SPO.04-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 28 kroków · ok. 53 min · 39 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Opieka i żywienie dziecka
Rozwiązanie arkusza SPO.04-01-24.06-SG (czerwiec 2024), kwalifikacja SPO.04 „Świadczenie usług opiekuńczych i wspomagających rozwój dziecka” (opiekunka dziecięca). Iwo ma 15 miesięcy i od niedawna chodzi do żłobka. Rozwija się prawidłowo, ale stale nie chce jeść: nie potrafi rozgryzać pokarmów, nie je łyżeczką ani z łyżeczki, akceptuje tylko mleko modyfikowane i produkty półpłynne, mało przybiera na wadze (waży 8 kg). Zadanie: przypisanie potrawom wartości energetycznej (Tabela 1), jednodniowy jadłospis z tych potraw (Tabela 2), zalecenia dla rodziców oraz na fantomie - toaleta krocza z założeniem pieluchy i przygotowanie kaszki z karmieniem łyżeczką.
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją opieki nad dzieckiem ani poradą medyczną. Dziecko i wszystkie informacje o nim są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Wpisy wynikają z opisu przypadku i poleceń arkusza oraz z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Formularze z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z treścią arkusza. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynności przy dziecku, wykonywane na fantomie, są opisane w kolejności, w jakiej ocenia je egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Toaletę krocza, pieluchę, kaszkę i karmienie wykonuje się po zgłoszeniu gotowości, w obecności egzaminatora, łącznie w czasie nie dłuższym niż 25 minut. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 21 za tabele i zalecenia wypełniane w arkuszu i 18 za przebieg toalety krocza i karmienia. Czynności egzaminator ocenia na stanowisku, na fantomie małego dziecka, w czasie do 25 minut. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje inne zapisy, równoznaczne merytorycznie, oddające sens kryteriów.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 1 - wartość energetyczna potraw
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 4 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 1: Potrawy 50÷100 kcal
Kryteria:
R.1.1 Tabela 1 - wpisane: przedział wartości energetycznej 50÷100 kcal określony dla przynajmniej jednej spośród potraw: 1, 2, 3, 6
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
określ wartość energetyczną potraw przeznaczonych dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i uzupełnij tabelę 1,
Tabela 1 ma w kolumnie 2 dziesięć kratek z przedziałami wartości energetycznej - po jednej na każdą potrawę. W kratkę wpisuje się numer potrawy. Przedziały powtarzają się: cztery kratki 50÷100 kcal, po jednej 140÷190 i 200÷250 kcal oraz cztery 260÷310 kcal. Liczba kratek z danym przedziałem musi więc zgadzać się z liczbą potraw, które do niego trafiają.
Najlżejsze są potrawy-przekąski: budyń z jabłkiem i chrupkami (1), jogurt z bananem i warzywami (2), gruszka z napojem (3) i mus z wodą (6). Klucz przyjmuje kryterium, gdy w przedziale 50÷100 kcal jest choć jedna z nich - wpisane są wszystkie cztery, bo dokładnie tyle jest kratek.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Potrawa 140÷190 kcal
Kryteria:
R.1.2 Tabela 1 - wpisane: przedział wartości energetycznej 140÷190 kcal określony dla potrawy 7
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
określ wartość energetyczną potraw przeznaczonych dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i uzupełnij tabelę 1,
Jedna kratka 140÷190 kcal - według klucza należą do niej płatki jęczmienne na mleku z jabłkiem (7).
Dokument po tym kroku
Krok 3: Potrawa 200÷250 kcal
Kryteria:
R.1.3 Tabela 1 - wpisane: przedział wartości energetycznej 200÷250 kcal określony dla potrawy 8
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
określ wartość energetyczną potraw przeznaczonych dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i uzupełnij tabelę 1,
Jedna kratka 200÷250 kcal - ryż na mleku z kanapką z twarożkiem (8).
