SPO.03-01-26.06-SGCzerwiec 2026 · 32 kroki · ok. 78 min · 40 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad osobą z Parkinsonem
Rozwiązanie arkusza SPO.03-01-26.06-SG (czerwiec 2026), kwalifikacja SPO.03 „Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej” (opiekun w domu pomocy społecznej). Osoba podopieczna to 80-letni pan Daniel Wrona, od siedmiu lat mieszkaniec domu pomocy społecznej, od dziesięciu lat chory na chorobę Parkinsona, której objawy znacznie się nasiliły. Na przedniej okolicy lewego podudzia ma czyrak, na który lekarz zlecił okłady ciepłe. Zadanie ma cztery części: diagnozę problemów, wykaz planowanych działań opiekuna, mycie kończyn górnych, klatki piersiowej i pleców ze zmianą bluzy od piżamy oraz okład ciepły rozgrzewający na czyrak (obie czynności na fantomie).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Oba formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy osobie podopiecznej, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Obie czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, łącznie w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Arkusz zaznacza, że czynności trzeba wykonać naprawdę - markowanie nie daje punktu. Pozostały czas to praca z dwoma formularzami; arkusz nie każe wpisywać w nich daty ani podpisu.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 40 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg dwóch czynności przy osobie podopiecznej, które egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Diagnoza problemów osoby podopiecznej
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 1: Choroba Parkinsona i drżenie
Kryteria:
R.1.1 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: choroba Parkinsona, trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów, drżenie spoczynkowe, ruchy „kręcenie pigułek”, objawy drżenia nasilające się w sytuacjach stresowych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 problemy
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Diagnozę zaczyna się od choroby podstawowej i jej najbardziej widocznych objawów. Opis przypadku podaje: chorobę Parkinsona, trudności z ruchami precyzyjnymi, drżenie spoczynkowe palców rąk przypominające kręcenie pigułek i nasilanie się objawów w stresie. Każdy z tych faktów to osobny wpis - problem zapisuje się krótko, z perspektywy osoby podopiecznej.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Typowe błędy
Wpisanie samej nazwy choroby bez objawów albo ogólnika „drżenie” - klucz wymaga co najmniej dwóch problemów z tej grupy.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Chód
Kryteria:
R.1.2 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: porusza się małymi/drobnymi krokami z pociąganiem stóp/szuranie
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Sposób chodzenia to osobne kryterium. Opis przypadku mówi wprost, że pan Daniel porusza się małymi, drobnymi krokami z pociąganiem stóp - wystarczy przenieść to zdanie do formularza.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Postawa ciała i ryzyko upadków
Kryteria:
R.1.3 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: postawa ciała pochylona ku przodowi/niestabilna/zwiększone ryzyko upadków
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Postawa pochylona do przodu i niestabilna zwiększa ryzyko upadków. Klucz przyjmuje każde z tych sformułowań, a ryzyko upadków warto zapisać jawnie, bo z niego wynikają późniejsze działania opiekuna przy przemieszczaniu.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Sztywność mięśni, przykurcz i mimika
Kryteria:
R.1.4 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: sztywność mięśni, przykurcz w lewym stawie łokciowym, twarz maskowata/wygląd maski/twarz pozbawiona mimiki/skąpa mimika
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Trzecia grupa objawów ruchowych: sztywność mięśni, świeży przykurcz lewego stawu łokciowego i skąpa mimika, przez którą twarz ma wygląd maski. To trzy różne fakty z opisu - zapisane są osobno.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Mowa i porozumiewanie się
Kryteria:
R.1.5 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: mowa monotonna/niewyraźna/zaburzenia mowy/problemy z porozumiewaniem się
