Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad osobą z Alzheimerem

Diagnozę zapisuje się na dwóch pustych stronach, numeracja biegnie przez obie. Wpisy są ułożone grupami - jedna grupa to jedno kryterium klucza. Pierwsza grupa to sama choroba i jej główne objawy. Kryterium nie podaje minimum, ale wymienia trzy problemy (otępienie, pamięć, orientacja) - wpisuje się wszystkie.

Rozmowa z panem Janem jest utrudniona: brakuje mu słów i wielokrotnie pyta o to samo.

Opis wymienia wprost cztery problemy tej grupy: zaburzenia logicznego myślenia, kłopot z decyzjami, z rozumieniem rozbudowanych poleceń i z rozpoznawaniem córki czy opiekunki.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Jan zwykle ma dobry nastrój, ale zdarzają się napady złości lub płaczu - to labilność emocjonalna.

W dzień pan Jan często przysypia, w nocy wielokrotnie się wybudza, a z domu już nie wychodzi. Klucz łączy te problemy w jednym kryterium.

Druga strona diagnozy zaczyna się od odżywiania: brak apetytu, niechętne i małe posiłki, za mało płynów, krztuszenie się przy piciu i to, że pan Jan sam nie przygotuje jedzenia.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Panu Janowi zdarza się, że nie kontroluje oddawania moczu, dlatego ma zakładane pieluchomajtki.

Kryterium wymienia dwa problemy: trudność z zakładaniem ubrań (zwłaszcza zapinanych na guziki) i obuwia.

Opis wylicza czynności higieniczne, przy których pan Jan wymaga pomocy: kąpiel, mycie głowy i codzienna toaleta ciała.

Ostatnia grupa to ruch: ograniczona ruchomość w stawach kolanowych z powodu choroby zwyrodnieniowej, wózek inwalidzki i pomoc przy przesiadaniu się z wózka lub fotela na łóżko i odwrotnie.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Wykaz działań też zajmuje dwie strony z numeracją ciągłą. Pierwsze działania odpowiadają na utrudniony kontakt słowny: praca nad mową, logopeda, proste komunikaty i zachęcanie do dokończenia wypowiedzi.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Na zaburzenia pamięci i orientacji: trening pamięci (także gry słowne i śpiew, który pan Jan lubił), utrwalanie informacji o domu, o córce i opiekunce, o nim samym oraz trening orientacji w rzeczywistości.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Przed chorobą pan Jan lubił spacery, a teraz nie wychodzi z domu - spacer na wózku jest tu działaniem wprost z opisu. Do tego pomoce orientacji (kalendarz, zegar, karteczki z rozkładem dnia) i przywoływanie wspomnień.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Przy utrudnionym kontakcie, powtarzanych pytaniach i napadach złości lub płaczu liczy się sposób bycia opiekunki: rozmowy wspierające, zainteresowanie, akceptacja i cierpliwość, czas bez pośpiechu.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Klucz uznaje to kryterium już przy jednym działaniu, ale wszystkie trzy mają podstawę w opisie: dezorientacja (otoczenie bez zmian), przysypianie w dzień (regularny rozkład dnia) i całe dnie w łóżku lub na wózku (proste ćwiczenia, prace manualne).

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Druga strona wykazu zaczyna się od aktywizacji: mobilizowanie do działań na miarę możliwości, organizowanie czasu wolnego i gry planszowe dostosowane do pana Jana - przed chorobą lubił w nie grać. Klucz wymienia też dostarczanie czasopism i albumów oraz czytanie, ale opis nie mówi nic o czytaniu przez pana Jana, więc tych działań nie wpisano.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Jan sam nie przygotuje jedzenia, je niechętnie, rzadko i mało, pije bardzo mało i krztusi się przy piciu. Działania: przygotowanie i podawanie posiłków (urozmaiconych, częstszych, w małych ilościach), zachęcanie, kontrola i towarzyszenie przy jedzeniu, kontrola i podawanie płynów (w kubku niekapku, zagęszczonych), bez ponaglania.

