Rozwiązanie arkusza SPO.05-04-22.01-SG (styczeń 2022), kwalifikacja SPO.05 „Świadczenie usług opiekuńczych” (opiekunka środowiskowa). Osoba podopieczna to 72-letni pan Jan Nowacki, tydzień po powrocie ze szpitala po udarze niedokrwiennym lewej półkuli mózgu. Ma niedowład połowiczy prawostronny, afazję ruchową i nietrzymanie moczu, choruje na nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię i cukrzycę typu 2, leży w łóżku, a na lewym podudziu powstał czyrak. Żona sama choruje i nie może się nim opiekować. Zadanie ma dwa dokumenty - wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz działań opiekunki środowiskowej - oraz dwie czynności na fantomie: zmianę poszewek, podkładu płóciennego i prześcieradła z osobą leżącą w łóżku i założenie okładu ciepłego (rozgrzewającego) na czyrak.
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją pracy z osobą podopieczną ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na fantomie na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 45 minut (po 50 minutach przewodniczący przerywa pracę słowami „czas minął”). Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 19 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 39 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Wykaz problemów to pusta strona z tytułem. Wpisy układa się grupami - jedna grupa to jedno kryterium klucza. Pierwsza grupa to przebyty udar i jego skutek ruchowy.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Choroby, które według opisu były przyczyną udaru, oraz czyrak na lewym podudziu - klucz liczy je razem i wymaga co najmniej trzech.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Pan Jan niechętnie wykonuje ćwiczenia zlecone przez fizjoterapeutę - jeden wpis.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Pan Jan leży, mało się rusza i ma trudność ze zmianą pozycji ciała (choć współpracuje przy tej czynności).
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Trzy problemy z różnych zdań opisu: pan Jan nie wykonuje czynności higienicznych, ma kłopot z czynnościami samoobsługowymi lewą ręką, a żona, sama chora, nie jest w stanie się nim opiekować.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Skutek udaru, który wymaga stałej pielęgnacji: nietrzymanie moczu i pieluchomajtki.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Znajomi i sąsiedzi nie utrzymują z panem Janem kontaktu, a córka, choć mieszka w tym samym mieście, odwiedza rodziców sporadycznie.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Opis wymienia ubieranie się, jedzenie i prowadzenie domu - każdą czynność warto zapisać osobno.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Przed chorobą pan Jan chętnie czytał książki historyczne, a teraz ma trudności z wypowiadaniem słów podczas czytania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Afazja ruchowa: pan Jan rozumie mowę, ale trudno mu wyrazić myśli w zdaniach.
⚠️ Zapis w kluczu: w kryterium R.1.10 między „afazja ruchowa” a „trudność w wyrażaniu myśli” stoją dwa ukośniki - to usterka edycyjna, nie zmienia treści kryterium.
Kroki 11-19 · po tym etapie masz 19 z 39 kryteriów (pkt)
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Wykaz działań to jedna pusta strona. Każda grupa działań odpowiada na grupę problemów. Pierwsza to ćwiczenia, które zlecił lekarz w wypisie: kończyn po stronie sprawnej, czyli lewej.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Pan Jan leży i ma trudności ze zmianą pozycji - działania chronią skórę przed odleżynami. Do tej samej grupy klucz zalicza okłady na czyrak.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Pan Jan nie wykonuje czynności higienicznych i nosi pieluchomajtki. Obok wykonywania czynności za niego klucz ceni naukę i mobilizowanie do samodzielności. Klucz wymienia też „przesłanie łóżka” (literówka - chodzi o prześcielenie); w wykazie jest zmiana bielizny pościelowej.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Każda z trzech chorób, które doprowadziły do udaru, ma swoje zalecenie dietetyczne - klucz wymaga co najmniej dwóch.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Córka mieszka w tym samym mieście - opiekunka może zachęcić ją do odwiedzin i do pomocy, bo żona pana Jana nie jest w stanie opiekować się mężem. Klucz wymaga co najmniej jednego działania.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Na brak kontaktów społecznych: odnowienie kontaktu z sąsiadami i znajomymi oraz kontakt z organizacją osób po udarach.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Pan Jan wymaga pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i przy posiłkach, nie potrafi się ubrać. Klucz wymienia też załatwianie spraw urzędowych i realizację recept - opis o nich nie mówi, więc tych wpisów nie ma.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Pan Jan lubił książki historyczne, a sam czyta z trudem - opiekunka może mu je czytać. Rozmowa wspierająca odpowiada na nagłą zmianę sytuacji po udarze.
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej oraz wykaz działań opiekunki środowiskowej wspierających osobę podopieczną.
Lekarz zlecił w wypisie kontynuację ćwiczeń mowy. Czytanie na głos łączy ćwiczenie mowy z dawną pasją pana Jana. Ćwiczenia mimiczne przed lustrem, które wymienia klucz, to propozycja - opis o nich nie mówi.
