Rozwiązanie arkusza SPO.03-03-23.01-SG (styczeń 2023), kwalifikacja SPO.03 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej” (opiekun w domu pomocy społecznej). Osoba podopieczna to 75-letnia pani Maria Kruk, wdowa, od roku w domu pomocy społecznej po udarze niedokrwiennym prawej półkuli mózgu z niedowładem połowiczym lewostronnym. Choruje na nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, otyłość i cukrzycę typu 2, cztery miesiące temu wyłoniono jej kolostomię, a na lewym przedramieniu ma czyrak. Zadanie ma cztery części: wykaz problemów, wykaz zaleceń dotyczących zdrowego stylu życia, okład ciepły rozgrzewający na czyrak oraz wymianę jednoczęściowego worka stomijnego typu zamkniętego (obie czynności na fantomie).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Oba formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy osobie podopiecznej, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Obie czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, łącznie w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Wykaz problemów zajmuje stronę 4, wykaz zaleceń strony 5-6; formularze nie mają rubryk na datę ani podpis.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 40 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg dwóch czynności przy osobie podopiecznej, które egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 40 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Problemy zapisuje się krótko, każdy osobno, w kolejności opisu przypadku. Najpierw skutki udaru.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Choroby przewlekłe, kolostomia i to, że pani Maria jej nie zaakceptowała, to osobne problemy. Klucz wymaga co najmniej trzech.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Maria nie przestrzega zaleceń dietetycznych, podjada słodycze i chipsy, a pije tylko szklankę napoju do głównych posiłków. Klucz wymaga co najmniej trzech problemów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Maria niechętnie uczestniczy w rehabilitacji i po południu nie ćwiczy.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Maria wycofała się z zajęć, większość czasu leży i nie wychodzi z budynku, jest zdenerwowana i kłóci się. Klucz wymaga co najmniej trzech problemów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Do późnej nocy pani Maria ogląda telewizję i rano jest niewyspana.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Maria wypala paczkę papierosów dziennie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Na lewym przedramieniu jest czyrak, na który lekarz zlecił okłady ciepłe.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Każda czynność, przy której pani Maria potrzebuje pomocy, to osobny problem; do tej grupy klucz zalicza też elastyczne skarpety, które zostawiają wgłębienia na skórze. Klucz wymaga co najmniej czterech problemów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Córka pani Marii pracuje w Londynie i odwiedziła matkę w placówce tylko dwa razy.
Kroki 11-20 · po tym etapie masz 20 z 40 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Zalecenia pisze się do osoby podopiecznej: co ma robić, żeby poprawić zdrowie i zmniejszyć ryzyko powikłań. Pani Maria ma glukometr, ale zapomina o pomiarach.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Zalecenia dietetyczne odpowiadają na podjadanie słodyczy i rezygnowanie z surówek. Klucz wymaga co najmniej trzech informacji.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 informacje, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Maria podjada między posiłkami i przed snem.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Szklanka napoju do głównych posiłków to za mało.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Przy otyłości zalecenie dotyczy zmniejszenia masy ciała i diety ubogoenergetycznej.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Maria większość czasu leży i nie ćwiczy po południu. Klucz wymaga co najmniej dwóch informacji.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 informacje, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Maria nie wychodzi na spacery.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Telewizja do późnej nocy odbiera pani Marii sen. Wystarczy jedna informacja.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 informacja, a wpisanych jest 2 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Paczka papierosów dziennie przy nadciśnieniu, cukrzycy i po udarze to poważne ryzyko.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Elastyczne skarpety zostawiają wgłębienia na skórze powyżej kostek, a w cukrzycy skóra stóp wymaga stałej obserwacji.
Kroki 21-25 · po tym etapie masz 30 z 40 kryteriów (pkt)
Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do jej wykonania.
Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Marię i mówisz do niej cicho.
Poinformuj osobę podopieczną o założeniu okładu i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce i załóż rękawiczki.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na okolicy przedniej lewego przedramienia oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Odsłoń lewe przedramię i podłóż pod nie ręcznik albo podkład jednorazowy. Nałóż wazelinę na miejsce z napisem „CZYRAK” (klucz uznaje zamarkowanie). Sprawdź temperaturę wody termometrem albo polewając skórę własnego przedramienia.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na okolicy przedniej lewego przedramienia oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Zamocz gaziki w wodzie, odciśnij nadmiar i skrop je 70% alkoholem etylowym. Na „CZYRAK” połóż warstwę mokrą, na nią folię, a na folię suchy gazik - każda następna warstwa ma być większa od poprzedniej.
Folia mniejsza od warstwy mokrej - okład wysycha i przestaje rozgrzewać.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na okolicy przedniej lewego przedramienia oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Załóż bandaż na całą powierzchnię okładu tak, żeby okład się nie przesuwał, i zabezpiecz końcówkę zapinką, przylepcem albo zawiąż przecięty koniec. Powiedz pani Marii, że okład zmienia się po 6-8 godzinach.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na okolicy przedniej lewego przedramienia oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Użyte rękawiczki jednorazowe wyrzuć do kosza, worka albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”.
Kroki 26-30 · po tym etapie masz 40 z 40 kryteriów (pkt)
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na okolicy przedniej lewego przedramienia oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Poinformuj osobę podopieczną o wymianie worka stomijnego i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację wcześniejszą). Pani Maria nie zaakceptowała stomii - mów spokojnie i rzeczowo. Załóż fartuch ochronny i nowe rękawiczki jednorazowe.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na okolicy przedniej lewego przedramienia oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Sprawdź temperaturę wody, odsłoń brzuch i zabezpiecz pościel przed zamoczeniem i zabrudzeniem. Odklej worek stomijny od góry ku dołowi i zamarkuj usunięcie kału gazikiem, papierem toaletowym albo ręcznikiem jednorazowym.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na okolicy przedniej lewego przedramienia oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Umyj skórę wokół stomii wodą z mydłem i osusz ją. Zmierz stomię miarką i wytnij nożyczkami otwór w płytce nowego worka o 1-2 mm większy od stomii.
Otwór dużo większy od stomii - kał podrażnia odsłoniętą skórę.
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na okolicy przedniej lewego przedramienia oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Zdejmij folię z przylepca i przyklej worek od dołu ku górze, tak żeby stomia znalazła się wewnątrz otworu płytki. Pociągnij worek, sprawdzając, czy dobrze się trzyma. Przez cały czas nie odsłaniaj krocza osoby podopiecznej.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Użyte rękawiczki i fartuch jednorazowy wyrzuć do kosza, worka albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”. Zdezynfekuj tacę albo wózek zabiegowy i ręce, a potem uporządkuj stanowisko pracy.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.