Przejdź do głównej treści
SPO.05-02-23.01-SGStyczeń 2023 · 25 kroków · ok. 53 min · 36 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Skala Lawtona dla podopiecznej z SMA

Rozwiązanie arkusza SPO.05-02-23.01-SG (styczeń 2023), kwalifikacja SPO.05 „Świadczenie usług opiekuńczych” (opiekunka środowiskowa). Osoba podopieczna to 37-letnia pani Maria Krakowiak, która od trzeciego roku życia choruje na rdzeniowy zanik mięśni (SMA), a od pół roku ma nadciśnienie tętnicze. Mieszka sama w dostosowanym mieszkaniu na drugim piętrze bloku z windą, sama przechodzi tylko kilkanaście metrów, a na wózku inwalidzkim kilka metrów. Dziś leży z powodu silnego bólu kończyn dolnych i poprosiła o przemieszczenie na wózek i zmianę pościeli. Zadanie ma dwa dokumenty - kartę oceny złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i wykaz działań opiekunki środowiskowej - oraz dwie czynności: przemieszczenie z łóżka na wózek inwalidzki (na fantomie) i zmianę prześcieradła i podkładu płóciennego na pustym łóżku.

To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją pracy z osobą podopieczną ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.

Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na fantomie na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 40 minut (po 45 minutach przewodniczący przerywa pracę słowami „czas minął”). Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu - imię i nazwisko osoby podopiecznej jest już wydrukowane na karcie i na stronach wykazu.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów, każde za 1 punkt: 17 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 19 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 40 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.

  1. Etap 1: Karta oceny według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL)

    Kroki 1-8 · po tym etapie masz 8 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Telefon: 3 punkty

    Kryteria:

    R.1.1 Punkty - wpisane wyłącznie: Czy potrafi posługiwać się telefonem? 3

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Karta ma osiem pytań, a przy każdym trzy możliwe wartości. Wpisuje się jedną liczbę w kolumnie „Punkty”. Imię i nazwisko osoby podopiecznej jest już wydrukowane w karcie, sumy karta nie przewiduje. Pani Maria utrzymuje kontakty towarzyskie telefonicznie, więc z telefonu korzysta bez pomocy - 3 punkty.

    Typowe błędy

    Wpisanie wartości spoza skali 1-3 albo samego opisu słownego zamiast liczby punktów.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Odległe miejsca: 1 punkt

    Kryteria:

    R.1.2 Punkty - wpisane wyłącznie: Czy jest w stanie dotrzeć do miejsc znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania? 1

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Żeby skorzystać z rekreacji poza domem, załatwić sprawę urzędową czy dotrzeć do lekarza specjalisty, pani Maria potrzebuje pomocy innej osoby i zorganizowanego środka transportu. Pasuje opis „zupełnie nie jest w stanie podróżować, dopóki nie poczyni się specjalnych przygotowań” - 1 punkt.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Zakupy spożywcze: 1 punkt

    Kryteria:

    R.1.3 Punkty - wpisane wyłącznie: Czy jest w stanie zrobić zakupy artykułów spożywczych w najbliższym sklepie? 1

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Opis mówi wprost: pani Maria nie jest w stanie sama zrobić podstawowych zakupów w najbliższym sklepie, kilometr od domu - 1 punkt.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Posiłki: 2 punkty

    Kryteria:

    R.1.4 Punkty - wpisane wyłącznie: Czy może samodzielnie przygotować sobie posiłki? 2

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Przy przygotowywaniu posiłków pani Maria wymaga pomocy drugiej osoby - 2 punkty („z pomocą”).

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Prace domowe: 1 punkt

    Kryteria:

    R.1.5 Punkty - wpisane wyłącznie: Czy może samodzielnie wykonywać prace domowe, np. sprzątanie? 1

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Tu różnica wobec posiłków i prania: w mieszkaniu są brudne podłogi i niepościerane kurze, bo pani Maria nie daje rady sprzątać. Opis nie mówi o żadnej części sprzątania, którą robi sama - 1 punkt („zupełnie nie jest w stanie”).

