Przejdź do głównej treści
SPO.05-04-22.06-SGCzerwiec 2022 · 25 kroków · ok. 79 min · 34 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Produkty niezalecane w cukrzycy i mycie głowy

Rozwiązanie arkusza SPO.05-04-22.06-SG (czerwiec 2022), kwalifikacja SPO.05 „Świadczenie usług opiekuńczych” (opiekunka środowiskowa). Osoba podopieczna to 73-letnia pani Maria Żurek, emerytka, dawniej przedszkolanka: ma świeżo rozpoznaną cukrzycę typu 2, nadciśnienie, miażdżycę, przebyty zawał, jest otyła (BMI 31), po operacji kręgosłupa ma ograniczoną ruchomość, a rok temu przeszła amputację piersi lewej. Nie chodzi regularnie do poradni, nie kontroluje glukozy, nie przestrzega diety, zaniedbuje dom i siebie i czuje się samotna. W ostatnim tygodniu lekarz rozpoznał obrzęk limfatyczny lewej kończyny górnej. Zadanie ma dwa dokumenty - wykaz problemów i planowanych działań opiekunki oraz tabelę produktów niezalecanych w diecie osoby z cukrzycą (do zaznaczenia X) - i dwie czynności na fantomie: mycie głowy w wanience pneumatycznej oraz zmianę poszewki i podkładu płóciennego z osobą leżącą w łóżku.

To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją pracy z osobą podopieczną ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.

Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na fantomie na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 45 minut (po 50 minutach przewodniczący przerywa pracę słowami „czas minął”). Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 34 kryteria, każde za 1 punkt: 15 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 19 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 26 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”. ⚠️ W karcie oceny przebiegu 2 dwa kolejne wiersze mają ten sam numer 6 (zwinięcie brudnego podkładu po drugiej stronie i rozłożenie tam czystego). Egzaminator wpisuje T albo N przy każdym wierszu, więc karta ma 35 pól; tu oba wiersze są opisane jako jedno kryterium P.2.6. Przy 35 polach 75% to 27 pól.

  1. Etap 1: Wykaz problemów i planowanych działań opiekunki

    Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Choroby i dolegliwości - problemy

    Kryteria:

    R.1.1 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: cukrzyca typu 2/zdiagnozowana cukrzyca typu 2, zwiększone pragnienie, zwiększona częstotliwość oddawania moczu/oddawanie moczu w nocy, ograniczona ruchomość kręgosłupa, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, zawał mięśnia sercowego, amputacja/operacja usunięcia piersi lewej i częściowo węzłów chłonnych, otyłość/wskaźnik BMI 31, zaburzenia widzenia/pogorszenie wzroku od 3 tygodni, ból kończyny górnej lewej, uczucie rozpierania/rozpieranie w kończynie górnej lewej, obrzęk limfatyczny. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 problemów

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Formularz ma dwie kolumny na dwóch stronach: po lewej problemy, po prawej działania opiekunki. Wpisy są ułożone wierszami - obok grupy problemów stoją działania, które na nie odpowiadają, i tak samo układa je klucz (problemy 1-5, działania 6-10 w tej samej kolejności tematów). Pierwsza grupa to choroby, przebyte operacje i obecne dolegliwości. Klucz wymaga co najmniej 5 problemów - wpisane są wszystkie, które wynikają z opisu.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 problemów, a wpisanych jest 10 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    ⚠️ Zapis w kluczu: klucz nazywa dolegliwość „uczuciem rozpierania”, a opis przypadku mówi o „uczuciu ciężkości” lewej kończyny górnej. We wpisie są oba określenia - to ta sama dolegliwość z opisu.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Choroby i dolegliwości - działania

    Kryteria:

