Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad chorym na SM

Karta ma dziesięć pozycji i przy każdej wpisuje się jedną wartość ze skali - tę, która opisuje obecne możliwości pana Marka (arkusz każe ocenić stan aktualny, po powrocie ze szpitala). Pan Marek je sam, ale potrzebuje pomocy w krojeniu i smarowaniu pieczywa, a do tego ma problem z połykaniem i krztusi się. Pasuje opis „potrzebuje pomocy w krojeniu, smarowaniu masłem, itp. lub wymaga zmodyfikowanej diety” - 5 punktów.

Pan Marek siada na fotel, krzesło, wózek czy sedes tylko podtrzymywany przez inną osobę. To pomoc fizyczna, nie słowna - 5 punktów („wymaga pomocy fizycznej (jednej lub dwóch osób)”).

Ta pozycja dotyczy mycia zębów, twarzy i czesania się. Pan Marek robi to wszystko sam, więc jest „niezależna od pomocy innych osób” - 5 punktów. Golenie, z którym potrzebuje pomocy, nie należy do opisu tej pozycji na karcie.

Pan Marek zgłasza potrzebę oddania stolca i sam zsuwa oraz podciąga spodnie, ale na sedes siada podtrzymywany przez inną osobę. Potrzebuje więc pomocy, a pewne czynności wykonuje sam - 5 punktów.

Pan Marek nie jest w stanie się wykąpać - jest zależny od innych osób, więc ta pozycja dostaje 0 punktów.

Po mieszkaniu pan Marek jeździ na wózku, ale z dużym wysiłkiem pokonuje tylko kilka metrów. Wartość 5 wymaga samodzielnego poruszania się na wózku na odległość ponad 50 m, więc zostaje 0 punktów („porusza się na odległość < 50 m”).

Przy znacznym niedowładzie kończyn dolnych i poruszaniu się na wózku pan Marek nie wejdzie po schodach - 0 punktów („nie jest w stanie”). Blok ma windę i rampę, ale karta ocenia możliwości osoby, nie wyposażenie budynku.

Pan Marek sam zakłada ubrania bez zapięć wkładane przez głowę, ale nie założy spodni ani skarpetek i potrzebuje pomocy przy guzikach i zamkach. Część czynności wykonuje bez pomocy - 5 punktów.

Opis nie mówi o żadnych kłopotach z oddawaniem stolca - pan Marek zgłasza tę potrzebę, czyli panuje nad nią: 10 punktów.

Pan Marek nie trzyma moczu i ma zakładane pieluchomajtki - pozycja 10 dostaje 0 punktów („nie panuje nad oddawaniem moczu”). Suma pozycji 1-10 to 5 + 5 + 5 + 5 + 0 + 0 + 0 + 5 + 10 + 0 = 35 punktów. Przed pobytem w szpitalu wynik wynosił 55 punktów - mniej punktów oznacza mniejszą samodzielność, więc stan pogorszył się i podkreśla się wyłącznie tę jedną odpowiedź.

Klucz łączy w kryterium R.1.10 wartość pozycji 10 i interpretację: punkt jest tylko wtedy, gdy obie są poprawne. Sama suma nie ma kryterium, ale arkusz każe ją wpisać i bez niej nie da się uczciwie porównać wyników.

Wykaz zapisuje się na dwóch pustych stronach. Wpisy są ułożone grupami - jedna grupa to jedno kryterium klucza - i numerowane w sposób ciągły przez obie strony. Pierwsza grupa to czynności, których pan Marek nie zrobi sam: kąpiel, mycie głowy, golenie, zakładanie spodni i skarpetek, guziki i zamki, pościel i paznokcie. Każde działanie wynika z opisu przypadku, a środki i materiały (pieluchomajtki) wpisuje się przy działaniu, którego dotyczą.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 działań, a wpisanych jest 9 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Marek dużo czasu spędza w łóżku, a w skali Norton ma 10 punktów (ryzyko odleżyn). Podstawowym działaniem jest regularna zmiana pozycji - z konkretnym odstępem czasu, który klucz podaje: co 2 godziny.

Tu najwyraźniej widać „użyty sprzęt i materiały”: materac przeciwodleżynowy w łóżku, poduszka przeciwodleżynowa na siedzisku wózka (pan Marek przemieszcza się na wózku), a do tego gładkie prześcieradło i podkład oraz pilnowanie, żeby nie leżał na guzikach.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Marek siada na fotel, krzesło, wózek i sedes tylko podtrzymywany przez inną osobę. Opiekunka przemieszcza go (albo pomaga w przemieszczaniu) między łóżkiem, wózkiem, fotelem i sedesem oraz asekuruje przy zdejmowaniu dolnych części odzieży przed skorzystaniem z toalety.

