Przejdź do głównej treści
SPO.04-02-21.06-SGCzerwiec 2021 · 19 kroków · ok. 44 min · 29 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad dwumiesięcznym dzieckiem

Rozwiązanie arkusza SPO.04-02-21.06-SG (czerwiec 2021), kwalifikacja SPO.04 „Świadczenie usług opiekuńczych i wspomagających rozwój dziecka” (opiekunka dziecięca). Ania ma 10 tygodni, rozwija się prawidłowo i jest karmiona sztucznie. Ulewa pokarm - diagnostyka nie wykazała wad układu pokarmowego, ulewanie wynika z fizjologicznej niedojrzałości zwieracza przełyku. Położna zauważyła na skórze w okolicy pieluszki zmiany świadczące o pieluszkowym zapaleniu skóry. Zadanie: zasady karmienia dziecka ze skłonnością do ulewania, opis postępowania przy pieluszkowym zapaleniu skóry oraz na fantomie - toaleta twarzy i przewijanie po wypróżnieniu.

To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki nad dzieckiem ani poradą medyczną. Dziecko i wszystkie informacje o nim są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Wpisy wynikają z opisu przypadku i poleceń arkusza oraz z klucza oceniania - zasady i postępowanie są z klucza oceniania (klucz przyjmuje też inne, równoznaczne merytorycznie); skład zestawów na stanowisku i porządkowanie to praktyka zawodu.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z treścią arkusza. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy dziecku, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta w podglądzie zbiera te czynności.

Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Toaletę twarzy i przewijanie wykonuje się po zgodzie przewodniczącego zespołu nadzorującego, w obecności egzaminatora, w dowolnej kolejności. Arkusz daje na nie 30 minut, a zasady oceniania 35 minut - bezpieczniej zmieścić się w 30 minutach, które zdający zna z arkusza. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 29 kryteriów, każde za 1 punkt: 8 za zasady karmienia, 5 za opis postępowania przy pieluszkowym zapaleniu skóry, 7 za przebieg toalety twarzy i 9 za przebieg przewijania. Czynności egzaminator ocenia na stanowisku, na fantomie niemowlęcia, w czasie do 30 minut. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 22 punkty - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje inne zapisy, równoznaczne merytorycznie, oddające sens kryteriów.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Zasady karmienia dziecka ze skłonnością do ulewania (strony 3-4)

    Kroki 1-8 · po tym etapie masz 8 z 29 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Częstsze karmienie mniejszymi porcjami

    Kryteria:

    R.1.1 Zasady karmienia - zapisane: karmić dziecko częściej/podawać dziecku 6 porcji na dobę/podawać mniejsze porcje/podawać porcje po około 120 ml. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisana jest co najmniej 1 zasada

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    zasady karmienia dwumiesięcznego dziecka ze skłonnością do ulewania;

    Formularz to tabela „Lp. | Zasady karmienia” na dwóch stronach. Klucz ocenia osiem obszarów: wielkość i liczbę porcji, otwór w smoczku, ułożenie butelki, pozycję przy karmieniu, odbijanie powietrza, ułożenie po jedzeniu, rodzaj mieszanki i czas zabiegów po karmieniu. Każdy obszar to osobne kryterium, w każdym wystarczy jedna zasada - najlepiej każdą zasadę wpisać w osobnym wierszu.

    Ulewanie wynika z niedojrzałości zwieracza przełyku, więc żołądek nie powinien być przepełniony: dziecko je częściej, ale mniej naraz.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 zasada - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Otwór w smoczku

    Kryteria:

    R.1.2 Zasady karmienia - zapisane: otwór w smoczku nie może być za duży/pokarm nie powinien się wylewać, gdy przechyli się butelkę/dostosować otwór w smoczku do możliwości i wieku dziecka. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisana jest co najmniej 1 zasada

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    zasady karmienia dwumiesięcznego dziecka ze skłonnością do ulewania;

    Za duży otwór sprawia, że pokarm płynie za szybko i dziecko połyka go razem z powietrzem.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 zasada - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Butelka pod kątem i przerwy na odbicie

    Kryteria:

    R.1.3 Zasady karmienia - zapisane: nachylić butelkę, aby mieszanka wypełniła smoczek/butelkę trzymać pod takim kątem, aby cały smoczek był wypełniony mieszanką/w trakcie karmienia można przerywać podawanie pokarmu, aby dziecku się odbiło. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisana jest co najmniej 1 zasada

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    zasady karmienia dwumiesięcznego dziecka ze skłonnością do ulewania;