    R.1.6 Planowane działania opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej - zapisane: przekazanie podopiecznej wiedzy o jej chorobach/powikłaniach chorób/wskazanie, że zaburzenie widzenia może być powikłaniem cukrzycy, przedstawienie konsekwencji niestosowania zaleceń terapeutycznych, przedstawienie/omówienie związku między otyłością a chorobami, omówienie wskaźnika BMI, zachęcenie do zmniejszenia masy ciała/reedukacja otyłości, pomoc w zorganizowaniu wizyt fizjoterapeuty/zorganizowanie wizyt fizjoterapeuty do wykonywania drenażu limfatycznego/manualnego drenażu limfatycznego, zakup/zorganizowanie rękawa profilaktycznego, zakup/zorganizowanie klina przeciwobrzękowego, układanie/pomoc w układaniu kończyny lewej górnej wysoko/na klinie/na poduszce powyżej poziomu barku, motywowanie/zachęcanie podopiecznej do wykonywania ćwiczeń ruchowych kończyn górnych/ćwiczeń ruchowych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 działań

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Po prawej stronie, w tym samym wierszu: opiekunka przekazuje pani Marii wiedzę o jej chorobach (klucz podaje przykład: zaburzenia widzenia mogą być powikłaniem cukrzycy) i o skutkach niestosowania zaleceń, omawia BMI i związek otyłości z chorobami, zachęca do redukcji masy ciała, którą zalecił lekarz, i pomaga zrealizować zlecenia przy obrzęku: wizyty fizjoterapeuty do drenażu, rękaw profilaktyczny, ułożenie ręki powyżej barku i ćwiczenia. Klucz wymaga co najmniej 5 działań. Klin przeciwobrzękowy z klucza nie jest wpisany - opis przypadku mówi tylko o układaniu ręki wysoko.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 działań, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Leczenie i kontrola cukrzycy - problemy

    Kryteria:

    R.1.2 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nieregularne korzystanie z wizyt u lekarza/nieregularnie uczęszcza do poradni diabetologicznej/kardiologicznej/onkologicznej/ortopedycznej, nie prowadzi kontroli poziomu glukozy za pomocą glukometru/nie wykonuje regularnie pomiaru poziomu cukru we krwi włośniczkowej, nie zapisuje wyników pomiarów cukru zrobionych za pomocą glukometru/zapomina wynik pomiaru poziomu glukozy, brak pewności zażywania właściwych leków, brak pewności zażywania leków zleconych przez lekarza we właściwych dawkach. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Druga grupa: pani Maria nieregularnie chodzi do czterech poradni, nie kontroluje systematycznie glukozy, a pomiaru nie zapisuje i zapomina wynik. Przez zaburzenia widzenia nie jest pewna, czy bierze właściwe leki we właściwych dawkach. Klucz wymaga co najmniej 3 problemów.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Leczenie i kontrola cukrzycy - działania

    Kryteria:

    R.1.7 Planowane działania opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej - zapisane: umawianie/organizowanie wizyt do lekarza diabetologa/kardiologa/onkologa/okulisty/ortopedy, lekarza rodzinnego/zorganizowanie teleporady, wskazanie ważności systematycznego konsultowania stosowanej terapii, wskazanie ważności systematycznego wykonywania badań kontrolnych, zachęcenie podopiecznej do regularnego wykonywania pomiaru poziomu glukozy za pomocą glukometru, zaproponowanie prowadzenia dzienniczka samokontroli cukrzycy/zapisywanie wyników pomiarów glukozy, zaproponowanie zakupu organizera leków/organizera leków z alarmem. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Opiekunka umawia wizyty u lekarzy (okulista - z powodu zaburzeń widzenia), przypomina, po co regularnie konsultuje się leczenie i robi badania kontrolne, zachęca do pomiarów glukozy i proponuje dzienniczek samokontroli, w którym wynik zostaje zapisany, oraz organizer leków z alarmem. Klucz wymaga co najmniej 3 działań.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Odżywianie - problemy

    Kryteria:

    R.1.3 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nieregularnie spożywa posiłki/jedzenie posiłków o niestałych porach dnia, nie przestrzega zaleceń diety diabetologicznej/nie przestrzega zaleceń diety cukrzycowej, zjada słodycze/lubi słodycze, zjada słone przekąski/lubi słone przekąski, zjada dużo produktów mącznych/zjada dużo białego pieczywa/makaronu/drożdżówek. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Strona 5. Trzecia grupa to odżywianie: pani Maria je nieregularnie, nie przestrzega diety cukrzycowej, lubi słodycze i słone przekąski i zjada dużo produktów mącznych. Klucz wymaga co najmniej 3 problemów - wpisane jest wszystkie pięć.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Odżywianie - działania