Kroki 20-23 · po tym etapie masz 29 z 39 kryteriów (pkt)
Przed przystąpieniem do wykonania czynności, zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do wykonania zadania.
Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na zmianę pościeli i okład. Fantom traktujesz jak pana Jana leżącego w łóżku i mówisz do niego cicho.
Poinformuj pana Jana o zmianie poszewek, podkładu i prześcieradła i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe.
Wykonaj zmianę poszewki na poduszkę dużą i poduszkę małą, podkładu płóciennego i prześcieradła z osobą podopieczną leżącą w łóżku
Wyjmij spod głowy pana Jana dużą i małą poduszkę, zdejmij z nich brudne poszewki i wrzuć je do pojemnika albo kosza z napisem „Brudna bielizna”. Załóż czyste poszewki i odłóż poduszki na krzesło albo taboret - wrócą pod głowę na końcu.
Brudne poszewki rzucone na podłogę albo na łóżko zamiast do pojemnika „Brudna bielizna”.
Wykonaj zmianę poszewki na poduszkę dużą i poduszkę małą, podkładu płóciennego i prześcieradła z osobą podopieczną leżącą w łóżku
Ułóż pana Jana na boku plecami do siebie i zwiń brudny podkład płócienny i prześcieradło pod niego. Na wolnej części materaca rozłóż czyste prześcieradło, jego dalszą połowę zwiń pod pana Jana, zrób narożnik (tzw. kopertę) w górnej części łóżka, wyrównaj prześcieradło i podłóż brzeg pod materac. Na prześcieradło połóż czysty podkład płócienny na środkowej części materaca, dalszą część zwiń pod pana Jana, a resztę wyrównaj i podłóż pod materac.
Brak koperty w górnej części łóżka albo prześcieradło niewyrównane - to osobne elementy kryterium.
Wykonaj zmianę poszewki na poduszkę dużą i poduszkę małą, podkładu płóciennego i prześcieradła z osobą podopieczną leżącą w łóżku
Ułóż pana Jana na drugim boku, na czystej warstwie pościeli. Usuń z łóżka brudny podkład i prześcieradło i wrzuć je do pojemnika albo kosza z napisem „Brudna bielizna”. Wysuń czyste prześcieradło spod pana Jana, rozłóż je po drugiej stronie łóżka, zrób kopertę w górnej części, wyrównaj (naciągnij) resztę i podłóż brzeg pod materac. Rozłóż i wyrównaj czysty podkład płócienny i podłóż jego brzeg pod materac. Na koniec połóż poduszki pod głowę pana Jana i wyrównaj piżamę pod plecami.
Kroki 24-28 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
a następnie załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak znajdujący się na stronie bocznej lewego podudzia.
Poinformuj pana Jana, że założysz mu okład ciepły (rozgrzewający), i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację przekazaną wcześniej). Załóż nowe rękawiczki jednorazowe i podłóż pod lewe podudzie ręcznik albo podkład jednorazowy.
a następnie załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak znajdujący się na stronie bocznej lewego podudzia.
Zamarkuj nałożenie warstwy wazeliny na miejsce opisane na fantomie jako CZYRAK. Sprawdź temperaturę wody termometrem albo polewając nią wewnętrzną stronę własnego przedramienia (klucz uznaje też sprawdzenie wcześniej).
a następnie załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak znajdujący się na stronie bocznej lewego podudzia.
Zamocz gazik (gaziki) albo flanelkę w wodzie, odciśnij nadmiar wody i skrop 70% alkoholem etylowym. Połóż warstwę mokrą na miejscu opisanym CZYRAK, na nią folię, a na folię suchy gazik albo flanelkę - każda następna warstwa ma być większa od poprzedniej.
Folia mniejsza niż warstwa mokra - okład przemaka i przestaje rozgrzewać.
a następnie załóż okład ciepły (rozgrzewający) na czyrak znajdujący się na stronie bocznej lewego podudzia.
Załóż bandaż na całą powierzchnię okładu tak, żeby okład się nie przesuwał, i zabezpiecz końcówkę bandaża zapinką. Wyrównaj wierzchnie okrycie. Powiedz panu Janowi, że okład zostanie zmieniony po 6-8 godzinach.
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Użyte rękawiczki wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Zmieszane”, a fartuch ochronny - do pojemnika z napisem „Metale i tworzywa sztuczne” (klucz uznaje też wyrzucenie fartucha po zmianie pościeli). Zdezynfekuj ręce i uporządkuj stanowisko pracy.
Fartuch do „Zmieszanych” - klucz wymaga pojemnika „Metale i tworzywa sztuczne”.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.