    Smoczek wypełniony mieszanką nie wpuszcza powietrza do żołądka. Przerwy w karmieniu pozwalają dziecku odbić połknięte powietrze, zanim zje resztę porcji.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 zasada - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Pozycja półsiedząca przy karmieniu

    Kryteria:

    R.1.4 Zasady karmienia - zapisane: podczas karmienia, główka dziecka powinna znajdować się wyżej niż reszta ciała/niemowlę powinno być w pozycji półsiedzącej. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisana jest co najmniej 1 zasada

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    zasady karmienia dwumiesięcznego dziecka ze skłonnością do ulewania;

    Główka wyżej niż reszta ciała ułatwia spływanie pokarmu do żołądka.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 zasada - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Odbicie powietrza po karmieniu

    Kryteria:

    R.1.5 Zasady karmienia - zapisane: po karmieniu przytrzymać dziecko w pozycji pionowej lub półpionowej, aby dziecku odbiło się połknięte powietrze/poczekać, aż dziecku odbije się połknięte powietrze/jeżeli dziecku nie odbije się połknięte powietrze, należy potrzymać je w pozycji pionowej lub półpionowej przez około 10 - 15 minut. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisana jest co najmniej 1 zasada

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    zasady karmienia dwumiesięcznego dziecka ze skłonnością do ulewania;

    Po karmieniu dziecko trzyma się pionowo lub półpionowo, aż odbije się połknięte powietrze - według klucza nawet przez 10-15 minut, jeśli odbicie nie następuje od razu.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 zasada - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Ułożenie po jedzeniu

    Kryteria:

    R.1.6 Zasady karmienia - zapisane: nie układać dziecka bezpośrednio po jedzeniu w pozycji na wznak/na plecach/na brzuchu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    zasady karmienia dwumiesięcznego dziecka ze skłonnością do ulewania;

    Ułożenie dziecka płasko zaraz po jedzeniu sprzyja ulewaniu.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Rodzaj mieszanki

    Kryteria:

    R.1.7 Zasady karmienia - zapisane: podawać dziecku mieszankę zgodnie z zaleceniem lekarza/podawać dziecku odpowiednio dobraną mieszankę mleczną/karmić dziecko mieszanką dla dzieci ze skłonnością do ulewania. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisana jest co najmniej 1 zasada

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    zasady karmienia dwumiesięcznego dziecka ze skłonnością do ulewania;

    Ania jest karmiona sztucznie, więc zasada dotyczy doboru mieszanki: według zalecenia lekarza, a przy skłonności do ulewania - mieszanki przeznaczonej dla takich dzieci.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 zasada - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Przewijanie i kąpiel nie zaraz po karmieniu

    Kryteria:

    R.1.8 Zasady karmienia - zapisane: nie przewijać dziecka bezpośrednio po karmieniu/nie kąpać dziecka bezpośrednio po karmieniu/kąpać dziecko po upływie co najmniej godziny od karmienia. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisana jest co najmniej 1 zasada

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    zasady karmienia dwumiesięcznego dziecka ze skłonnością do ulewania;

    Obracanie i układanie dziecka tuż po jedzeniu wywołuje ulewanie, dlatego zabiegi pielęgnacyjne planuje się przed karmieniem albo później.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 zasada - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  9. Etap 2: Postępowanie przy pieluszkowym zapaleniu skóry (strony 5-6)

    Kroki 9-13 · po tym etapie masz 13 z 29 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Mycie i osuszanie skóry

    Kryteria:

    R.2.1 Postępowanie przy pieluszkowym zapaleniu skóry - zapisane: dokładnie myć skórę pośladków/przemywać wodą/delikatnie osuszać skórę pośladków dziecka, kąpać codziennie dziecko, nie stosować myjek/gąbek do mycia skóry. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 postępowanie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    opis postępowania z dzieckiem w przypadku wystąpienia pieluszkowego zapalenia skóry.

    Druga tabela ma tę samą budowę. Klucz ocenia pięć obszarów: mycie, wietrzenie, preparaty na skórę, częstość zmiany pieluszki i rodzaj pieluszek. Pierwszy to higiena: delikatne mycie wodą, osuszanie bez pocierania, codzienna kąpiel i rezygnacja z myjek i gąbek, które drażnią zmienioną skórę.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 postępowanie - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Wietrzenie pośladków

    Kryteria:

    R.2.2 Postępowanie przy pieluszkowym zapaleniu skóry - zapisane: wietrzyć pośladki dziecka/zapewnić wentylację zmienionej zapalnie okolicy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    opis postępowania z dzieckiem w przypadku wystąpienia pieluszkowego zapalenia skóry.