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pan Daniel mówi niewyraźnie, co utrudnia mu kontakt z personelem i współmieszkańcami. W formularzu warto zapisać zarówno objaw (mowa niewyraźna), jak i jego skutek (problemy z porozumiewaniem się) - klucz przyjmuje każde z nich.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Objawy wegetatywne
Kryteria:
R.1.6 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nasilenie objawów wegetatywnych lub zapisane co najmniej 2 objawy: nietrzymanie moczu, ślinotok, nadmierna potliwość
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Opis przypadku wymienia nasilenie objawów wegetatywnych i podaje trzy z nich: nietrzymanie moczu, zwiększony ślinotok i nadmierną potliwość. Klucz uznaje albo ogólne „nasilenie objawów wegetatywnych”, albo co najmniej dwa objawy - wpisane jest jedno i drugie.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 objawy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Typowe błędy
Wpisanie jednego objawu bez ogólnego sformułowania - za mało do kryterium.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Jedzenie
Kryteria:
R.1.7 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: krztusi się przy spożywaniu posiłków/trudności w spożywaniu posiłków
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Przy posiłkach pan Daniel często się krztusi. To problem ważny dla bezpieczeństwa i podstawa działań opiekuna przy karmieniu, więc ma własny wpis.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Czynności higieniczne i samoobsługowe
Kryteria:
R.1.8 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: trudności z wykonywaniem czynności higienicznych i samoobsługowych lub zapisane trudności z co najmniej 2 czynnościami typu: mycie, czesanie, zmiana bielizny pościelowej, zmiana bielizny osobistej
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Opis przypadku mówi o trudnościach z czynnościami higienicznymi i samoobsługowymi i wylicza, przy czym pan Daniel wymaga pomocy: przy myciu, czesaniu i zmianie bielizny pościelowej i osobistej. Klucz przyjmuje ogólne sformułowanie albo co najmniej dwie konkretne czynności - wpisane są oba warianty.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 czynności, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Problemy psychiczne i społeczne
Kryteria:
R.1.9 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: niechęć do uczestnictwa w zajęciach terapeutycznych, czuje się samotny, tęskni za żoną/córką, nie ma nikogo bliskiego, z nikim nie utrzymuje kontaktu. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Ta grupa wymaga co najmniej trzech problemów, a opis przypadku daje ich więcej: niechęć do zajęć terapeutycznych (namawiany staje się agresywny), samotność wdowca, tęsknotę za najbliższymi, brak bliskiej osoby po śmierci jedynej córki i brak kontaktu z kimkolwiek.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Czyrak na lewym podudziu
Kryteria:
R.1.10 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: czyrak w okolicy lewego podudzia/czyrak na lewym podudziu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Ostatni problem to świeży stan zapalny: czyrak w przedniej okolicy lewego podudzia, który boli. Z tego wpisu wynika czynność wykonywana potem na stanowisku - okład ciepły rozgrzewający.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Wykaz planowanych działań opiekuna
Kroki 11-20 · po tym etapie masz 20 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 11: Drżenie rąk
Kryteria:
R.2.1 Planowane działania opiekuna - zapisane: układanie/przypominanie o układaniu drżących rąk na oparciach fotela lub innych przedmiotach, częste spacery na świeżym powietrzu w towarzystwie opiekuna. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 działanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Działania opiekuna odpowiadają na rozpoznane problemy, w tej samej kolejności. Na drżenie spoczynkowe klucz podaje przypominanie o układaniu drżących rąk na oparciach fotela i częste spacery z opiekunem. Działanie zapisuje się jako czynność opiekuna („przypominanie”, „spacery w towarzystwie opiekuna”).