Dokument po tym kroku
Krok 4: Potrawy 260÷310 kcal
Kryteria:
R.1.4 Tabela 1 - wpisane: przedział wartości energetycznej 260÷310 kcal określony dla przynajmniej jednej spośród potraw: 4, 5, 9, 10
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
określ wartość energetyczną potraw przeznaczonych dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i uzupełnij tabelę 1,
Cztery ostatnie kratki to 260÷310 kcal: dwa śniadania z kanapkami i napojem albo kaszą na mleku (4, 5) oraz dwa obiady z zupą i drugim daniem (9, 10). Klucz przyjmuje kryterium przy jednej z nich - wpisane są wszystkie, a każda potrawa z kolumny 1 ma teraz swoją kratkę.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2 - jadłospis
Kroki 5-11 · po tym etapie masz 11 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 5: Dwa posiłki mleczne: I śniadanie i kolacja
Kryteria:
R.2.4 Tabela 2 - wpisane: zaplanowane dwa posiłki mleczne
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
korzystając z potraw zapisanych w tabeli 1 sporządź jednodniowy jadłospis dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i wypełnij tabelę 2,
Jadłospis składa się z potraw z Tabeli 1: do każdego posiłku nazwa potrawy i jej przedział z kolumny 2. Klucz wymaga dwóch posiłków mlecznych - Iwo akceptuje dziś głównie mleko, więc mleko zostaje, ale w postaci posiłków do jedzenia łyżeczką. Na I śniadanie kasza kukurydziana na mleku (5, 260÷310 kcal), na kolację ryż na mleku (8, 200÷250 kcal). Pozostałe posiłki są bez mleka, żeby mlecznych było dokładnie dwa.
Typowe błędy
Jogurt albo budyń na podwieczorek - to też posiłki mleczne, w jadłospisie byłyby wtedy trzy.
Dokument po tym kroku
Krok 6: II śniadanie i obiad
Kryteria:
R.2.1 Tabela 2 - wpisane: na II śniadanie wybrana gruszka (nr 3) lub mus (nr 6); na obiad wybrana zupa z drugim daniem (nr 9 lub 10)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
korzystając z potraw zapisanych w tabeli 1 sporządź jednodniowy jadłospis dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i wypełnij tabelę 2,
Klucz wskazuje wprost: na II śniadanie gruszka (3) albo mus (6), na obiad zupa z drugim daniem (9 albo 10). Wybrany jest mus jabłkowo-marchewkowy z wodą mineralną niegazowaną i zupa z ciecierzycy z risotto.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Przedziały II śniadania i podwieczorku
Kryteria:
R.2.2 Tabela 2 - wpisane: dla II śniadania i podwieczorku przypisana wartość energetyczna z przedziału 50÷100 kcal
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
korzystając z potraw zapisanych w tabeli 1 sporządź jednodniowy jadłospis dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i wypełnij tabelę 2,
II śniadanie i podwieczorek to małe posiłki - klucz wymaga dla obu przedziału 50÷100 kcal. Przy II śniadaniu wpisz przedział musu z Tabeli 1, a na podwieczorek wybierz drugą lekką potrawę bez mleka: gruszkę z napojem z zielonej pietruszki (3).
Dokument po tym kroku
Krok 8: Przedział obiadu
Kryteria:
R.2.5 Tabela 2 - wpisane: dla obiadu przypisana wartość energetyczna z przedziału 260÷310 kcal
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
korzystając z potraw zapisanych w tabeli 1 sporządź jednodniowy jadłospis dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i wypełnij tabelę 2,
Obiad to najobfitszy posiłek - klucz wymaga przedziału 260÷310 kcal. Zupa z ciecierzycy z drugim daniem ma w Tabeli 1 właśnie ten przedział.
Dokument po tym kroku
Krok 9: II śniadanie nie większe niż I śniadanie
Kryteria:
R.2.3 Tabela 2 - wpisane: wartość energetyczna II śniadania nie przekracza wartości energetycznej I śniadania
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
korzystając z potraw zapisanych w tabeli 1 sporządź jednodniowy jadłospis dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i wypełnij tabelę 2,
Kolejne kryterium sprawdza proporcje: wartość energetyczna II śniadania nie może przekraczać wartości I śniadania. Tu II śniadanie ma 50÷100 kcal, a I śniadanie 260÷310 kcal - nawet górna granica pierwszego przedziału jest niższa od dolnej granicy drugiego. Nic nie trzeba dopisywać, w podglądzie zaznaczone są porównywane pola.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Woda w jadłospisie
Kryteria:
R.2.6 Tabela 2 - wpisane: zaplanowane spożycie wody mineralnej niegazowanej/wody z zieloną pietruszką
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
korzystając z potraw zapisanych w tabeli 1 sporządź jednodniowy jadłospis dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i wypełnij tabelę 2,
Klucz wymaga zaplanowania wody mineralnej niegazowanej albo wody z zieloną pietruszką. Mus z II śniadania podaje się z wodą mineralną niegazowaną, a do gruszki na podwieczorek jest napój z zielonej pietruszki - woda jest więc w dwóch posiłkach. Dla Iwo to ważne: zamiast słodkich napojów dziecko uczy się pić wodę.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Norma i suma wartości energetycznej
Kryteria:
R.2.7 Tabela 2 - wpisane: wartość zapisana w pozycji Norma wartości energetycznej dla 15-miesięcznego dziecka zawiera się w przedziale 1000÷1100 kcal
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
korzystając z potraw zapisanych w tabeli 1 sporządź jednodniowy jadłospis dla zdrowego, 15-miesięcznego dziecka i wypełnij tabelę 2,
Ostatnie kryterium Tabeli 2: norma wartości energetycznej dla 15-miesięcznego dziecka - klucz przyjmuje wartość z przedziału 1000÷1100 kcal, więc wpisz ten przedział.
