamiast dwóch albo spłukiwanie bez osłaniania twarzy i uszu.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Wyjmij wanienkę spod głowy i odstaw ją poza łóżko, nie na podłogę, a włosy owiń albo wytrzyj ręcznikiem. Pilnuj, żeby nie zamoczyć bielizny pościelowej ani osobistej. Podłóż pod głowę poduszkę i połóż na niej suchy ręcznik. Rozczesz włosy i zostaw je do wyschnięcia na poduszce albo wysusz suszarką (klucz uznaje markowanie suszenia).
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Ręczniki wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Grzebień albo szczotkę oczyść i odłóż do szuflady albo na blat szafki przyłóżkowej.
Kroki 23-26 · po tym etapie masz 37 z 37 kryteriów (pkt)
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Poinformuj osobę podopieczną o zmianie prześcieradła i podkładu płóciennego i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację wcześniejszą). Ułóż ją na boku, plecami do siebie.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Zwiń brudny podkład płócienny i prześcieradło pod osobę podopieczną. Rozłóż czyste prześcieradło na wolnej części materaca, dalszą połowę zwiń pod osobę podopieczną, zrób narożnik (kopertę) w górnej części łóżka, wyrównaj prześcieradło i podłóż brzeg pod materac. Na środkowej części połóż czysty podkład, dalszą część zwiń pod osobę podopieczną, a resztę wyrównaj i podłóż pod materac.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Ułóż osobę podopieczną na drugim boku, na czystej warstwie pościeli. Usuń brudny podkład i prześcieradło i wrzuć je do pojemnika „Brudna bielizna”. Wysuń czyste prześcieradło, rozłóż je, zrób kopertę u góry, wyrównaj, naciągnij i podłóż brzeg pod materac. Potem rozłóż, wyrównaj i naciągnij podkład i podłóż jego wolny brzeg pod materac.
Fałdy pod plecami - przy skórze skłonnej do odparzeń i bolesnych stawach to realny problem.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Podłóż poduszki pod głowę, wyrównaj koszulę nocną pod plecami i wierzchnie okrycie. Rękawiczki jednorazowe i fartuch ochronny wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne” (fartuch klucz pozwala wyrzucić już po myciu głowy), zdezynfekuj ręce i uporządkuj stanowisko pracy.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.