    Kryteria:

    R.1.8 Planowane działania opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej - zapisane: przedstawienie/omówienie zasad diety zalecanej dla osób chorych na cukrzycę/diety cukrzycowej, omówienie znaczenia wymiennika węglowodanowego, omówienie produktów o niskim, średnim i wysokim indeksie glikemicznym, przedstawienie produktów wskazanych i niewskazanych do spożycia przez diabetyka/cukrzyka, zachęcenie/zmotywowanie podopiecznej do regularnego spożywania 5 posiłków dziennie, przedstawienie piramidy zdrowego żywienia, zaproponowanie stosowania diety ubogiej w wielonasycone kwasy tłuszczowe, ograniczenie spożycia soli/pokarmów o dużej zawartości soli, ograniczenie spożycia słodyczy, ograniczenie spożycia produktów mącznych/nie spożywanie dużej ilości makaronu, białego pieczywa, drożdżówek, zaproponowanie zdrowych przekąsek do podjadania/surowe warzywa, zaproponowanie wizyty u dietetyka. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 działań

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Opiekunka omawia zasady diety cukrzycowej i produkty wskazane i niewskazane dla diabetyka, zachęca do pięciu regularnych posiłków dziennie, ogranicza sól (słone przekąski), słodycze i produkty mączne, proponuje surowe warzywa do podjadania i wizytę u dietetyka. Klucz wymaga co najmniej 5 działań. Pozycje klucza o wymienniku węglowodanowym, indeksie glikemicznym, piramidzie żywienia i kwasach tłuszczowych nie są wpisane - opis przypadku o nich nie mówi.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 działań, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Samoobsługa, wygląd i dom - problemy

    Kryteria:

    R.1.4 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nie może wykonywać podstawowych czynności samoobsługowych/ma trudności w poruszaniu się, zaniedbuje dom/nie radzi sobie z prowadzeniem domu, dom jest nieposprzątany, naczynia nieumyte/brudne naczynia, nieuprana odzież/brudne ubrania, nie zwraca uwagi na swój wygląd, jest nieuczesana, nosi brudną odzież, nie dba o higienę osobistą/o higienę ciała. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Czwarta grupa: przez kręgosłup i otyłość pani Maria nie radzi sobie z podstawowymi czynnościami samoobsługowymi i ma trudność z poruszaniem się, dom jest nieposprzątany, z brudnymi naczyniami i ubraniami, a ona sama nie dba o wygląd i higienę. Klucz wymaga co najmniej 2 problemów.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Samoobsługa, wygląd i dom - działania

    Kryteria:

    R.1.9 Planowane działania opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej - zapisane: pomoc w dbaniu o wygląd zewnętrzny podopiecznej, zachęcanie/mobilizowanie do uczesania włosów, pomoc w higienie ciała/pomoc w myciu, umycie włosów/pomoc w umyciu włosów, pomoc w zmianie bielizny osobistej, zachęcanie do ubierania czystej odzieży, zmiana bielizny pościelowej/zmiana poszewki na poduszce, zmiana prześcieradła, zmiana podkładu płóciennego, sprzątanie domu/pomoc w sprzątaniu domu, pranie brudnych ubrań, mycie brudnych naczyń. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Opiekunka pomaga pani Marii zadbać o wygląd, higienę ciała i czyste ubrania, myje jej włosy, zmienia bieliznę pościelową (tego dnia: poszewkę i podkład płócienny) i sprząta, pierze i myje naczynia albo w tym pomaga. Klucz wymaga co najmniej 4 działań.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Samotność i czas wolny - problemy

    Kryteria:

    R.1.5 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: czuję się samotna/opuszczona, córka nie utrzymuje kontaktu z matką/nie odwiedza jej, podopieczna ma kontakt tylko z jedną koleżanką z pracy, nie utrzymuje relacji/kontaktów sąsiedzkich, wolny czas spędza na oglądaniu seriali/czytaniu gazet/książek/rozwiązywaniu krzyżówek, biernie spędza czas wolny. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Ostatnia grupa: pani Maria czuje się samotna i opuszczona, córka mieszka w tej samej miejscowości, ale nie utrzymuje z nią kontaktu, a kontakt ma tylko z jedną koleżanką z pracy. Z sąsiadami nie utrzymuje relacji, wolny czas spędza biernie. Klucz wymaga co najmniej 3 problemów.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    ⚠️ Zapis w kluczu: kryterium zaczyna się od „czuję się samotna” (pierwsza osoba) - we wpisie poprawna forma „czuje się samotna”.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Kontakty i aktywność - działania

    Kryteria:

    R.1.10 Planowane działania opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej - zapisane: zachęcanie córki do nawiązania kontaktu z matką, motywowanie podopiecznej do zatelefonowania do córki, rozmowa z córką i zachęcanie do odwiedzania matki, podtrzymywanie/umacnianie kontaktu z koleżanką z pracy, zaproponowanie zaproszenia koleżanki do siebie/do domu, zaproponowanie nawiązania kontaktu z sąsiadami/z grupą wsparcia dla diabetyków/cukrzyków/z amazonkami, zachęcanie/motywowanie do aktywnego wypoczynku/spacerów/regularnej aktywności fizycznej/do wychodzenia z domu/zaproponowanie korzystania z organizowanych form aktywności dla seniorów/programów zdrowotnych dla seniorów. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i planowanych działań opiekunki w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Opiekunka rozmawia z córką i zachęca ją do odnowienia kontaktu i odwiedzin, motywuje panią Marię do telefonu do córki, podtrzymuje kontakt z koleżanką (może ją zaprosić do domu), proponuje kontakt z sąsiadami, z grupą wsparcia dla diabetyków i z amazonkami (pozycja z klucza - pani Maria jest po amputacji piersi), zachęca do spacerów i zajęć dla seniorów. Klucz wymaga co najmniej 4 działań.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 2: Wykaz produktów pokarmowych niezalecanych w diecie dla chorego z cukrzycą

    Kroki 11-15 · po tym etapie masz 15 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Produkty zbożowe - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.1 Zaznaczone wyłącznie: Produkty zbożowe: bułka maślana, chleb pszenny, drożdżówka

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    uzupełniając tabelę Wykaz produktów i potraw niezalecanych w diecie dla osoby z cukrzycą zaznacz wyłącznie produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla chorego z cukrzycą.

    Tym razem tabela jest odwrotna niż zwykle: X stawia się wyłącznie przy produktach niezalecanych dla osoby z cukrzycą. Klucz przy każdej grupie wymienia dokładnie trzy produkty („zaznaczone wyłącznie”, co najmniej 2 z nich) - znak X przy czymkolwiek spoza listy odbiera punkt grupy. W produktach zbożowych niezalecane są bułka maślana, chleb pszenny i drożdżówka. Chleb żytni, chleb graham i kasza gryczana zostają bez znaku X.

    Typowe błędy

    Zaznaczenie produktów zalecanych zamiast niezalecanych (odwrócenie polecenia) albo znak X przy produkcie spoza listy klucza - kryterium grupy przepada.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Produkty mleczne - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.2 Zaznaczone wyłącznie: Produkty mleczne: sery twarogowy tłusty, ser topiony, napój mleczny słodzony miodem

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    uzupełniając tabelę Wykaz produktów i potraw niezalecanych w diecie dla osoby z cukrzycą zaznacz wyłącznie produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla chorego z cukrzycą.

    W produktach mlecznych niezalecane są ser twarogowy tłusty, ser topiony i napój mleczny słodzony miodem. Kefir, mleko poniżej 2% tłuszczu i jogurt naturalnie fermentowany - bez znaku X.