    Zmieniona zapalnie skóra goi się szybciej, gdy ma dostęp powietrza - dziecko zostaje przez chwilę bez pieluszki.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Krem ochronny

    Kryteria:

    R.2.3 Postępowanie przy pieluszkowym zapaleniu skóry - zapisane: smarować skórę kremem w celu zabezpieczenia przed wilgocią i tarciem/smarować skórę emolientami/kremem z tlenkiem cynku/preparatami wysuszającymi/preparatami przeciwzapalnymi/sudocremem/alantoliną/lanoliną/d-pantenolem/nakładać grubą warstwę kremu/nie stosować balsamu i oliwki. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 postępowanie/1 preparat

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    opis postępowania z dzieckiem w przypadku wystąpienia pieluszkowego zapalenia skóry.

    Krem zabezpiecza skórę przed wilgocią i tarciem. Klucz wymienia m.in. kremy z tlenkiem cynku i d-pantenolem oraz zakazuje balsamu i oliwki, które nie chronią przed wilgocią.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 postępowanie - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Częsta zmiana pieluszki

    Kryteria:

    R.2.4 Postępowanie przy pieluszkowym zapaleniu skóry - zapisane: często zmieniać pieluszkę/zmieniać pieluszkę maksymalnie co 3 godziny/zmieniać pieluszkę bezpośrednio po wypróżnieniu się dziecka. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 postępowanie

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    opis postępowania z dzieckiem w przypadku wystąpienia pieluszkowego zapalenia skóry.

    Mocz i stolec w pieluszce podrażniają skórę - pieluszkę zmienia się często, najpóźniej co 3 godziny i od razu po wypróżnieniu.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 postępowanie - wpisanych jest dokładnie tyle. Każdy wpis musi być poprawny, bo nie ma zapasu.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Zmiana rodzaju pieluszek

    Kryteria:

    R.2.5 Postępowanie przy pieluszkowym zapaleniu skóry - zapisane: zmienić rodzaj używanych pieluszek

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    opis postępowania z dzieckiem w przypadku wystąpienia pieluszkowego zapalenia skóry.

    Zmiany pojawiły się w miejscach przylegania pieluszki do ciała, więc warto spróbować pieluszek innego rodzaju.

    Dokument po tym kroku

  14. Etap 3: Toaleta twarzy - opis czynności

    Kroki 14-16 · po tym etapie masz 20 z 29 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Zestawy na stanowisku i ułożenie dziecka

    Kryteria:

    P.1.1 Zdający: przeniósł dziecko na stół do pielęgnacji/stół z materacykiem do przewijania i ułożył dziecko na plecach

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj na stanowisku do wykonywania zabiegów higieniczno-pielęgnacyjnych zestaw do zabiegu toalety twarzy oraz zestaw do przewijania po wypróżnieniu u dwumiesięcznego dziecka.

    Przed zgłoszeniem pobierz z magazynu przybory na dwa zestawy. Do toalety twarzy: przegotowana woda, jałowe płatki lub gaziki (osobne na każde oko i ucho), ręcznik. Do przewijania: rękawiczki jednorazowe, płatki, ciepła przegotowana woda z mydłem, ręcznik, krem przeciw odparzeniom, czysta pielucha jednorazowa. Klucz ocenia czynności, nie skład zestawu, ale bez kompletu nie wykonasz czynności.

    Po zgodzie przewodniczącego zespołu nadzorującego przenieś dziecko na stół do pielęgnacji (z materacykiem) i ułóż je na plecach. Fantom traktujesz jak dwumiesięczną dziewczynkę. Kolejność zabiegów jest dowolna - tutaj najpierw toaleta twarzy.

    Dokument po tym kroku

  15. Krok 15: Oczy i uszy

    Kryteria: , ,

    P.1.2 Zdający: przemył oczy dziecka płatkami/gazikami zwilżonymi w przegotowanej wodzie w kierunku od skroni do nosa, każde oko osobnym płatkiem/gazikiem

    P.1.3 Zdający: umył uszy i okolice za uszami dziecka płatkiem/gazikiem zwilżonym w wodzie

    P.1.4 Zdający: osuszył oczy i uszy suchymi płatkami/gazikami, każde oko i ucho osobnym płatkiem/gazikiem

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Po uzyskaniu zgody Przewodniczącego ZN i w obecności egzaminatora wykonaj zabieg toalety twarzy oraz czynność przewijania po wypróżnieniu na fantomie niemowlęcia

    Oczy przemywaj płatkiem zwilżonym przegotowaną wodą od skroni do nosa, każde oko osobnym płatkiem. Potem umyj uszy i okolice za uszami zwilżonym płatkiem. Oczy i uszy osusz suchymi płatkami - znów każde oko i ucho osobnym.