Druga strona zaczyna się od skóry: pan Marek łatwo się poci, nosi pieluchomajtki i ma skłonność do odparzeń w pachwinach. Tu wpisuje się środki i materiały: bieliznę z tkanin naturalnych, łatwoślizgi, materiał chłonny między fałdami skóry, łagodne środki myjące o pH 5,5 i zasypki - z zastrzeżeniem, żeby nie łączyć środków natłuszczających z pudrami.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 7 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Marek jest osłabiony i nadal leży, a ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę wykonuje nieregularnie. Opiekunka organizuje wizyty lekarskie albo teleporady i mobilizuje go do systematycznych ćwiczeń. Kryterium nie ma minimum.

Przy posiłkach pan Marek potrzebuje pomocy w krojeniu i smarowaniu pieczywa, a przez problem z połykaniem czasem się krztusi. Działania dotyczą więc konsystencji potraw, tempa jedzenia, pozycji przy posiłku i pomocy, gdy się zakrztusi.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Przed szpitalem pan Marek wyjeżdżał na spacery, rozmawiał ze znajomymi z osiedla, a sąsiad często go odwiedzał - teraz nie ma z nimi kontaktu. Działania odbudowują te kontakty: rozmowy wspierające, pomoc w odnowieniu znajomości i wyjazd wózkiem na spacer.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak pana Marka leżącego w łóżku i mówisz do niego cicho.

Poinformuj osobę podopieczną, że ogolisz zarost na twarzy, i zapytaj o zgodę. Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż jednorazowy fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe. Klucz uznaje też pytanie o zgodę zadane po umyciu lub dezynfekcji rąk. Klucz ocenia golenie w podanej kolejności („Zdający kolejno”).

Sprawdź temperaturę wody do mycia termometrem albo polewając wodą wewnętrzną stronę własnego przedramienia (klucz uznaje to także wcześniej albo tuż przed myciem twarzy). Unieś wezgłowie łóżka do pozycji półwysokiej albo wysokiej i osłoń tors pana Marka przed zamoczeniem.

Zmocz twarz pana Marka wodą albo umyj ją wodą z mydłem. Rozprowadź krem do golenia na obu policzkach, brodzie i okolicy pod nosem, nad górną wargą - właśnie te powierzchnie egzaminator sprawdza w następnym kryterium.

Przesuwaj ostrze maszynki jednorazowej po obu policzkach, brodzie i okolicy pod nosem, nad górną wargą. Palce drugiej ręki układaj nad goloną powierzchnią skóry i napinaj nimi skórę twarzy - egzaminator patrzy na obie ręce.

Umyj twarz pana Marka i osusz ją ręcznikiem. Przytrzymaj lusterko przed jego twarzą i zapytaj o efekt golenia - punkt daje dopiero pytanie z lusterkiem. Użytą myjkę wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”.

Poinformuj pana Marka o myciu kończyn dolnych z obcięciem paznokci i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację podaną wcześniej). Sprawdź temperaturę wody termometrem albo polewając wodą własne przedramię - może to być też tuż przed myciem kończyny.

Zdejmij panu Markowi spodnie od piżamy i odsłoń wyłącznie tę kończynę, którą myjesz - druga zostaje przykryta. Pod całą długość mytej kończyny podłóż ręcznik (albo podkładaj go pod kolejne myte części).

Umyj namydloną myjką przednią i tylną część kończyny dolnej, spłucz ją myjką zamoczoną w wodzie, wyszczotkuj paznokcie i osusz kończynę (szczotkowanie paznokci klucz uznaje też później).

Obcinanie paznokci klucz każe zamarkować - nad miską nerkowatą albo na ręczniku jednorazowym, nigdy bezpośrednio nad pościelą ani nad podłogą. Potem przykryj umytą kończynę. Klucz uznaje też markowanie obcinania po umyciu obu kończyn.

Odsłoń drugą kończynę i podłóż ręcznik pod całą jej długość. Umyj namydloną myjką jej przednią i tylną część, spłucz, wyszczotkuj paznokcie i osusz kończynę. Zamarkuj obcinanie paznokci nad miską nerkowatą albo na ręczniku jednorazowym, a na koniec załóż panu Markowi spodnie od piżamy.

Ręcznik albo ręczniki wrzuć do kosza lub pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, użyte rękawiczki do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”, a szczoteczkę do paznokci wypłucz. Przykryj pana Marka i uporządkuj stanowisko pracy.