    ⚠️ Zapis w kluczu: w kryterium jest „sery twarogowy tłusty” - w tabeli arkusza „ser twarogowy tłusty”, chodzi o ten sam produkt.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Mięso, drób, wędliny, ryby, jaja - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.3 Zaznaczone wyłącznie: Mięso, drób, wędliny, ryby, jaja: wieprzowina, parówki, udka z kaczki

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    uzupełniając tabelę Wykaz produktów i potraw niezalecanych w diecie dla osoby z cukrzycą zaznacz wyłącznie produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla chorego z cukrzycą.

    Z mięsa, wędlin, ryb i jaj klucz wskazuje jako niezalecane wieprzowinę, parówki i udka z kaczki. Wędlina drobiowa, jaja i dorsz zostają puste.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Tłuszcze - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.4 Zaznaczone wyłącznie: Tłuszcze: smalec, olej kokosowy, masło

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    uzupełniając tabelę Wykaz produktów i potraw niezalecanych w diecie dla osoby z cukrzycą zaznacz wyłącznie produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla chorego z cukrzycą.

    Z tłuszczów niezalecane są smalec, olej kokosowy i masło. Olej rzepakowy, oliwa z oliwek i olej słonecznikowy - bez znaku X.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Warzywa i owoce - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.5 Zaznaczone wyłącznie: Warzywa i owoce: gotowana marchew, owoce kandyzowane, dżem wysokosłodzony

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    uzupełniając tabelę Wykaz produktów i potraw niezalecanych w diecie dla osoby z cukrzycą zaznacz wyłącznie produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla chorego z cukrzycą.

    W ostatniej grupie klucz wskazuje gotowaną marchew, owoce kandyzowane i dżem wysokosłodzony. Niedojrzały banan, suszone owoce i surowa marchew zostają bez znaku X. Na koniec warto policzyć: w każdej grupie są dokładnie trzy znaki X.

    Dokument po tym kroku
  16. Etap 3: Mycie głowy w wanience pneumatycznej - opis czynności

    Kroki 16-21 · po tym etapie masz 25 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 16: Zgoda osoby podopiecznej i przygotowanie się

    Kryteria: ,

    P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym myciu głowy i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Na potrzeby egzaminu kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk

    P.1.2 Zdający: umył higienicznie/zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności opiekuńczych, higienicznych i pielęgnacyjnych, zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do jej wykonania.

    Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Marię leżącą w łóżku i mówisz do niej cicho.

    Poinformuj panią Marię o myciu głowy i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie zadane po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Wezgłowie, poduszka, folia i ręcznik

    Kryteria:

    P.1.3 Zdający: obniżył wezgłowie łóżka, zsunął poduszkę pod plecy/barki osoby podopiecznej. Zabezpieczył poduszkę i górną część łóżka co najmniej folią oraz bieliznę osobistą co najmniej ręcznikiem

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku

    Obniż wezgłowie łóżka i zsuń poduszkę pod plecy albo barki pani Marii. Zabezpiecz poduszkę i górną część łóżka co najmniej folią, a bieliznę osobistą - co najmniej ręcznikiem. Wszystko to jest jednym kryterium, więc brak któregokolwiek elementu odbiera punkt.

    Typowe błędy

    Brak folii pod wanienką albo ręcznika na bieliźnie - kryterium P.1.3 nie jest spełnione.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Wanienka i temperatura wody

    Kryteria: ,

    P.1.4 Zdający: głowę osoby podopiecznej umieścił nad wanienką pneumatyczną/basenem pneumatycznym lub w zgłębieniu wanienki pneumatycznej/basenu pneumatycznego, wąż spustowy umieścił w wiadrze

    P.1.5 Zdający: sprawdził temperaturę wody do mycia przez polanie wodą skóry własnego przedramienia lub termometrem. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający wcześniej sprawdził temperaturę wody

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku

    Umieść głowę pani Marii nad wanienką pneumatyczną albo w jej zagłębieniu, a wąż spustowy włóż do wiadra. Sprawdź temperaturę wody, polewając nią skórę własnego przedramienia albo termometrem (klucz uznaje też sprawdzenie wcześniej).

