Przejdź do głównej treści
SPO.05-02-25.06-SGCzerwiec 2025 · 26 kroków · ok. 81 min · 37 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad seniorką z cukrzycą typu 2

Rozwiązanie arkusza SPO.05-02-25.06-SG (czerwiec 2025), kwalifikacja SPO.05 „Świadczenie usług opiekuńczych” (opiekunka środowiskowa). Osoba podopieczna to 75-letnia pani Anna Knap, emerytowana nauczycielka mieszkająca sama: cukrzyca typu 2 od 15 lat, nadciśnienie, miażdżyca, przebyty udar z lekkim niedowładem prawostronnym, otyłość brzuszna (BMI 30,5), objawy rozregulowanej cukrzycy, a wczoraj i dziś krwawienie z nosa. Zadanie ma dwa dokumenty - wykaz problemów i planowanych działań opiekunki oraz tabelę produktów niezalecanych w diecie osoby z cukrzycą - i trzy czynności na fantomie: mycie oczu, twarzy, uszu i szyi z czesaniem włosów, mycie kończyn górnych, klatki piersiowej i pleców oraz zmianę koszuli nocnej.

To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją pracy z osobą podopieczną ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.

Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Trzy czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na fantomie na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 50 minut (po 55 minutach przewodniczący przerywa pracę słowami „czas minął”). Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach. Arkusz każe nie markować czynności.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 37 kryteriów, każde za 1 punkt: 15 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 22 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 50 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 28 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.

  1. Etap 1: Wykaz problemów i planowanych działań opiekunki

    Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Choroby i objawy - problemy

    Kryteria:

    R.1.1 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: cukrzyca typu 2, stan po zapaleniu trzustki, nadciśnienie/nadciśnienie tętnicze, miażdżyca/miażdżyca naczyń tętniczych, udar mózgu/udar niedokrwienny/udar lewej półkuli mózgu, niedowład połowiczy prawostronny, otyłość/otyłość brzuszna/wskaźnik BMI 30,5, trudność w poruszaniu się, uczucie ociężałości/ograniczenie aktywności fizycznej, nie wykonuje zleconych ćwiczeń, senność/zmęczenie/osłabienie, wzmożone pragnienie/suchość w jamie ustnej, pogorszenie widzenia, braki w uzębieniu, amputacja 2 palców lewej ręki, dwukrotne krwawienie z nosa/krwotok z nosa. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 10 problemów

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Formularz ma dwie kolumny na dwóch stronach. Wpisy są ułożone wierszami: obok grupy problemów stoją działania, które na nie odpowiadają - wtedy widać, że działania są „w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów”. Pierwsza grupa to choroby, ich skutki i objawy, które pani Anna zgłasza od dwóch tygodni. Klucz wymaga tu aż dziesięciu problemów.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 10 problemów, a wpisanych jest 16 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Choroby i objawy - działania

    Kryteria:

    R.1.6 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: przekazanie podopiecznej wiedzy o jej chorobach/powikłaniach chorób, wyjaśnienie że senność/zmęczenie/wzmożone pragnienie/suchość w jamie ustnej/zaburzenie widzenia to powikłania cukrzycy/konsekwencje niestosowania zaleceń terapeutycznych, przedstawienie/omówienie związku między otyłością a chorobami osoby podopiecznej, zachęcanie/motywowanie osoby podopiecznej do zmniejszenia masy ciała/redukcji otyłości, motywowanie/pomoc w zorganizowaniu wizyty u okulisty, zachęcanie/motywowanie do wykonywanie czynności życia codziennego, pomoc w czynnościach życia codziennego, zachęcanie/motywowanie do zwiększenia aktywności fizycznej/poruszania się, zachęcanie do wykonywania zleconych ćwiczeń przez fizjoterapeutę, zachęcanie/zmotywowanie do wizyty u stomatologa, udzielanie pomocy w trakcie krwotoku z nosa, poinformowanie/zapisanie jakie czynności osoba podopieczna powinna wykonywać w przypadku krwotoku z nosa. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 8 działań