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 2 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Bezpieczeństwo podczas chodzenia
Kryteria:
R.2.2 Planowane działania opiekuna - zapisane: zapewnienie bezpieczeństwa podczas przemieszczania, usunięcie zbędnych przedmiotów utrudniających ruch, pilnowanie, by odzież podopiecznego była wygodna/niekrępująca ruchów, obuwie zapewniające stabilność w obrębie kostki, zwracanie uwagi na prawidłowe stawianie stóp podczas chodu. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Drobny chód z pociąganiem stóp i niestabilna postawa oznaczają ryzyko upadku. Opiekun zapewnia bezpieczeństwo przy przemieszczaniu, usuwa z drogi zbędne przedmioty, pilnuje wygodnej odzieży i stabilnego obuwia i zwraca uwagę na stawianie stóp. Klucz wymaga co najmniej trzech takich działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Postawa ciała
Kryteria:
R.2.3 Planowane działania opiekuna - zapisane: zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny (lub zapisany konkretny sprzęt typu: kula łokciowa, balkonik) podczas chodzenia, układanie/przypominanie o układaniu splecionych rąk na plecach, przypominanie o przyjmowaniu/pilnowanie przyjmowania wyprostowanej postawy ciała/z głową uniesioną ku górze. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 działanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Na pochyloną do przodu postawę klucz proponuje sprzęt ortopedyczny przy chodzeniu (np. balkonik), układanie splecionych rąk na plecach i przypominanie o wyprostowanej postawie z głową uniesioną ku górze. Wystarczy jedno działanie, wpisane są trzy.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Gimnastyka i ćwiczenia rozluźniające
Kryteria:
R.2.4 Planowane działania opiekuna - zapisane: zachęcanie do udziału w gimnastyce leczniczej/terapii ruchowej/prowadzenie/planowanie ćwiczeń rozluźniających/relaksujących
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Lekarz zalecił gimnastykę usprawniającą, a pan Daniel ma sztywne mięśnie i przykurcz. Opiekun zachęca do udziału w gimnastyce leczniczej i prowadzi ćwiczenia rozluźniające.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Mowa i mimika
Kryteria:
R.2.5 Planowane działania opiekuna - zapisane: motywowanie do wykonywania ćwiczeń usprawniających aparat mowy/gimnastyki twarzy/ćwiczeń mimiki twarzy/kontakt z logopedą
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Niewyraźna mowa i twarz bez mimiki to odpowiedź na zaleconą terapię mowy: motywowanie do ćwiczeń aparatu mowy i mimiki twarzy oraz kontakt z logopedą.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Nietrzymanie moczu i potliwość
Kryteria:
R.2.6 Planowane działania opiekuna - zapisane: zachęcanie do stosowania wkładek urologicznych/środków chłonnych, zachęcanie podopiecznego do stosowania bielizny/ubrań przewiewnych/z tkanin naturalnych/bawełny/lnu, stosowanie lekkiego przykrycia. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 działanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Objawy wegetatywne wymagają działań przy bieliźnie: środków chłonnych na nietrzymanie moczu, przewiewnych ubrań z tkanin naturalnych i lekkiego przykrycia na nadmierną potliwość.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Bezpieczne posiłki
Kryteria:
R.2.7 Planowane działania opiekuna - zapisane: pomoc w spożywaniu posiłków, pilnowanie prawidłowej pozycji podczas jedzenia, pilnowanie, by pokarmy były rozdrobnione/papkowate, podawanie płynów powoli/małymi porcjami. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Ponieważ pan Daniel krztusi się przy jedzeniu, opiekun pomaga mu w posiłkach, pilnuje prawidłowej pozycji, rozdrobnienia pokarmów i podaje płyny powoli, małymi porcjami. Klucz wymaga co najmniej dwóch działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Pomoc w czynnościach higienicznych
Kryteria:
R.2.8 Planowane działania opiekuna - zapisane: pomoc w czynnościach higienicznych/pomoc w czynności samoobsługowych lub zapisana pomoc w co najmniej 2 czynnościach typu: mycie ciała, zmiana bielizny osobistej, zmiana bielizny pościelowej, czesanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Odpowiedzią na trudności z higieną jest pomoc w czynnościach higienicznych i samoobsługowych - ogólnie albo co najmniej w dwóch wymienionych czynnościach. Wpisane są oba warianty, w tych samych czynnościach, które wymienia opis przypadku.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 czynności, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Zajęcia terapeutyczne i wsparcie psychiczne
Kryteria:
R.2.9 Planowane działania opiekuna - zapisane: zachęcenie/motywowanie do uczestniczenia w zajęciach terapeutycznych, rozmowy wspierające z podopiecznym/wsparcie psychiczne
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Pan Daniel unika zajęć terapeutycznych, a namawiany staje się agresywny, i tęskni za najbliższymi. Opiekun motywuje go do udziału w zajęciach i prowadzi rozmowy wspierające - nie przymusza.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Okład na czyrak
Kryteria:
R.2.10 Planowane działania opiekuna - zapisane: założenie okładu ciepłego/rozgrzewającego w okolicy przedniej stronie podudzia lewego/na podudziu lewym/w miejscu czyraka
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź diagnozę problemów osoby podopiecznej oraz wykaz planowanych działań opiekuna adekwatnych do rozpoznanych problemów osoby podopiecznej.
