Rozwiązanie arkusza SPO.03-01-24.01-SG (styczeń 2024), kwalifikacja SPO.03 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej” (opiekun w domu pomocy społecznej). Osoba podopieczna to 60-letnia pani Zofia Milewicz, która kilka dni temu wróciła do domu pomocy społecznej ze szpitala po leczeniu zaostrzenia stwardnienia rozsianego. Ma porażenie kończyn dolnych i niedowład kończyn górnych, porusza się na wózku inwalidzkim z pomocą opiekuna, jest otyła i ma zakładane pieluchomajtki. Zadanie ma cztery części: diagnozę problemów, wykaz planowanych działań opiekuna, mycie głowy w wanience albo basenie pneumatycznym osobie leżącej w łóżku oraz zmianę poszewki na dużą poduszkę i podkładu płóciennego z osobą leżącą w łóżku (obie czynności na fantomie).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Oba formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy osobie podopiecznej, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Obie czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, łącznie w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Arkusz ma 6 stron: diagnoza zajmuje stronę 4, wykaz działań strony 5-6; formularze nie mają rubryk na datę ani podpis.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 38 kryteriów, każde za 1 punkt: 18 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg dwóch czynności przy osobie podopiecznej, które egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 29 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Kroki 1-9 · po tym etapie masz 9 z 38 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Diagnoza zajmuje jedną stronę, więc problemy zapisuje się krótko, w kolejności opisu przypadku. Pierwsze kryterium to stwardnienie rozsiane i jego skutki ruchowe.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Pani Zofia nie jest w stanie sama się wykąpać, umyć głowy, zmienić bielizny ani pościelić łóżka. Każda z tych czynności jest w kluczu.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Otyłość i obfity biust sprawiają, że skóra pod piersiami jest narażona na odparzenia.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Przy posiłkach pani Zofia potrzebuje pomocy w krojeniu i smarowaniu pieczywa.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Pani Zofia porusza się na wózku inwalidzkim z pomocą opiekuna, nie zawsze sygnalizuje potrzeby fizjologiczne i ma zakładane pieluchomajtki. Klucz wymaga co najmniej dwóch problemów.
Klucz wymienia w tej grupie także zagrożenie odleżynami, o którym opis przypadku nie mówi - nie jest wpisane.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Ćwiczenia rehabilitacyjne pani Zofia wykonuje bez zaangażowania, bo nie wierzy w ich skuteczność.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Na zajęciach ergoterapii podopieczni wykonują robótki ręczne - pani Zofia uczestniczy w nich niechętnie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Pani Zofia nie akceptuje choroby, martwi się o zdrowie, jest płaczliwa i apatyczna, a ostatnio unika rozmów i zamyka się w pokoju. Klucz wymaga co najmniej dwóch problemów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Pani Zofia jest samotna - syn z rodziną mieszka w Norwegii i przyjeżdża do Polski raz w roku.
Kroki 10-18 · po tym etapie masz 18 z 38 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Działania opiekuna odpowiadają na rozpoznane problemy. Klucz wymaga pomocy albo wykonania co najmniej trzech czynności higienicznych.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 czynności, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Na ryzyko odparzeń odpowiada obserwacja skóry pod piersiami.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Opiekun pomaga pani Zofii w krojeniu i smarowaniu pieczywa.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Pani Zofia sama nie dojedzie wózkiem do toalety, na rehabilitację ani na zajęcia. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę pani Zofia wykonuje bez zaangażowania - opiekun ją mobilizuje i pomaga.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Robótki ręczne na ergoterapii nie zachęcają pani Zofii, a lubi ona muzykę poważną i śpiewała w chórze. Opiekun rozmawia o przyczynach niechęci i proponuje inną formę terapii.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Pani Zofia nie akceptuje swojej niepełnosprawności i unika rozmów z innymi. Wystarczy jedno działanie, wpisane są trzy.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
O stanie emocjonalnym pani Zofii opiekun informuje pielęgniarkę i psychologa, a z synem rozmawia o częstszym kontakcie z matką.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz opracuj wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do jej problemów.