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Działania opiekunki odpowiadają na problemy z pierwszej grupy: wiedza o chorobach i o tym, że senność, pragnienie i gorsze widzenie to powikłania cukrzycy, związek otyłości z chorobami, aktywność fizyczna i ćwiczenia, stomatolog (braki w uzębieniu), okulista (pogorszenie widzenia) i postępowanie przy krwotoku z nosa.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 8 działań, a wpisanych jest 11 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Leczenie i kontrola cukrzycy - problemy

    Kryteria:

    R.1.2 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: brak regularnych wizyt u lekarzy/lekarzy specjalistów/diabetologa/kardiologa/neurologa/lekarza rodzinnego, półtora roku temu była ostatni raz u specjalisty/diabetologa/kardiologa, zapomina o pomiarach poziomu glukozy we krwi, zapomina o podaży/wstrzyknięciu insuliny, nie mierzy/zapomina o mierzeniu ciśnienia tętniczego krwi. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Druga grupa to leczenie: pani Anna rzadko chodzi do lekarzy (ostatnio u diabetologa i kardiologa półtora roku temu), zapomina o pomiarach glukozy i o insulinie, nie mierzy ciśnienia zleconego przez kardiologa.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Leczenie i kontrola cukrzycy - działania

    Kryteria:

    R.1.7 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: organizowanie/umawianie wizyt/pomoc w dotarciu na wizytę do lekarza/diabetologa/kardiologa/neurologa/lekarza rodzinnego/okulisty/stomatologa, zaproponowanie teleporady, motywowanie osoby podopiecznej do systemetycznego kontrolowania stanu zdrowia/wykonywania badań, zaproponowanie zakupu organizera z alarmem na leki/zaproponowanie zainstalowania w telefonie alarmu przypominającego o konieczności przyjęcia leków/insuliny, motywowanie/przekonanie osoby podopiecznej do systematycznego wykonywania i zapisywania pomiaru ciśnienia tętniczego/RR, motywowanie/przekonanie osoby podopiecznej do systematycznego wykonywania i zapisywania pomiaru poziomu glukozy we krwi, monitorowanie/kontrolowanie czy osoba podopieczna dokonuje systematycznych pomiarów glikemii/poziomu cukru we krwi/pomiarów ciśnienia tętniczego/RR, zaproponowanie osobie podopiecznej wykonywania pomiaru poziomu glikemii za pomocą sensora/CGM/ciągłego pomiaru glikemii. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 działań

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Opiekunka umawia wizyty i pomaga do nich dotrzeć (albo proponuje teleporadę), a na zapominanie odpowiada przypominaczami i pilnowaniem pomiarów. Klucz dopuszcza też propozycję ciągłego pomiaru glikemii sensorem.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 działań, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    W kluczu to kryterium ma literówkę („systemetycznego kontrolowania stanu zdrowia”) - w wykazie wystarczy poprawna forma, bo klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu”.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Odżywianie - problemy

    Kryteria:

    R.1.3 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nieprzestrzeganie diety dla osób chorych na cukrzycę/diety cukrzycowej/diety dla diabetyka, nieregularne spożywanie posiłków/nie spożywanie posiłków o stałych porach, spożywanie/podjadanie słodkich przekąsek/słodyczy, spożywanie/podjadanie słonych przekąsek, spożywanie tłustych posiłków w dużych porcjach, nie spożywa surowych warzyw i owoców. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Strona 5 zaczyna się od diety: pani Anna je nieregularnie, nie przestrzega diety dla diabetyka, podjada słodycze i słone przekąski, je tłuste posiłki w dużych porcjach, a z powodu braków w uzębieniu nie je surowych warzyw i owoców.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Odżywianie - działania

    Kryteria:

    R.1.8 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: przedstawienie/omówienie/edukacja osoby podopiecznej w zakresie zasad diety zalecanej dla osób chorych na cukrzycę/diety cukrzycowej/niskowęglowodanowej, omówienie znaczenia wymiennika węglowodanowego, omówienie produktów wskazanych/niewskazanych do spożycia przez diabetyka/zapoznanie z indeksem glikemicznym produktów, zachęcenie/motywowanie do regularnego spożywania 5 posiłków dziennie, przedstawienie/omówienie piramidy zdrowego żywienia, ograniczenie spożywania przez osobę podopieczną soli/słonych przekąsek/spożywanie pokarmów o niskiej zawartości soli, ograniczenie spożywania przez osobę podopieczną tłustych posiłków/wysokoklorycznych/przedstawienie konsekwencji dla zdrowia spożywania tłustych potraw, zaproponowanie spożywania zdrowych przekąsek w postaci surowych warzyw/owoców, przygotowanie/podawanie warzyw/owoców w formie zmiksowanej/rozdrobnionej, zaproponowanie wizyty/konsultacji u dietetyka. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 działań

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Działania żywieniowe to edukacja (zasady diety w cukrzycy, wymienniki węglowodanowe, indeks glikemiczny), regularne pięć posiłków dziennie, mniej soli i tłuszczu, warzywa i owoce podane tak, żeby pani Anna mogła je zjeść mimo braków w uzębieniu, oraz konsultacja u dietetyka.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 działań, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Mieszkanie i wygląd - problemy

    Kryteria:

    R.1.4 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: zaniedbuje mieszkanie/nie radzi sobie z prowadzeniem gospodarstwa domowego/mieszkanie jest nieposprzątane/w mieszkaniu jest dużo brudnych ubrań/w mieszkaniu jest dużo brudnych/nieumytych naczyń, nie dba o swój wygląd/nie zwraca uwagi na to jak wygląda/jest nieuczesana/nosi poplamione/brudne ubrania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Pani Anna nie dba o porządek ani o swój wygląd: w mieszkaniu są brudne ubrania i naczynia, a ona sama bywa nieuczesana i nosi poplamione ubrania. Kryterium nie ma minimum.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Higiena, wygląd i porządek - działania

    Kryteria:

    R.1.9 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomoc w zadbaniu o wygląd zewnętrzny, uczesanie włosów/zachęcanie do samodzilenego czesania włosów, zmobilizowanie do zakładania czystych ubrań/pomoc w zmianie koszuli nocnej/w zmianie bielizny osobistej, posprzątanie mieszkania/pomoc w sprzątaniu mieszkania, wypranie/pomoc w wypraniu brudnych ubrań, umycie/pomoc w umyciu brudnych naczyń, wykonanie czynności higienicznych lub zapisane co najmniej 3 z wymienionych: mycie twarzy, oczu, uszu, szyi, klatki piersiowej, pleców. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 działania

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Opiekunka pomaga zadbać o wygląd, czesze włosy, zmienia koszulę nocną, motywuje do czystych ubrań i pomaga w sprzątaniu, praniu i zmywaniu. Klucz osobno uznaje „wykonanie czynności higienicznych” z co najmniej trzema okolicami ciała - dokładnie tymi, które pani Anna dziś myje z pomocą opiekunki.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Samotność - problemy

    Kryteria:

    R.1.5 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: mieszka sama, czuje się samotna/brakuje jej kontaktów społecznych/uważa, że nikt się nią nie interesuje, mąż zmarł/mąż zmarł dwa lata temu, tęskni za córkami/córki mieszkają za granicą, córki utrzymują kontakt telefoniczny raz w miesiącu/telefonują raz na miesiąc, córki odwiedzają matkę w okresie wakacyjnym, utrzymuje kontakt telefoniczny z koleżanką z pracy. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 problemów

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Ostatnia grupa to sytuacja rodzinna i społeczna: pani Anna mieszka sama od śmierci męża, tęskni za córkami, które dzwonią raz w miesiącu i przyjeżdżają tylko w wakacje, i ma kontakt telefoniczny z jedną koleżanką z pracy.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 problemów, a wpisanych jest 9 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Kontakty i aktywność - działania

    Kryteria:

    R.1.10 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: zachęcanie córek do częstszego telefonowania do matki/do rozmów przez videoczat/do częstszego odwiedzania matki/kontaktu z matką, podtrzymanie/umocnienie kontaktu z koleżanką z pracy/zaproponowanie osobie podopiecznej zaproszenia koleżanki do siebie/do mieszkania, zaproponowanie osobie podopiecznej nawiązania kontaktu z grupą wsparcia dla diabetyków/osób chorych na cukrzycę, zachęcanie/motywowanie do aktywnego wypoczynku/spacerów/regularnego wychodzenia z mieszkania, zaproponowanie korzystania ze zorganizowanych form aktywności/programów zdrowotnych/ograniczenie biernego wypoczynku. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i wykaz planowanych działań opiekunki środowiskowej w odniesieniu do zdiagnozowanych problemów osoby podopiecznej

    Działania wzmacniają kontakty, które pani Anna już ma (córki, koleżanka z pracy), dodają nowe (grupa wsparcia dla diabetyków) i zastępują bierny wypoczynek przed telewizorem wyjściami z mieszkania.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 2: Wykaz produktów niezalecanych w cukrzycy

    Kroki 11-15 · po tym etapie masz 15 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Produkty zbożowe - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.1 Zaznaczone wyłącznie: Produkty zbożowe: bułka pszenna, ryż biały, drożdżówka. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 2 produkty

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    wskaż produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla osoby z cukrzycą - uzupełnij tabelę Wykaz produktów pokarmowych.

    Arkusz każe postawić X przy wszystkich produktach niezalecanych, a klucz ocenia „zaznaczone wyłącznie” - punkt jest tylko za dokładny zestaw. W produktach zbożowych to bułka pszenna, ryż biały i drożdżówka. Chleb graham, chleb razowy i kasza gryczana zostają bez znaku X. Kryterium jest spełnione już przy dwóch właściwych znakach, ale znak przy produkcie spoza zestawu odbiera punkt.

    Typowe błędy

    Znak X przy produkcie spoza zestawu klucza - kryterium grupy przepada mimo poprawnych pozostałych znaków.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Produkty mleczne - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.2 Zaznaczone wyłącznie: Produkty mleczne: ser pleśniowy z zieloną pleśnią, mleko pełne 3,2 %, drink mleczny czekoladowy. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 2 produkty

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    wskaż produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla osoby z cukrzycą - uzupełnij tabelę Wykaz produktów pokarmowych.

    Z produktów mlecznych niezalecane według klucza są: ser pleśniowy z zieloną pleśnią, mleko pełne 3,2 % i drink mleczny czekoladowy. Kefir 1,5 %, jogurt naturalny i maślanka - bez znaku X.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Mięso, drób, wędliny, ryby - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.3 Zaznaczone wyłącznie: Mięso, drób, wędliny, ryby: baranina, kabanosy, mięso kacze. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 2 produkty

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    wskaż produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla osoby z cukrzycą - uzupełnij tabelę Wykaz produktów pokarmowych.

    Wśród mięs i wędlin klucz wskazuje baraninę, kabanosy wieprzowe i mięso kacze (w kluczu krótko: „kabanosy”). Szynka drobiowa, cielęcina i dorsz zostają puste.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Tłuszcze - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.4 Zaznaczone wyłącznie: Tłuszcze: margaryna twarda, smalec wieprzowy. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczony jest co najmniej 1 produkt

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    wskaż produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla osoby z cukrzycą - uzupełnij tabelę Wykaz produktów pokarmowych.

    W tłuszczach niezalecane są dwa produkty: margaryna twarda i smalec wieprzowy. Margaryna miękka roślinna, oliwa z oliwek i oba oleje - bez zaznaczenia. Tu wystarczy jeden właściwy znak X, ale zaznacza się oba.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Warzywa i owoce - produkty niezalecane

    Kryteria:

    R.2.5 Zaznaczone wyłącznie: Warzywa i owoce: purre ziemniaczane, owoce kandyzowane, kokos. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zaznaczone są co najmniej 2 produkty

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    wskaż produkty pokarmowe niezalecane w diecie dla osoby z cukrzycą - uzupełnij tabelę Wykaz produktów pokarmowych.