Ostatnie działanie wynika ze zlecenia lekarza: zakładanie okładu ciepłego rozgrzewającego na lewe podudzie, w miejscu czyraka. To ta sama czynność, którą wykonuje się potem na fantomie.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Mycie kończyn górnych, klatki i pleców, zmiana bluzy - opis czynności
Kroki 21-27 · po tym etapie masz 30 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 21: Zgoda osoby podopiecznej i przygotowanie się
Kryteria: ,
P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym myciu kończyn górnych, klatki piersiowej i pleców oraz zmianie bluzy od piżamy, zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Na potrzeby egzaminu kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk
P.1.2 Zdający: umył higienicznie/zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych, zgłoś przez podniesienie ręki Przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania.
Najpierw zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili liczy się 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak pana Daniela leżącego w łóżku i mówisz do niego cicho, żeby nie przeszkadzać innym zdającym.
Poinformuj osobę podopieczną, że umyjesz jej kończyny górne, klatkę piersiową i plecy i zmienisz bluzę od piżamy, i zapytaj o zgodę. Potem umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe. Klucz dopuszcza pytanie o zgodę także po umyciu lub dezynfekcji rąk.
Typowe błędy
Pytanie o zgodę zadane w myślach - egzaminator musi je usłyszeć. Start przed sygnałem przewodniczącego.
Dokument po tym kroku
Krok 22: Zdjęcie bluzy i sprawdzenie temperatury wody
Kryteria: ,
P.1.3 Zdający: zdjął osobie podopiecznej górę od piżamy rozpoczynając od kończyny górnej prawej, zdjętą górę od piżamy wrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Brudna bielizna”
P.1.4 Zdający: sprawdził temperaturę wody do mycia termometrem lub przez polanie wodą skóry własnego przedramienia. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający wcześniej sprawdził temperaturę wody
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Zdejmij osobie podopiecznej górę od piżamy, zaczynając od prawej kończyny górnej - klucz wymaga tej kolejności, a czystą bluzę zakłada się potem odwrotnie, od lewej ręki, w której pan Daniel ma przykurcz stawu łokciowego. Zdjętą bluzę wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”.
Sprawdź temperaturę wody do mycia termometrem albo polewając wodą skórę własnego przedramienia. Klucz uznaje też sprawdzenie wcześniej, przy przygotowaniu wody.
Typowe błędy
Zdjęcie bluzy od lewej ręki - klucz wymaga kolejności od prawej. Bluza odłożona na łóżko zamiast do pojemnika.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Mycie kończyn górnych
Kryteria:
P.1.5 Zdający: podłożył pod pierwszą całą kończynę górną ręcznik, umył kończynę wodą z mydłem kończąc na umyciu ręki. Osuszył kończynę górną ręcznikiem. Podłożył pod całą drugą kończynę górną ręcznik, umył kończynę wodą z mydłem kończąc na umyciu ręki, osuszył kończynę górną ręcznikiem
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Pod pierwszą całą kończynę górną podłóż ręcznik, umyj ją wodą z mydłem i zakończ na umyciu ręki, potem osusz ręcznikiem. To samo powtórz z drugą kończyną: ręcznik pod całą rękę, mycie wodą z mydłem zakończone na ręce, osuszenie. Arkusz każe myć bez obcinania paznokci.
Typowe błędy
Mycie bez ręcznika pod kończyną albo pominięcie osuszenia jednej z rąk.
