Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad 92-latką z zaburzeniami pamięci

Wykaz problemów zapisuje się na dwóch pustych stronach, numeracja biegnie przez obie. Wpisy są ułożone grupami - jedna grupa to jedno kryterium klucza. Pierwsza grupa to myślenie i mowa: pani Władysława nie potrafi podejmować właściwych decyzji, ma kłopot z doborem słów, mówi niegramatycznie i nie rozumie skomplikowanych poleceń. Kryterium nie podaje minimum, ale wymienia trzy problemy - wpisuje się wszystkie.

Klucz przyjmuje tu albo ogólny problem (zaburzenia pamięci krótkotrwałej, zapominanie aktualnych wydarzeń), albo co najmniej dwa konkretne przejawy zapominania. Bezpieczniej wpisać jedno i drugie: problem ogólny i wszystkie przejawy, które opis podaje wprost - powtarzanie pytań, zapominanie o sztućcach, mydle, ręczniku i myciu wszystkich części ciała.

W kluczu jest literówka („zapomina o używaniu sztuców”) - w wykazie wpisuje się poprawne „sztućców”.

Pani Władysława jest niezorientowana co do miejsca, czasu i sytuacji - to trzy osobne problemy w kluczu. Do tego odwrócony rytm dnia (dużo śpi w dzień, w nocy nie może zasnąć) i to, że nie zawsze rozpoznaje sąsiadkę czy opiekunkę.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Jedno zdanie opisu, jeden problem: labilność emocjonalna - pani Władysława raz się śmieje, a za chwilę płacze.

Problemy żywieniowe opis wylicza w jednym akapicie: brak apetytu i dwa małe posiłki dziennie, krztuszenie się, niezgłaszanie potrzeby picia i zapominanie o posiłku.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Druga strona wykazu zaczyna się od wydalania: pani Władysława nie zawsze kontroluje oddawanie moczu i dlatego ma założone pieluchomajtki.

Choroba zwyrodnieniowa stawów ogranicza ruchomość w stawach łokciowych i kolanowych - klucz wymienia oba stawy osobno, więc wpisuje się dwa problemy.

Pani Władysława próbuje radzić sobie sama, ale przy toalecie zapomina o mydle i ręczniku, nie poradzi sobie z prześcieleniem łóżka ani zmianą pościeli, a ubrania zakłada na lewą stronę albo niedbale.

Pani Władysława porusza się na wózku inwalidzkim i potrzebuje pomocy przy przesiadaniu się z wózka lub fotela na łóżko i odwrotnie. Mieszka na wysokim parterze bloku bez windy i bez platformy zjazdowej, więc z wózkiem nie wyjdzie sama z budynku.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

⚠️ Literówka w kluczu: kryterium R.1.9 należy do wykazu problemów, a zdanie o minimum mówi „co najmniej 2 działania”. Chodzi o problemy - wpisane są cztery.

Ostatnia grupa problemów: pani Władysława mieszka sama, a obie córki (jedna w Anglii, druga 400 km dalej) nie utrzymują z nią kontaktu.

Wykaz działań też zajmuje dwie strony z numeracją ciągłą, a jego grupy idą w tej samej kolejności co problemy. Pierwsze działania odpowiadają na zaburzenia logicznego myślenia i mowy: ćwiczenia umysłowe, praca nad mową, rozmowa i proste, jasne polecenia.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Na zaburzenia pamięci i orientacji klucz proponuje trening pamięci, śpiew i rymowanki oraz utrwalanie informacji: gdzie pani Władysława mieszka, kim są osoby wokół niej, jaki jest dzień i kim ona sama jest.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pomoce na co dzień: kalendarz i zegar w widocznym miejscu, karteczki z informacjami i rozkładem dnia, obserwacja, a także rozmowy o fotografiach, osobistych przedmiotach i wydarzeniach z przeszłości - te pani Władysława pamięta lepiej niż aktualne. Klucz wymienia też wspólne spacery, ale opis przypadku ich nie uzasadnia (wózek, wysoki parter bez windy i platformy), więc nie są wpisane - pozostałych działań jest dość.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Osobie zdezorientowanej pomaga to, co się nie zmienia: przedmioty na swoich miejscach i regularny rozkład dnia - także na odwrócony rytm snu. Kryterium wymienia oba działania.