    Typowe błędy

    Wpisanie 2 punktów „z rozpędu” jak przy posiłkach i praniu - opis sprzątania jest inny.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Pranie: 2 punkty

    Kryteria:

    R.1.6 Punkty - wpisane wyłącznie: Czy może samodzielnie wyprać swoje rzeczy? 2

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Przy praniu bielizny pościelowej i ubrań pani Maria wymaga pomocy drugiej osoby - 2 punkty.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Leki: 3 punkty

    Kryteria:

    R.1.7 Punkty - wpisane wyłącznie: Czy samodzielnie przygotowuje i przyjmuje leki? 3

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Leki zlecone przez lekarza pani Maria przygotowuje i przyjmuje samodzielnie i regularnie - 3 punkty.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Pieniądze: 3 punkty

    Kryteria:

    R.1.8 Punkty - wpisane wyłącznie: Czy samodzielnie gospodaruje pieniędzmi? 3

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Rachunki pani Maria płaci sama, drogą elektroniczną - gospodaruje pieniędzmi bez pomocy, 3 punkty.

    Dokument po tym kroku
  9. Etap 2: Wykaz działań opiekunki środowiskowej

    Kroki 9-17 · po tym etapie masz 17 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Lekarze specjaliści

    Kryteria:

    R.2.1 Zapisane: organizowanie wizyt/transportu/pomoc w dotarciu do poradni specjalistycznych/do lekarza POZ/rodzinnego/asystowanie osobie podopiecznej podczas wizyt u lekarzy specjalistów/u lekarza neurologa/rehabilitacji medycznej/planowanie/motywowanie do korzystania z teleporady lekarskiej. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 działanie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Wykaz zapisuje się na dwóch stronach z wydrukowanym imieniem i nazwiskiem osoby podopiecznej. Wpisy są ułożone grupami - jedna grupa to jedno kryterium klucza - z numeracją ciągłą przez obie strony. Pani Maria jest pod stałą opieką neurologa i lekarza rehabilitacji medycznej, a do specjalisty sama nie dotrze.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 2 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Sprzątanie, pranie, pościel i mycie

    Kryteria:

    R.2.2 Zapisane: pomoc przy sprzątaniu mieszkania/domu/w czynnościach porządkowych/mycie podłóg, ścieranie kurzy, pomoc w praniu ubrań/bielizny pościelowej i ubrań, zmiana bielizny osobistej/pościelowej/zmiana prześcieradła i podkładu płóciennego, wykonywanie kąpieli/mycie ciała. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Czynności, przy których pani Maria wymaga pomocy: sprzątanie (brudne podłogi, kurze), pranie, mycie pod prysznicem i - dziś - zmiana prześcieradła i podkładu.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Wsparcie organizacji

    Kryteria:

    R.2.3 Zapisane: pomoc w nawiązaniu współpracy z wolontariuszami/pracownikami/członkami stowarzyszeń/fundacji/instytucji wspierających chorych na rdzeniowy zanik mięśni/SMA/niepełnosprawnych ruchowo

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Pani Maria mieszka sama, rodzice zginęli w wypadku, a w wielu sprawach potrzebuje pomocy innej osoby. Klucz punktuje pomoc w nawiązaniu współpracy z wolontariuszami albo organizacjami wspierającymi chorych na SMA. Opis o takich organizacjach nie mówi - to działanie wynika z jej sytuacji, nie z cytatu.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Rehabilitacja i przemieszczanie

    Kryteria:

    R.2.4 Zapisane: przypominanie o wykonywaniu zleconych ćwiczeń rehabilitacyjnych/kontrolowanie czy wykonuje zlecone ćwiczenia rehabilitacyjne/pomoc w rehabilitacji ruchowej/motywowanie do codziennej/systematycznej rehabilitacji ruchowej, asekuracja przy ćwiczeniach/rehabilitacji, pomoc przy przemieszczeniu/przesadzaniu z łóżka na wózek inwalidzki/z wózka inwalidzkiego na łóżko

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Pani Maria często zapomina o zleconych ćwiczeniach rehabilitacyjnych, a dziś sama prosi o przemieszczenie na wózek.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Zakupy i sprawy urzędowe