Dokument po tym kroku
Krok 24: Mycie klatki piersiowej
Kryteria:
P.1.6 Zdający: osłonił klatkę piersiową osoby podopiecznej ręcznikiem lub wsunął ręcznik pod wierzchnie przykrycie, umył klatkę piersiową przy pomocy namoczonej i namydlonej myjki, a następnie spłukał myjkę i zmył namydloną okolicę, osuszył klatkę piersiową. W trakcie mycia klatka piersiowa pozostawała osłonięta. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający najpierw umyje klatkę piersiową, a następnie kończyny górne
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Osłoń klatkę piersiową ręcznikiem albo wsuń ręcznik pod wierzchnie przykrycie. Umyj klatkę piersiową namoczoną i namydloną myjką, potem spłucz myjkę, zmyj namydloną okolicę i osusz. Przez całe mycie klatka piersiowa ma pozostać osłonięta. Klucz uznaje też kolejność odwrotną - najpierw klatka piersiowa, potem kończyny górne.
Typowe błędy
Odsłonięcie całej klatki piersiowej na czas mycia - kryterium wymaga osłony przez cały czas.
Dokument po tym kroku
Krok 25: Mycie pleców
Kryteria:
P.1.7 Zdający: ułożył osobę podopieczną plecami do siebie, odsłonił plecy, ułożył ręcznik na łóżku wzdłuż pleców osoby podopiecznej, umył plecy osoby podopiecznej namydloną myjką, spłukał myjkę i zmył namydlone okolice, osuszył ręcznikiem plecy. Umieścił ręcznik/ręczniki w koszu/pojemniku z napisem „Brudna bielizna”
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Ułóż osobę podopieczną plecami do siebie i odsłoń plecy. Na łóżku wzdłuż pleców połóż ręcznik, umyj plecy namydloną myjką, spłucz myjkę i zmyj namydlone okolice, a na koniec osusz plecy ręcznikiem. Użyty ręcznik albo ręczniki umieść w koszu albo pojemniku z napisem „Brudna bielizna”.
Dokument po tym kroku
Krok 26: Założenie czystej bluzy od piżamy
Kryteria:
P.1.8 Zdający: założył osobie podopiecznej górę od piżamy rozpoczynając od kończyny górnej lewej, nie obnażał osoby podopiecznej, zapiął guziki w górze od piżamy, wyrównał górę piżamy pod plecami osoby podopiecznej
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Załóż czystą górę od piżamy, zaczynając od lewej kończyny górnej - tej z przykurczem. Nie obnażaj osoby podopiecznej bardziej niż to konieczne, zapnij guziki i wyrównaj bluzę pod plecami, żeby nie tworzyła fałd.
Typowe błędy
Zakładanie od prawej ręki albo niewyrównana bluza pod plecami.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Sucha pościel i myjki
Kryteria: ,
P.1.9 Zdający: nie zamoczył pościeli oraz piżamy wodą
P.1.10 Zdający: myjkę/myjki wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”. Kryterium należy uznać spełnione również, jeżeli Zdający wyrzuci myjkę/myjki bezpośrednio po użyciu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Przez cały przebieg pilnuj, żeby nie zamoczyć pościeli ani piżamy - to osobne kryterium oceniane za całe mycie. Użytą myjkę albo myjki wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”; klucz uznaje także wyrzucenie każdej myjki od razu po użyciu.
Typowe błędy
Zbyt mokra myjka - kapiąca woda moczy pościel. Myjki do pojemnika na brudną bieliznę zamiast na odpady.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Okład ciepły rozgrzewający na czyrak - opis czynności
Kroki 28-32 · po tym etapie masz 40 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 28: Zgoda, rękawiczki i odsłonięcie podudzia
Kryteria: , ,
P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym zabiegu i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający wcześniej w dowolnym momencie poinformował o zamiarze wykonanie czynności i zapytał o zgodę
P.2.2 Zdający: założył nowe rękawiczki jednorazowe
P.2.3 Zdający: odsłonił lewe podudzie osoby podopiecznej nie odsłaniając krocza
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Poinformuj pana Daniela o zabiegu i zapytaj o zgodę - klucz uznaje też informację podaną wcześniej, w dowolnym momencie. Załóż nowe rękawiczki jednorazowe (poprzednich używałeś przy myciu). Odsłoń lewe podudzie, nie odsłaniając krocza. Miejsce czyraka jest na fantomie oznaczone plastrem.