Rubryki „RAZEM” klucz nie ocenia, ale warto ją wypełnić: suma dolnych granic wybranych przedziałów to 820 kcal, a suma górnych - 1070 kcal. Przedział 820÷1070 kcal zachodzi na normę.
Typowe błędy
Norma wpisana z głowy, np. 1300 kcal - klucz przyjmuje tylko wartość z przedziału 1000÷1100 kcal.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Zalecenia dla rodziców Iwo
Kroki 12-21 · po tym etapie masz 21 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 12: Bez miksowania
Kryteria:
R.3.1 Zalecenia dla rodziców Iwo - zapisane: zrezygnować z miksowania składników pokarmowych
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
zapisz zalecenia dla rodziców Iwo, dotyczące prawidłowego odżywiania dziecka w tym wieku,
Strona 4 to zalecenia - druk wymaga co najmniej 10, a klucz ma dziesięć kryteriów, każde za jedno zalecenie. Każdy krok dopisuje jedno zalecenie, a każde wynika z opisu przypadku.
Iwo nie rozgryza pokarmów i przyjmuje tylko produkty półpłynne. Żeby nauczył się gryźć, nie trzeba już miksować posiłków.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Jedzenie łyżeczką
Kryteria:
R.3.2 Zalecenia dla rodziców Iwo - zapisane: zachęcać dziecko do jedzenia łyżeczką
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
zapisz zalecenia dla rodziców Iwo, dotyczące prawidłowego odżywiania dziecka w tym wieku,
Iwo nie je łyżeczką ani z łyżeczki - rodzice mają do tego zachęcać przy każdym posiłku.
Gotowość do wykonania toalety krocza, założenia pieluchy jednorazowej i ubrania dziecka oraz przygotowania kaszki mleczno-ryżowej wraz z czynnością karmienia łyżeczką zgłoś przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki.
Gotowość do wszystkich czynności zgłaszasz raz, przez podniesienie ręki, i zaczynasz po zgodzie przewodniczącego zespołu nadzorującego, w obecności egzaminatora. Na toaletę krocza, pieluchę, ubranie, kaszkę i karmienie masz razem 25 minut. Arkusz każe wcześniej pobrać z magazynu i skompletować wszystkie przybory. Fantom traktujesz jak Iwo.
Umyj ręce i załóż rękawiczki jednorazowe. Przygotuj miskę nerkowatą, wodę przegotowaną, waciki i pieluchę jednorazową.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Toaleta krocza chłopca
Kryteria: , ,
P.1.3 Zdający: przetarł wacikami krocze i pupę dziecka zachowując kierunek od worka mosznowego do odbytu
P.1.4 Zdający: delikatnie osuszył skórę dziecka
P.1.5 Zdający: założył pieluchę jednorazową
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie małego dziecka wykonaj czynności toalety krocza, założenia pieluchy jednorazowej i ubrania dziecka.
Przetrzyj krocze i pupę dziecka wacikami zwilżonymi wodą przegotowaną, w kierunku od worka mosznowego do odbytu - to właściwy kierunek u chłopca. Potem delikatnie osusz skórę i załóż pieluchę jednorazową.
Typowe błędy
Przecieranie w kierunku od odbytu do przodu - klucz wymaga kierunku od worka mosznowego do odbytu.