Pani Zofia interesuje się polityką, czyta prasę i lubi muzykę poważną - działania opiekuna mogą z tego korzystać.
Kroki 19-24 · po tym etapie masz 28 z 38 kryteriów (pkt)
Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do jej wykonania.
Najpierw zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Zofię leżącą w łóżku i mówisz do niej cicho.
Poinformuj osobę podopieczną o myciu głowy i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce i załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Obniż wezgłowie łóżka i zsuń poduszkę pod plecy albo barki osoby podopiecznej. Zabezpiecz poduszkę i górną część łóżka co najmniej folią, podkładem jednorazowym albo ręcznikiem z podkładem, a bieliznę osobistą co najmniej ręcznikiem.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Umieść głowę osoby podopiecznej nad wanienką albo basenem pneumatycznym albo w jego zagłębieniu, a wąż spustowy włóż do wiadra. Sprawdź temperaturę wody, polewając nią skórę własnego przedramienia albo termometrem (klucz uznaje też sprawdzenie wcześniejsze).
Wąż spustowy poza wiadrem - woda wylewa się na podłogę albo na pościel.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Polej włosy wodą, nalej szampon na swoją dłoń i rozprowadź go po włosach. Użyj szamponu dwukrotnie i po każdym myciu spłucz włosy wodą. Podczas spłukiwania osłaniaj twarz osoby podopiecznej.
Jedno mycie zamiast dwóch albo szampon wylany wprost na głowę.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Wyjmij wanienkę albo basen spod głowy i odstaw poza łóżkiem, ale nie na podłogę. Owiń albo wytrzyj włosy ręcznikiem - pościel i bielizna osobista mają zostać suche. Podłóż poduszkę pod głowę i połóż na niej co najmniej suchy ręcznik.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Rozczesz włosy i zostaw je do swobodnego wyschnięcia na poduszce albo wysusz je suszarką lub zamarkuj suszenie. Ręczniki wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Grzebień albo szczotkę oczyść i odłóż do szuflady szafki przyłóżkowej albo na blat szafki (klucz uznaje też zrobienie tego po zmianie poszewki i podkładu).
Kroki 25-29 · po tym etapie masz 38 z 38 kryteriów (pkt)
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Poinformuj osobę podopieczną o zmianie poszewki i podkładu płóciennego i zapytaj o zgodę - klucz uznaje też informację wcześniejszą. Załóż czyste rękawiczki jednorazowe. Wyjmij poduszkę spod głowy, zdejmij brudną poszewkę i wrzuć ją do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, załóż czystą poszewkę i odłóż poduszkę.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Ułóż osobę podopieczną na boku, plecami do siebie. Obluźnij po jednej stronie brudny podkład płócienny i zwiń go pod plecy i pośladki. Po tej stronie połóż czysty podkład, naciągnij go i podłóż koniec pod materac.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Ułóż osobę podopieczną na czystej warstwie podkładu, na przeciwnym boku. Obluźnij brudny podkład po drugiej stronie, zwiń go i wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Rozłóż czysty podkład po drugiej stronie, naciągnij go i podłóż koniec pod materac.
Czysty podkład niepodwinięty pod materac - fałduje się pod pośladkami.
Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewkę na dużą poduszkę i podkład płócienny osobie podopiecznej leżącej w łóżku.
Ułóż poduszkę pod głową osoby podopiecznej, wyrównaj koszulę nocną pod plecami i pośladkami i okryj ją kocem w poszwie.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne” i zdezynfekuj ręce, a potem uporządkuj stanowisko pracy. Przynajmniej raz w trakcie czynności zapytaj osobę podopieczną o wygodę albo samopoczucie - najprościej przy obracaniu jej na bok.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.