Typowe błędy
Praca w rękawiczkach z mycia albo odkrycie całej osoby podopiecznej.
Dokument po tym kroku
Krok 29: Wazelina na skórę
Kryteria:
P.2.4 Zdający: pobrał z tubki za pomocą szpatułki laryngologicznej/gazika warstwę wazeliny i nałożył ją na miejsce z naklejonym plastrem. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający pobrał wazelinę za pomocą ręki w rękawiczce pod warunkiem, że w tych rękawiczkach nie wykonywał wcześniej czynności higienicznych i pielęgnacyjnych i wyrzuci je bezpośrednio po nałożeniu wazeliny
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Pobierz z tubki szpatułką laryngologiczną albo gazikiem warstwę wazeliny i nałóż ją na miejsce z naklejonym plastrem. Klucz dopuszcza pobranie wazeliny ręką w rękawiczce tylko wtedy, gdy w tych rękawiczkach nie wykonywałeś wcześniej czynności higienicznych i pielęgnacyjnych i wyrzucisz je zaraz po nałożeniu wazeliny.
Dokument po tym kroku
Krok 30: Warstwy okładu
Kryteria: , ,
P.2.5 Zdający: zamoczył gazik/gaziki w miseczce z wodą, wycisnął nadmiar wody, skropił gazik/gaziki 70 % alkoholem etylowym, a następnie położył na miejsce z naklejonym plastrem
P.2.6 Zdający: położył na warstwę mokrą okładu ceratkę, a na nią położył suchy gazik/gaziki
P.2.7 Zdający: ułożył poszczególne warstwy okładu tak, aby każda następna warstwa była większa od poprzedniej
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Zamocz gazik albo gaziki w miseczce z wodą, wyciśnij nadmiar wody, skrop gaziki 70% alkoholem etylowym i połóż na miejsce z plastrem - to warstwa mokra. Na nią połóż ceratkę, a na ceratkę suchy gazik albo gaziki. Każda następna warstwa ma być większa od poprzedniej, tak żeby całkowicie przykrywała warstwę pod spodem.
Typowe błędy
Pominięcie ceratki albo ceratka mniejsza niż warstwa mokra - wtedy okład nie jest rozgrzewający.
Dokument po tym kroku
Krok 31: Mocowanie okładu bandażem
Kryteria:
P.2.8 Zdający: zamocował warstwy okładu bandażem, przykrywając całą powierzchnię okładu w sposób uniemożliwiający przesuwanie się okładu, zabezpieczył końcówkę bandaża przylepcem/zapinką/zawiązał przecięte końce bandaża
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj (nie markuj wykonywania czynności!) mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców oraz zmianę bluzy od piżamy, a po zakończeniu tych czynności załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak umiejscowiony na przedniej okolicy lewego podudzia.
Zamocuj warstwy okładu bandażem tak, żeby przykrył całą powierzchnię okładu i okład się nie przesuwał. Końcówkę bandaża zabezpiecz przylepcem albo zapinką, albo przetnij ją i zawiąż przecięte końce.
Dokument po tym kroku
Krok 32: Informacja o czasie okładu i porządek
Kryteria: ,
P.2.9 Zdający: poinformował osobę podopieczną o pozostawieniu okładu na 6-8 godzin/zmianie okładu po 6-8 godzinach. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający, w dowolnym momencie przekaże tę informację osobie podopiecznej
P.2.10 Zdający: użyte rękawiczki wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”, odniósł kosz/pojemnik z napisem „Brudna bielizna” do łazienki, zdezynfekował ręce
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Po zakończeniu czynności uporządkuj stanowisko pracy.
Powiedz osobie podopiecznej, że okład zostaje na 6-8 godzin, a potem zostanie zmieniony - klucz uznaje tę informację przekazaną w dowolnym momencie. Na koniec użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”, kosz albo pojemnik z napisem „Brudna bielizna” odnieś do łazienki i zdezynfekuj ręce. Arkusz każe też uporządkować stanowisko pracy.
Typowe błędy
Pozostawienie pojemnika z brudną bielizną przy łóżku albo brak dezynfekcji rąk po zdjęciu rękawiczek.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.