    Kryteria:

    R.2.5 Zapisane: robienie zakupów/wskazanie możliwości zamawiania zakupów drogą elektroniczną/korzystania z usług firm dostawczych/kuriera, organizowanie transportu/pomoc w dotarciu/do urzędów/załatwianiu spraw urzędowych

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Druga strona wykazu. Pani Maria nie zrobi sama zakupów, a sprawy urzędowe załatwi tylko z pomocą i transportem. Rachunki płaci przez internet, więc zamawianie zakupów drogą elektroniczną jest dla niej realne.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Odżywianie, papierosy i kawa

    Kryteria:

    R.2.6 Zapisane: edukacja zdrowotna w zakresie zasad prawidłowego odżywienia/mobilizowanie do przestrzegania zasad prawidłowego odżywiania się/przedstawienie piramidy zdrowego żywienia, zachęcanie do systematycznego spożywania posiłków, motywowanie do stosowania diety niskosodowej/spożywanie produktów z niską zawartością soli, motywowanie do ograniczenia/zaprzestania palenia tytoniu, edukacja o szkodliwości palenia papierosów, motywowanie do ograniczenia spożycia kawy/edukacja zdrowotna o szkodliwości nadmiernego spożycia kawy/kawy kofeinowej. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Lekarz zlecił dietę niskosodową, a pani Maria je nieregularnie, pali papierosy i kilka razy dziennie pije kofeinową kawę. Klucz wymaga co najmniej trzech działań.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Ciśnienie tętnicze

    Kryteria:

    R.2.7 Zapisane: pomoc/motywowanie do codziennego/systematycznego mierzenia/kontroli ciśnienia tętniczego, zorganizowanie/przyniesienie dzienniczka samokontroli ciśnienia tętniczego krwi/motywowanie do zapisywania/dokumentowania wyników pomiarów ciśnienia tętniczego. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 1 działanie

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Lekarz zlecił codzienny pomiar ciśnienia, a pani Maria mierzy je niesystematycznie.

    ⚠️ Zapis w kluczu: kryterium R.2.7 kończy się zdaniem „zapisane są co najmniej 1 działanie” - błąd składni, chodzi o co najmniej jedno działanie.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 2 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Przygotowywanie posiłków

    Kryteria:

    R.2.8 Zapisane: wspomaganie/pomoc podczas przygotowywania posiłków, przygotowywanie posiłków papkowatych/zmiksowanych/półpłynnych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 działanie

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Pani Maria wymaga pomocy przy przygotowywaniu posiłków i ma trudności z przełykaniem stałych pokarmów.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 2 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Zainteresowania i wyjścia

    Kryteria:

    R.2.9 Zapisane: organizowanie wyjścia do kina/teatru, na koncert muzyczny/do filharmonii, organizowanie wycieczki za miasto/na wieś, wypożyczanie książek przyrodniczych/audiobooków/filmów przyrodniczych, zakupienie/dosterczanie krzyżówek, zakupienie/dostarczenie gier logicznych/gier komputerowych, zakupienie/dosterczanie płyt muzycznych zakupienie/dostarczenie czasopism o tematyce przyrodniczej/muzycznej. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, oceń poziom samodzielności osoby podopiecznej w zakresie złożonych czynności życia codziennego, stosując zmodyfikowaną skalę Lawtona (IADL) oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej uwzględniających rozwiązanie problemów osoby podopiecznej.

    Opis podaje zainteresowania pani Marii: przyroda, muzyka, gry logiczne i wyjazdy za miasto, a do tego tęsknotę za kinem, teatrem i filharmonią. Klucz wymaga co najmniej trzech działań. Wymienia też krzyżówki - opis o nich nie mówi, więc nie są wpisane.