    Typowe błędy

    Przemywanie oka od nosa do skroni albo jednym płatkiem obu oczu - przenosi wydzielinę i zakażenie z oka do oka.

    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Twarz w ustalonej kolejności

    Kryteria: , ,

    P.1.5 Zdający: wykonał toaletę twarzy w kolejności: czoło, policzek, wierzch nosa, drugi policzek, broda, okolica pod nosem

    P.1.6 Zdający: osuszył delikatnie twarz dziecka ruchami dotykowymi

    P.1.7 Zdający: nie odchodził od dziecka/nie pozostawiał dziecka samego na stole do pielęgnacji/stole z materacykiem do przewijania podczas wykonywania toalety twarzy

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Po uzyskaniu zgody Przewodniczącego ZN i w obecności egzaminatora wykonaj zabieg toalety twarzy oraz czynność przewijania po wypróżnieniu na fantomie niemowlęcia

    Twarz myj w kolejności z klucza: czoło, policzek, wierzch nosa, drugi policzek, broda i na końcu okolica pod nosem (najbardziej zabrudzona). Osusz ją delikatnie ruchami dotykowymi. Przez cały zabieg nie odchodź od dziecka i nie zostawiaj go samego na stole.

    Dokument po tym kroku

  17. Etap 4: Przewijanie po wypróżnieniu - opis czynności

    Kroki 17-19 · po tym etapie masz 29 z 29 kryteriów (pkt)

    Krok 17: Ręce, rękawiczki i wstępne oczyszczenie

    Kryteria: ,

    P.2.1 Zdający: umył/zdezynfekował ręce przed zabiegiem, założył rękawiczki jednorazowe

    P.2.2 Zdający: wstępnie oczyścił skórę dziecka z resztek stolca, używając do tego płatków/gazików zmoczonych w przegotowanej wodzie

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Po uzyskaniu zgody Przewodniczącego ZN i w obecności egzaminatora wykonaj zabieg toalety twarzy oraz czynność przewijania po wypróżnieniu na fantomie niemowlęcia

    Umyj i zdezynfekuj ręce, załóż rękawiczki jednorazowe. Najpierw wstępnie oczyść skórę z resztek stolca płatkami zmoczonymi w przegotowanej wodzie.

    Dokument po tym kroku

  18. Krok 18: Mycie krocza, pachwin i pośladków

    Kryteria: , ,

    P.2.3 Zdający: dokładnie umył płatkiem/gazikiem zanurzonym w ciepłej, przegotowanej wodzie z dodatkiem mydła skórę w okolicy krocza, pachwin, pośladków, obracając dziecko na boki

    P.2.4 Zdający: zachował kierunek mycia krocza od wzgórka łonowego do odbytu

    P.2.5 Zdający: podczas mycia skóry dziecka każdorazowo zmieniał płatki/gaziki

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Po uzyskaniu zgody Przewodniczącego ZN i w obecności egzaminatora wykonaj zabieg toalety twarzy oraz czynność przewijania po wypróżnieniu na fantomie niemowlęcia

    Dokładnie umyj okolicę krocza, pachwin i pośladków płatkiem zanurzonym w ciepłej przegotowanej wodzie z mydłem, obracając dziecko na boki. U dziewczynki myjesz od wzgórka łonowego do odbytu, a płatek zmieniasz przy każdym pociągnięciu.

    Typowe błędy

    Mycie od odbytu w stronę krocza - u dziewczynki droga do zakażenia dróg moczowych.

    Dokument po tym kroku

  19. Krok 19: Osuszenie, krem, pielucha i porządek

    Kryteria: , , ,

    P.2.6 Zdający: osuszył skórę dziecka dotykając ręcznikiem (nie pocierając)

    P.2.7 Zdający: naniósł na skórę w okolicy krocza dziecka krem przeciw odparzeniom

    P.2.8 Zdający: założył czystą pieluchę jednorazową, równo zapiął rzepy, sprawdził ucisk pieluchy

    P.2.9 Zdający: dbał o bezpieczeństwo dziecka, nie podnosił dziecka za nogi, nie pozostawiał dziecka samego na przewijaku

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Uporządkuj stanowisko pracy po zakończeniu czynności.

    Osusz skórę ręcznikiem, dotykając, nie pocierając - skóra jest zmieniona zapalnie. Nanieś krem przeciw odparzeniom na okolicę krocza. Załóż czystą pieluchę jednorazową, zapnij rzepy równo i sprawdź ucisk. Nie podnoś dziecka za nogi i nie zostawiaj go samego na przewijaku. Na koniec uporządkuj stanowisko.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.