    Typowe błędy

    Wąż spustowy poza wiadrem - woda trafia na podłogę i pościel.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Dwukrotne mycie i spłukiwanie włosów

    Kryteria:

    P.1.6 Zdający: wodą z dzbanka polał włosy osoby podopiecznej, szampon nalał na swoją dłoń, a następnie rozprowadził na włosy osoby podopiecznej, dwukrotnie użył szamponu i spłukał włosy wodą po każdym umyciu. Podczas spłukiwania włosów osłaniał twarz i uszy osoby podopiecznej

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku

    Polej włosy wodą z dzbanka, nalej szampon na swoją dłoń i dopiero z dłoni rozprowadź go na włosach. Umyj włosy dwukrotnie i po każdym myciu spłucz je wodą. Podczas spłukiwania osłaniaj twarz i uszy pani Marii.

    Typowe błędy

    Jedno mycie szamponem albo szampon wylany wprost na głowę - klucz wymaga dwóch myć i szamponu z dłoni.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Wanienka, ręcznik i poduszka

    Kryteria: ,

    P.1.7 Zdający: wyjął wanienkę pneumatyczną/basen pneumatyczny spod głowy osoby podopiecznej i odstawił poza łóżkiem/nie ustawił na podłodze, owinął/wytarł włosy ręcznikiem. W trakcie wykonania czynności nie zamoczył bielizny pościelowej i osobistej osoby podopiecznej

    P.1.8 Zdający: podłożył pod głowę osoby podopiecznej poduszkę, na poduszce położył co najmniej ręcznik. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający nie zabezpieczy poduszki, lecz koszulę osoby podopiecznej ręcznikiem, w sytuacji, gdy będzie suszył włosy suszarką, a fantom będzie w pozycji siedzącej

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku

    Wyjmij wanienkę spod głowy i odstaw ją poza łóżkiem, ale nie na podłogę. Owiń albo wytrzyj włosy ręcznikiem. W tym samym kryterium klucz sprawdza, czy przez całe mycie pościel i bielizna osobista pani Marii pozostały suche. Podłóż pod głowę poduszkę i połóż na niej co najmniej ręcznik. Klucz uznaje też zabezpieczenie ręcznikiem koszuli, gdy włosy suszy się suszarką, a fantom siedzi.

    Typowe błędy

    Zamoczona pościel albo bielizna osobista - odbiera punkt P.1.7, nawet gdy reszta jest dobrze.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Czesanie, suszenie i porządek po myciu

    Kryteria: ,

    P.1.9 Zdający: rozczesał włosy osobie podopiecznej, pozostawił je do swobodnego wyschnięcia na poduszce lub wysuszył/zamarkował suszenie włosów suszarką

    P.1.10 Zdający: używany ręcznik/ręczniki wrzucił do pojemnika z napisem: "Brudna bielizna". Używany grzebień/szczotkę oczyścił z włosów/usunął włosy i odłożył do szuflady szafki przyłóżkowej/położył na blat szafki. Używane rękawiczki wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem: "Odpady zmieszane". Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający użyty grzebień lub szczotkę oczyści i odłoży po zmianie poszewki na poduszce i zmianie podkładu płóciennego

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie głowy w wanience pneumatycznej/basenie pneumatycznym osobie podopiecznej leżącej w łóżku

    Rozczesz włosy i zostaw je do swobodnego wyschnięcia na poduszce albo wysusz je (albo zamarkuj suszenie) suszarką. Ręczniki wrzuć do pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, grzebień albo szczotkę oczyść z włosów i odłóż do szuflady szafki przyłóżkowej lub na jej blat (klucz uznaje też zrobienie tego po zmianie poszewki i podkładu), a używane rękawiczki wyrzuć do kosza z napisem „Odpady zmieszane”.