    ⚠️ Zapis w kluczu: kryterium R.2.9 ma dwa razy literówkę „dosterczanie” zamiast „dostarczanie”.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  18. Etap 3: Przemieszczenie z łóżka na wózek inwalidzki - opis czynności

    Kroki 18-21 · po tym etapie masz 27 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 18: Zgoda osoby podopiecznej i przygotowanie się

    Kryteria: ,

    P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o zamiarze przemieszczenia na wózek inwalidzki, zapytał o zgodę na wykonanie czynności Ze względu na specyfikę sytuacji egzaminacyjnej kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk

    P.1.2 Zdający: umył higienicznie/zdezynfekował ręce, założył rękawiczki jednorazowe

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności opiekuńczych, higienicznych i pielęgnacyjnych, zgłoś przez podniesienie ręki przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania.

    Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 40 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Marię leżącą w łóżku i mówisz do niej cicho.

    Poinformuj panią Marię, że przemieścisz ją z łóżka na wózek inwalidzki, i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce i załóż rękawiczki jednorazowe.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Wózek przy łóżku

    Kryteria: ,

    P.1.3 Zdający: ustawił wózek inwalidzki obok łóżka

    P.1.4 Zdający: zablokował koła wózka hamulcami, rozsunął podnóżki na boki/uniósł podnóżki wózka/zdjął podnóżki wózka

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki

    Ustaw wózek inwalidzki obok łóżka. Zablokuj koła hamulcami, a podnóżki rozsuń na boki, unieś albo zdejmij, żeby nie przeszkadzały przy obrocie.

    Typowe błędy

    Przesadzanie na wózek z niezablokowanymi kołami.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Siad na brzegu łóżka i pionizacja

    Kryteria: ,

    P.1.5 Zdający: posadził osobę podopieczną na brzegu łóżka ze spuszczonymi nogami. Uwaga. Kryterium nie należy uznawać za spełnione, jeżeli zdający bezpośrednio/bez odczekania chwili po posadzeniu osoby podopiecznej na brzeg łóżka spionizował ją

    P.1.6 Zdający: stanął twarzą do osoby podopiecznej, założył ręce osoby podopiecznej na swoje barki/biodra/łopatki. Dokonał pionizacji osoby podopiecznej. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli na skutek bezwładności fantomu kończyny górne opadną. Uwaga. Kryterium nie należy uznawać za spełnione, jeżeli zdający podczas pionizacji ciągnął osobę podopieczną za kończyny górne

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki

    Posadź panią Marię na brzegu łóżka ze spuszczonymi nogami i odczekaj chwilę - klucz wprost nie uznaje kryterium, jeśli pionizujesz ją od razu po posadzeniu. Stań twarzą do niej, załóż jej ręce na swoje barki, biodra albo łopatki i podnieś ją do pozycji stojącej. Jeśli ręce fantomu opadną, kryterium i tak jest uznane - nie wolno natomiast ciągnąć osoby podopiecznej za kończyny górne.

    Typowe błędy

    Pionizacja bez odczekania po posadzeniu albo ciągnięcie za ręce - oba błędy kosztują punkt.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Obrót, posadzenie i ułożenie na wózku

    Kryteria: , , ,

    P.1.7 Zdający: ruchem obrotowym przemieścił osobę podopieczną w stronę wózka inwalidzkiego. Posadził osobę podopieczną na siedzisku wózka

    P.1.8 Zdający: zapewnił osobie podopiecznej stabilne oparcie pleców/oparł osobę podopieczną plecami o oparcie wózka, ustawił stopy na podnóżkach wózka. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli, ze względu na konstrukcję fantomu, plecy i stopy będą bezwładnie opadać

    P.1.9 Zdający: kończyny górne/przedramiona osoby podopiecznej ułożył na podłokietnikach/na kolanach. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli na skutek bezwładności fantomu kończyny górne zsuną się z podłokietników/kolan

    P.1.10 Zdający: w czasie przemieszczania z łóżka na wózek dbał o bezpieczeństwo osoby podopiecznej/nie oddalał się od niej, nie doprowadził do upadku osoby podopiecznej, nie uderzył o kant/brzeg łóżka/wózka

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj przemieszczenie osoby podopiecznej z łóżka na wózek inwalidzki

    Ruchem obrotowym przemieść panią Marię w stronę wózka i posadź ją na siedzisku. Oprzyj ją plecami o oparcie i ustaw stopy na podnóżkach, a przedramiona ułóż na podłokietnikach albo na kolanach. Klucz uznaje te kryteria także wtedy, gdy plecy, stopy albo ręce fantomu bezwładnie opadają. Przez cały czas bądź przy niej i pilnuj, żeby nie uderzyła o brzeg łóżka czy wózka i nie upadła.