    W warzywach i owocach X stoi przy puree ziemniaczanym, owocach kandyzowanych i kokosie. Grejpfruty, jabłka i surowa marchew - bez znaku. Na koniec warto policzyć znaki: 3, 3, 3, 2 i 3.

    Dokument po tym kroku
  16. Etap 3: Mycie oczu, twarzy, uszu, szyi i czesanie włosów - opis czynności

    Kroki 16-19 · po tym etapie masz 23 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 16: Zgoda osoby podopiecznej i przygotowanie się

    Kryteria: , ,

    P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym myciu oczu, twarzy, uszu, szyi i czesaniu włosów, zapytał o zgodę na wykonanie czynności Ze względu na specyfikę egzaminu kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk

    P.1.2 Zdający: higienicznie umył/zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny jednorazowy i rękawiczki jednorazowe

    P.1.3 Zdający: sprawdził temperaturę wody przygotowanej do mycia w misce przy użyciu termometru do pomiaru wody lub przez polanie skóry wewnętrznej powierzchni własnego przedramienia. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli Zdający sprawdził temperaturę wody wcześniej

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych, zgłoś przez podniesienie ręki Przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania.

    Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 50 minut na wszystkie trzy czynności. Fantom traktujesz jak panią Annę leżącą w łóżku i mówisz do niej cicho.

    Poinformuj panią Annę o myciu oczu, twarzy, uszu i szyi oraz o czesaniu włosów i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż jednorazowy fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe. Sprawdź temperaturę wody w misce termometrem do wody albo polewając wewnętrzną stronę własnego przedramienia.

    Typowe błędy

    Pominięcie w informacji czesania włosów albo uszu - kryterium wymienia wszystkie okolice.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Zdjęcie koszuli nocnej

    Kryteria:

    P.1.4 Zdający: rozpiął guziki koszuli nocnej, uniósł pośladki/ułożył osobę podopieczną na boku i podsunął koszulę nocną ku górze. Zdjął koszulę nocną zaczynając od lewej kończyny górnej i wrzucił do pojemnika/kosza z napisem „Brudna bielizna”. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający koszulę nocną zdejmie przed myciem szyi i klatki piersiowej i umieści w koszu na brudną bieliznę w późniejszym czasie

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Rozepnij guziki koszuli nocnej, unieś pośladki pani Anny albo ułóż ją na boku i podsuń koszulę ku górze. Zdejmij koszulę, zaczynając od lewej kończyny górnej - pani Anna ma niedowład prawostronny, więc prawy rękaw zsuwa się na końcu. Koszulę wrzuć do pojemnika albo kosza z napisem „Brudna bielizna” (klucz uznaje też zdjęcie koszuli przed myciem szyi i klatki piersiowej i odłożenie jej do kosza później).

    Typowe błędy

    Zdejmowanie koszuli od prawej, niedowładnej ręki.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Mycie oczu i twarzy

    Kryteria: ,

    P.1.5 Zdający: rozłożył ręcznik pod głową osoby podopiecznej/zabezpieczył pościel/koszulę nocną osoby podopiecznej przed zamoczeniem co najmniej ręcznikiem, zmoczył gaziki/myjkę bez mydła w wodzie, umył oczy gazikami/myjką w kierunku od kącików zewnętrznych oka do kącików wewnętrznych/do nosa

    P.1.6 Zdający: osłonił ręcznikiem szyję i klatkę piersiową osoby podopiecznej, umył wodą/wodą z mydłem twarz osoby podopiecznej zaczynając od czoła i kończąc pod nosem, wytarł twarz ręcznikiem

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Rozłóż ręcznik pod głową pani Anny, żeby pościel i koszula nie zmokły. Zmocz gaziki albo myjkę w samej wodzie, bez mydła, i umyj oczy w kierunku od zewnętrznych kącików oka do wewnętrznych, czyli do nosa. Potem osłoń ręcznikiem szyję i klatkę piersiową, umyj twarz wodą (albo wodą z mydłem) od czoła do okolicy pod nosem i wytrzyj ją ręcznikiem.

