Rozwiązanie arkusza SPO.03-02-24.06-SG (czerwiec 2024), kwalifikacja SPO.03 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej” (opiekun w domu pomocy społecznej). Osoba podopieczna to 78-letnia pani Grażyna Fiedorowicz, wdowa, w domu pomocy społecznej od udaru niedokrwiennego prawej półkuli mózgu sprzed dwóch lat. Ma niedowład połowiczy lewostronny, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, otyłość i cukrzycę typu 2, a pół roku temu wyłoniono jej sztuczny odbyt. Teraz po upadku ma silne stłuczenie prawej ręki. Zadanie ma cztery części: diagnozę problemów, wykaz zaleceń dotyczących zdrowego stylu życia, zimny okład żelowy na powierzchnię grzbietową prawej ręki oraz wymianę jednoczęściowego worka stomijnego typu zamkniętego (obie czynności na fantomie).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Oba formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy osobie podopiecznej, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Obie czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, łącznie w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Polecenie mówi o „wykazie problemów”, a formularz na stronach 4-5 nosi tytuł „Diagnoza problemów osoby podopiecznej” - to ten sam rezultat. Wykaz zaleceń zajmuje strony 6-7; formularze nie mają rubryk na datę ani podpis.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 19 za przebieg dwóch czynności przy osobie podopiecznej, które egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 39 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Problem zapisuje się krótko, z perspektywy osoby podopiecznej, w kolejności opisu przypadku. Pierwsza grupa to skutki udaru: niedowład połowiczy lewostronny i chodzenie z trójnogiem.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Do drugiej grupy klucz zalicza choroby przewlekłe, kolostomię, której pani Grażyna nie zaakceptowała, i zapominanie o pomiarach glukozy. Wymagane są co najmniej trzy problemy.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Przy otyłości i cukrzycy pani Grażyna nie przestrzega diety, podjada słodycze i chipsy, a płyny pije tylko do głównych posiłków. Klucz wymaga co najmniej trzech problemów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Grażyna niechętnie uczestniczy w rehabilitacji i po południu nie wykonuje ćwiczeń zaleconych przez fizjoterapeutę.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Grażyna jest często zdenerwowana, kłóci się ze współmieszkanką, porzuciła zajęcia kulturalno-rozrywkowe i terapię zajęciową, większość czasu spędza w łóżku i nie wychodzi na spacer. Klucz wymaga co najmniej czterech problemów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Do późnych godzin nocnych pani Grażyna ogląda telewizję, rano jest niewyspana i z trudnością zdąża na śniadanie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Grażyna wypala paczkę papierosów dziennie - to osobne kryterium.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Po upadku na korytarzu pani Grażyna ma silny ból i trudności w poruszaniu prawą ręką, a jej powierzchnia grzbietowa jest obrzęknięta i zasiniona. Lekarz wykluczył złamanie i stwierdził silne stłuczenie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Higienę ciała pani Grażyna utrzymuje sama, ale wymaga całkowitej pomocy przy kilku czynnościach i nie potrafi sama wymieniać worków stomijnych. Klucz wymaga co najmniej czterech problemów.
Klucz wymienia w tej grupie także zakładanie elastycznych skarpet, ale opis przypadku mówi, że pani Grażyna zakłada je samodzielnie - problemem jest ucisk skarpet, opisany w zaleceniach (kryterium R.2.10), więc tutaj nie jest wpisany.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Córka pani Grażyny pracuje w Holandii i odwiedziła matkę w placówce tylko trzy razy, a pani Grażyna bardzo za nią tęskni.
Kroki 11-20 · po tym etapie masz 20 z 39 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Zalecenia są skierowane do osoby podopiecznej i odpowiadają na rozpoznane problemy. Pani Grażyna ma glukometr, ale zapomina o pomiarach.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Zalecenia dietetyczne wynikają z tego, co pani Grażyna podjada i z czego rezygnuje przy obiedzie. Klucz wymaga co najmniej trzech informacji.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 informacje, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Grażyna je pomiędzy posiłkami i przed snem - to osobne kryterium.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Grażyna wypija tylko po szklance napoju do głównych posiłków. Klucz podaje ilość co najmniej 1,5 l na dobę.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Przy otyłości zalecenie dotyczy zmniejszenia masy ciała i diety ubogoenergetycznej.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Grażyna większość czasu spędza w łóżku i nie wykonuje popołudniowych ćwiczeń. Klucz wymaga co najmniej dwóch informacji.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 informacje, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Pani Grażyna nie wychodzi na spacer ani na świeże powietrze - to osobne kryterium.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Przy niewyspaniu i telewizji do późna wystarczy jedna informacja, wpisane są trzy.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 informacja, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Przy paczce papierosów dziennie zalecenie to ograniczenie palenia, a docelowo zaprzestanie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń dla osoby podopiecznej dotyczących prowadzenia zdrowego stylu życia.