    Typowe błędy

    Pozostawienie stóp na podłodze - podnóżki trzeba ustawić z powrotem.

    Dokument po tym kroku
  22. Etap 4: Zmiana prześcieradła i podkładu płóciennego na pustym łóżku - opis czynności

    Kroki 22-25 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 22: Zgoda, wezgłowie i przykrycie

    Kryteria: , ,

    P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o zamiarze częściowej zmiany bielizny pościelowej i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający wcześniej poinformował osobę podopieczną o planowanych czynnościach i zapytał ją o zgodę

    P.2.2 Zdający: obniżył wezgłowie łóżka. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający obniży wezgłowie łóżka najpóźniej przed założeniem czystego prześcieradła

    P.2.3 Zdający: zdjął poduszki i wierzchnie przykrycie z łóżka i odłożył na krzesło/taboret. Uwaga. Kryterium nie należy uznawać za spełnione, jeżeli wierzchnie przykrycie dotknęło podłogi

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny na pustym łóżku (bez odwracania materaca).

    Poinformuj panią Marię o zmianie prześcieradła i podkładu płóciennego i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też zgodę uzyskaną wcześniej). Obniż wezgłowie łóżka - najpóźniej przed założeniem czystego prześcieradła. Zdejmij poduszki i wierzchnie przykrycie i odłóż je na krzesło albo taboret - przykrycie nie może dotknąć podłogi.

    Typowe błędy

    Przykrycie zsunięte na podłogę - klucz wprost nie uznaje wtedy kryterium P.2.3.

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Brudna pościel i czyste prześcieradło

    Kryteria: ,

    P.2.4 Zdający: zdjął podkład płócienny i prześcieradło z łóżka i wrzucił do kosza/pojemnika z napisem: „Brudna bielizna”

    P.2.5 Zdający: założył czyste prześcieradło na łóżko, naciągnął/wygładził, podłożył wolne części prześcieradła pod materac

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny na pustym łóżku (bez odwracania materaca).

    Zdejmij z łóżka podkład płócienny i prześcieradło i wrzuć je do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Materaca nie odwracaj. Załóż czyste prześcieradło, naciągnij je i wygładź, a wolne części podłóż pod materac.

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Podkład, poduszki i przykrycie

    Kryteria: ,

    P.2.6 Zdający: położył czysty podkład płócienny w poprzek łóżka na jego środku (w linii środkowej łóżka), podłożył wolne części podkładu pod materac

    P.2.7 Zdający: położył poduszki na wezgłowiu łóżka, nałożył wierzchnie przykrycie na łóżko, podwinął wolne brzegi przykrycia. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający położy na prześcieradle poduszki, a następnie podkład płócienny na wysokości poniżej dolnych brzegów poduszek

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    a następnie zmień prześcieradło i podkład płócienny na pustym łóżku (bez odwracania materaca).

    Połóż czysty podkład płócienny w poprzek łóżka na jego środku i podłóż wolne części pod materac. Połóż poduszki na wezgłowiu, nałóż wierzchnie przykrycie i podwiń jego wolne brzegi. Klucz uznaje też ułożenie poduszek przed podkładem, jeśli podkład leży poniżej dolnych brzegów poduszek.

    Typowe błędy

    Podkład położony przy wezgłowiu albo wzdłuż łóżka - ma leżeć w poprzek, na środku.

    Dokument po tym kroku
  25. Krok 25: Rękawiczki, ręce i porządek

    Kryteria: ,

    P.2.8 Zdający: użyte rękawiczki jednorazowe wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem: „Odpady zmieszane”

    P.2.9 Zdający: zdezynfekował ręce

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.

    Użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce - klucz ma na to dwa osobne kryteria. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.