    Typowe błędy

    Mycie oczu namydloną myjką albo w kierunku od nosa na zewnątrz.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Uszy, szyja i czesanie włosów

    Kryteria: ,

    P.1.7 Zdający: umył uszy namydloną myjką, osuszył ręcznikiem. Umył namydloną myjką szyję osoby podopiecznej, spłukał wodą i osuszył ręcznikiem

    P.1.8 Zdający: rozczesał wszystkie włosy grzebieniem/szczotką. Nie rozpoczynał czesania od nasady włosów/włosy rozczesał zaczynając od końcówek. Resztki włosów z grzebienia/szczotki usunął za pomocą ręcznika jednorazowego i wrzucił do pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający rozczesze włosy w późniejszym czasie

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Umyj uszy namydloną myjką i osusz je ręcznikiem. Umyj szyję namydloną myjką, spłucz wodą i osusz. Rozczesz wszystkie włosy grzebieniem albo szczotką, zaczynając od końcówek, a nie od nasady. Resztki włosów z grzebienia usuń ręcznikiem jednorazowym i wyrzuć do pojemnika z napisem „Odpady zmieszane” (klucz uznaje też czesanie wykonane później).

    Typowe błędy

    Czesanie od nasady włosów - kryterium wprost tego zabrania.

    Dokument po tym kroku
  20. Etap 4: Mycie kończyn górnych, klatki piersiowej i pleców - opis czynności

    Kroki 20-23 · po tym etapie masz 31 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 20: Zgoda i pierwsza kończyna górna

    Kryteria: ,

    P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym myciu kończyn górnych, klatki piersiowej, pleców, zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Ze względu na sytuację egzaminacyjną kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający wcześniej popiformował i zapytał o zgodę na wykonanie czynności

    P.2.2 Zdający: podłożył ręcznik pod pierwszą kończynę górną osoby podopiecznej, tak aby osłonić bieliznę pościelową przed zamoczeniem. Wykonał mycie kończyny górnej namydloną myjką, kończąc na umyciu ręki, spłukał mydliny myjką wypłukaną w wodzie, osuszył kończynę. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający umyje kończyny górne po umyciu klatki piersiowej

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Poinformuj panią Annę o myciu kończyn górnych, klatki piersiowej i pleców i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację podaną wcześniej). Podłóż ręcznik pod pierwszą kończynę górną tak, żeby osłonić pościel. Umyj kończynę namydloną myjką, kończąc na ręce, spłucz mydliny myjką wypłukaną w wodzie i osusz. Arkusz mówi wprost: bez obcinania paznokci.

    Typowe błędy

    Mycie kończyny bez ręcznika pod spodem - pościel moknie i kryterium przepada.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Druga kończyna górna

    Kryteria:

    P.2.3 Zdający: podłożył ręcznik pod drugą kończynę górną osoby podopiecznej, tak aby osłonić bieliznę pościelową przed zamoczeniem. Wykonał mycie kończyny górnej namydloną myjką, kończąc na umyciu ręki, spłukał mydliny myjką wypłukaną w wodzie, osuszył kończynę

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Tak samo przy drugiej kończynie: ręcznik pod spód, mycie namydloną myjką kończące się na ręce, spłukanie mydlin i osuszenie.

    Typowe błędy

    Mycie od ręki w górę i niespłukane mydliny.

    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Mycie klatki piersiowej

    Kryteria: ,

    P.2.4 Zdający: wsunął ręcznik pod koc w poszwie i utworzył z niego mankiet na wierzchnim przykryciu/wierzchnie okrycie obniżył w okolicę bioder i ręcznikiem osłonił klatkę piersiową

    P.2.5 Zdający: umył namydloną myjką klatkę piersiową, spłukał mydliny myjką wypłukaną w wodzie, osuszył klatkę piersiową ręcznikiem

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Wsuń ręcznik pod koc w poszwie i zrób z niego mankiet na wierzchnim przykryciu (albo obniż przykrycie do bioder) i osłoń ręcznikiem klatkę piersiową. Umyj klatkę piersiową namydloną myjką, spłucz mydliny myjką wypłukaną w wodzie i osusz ręcznikiem.