Dokument po tym kroku
Krok 24: Ubranie, porządek i ręce
Kryteria: ,
P.1.7 Zdający: uporządkował stanowisko, umył/zdezynfekował stolik do pielęgnacji
P.1.8 Zdający: umył/zdezynfekował ręce
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na fantomie małego dziecka wykonaj czynności toalety krocza, założenia pieluchy jednorazowej i ubrania dziecka.
Ubierz dziecko - arkusz tego wymaga, choć klucz nie ma na to osobnego kryterium. Uporządkuj stanowisko, umyj albo zdezynfekuj stolik do pielęgnacji, a potem umyj albo zdezynfekuj ręce.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Kaszka mleczno-ryżowa i karmienie łyżeczką - opis czynności
Kroki 25-28 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 25: Kaszka według instrukcji
Kryteria: , ,
P.2.1 Zdający: przygotował kaszkę mleczno-ryżową wg instrukcji na opakowaniu
P.2.2 Zdający: sprawdził temperaturę mieszanki w miseczce
P.2.3 Zdający: użył do karmienia plastikowej miseczki wraz z łyżeczką
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Zgodnie z instrukcją na opakowaniu przygotuj kaszkę mleczno-ryżową, a następnie nakarm dziecko łyżeczką.
Przygotuj kaszkę mleczno-ryżową według instrukcji na opakowaniu - proporcje i sposób przygotowania są na opakowaniu ze stanowiska. Sprawdź temperaturę kaszki w miseczce. Do karmienia użyj plastikowej miseczki z łyżeczką.
Dokument po tym kroku
Krok 26: Krzesełko i śliniak
Kryteria: ,
P.1.6 Zdający: posadził dziecko w krzesełku do karmienia i zapiął w szelki. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zdający posadzi dziecko w krzesełku bezpośrednio przed karmieniem.
Zgodnie z instrukcją na opakowaniu przygotuj kaszkę mleczno-ryżową, a następnie nakarm dziecko łyżeczką.
Bezpośrednio przed karmieniem posadź dziecko w krzesełku do karmienia i zapnij szelki - klucz uznaje to kryterium (z przebiegu toalety krocza) właśnie w tym momencie. Zabezpiecz ubranie dziecka śliniakiem albo pieluchą tetrową.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Karmienie łyżeczką
Kryteria: , , , ,
P.2.6 Zdający: nabierał pokarm na łyżeczkę i podawał dziecku do ust
P.2.7 Zdający: drażnił palcem lub łyżeczką okolice ust, aby wywołać odruch ryjkowy i otwarcie ust
P.2.9 Zdający: odczekiwał aż dziecko pogryzie i połknie (zachowywał odpowiednie odstępy między łyżeczkami, a nie wsuwał łyżki do ust raz za razem)
P.2.8 Zdający: zachęcał dziecko do jedzenia, mówił do dziecka
P.2.5 Zdający: podczas karmienia utrzymywał stały kontakt wzrokowy z dzieckiem, dbał o bezpieczeństwo dziecka (nie odchodził od dziecka, nie przerywał karmienia)
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Zgodnie z instrukcją na opakowaniu przygotuj kaszkę mleczno-ryżową, a następnie nakarm dziecko łyżeczką.
Iwo nie umie jeść z łyżeczki, więc karmienie jest nauką. Nabieraj kaszkę na łyżeczkę i podawaj do ust. Żeby dziecko otworzyło usta, podrażnij palcem albo łyżeczką okolice ust - wywołasz odruch ryjkowy. Czekaj, aż dziecko pogryzie i połknie, zanim podasz kolejną łyżeczkę - nie wsuwaj łyżki raz za razem. Zachęcaj dziecko do jedzenia i mów do niego.
Przez cały czas utrzymuj z dzieckiem kontakt wzrokowy i dbaj o jego bezpieczeństwo: nie odchodź i nie przerywaj karmienia.
Typowe błędy
Podawanie łyżeczki za łyżeczką, zanim dziecko połknie - klucz wymaga odstępów.
Dokument po tym kroku
Krok 28: Brudny śliniak i porządek
Kryteria:
P.2.10 Zdający: umieścił brudny śliniak/pieluchę tetrową w worku niebieskiego koloru
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko.
Po karmieniu włóż brudny śliniak albo pieluchę tetrową do worka koloru niebieskiego. Uporządkuj stanowisko.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.