Klucz przyjmuje też „dopilnowanie nawadniania 1,5 litra/2 litry płynów na dobę”, ale opis przypadku nie podaje żadnej ilości płynów, więc liczby nie są wpisane - kryterium spełniają pozostałe działania. Nie wpisano też zachęcania do pomocy przy przygotowywaniu posiłków, bo pan Jan nie jest w stanie przygotować sobie jedzenia.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 10 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Przy pieluchomajtkach: ich wymiana, higiena krocza i pośladków, zabezpieczenie pośladków, a także basen lub kaczka albo przewiezienie na wózku do WC.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Jedno działanie, wprost z opisu: pomoc przy przesiadaniu się z wózka lub fotela na łóżko i odwrotnie.

Ostatnia grupa to pomoc w samoobsłudze: ubieranie się i zmiana piżamy, toaleta ciała, mycie głowy i kąpiel, zmiana pościeli i prześcielanie łóżka, układanie ubrań. Klucz wymienia też pomoc w goleniu zarostu - opis przypadku o goleniu nie wspomina, więc tego działania nie wpisano.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak pana Jana leżącego w łóżku i mówisz do niego cicho, prostymi zdaniami.

Poinformuj pana Jana o przesadzeniu na wózek inwalidzki i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce i załóż rękawiczki jednorazowe.

Ustaw wózek inwalidzki obok łóżka. Zablokuj koła hamulcami i usuń z drogi podnóżki - rozsuń je na boki, unieś albo zdejmij. Dopiero z zablokowanym wózkiem i wolnym miejscem na stopy można bezpiecznie przesadzać.

Posadź pana Jana na brzegu łóżka ze spuszczonymi nogami. Stań twarzą do niego, załóż jego ręce na swoje barki albo biodra i podnieś go do pozycji stojącej. Jeśli ręce fantomu opadną, klucz i tak uznaje kryterium - nie wolno natomiast ciągnąć osoby podopiecznej za kończyny górne.

Ruchem obrotowym przemieść pana Jana w stronę wózka i posadź go na siedzisku. Oprzyj go o oparcie wózka i ustaw jego stopy na podnóżkach. Ręce (przedramiona) ułóż na podłokietnikach albo na kolanach. Klucz uznaje te kryteria także wtedy, gdy plecy, stopy albo ręce fantomu bezwładnie opadają.

Zapytaj pana Jana, czy wygodnie mu się siedzi i jak się czuje. To osobny punkt w kluczu.

Pan Jan siedzi już na wózku. Poinformuj go o zmianie pościeli i zapytaj o zgodę (może to być wcześniej). Załóż foliowy fartuch ochronny (też może być wcześniej). Obniż wezgłowie łóżka (najpóźniej przed założeniem czystego prześcieradła), zdejmij z łóżka poduszkę i koc w poszwie i odłóż je na krzesło albo taboret.

Zdejmij z łóżka podkład płócienny i prześcieradło i włóż je do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Materaca nie odwracasz. Załóż czyste prześcieradło, zrób narożnik kopertowy u wezgłowia materaca, wyrównaj i naciągnij prześcieradło i podłóż jego wolne brzegi pod materac. Potem połóż czysty podkład płócienny w poprzek łóżka, w jego środkowej części, i podłóż jego wolne brzegi pod materac.

Zdejmij poszewkę z poduszki i wrzuć ją do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Załóż czystą poszewkę, zapnij guziki albo zasuń suwak i ułóż poduszkę na wezgłowiu łóżka tak, żeby zapięcie nie znalazło się pod plecami osoby podopiecznej.

Wyjmij koc z brudnej poszwy, a poszwę wrzuć do pojemnika albo kosza z napisem „Brudna bielizna”. Włóż koc do czystej poszwy - czysta poszwa nie może przy tym dotknąć podłogi ani brudnej poszwy, inaczej kryterium nie jest spełnione. Połóż koc w czystej poszwie na łóżku, wyrównaj go i podwiń wolne brzegi w stronę łóżka, żeby nie zwisały.

Użyte rękawiczki jednorazowe (założone przed przesadzaniem) wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”, a potem zdezynfekuj ręce - to dwa osobne kryteria. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.