Największa grupa działań. Brak apetytu i dwa małe posiłki dziennie: przygotowywanie, zachęcanie, kontrola, posiłki urozmaicone i częstsze (5-6 na dobę w małych ilościach). Krztuszenie się: sadzanie do posiłku, płyny przez słomkę albo w kubku niekapku, zagęszczanie płynów, nieponaglanie i towarzyszenie przy jedzeniu. Niezgłaszanie pragnienia: kontrola i podawanie płynów. Klucz wymienia też prezentację książek kulinarnych i zachęcanie do pomocy przy przygotowywaniu posiłków - opis nie daje do nich podstaw, a reszty jest z zapasem.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 11 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Druga strona wykazu zaczyna się od działań przy pieluchomajtkach: wymiana, higiena krocza i pośladków, zabezpieczenie skóry pośladków oraz basen albo przewiezienie na wózku do WC.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pani Władysława dużo śpi w dzień, więc opiekunka mobilizuje ją do działań na miarę możliwości, proponuje proste ćwiczenia i prace manualne (przy ograniczonej ruchomości stawów), organizuje czas wolny, przegląda z nią albumy rodzinne i czyta jej - sama czyta już tylko pojedyncze wyrazy. Dostarczanie czasopism z klucza nie jest wpisane z tego samego powodu.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Działania odpowiadają na problemy z grupy higieny: pomoc przy ubieraniu się, toalecie ciała, zmianie pościeli i myciu głowy, a do tego zakupy, których pani Władysława z wózkiem na wysokim parterze bez windy sama nie zrobi.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Kryterium wymienia dwa działania i oba wynikają wprost z opisu: pomoc przy przesiadaniu się na wózek i na łóżko oraz informacja o możliwości zorganizowania platformy zjazdowej, której w bloku brakuje.

Ostatnia grupa to wsparcie emocjonalne i kontakty: rozmowy wspierające przy labilności emocjonalnej, cierpliwość przy powtarzanych pytaniach, czas dla osoby mieszkającej samotnie, podtrzymanie kontaktu z sąsiadką i próba nawiązania kontaktu z córkami.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak panią Władysławę leżącą w łóżku i mówisz do niej cicho. Każdą czynność wykonujesz naprawdę - klucz nie uznaje kryterium, gdy zdający ją tylko markuje.

Poinformuj panią Władysławę o myciu głowy i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też pytanie po umyciu lub dezynfekcji rąk). Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe.

Obniż wezgłowie łóżka, wyjmij jedną poduszkę spod głowy pani Władysławy, a drugą zsuń pod jej plecy i barki. Zabezpiecz poduszkę i górną część łóżka folią albo podkładem jednorazowym (albo ręcznikiem z podkładem jednorazowym), a bieliznę osobistą co najmniej ręcznikiem. Ułóż głowę w wanience pneumatycznej, a wąż spustowy wanienki umieść w wiadrze.

Sprawdź temperaturę wody termometrem albo polewając wewnętrzną stronę własnego przedramienia (może to być wcześniej). Polej włosy wodą, nałóż szampon na swoją dłoń, rozprowadź go po włosach, umyj je i spłucz wodą. Powtórz mycie i spłukanie drugi raz - włosy są zabrudzone masłem ze śniadania. Przez cały czas osłaniaj twarz i uszy pani Władysławy.

Wyjmij wanienkę spod głowy pani Władysławy i odstaw ją poza łóżko, ale nie na podłogę. Owiń albo wytrzyj włosy ręcznikiem. Podłóż pod głowę poduszki i połóż na nich co najmniej suchy ręcznik. Przez cały zabieg pościel i bielizna osobista mają zostać suche - to część kryterium P.1.6.

Rozczesz włosy i zostaw je do swobodnego wyschnięcia albo wysusz suszarką (klucz przyjmuje też suszenie przy fantomie w pozycji siedzącej - wtedy ręcznikiem osłania się koszulę nocną). Oczyść grzebień albo szczotkę i odłóż do szuflady szafki przyłóżkowej albo na jej blat (może to być później). Ręczniki wrzuć do pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, a użyte rękawiczki do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”.

Poinformuj panią Władysławę o zmianie podkładu płóciennego i prześcieradła i zapytaj o zgodę (może to być wcześniej, razem z informacją o myciu głowy). Załóż nowe rękawiczki jednorazowe. Ułóż ją na boku, plecami do siebie, i zwiń pod nią brudny podkład płócienny i prześcieradło - oba zabrudzone masłem przy śniadaniu.

Na wolnej od pościeli części materaca rozłóż czyste prześcieradło, a jego dalszą połowę zwiń pod panią Władysławę. W górnej części łóżka zrób narożnik kopertowy, wyrównaj prześcieradło i podłóż jego brzeg pod materac. Na środkowej części materaca połóż na prześcieradle czysty podkład płócienny, jego dalszą część zwiń pod panią Władysławę, a pozostałą wyrównaj i podłóż brzeg pod materac.

Ułóż panią Władysławę na drugim boku, na czystej warstwie pościeli. Usuń z łóżka brudny podkład płócienny i prześcieradło i wrzuć je do pojemnika albo kosza z napisem „Brudna bielizna”. Wysuń spod niej czyste prześcieradło, rozłóż po drugiej stronie łóżka, zrób narożnik kopertowy w górnej części łóżka, wyrównaj albo naciągnij resztę i podłóż brzeg pod materac. Potem rozłóż, wyrównaj i podłóż pod materac czysty podkład płócienny.

Wyrównaj pani Władysławie koszulę nocną pod plecami i wyrównaj wierzchnie okrycie. Rękawiczki jednorazowe wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.