Elastyczne skarpety zostawiają pani Grażynie wgłębienia na skórze powyżej kostek. Zalecenia dotyczą obserwacji skóry, wyboru skarpet i zgłaszania zmian.
Kroki 21-24 · po tym etapie masz 29 z 39 kryteriów (pkt)
Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych, zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do jej wykonania.
Najpierw zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Grażynę leżącą w łóżku i mówisz do niej cicho.
Poinformuj osobę podopieczną o zabiegu i zapytaj o zgodę, a potem załóż rękawiczki jednorazowe.
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj zimny okład żelowy na powierzchnię grzbietową prawej ręki oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Odsłoń prawą rękę osoby podopiecznej i zabezpiecz pościel przed zamoczeniem. Na miejsce oznaczone „OBRZĘK” połóż kompres żelowy w pokrowcu - nie samym żelem na skórę. Umocuj go bandażem i zabezpiecz końcówkę zapinką albo przylepcem, albo zwiąż przecięte końce bandaża. Kompres ma leżeć tak, żeby się nie przesuwał i nie spadał.
Kompres bez pokrowca albo bandaż zawiązany tak luźno, że kompres zsuwa się z ręki.
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj zimny okład żelowy na powierzchnię grzbietową prawej ręki oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Powiedz pani Grażynie, że kompres zostaje na 20-30 minut - klucz uznaje tę informację w dowolnym momencie. Co najmniej raz zapytaj o samopoczucie albo o to, czy nie jest jej zimno, albo poproś, żeby zgłaszała każde złe samopoczucie.
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj zimny okład żelowy na powierzchnię grzbietową prawej ręki oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”, a kosz albo pojemnik z napisem „Brudna bielizna” odnieś do łazienki - klucz uznaje też wyniesienie go dopiero po wymianie worka stomijnego.
Kroki 25-29 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj zimny okład żelowy na powierzchnię grzbietową prawej ręki oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Poinformuj osobę podopieczną o wymianie worka stomijnego i zapytaj o zgodę - klucz uznaje też informację wcześniejszą. Załóż fartuch ochronny i nowe rękawiczki jednorazowe (fartuch może być założony już wcześniej).
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj zimny okład żelowy na powierzchnię grzbietową prawej ręki oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Sprawdź temperaturę wody do mycia termometrem albo polewając nią skórę własnego przedramienia. Odsłoń brzuch osoby podopiecznej i zabezpiecz pościel przed zamoczeniem i zabrudzeniem - to wszystko jedno kryterium. Potem odklej worek stomijny od góry ku dołowi.
Odklejanie worka od dołu - klucz wymaga kierunku od góry ku dołowi.
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj zimny okład żelowy na powierzchnię grzbietową prawej ręki oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Wytrzyj skórę wokół stomii papierem toaletowym, ręcznikiem jednorazowym albo gazikiem. Następnie umyj ją wodą z mydłem i osusz.
Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj zimny okład żelowy na powierzchnię grzbietową prawej ręki oraz wymień worek stomijny jednoczęściowy (typu zamkniętego).
Przyłóż miarkę do stomii i wytnij nożyczkami otwór w płytce nowego worka. Przyklej worek od dołu ku górze tak, żeby stomia znalazła się wewnątrz otworu płytki, i pociągnij za worek, sprawdzając, czy trzyma się skóry. Przez cały czas nie odsłaniaj krocza osoby podopiecznej - to część tego samego kryterium.
Otwór wycięty bez miarki albo przyklejanie od góry - płytka nie obejmie stomii równo.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Użyte rękawiczki jednorazowe i fartuch jednorazowy wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”. Zdezynfekuj tacę albo wózek zabiegowy i ręce, a potem uporządkuj stanowisko pracy.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.