    Dokument po tym kroku
  22. Etap 4: Zmiana poszewki i podkładu płóciennego - opis czynności

    Kroki 22-25 · po tym etapie masz 34 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 22: Zgoda, rękawiczki i poszewka

    Kryteria: , ,

    P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o zamiarze częściowej zmiany bielizny pościelowej/zmianie poszewki na poduszkę i zmianie podkładu płóciennego i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeśli zdający wcześniej poinformował o planowanej czynności i zapytał o zgodę

    P.2.2 Zdający: założył nowe rękawiczki jednorazowe

    P.2.3 Zdający: wyjął poduszkę spod głowy osoby podopiecznej, zdjął brudną poszewkę i wrzucił do kosza/pojemnika z napisem: „Brudna bielizna”, założył czystą poszewkę na poduszkę, odłożył poduszkę na krzesło/taboret

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    oraz zmianę poszewki na poduszkę i zmianę podkładu płóciennego z osobą podopieczną leżącą w łóżku.

    Poinformuj panią Marię o zmianie poszewki i podkładu płóciennego i zapytaj o zgodę (może to być wcześniej). Załóż nowe rękawiczki jednorazowe. Wyjmij poduszkę spod jej głowy, zdejmij brudną poszewkę i wrzuć ją do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, załóż czystą poszewkę i odłóż poduszkę na krzesło albo taboret.

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Pierwsza strona łóżka

    Kryteria: ,

    P.2.4 Zdający: ułożył osobę podopieczną na boku, plecami do siebie, obluźnił po jednej stronie łóżka podkład płócienny, następnie zwinął go pod osobę podopieczną

    P.2.5 Zdający: w miejsce zwiniętego podkładu rozłożył czysty podkład płócienny. Podłożył wolne brzegi podkładu pod materac

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    oraz zmianę poszewki na poduszkę i zmianę podkładu płóciennego z osobą podopieczną leżącą w łóżku.

    Ułóż panią Marię na boku, plecami do siebie. Po jednej stronie łóżka obluźnij podkład płócienny i zwiń go pod nią. W miejsce zwiniętego podkładu rozłóż czysty podkład płócienny i podłóż jego wolne brzegi pod materac.

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Druga strona łóżka

    Kryteria:

    P.2.6 Zdający: ułożył osobę podopieczną na przeciwnym boku, obluźnił po drugiej stronie łóżka podkład płócienny, zwinął go i wrzucił do kosza/pojemnika z napisem: „Brudna bielizna” 6 rozłożył po drugiej stronie łóżka czysty podkład płócienny. Naciągnął, wyrównał i podłożył wolny brzeg podkładu pod materac

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    oraz zmianę poszewki na poduszkę i zmianę podkładu płóciennego z osobą podopieczną leżącą w łóżku.

    Ułóż panią Marię na przeciwnym boku. Po drugiej stronie łóżka obluźnij brudny podkład płócienny, zwiń go i wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Rozłóż tam czysty podkład płócienny, naciągnij go, wyrównaj i podłóż wolny brzeg pod materac.

    ⚠️ Numeracja w kluczu: te dwie czynności to w karcie oceny dwa osobne wiersze, oba z numerem 6. Egzaminator ocenia każdy z nich osobno (T albo N), więc za tę stronę łóżka są do zdobycia dwa pola karty.

    Typowe błędy

    Brudny podkład zostawiony na łóżku albo położony na podłodze zamiast w pojemniku.

    Dokument po tym kroku
  25. Krok 25: Ułożenie, pytanie o samopoczucie i porządek

    Kryteria: , ,

    P.2.7 Zdający: ułożył osobę podopieczną na plecach, podłożył pod głowę poduszkę, wyrównał/poprawił wierzchnie przykrycie, zapytał o samopoczucie

    P.2.8 Zdający: kosz/pojemnik z napisem: „Brudna bielizna” odniósł do łazienki

    P.2.9 Zdający: używane rękawiczki jednorazowe wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem: „Odpady zmieszane”, zdezynfekował ręce

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.

    Ułóż panią Marię na plecach, podłóż jej poduszkę pod głowę, wyrównaj albo popraw wierzchnie przykrycie i zapytaj o samopoczucie. Kosz albo pojemnik z napisem „Brudna bielizna” odnieś do łazienki. Używane rękawiczki jednorazowe wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce, a na koniec uporządkuj stanowisko pracy.

    Typowe błędy

    Pozostawienie kosza z brudną bielizną przy łóżku - to osobne kryterium P.2.8.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.