    Typowe błędy

    Odsłonięcie całego tułowia bez osłony - pani Anna leży wtedy obnażona.

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Mycie pleców i ręczniki

    Kryteria: , ,

    P.2.6 Zdający: ułożył osobę podopieczną na boku, plecami do siebie. Ułożył ręcznik na prześcieradle wzdłuż odsłoniętych pleców osoby podopiecznej, wsuwając go pod plecy osoby podopiecznej

    P.2.7 Zdający: umył namydloną myjką plecy osoby podopiecznej, spłukał mydliny myjką wypłukaną w wodzie, osuszył plecy ręcznikiem

    P.2.8 Zdający: użyte ręczniki umieścił w pojemniku/koszu z napisem "Brudna bielizna", zdezynfekował ręce. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający ręcznik/ręcznik umieści w koszu z napisem "Brudna bielizna" w późniejszym czasie

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Ułóż panią Annę na boku, plecami do siebie, i wsuń ręcznik na prześcieradło wzdłuż odsłoniętych pleców. Umyj plecy namydloną myjką, spłucz mydliny i osusz. Użyte ręczniki odłóż do pojemnika albo kosza z napisem „Brudna bielizna” i zdezynfekuj ręce (ręczniki można odłożyć też później).

    Typowe błędy

    Brak dezynfekcji rąk po odłożeniu ręczników - to część kryterium P.2.8.

    Dokument po tym kroku
  24. Etap 5: Zmiana koszuli nocnej - opis czynności

    Kroki 24-26 · po tym etapie masz 37 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 24: Zgoda i nowe rękawiczki

    Kryteria: ,

    P.3.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanej zmianie koszuli nocnej, zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający wcześniej przekazał tę informację i zapytał o zgodę na wykonanie czynności

    P.3.2 Zdający: założył nową parę rękawiczek jednorazowych

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Poinformuj panią Annę o zmianie koszuli nocnej i zapytaj o zgodę (może to być wcześniej). Załóż nową parę rękawiczek jednorazowych.

    Typowe błędy

    Zakładanie czystej koszuli w rękawiczkach użytych przy myciu.

    Dokument po tym kroku
  25. Krok 25: Czysta koszula od prawej kończyny

    Kryteria: , ,

    P.3.3 Zdający: założył osobie podopiecznej czystą koszulę nocną zaczynając od prawej kończyny górnej, zapiął guziki w czystej koszuli nocnej. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający zapnie guziki koszuli po jej wyrównaniu

    P.3.4 Zdający: zsunął i wyrównał koszulę nocną pod plecami i pod pośladkami osoby podopiecznej

    P.3.5 Zdający: nie obnażał osoby podopiecznej przy wykonywaniu czynności/zapewniał poszanowanie intymności osobie podopiecznej

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj mycie oczu, twarzy, uszu, szyi, czesanie włosów, a następnie mycie kończyn górnych (bez obcinania paznokci), klatki piersiowej i pleców osobie podopiecznej leżącej w łóżku oraz zmianę koszuli nocnej osobie podopiecznej leżącej w łóżku.

    Załóż czystą koszulę nocną, zaczynając od prawej (niedowładnej) kończyny górnej, i zapnij guziki - klucz uznaje też zapięcie po wyrównaniu koszuli. Zsuń i wyrównaj koszulę pod plecami i pod pośladkami. Przez cały czas nie obnażaj pani Anny bardziej, niż to konieczne - poszanowanie intymności ma osobne kryterium.

    Typowe błędy

    Zakładanie od lewej ręki albo fałdy koszuli pod plecami.

    Dokument po tym kroku
  26. Krok 26: Rękawiczki i porządek

    Kryteria:

    P.3.6 Zdający: użyte rękawiczki jednorazowe wrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”, zdezynfekował ręce

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Po zakończeniu czynności uporządkuj stanowisko pracy.

    Użyte rękawiczki jednorazowe wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.

    Typowe błędy

    Rękawiczki odłożone na szafkę zamiast do pojemnika „Odpady zmieszane”.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.