Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad osobą z cukrzycą

Formularz ma dwie kolumny: po lewej problemy, po prawej działania opiekunki odpowiadające tym problemom. Wygodnie jest pracować grupami - najpierw zapisać problemy z jednej dziedziny, a obok od razu działania, które na nie odpowiadają. Klucz ocenia osobno pięć grup problemów i pięć grup działań.

Pierwsza grupa to choroby i ich objawy z opisu przypadku: cukrzyca typu 2 z objawami, które skłoniły pana Mariana do wizyty u lekarza (pragnienie, zwiększona objętość moczu), ograniczona ruchomość kręgosłupa, choroby współistniejące, otyłość (BMI 33) i zaburzenia widzenia. Problem zapisuje się krótko, z perspektywy osoby podopiecznej.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 8 problemów, a wpisanych jest 9 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Na choroby i otyłość opiekunka środowiskowa odpowiada przede wszystkim edukacją: przekazuje wiedzę o chorobach i powikłaniach, omawia związek otyłości z chorobami pana Mariana i wskaźnik BMI, motywuje do zmniejszenia masy ciała. Zaburzenia widzenia wymagają konsultacji okulistycznej - opiekunka pomaga zorganizować wizytę i zaopatrzyć się w okulary. Na końcu grupy - przedstawienie konsekwencji niestosowania zaleceń lekarskich, bo opis mówi, że pan Marian ich nie przestrzega.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Druga grupa to sposób, w jaki pan Marian się leczy: nieregularnie chodzi do poradni neurologicznej i kardiologicznej, nie kontroluje glukozy glukometrem, a jeśli zmierzy, to nie zapisuje wyniku. Przez zaburzenia widzenia ma też trudność z prawidłowym dawkowaniem leków - czasem ich nie zażywa.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Każdemu problemowi z leczenia odpowiada działanie: umawianie wizyt (także u diabetologa - cukrzyca jest świeżo rozpoznana) i teleporad, przypominanie o badaniach kontrolnych, zachęcanie do regularnych pomiarów glukozy i do zapisywania ich w dzienniczku samokontroli. Na kłopot z dawkowaniem leków odpowiada organizer leków z alarmem, pomoc w sprawdzaniu i przygotowaniu leków oraz motywowanie do ich systematycznego przyjmowania.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 7 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Opis przypadku wymienia pięć zachowań żywieniowych sprzecznych z leczeniem cukrzycy: nieregularne posiłki, nieprzestrzeganie diety niskowęglowodanowej, słodycze, słone przekąski i duże ilości produktów mącznych (makaron, białe pieczywo). Każde jest osobnym problemem.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Ta grupa wymaga najwięcej wpisów (co najmniej 6). Opiekunka omawia zasady diety dla chorych na cukrzycę z pomocą tabel (wymienników węglowodanowych, indeksów glikemicznych) i piramidy zdrowego żywienia, pokazuje produkty wskazane i niewskazane, zachęca do regularnych 5 posiłków dziennie. Każdemu złemu nawykowi z opisu odpowiada ograniczenie (sól, słodycze, produkty mączne) i zdrowa alternatywa (przekąski z surowych warzyw, nasion), a na koniec - pomoc w przygotowaniu zdrowych posiłków.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 6 działań, a wpisanych jest 10 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Ograniczona ruchomość kręgosłupa sprawia, że pan Marian nie wykonuje czynności samoobsługowych wymagających dużego wysiłku i ma trudność w poruszaniu się. Skutki widać w domu i w wyglądzie: dom jest nieposprzątany, z brudnymi naczyniami, pan Marian nosi brudną odzież, nie dba o higienę i chodzi nieogolony - ten ostatni problem uzasadnia golenie wykonywane potem na stanowisku. Druga strona formularza (strona 5) zaczyna się od tej grupy.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Opiekunka środowiskowa przejmuje albo wspiera czynności, z którymi pan Marian sobie nie radzi: pomoc w dbaniu o wygląd i higienę ciała, golenie zarostu, pomoc w zmianie bielizny osobistej i zachęcanie do czystej odzieży, zmiana bielizny pościelowej (wykonywana też na stanowisku), sprzątanie, pranie brudnych ubrań i mycie naczyń.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 6 działań, a wpisanych jest 9 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Pan Marian czuje się samotny i opuszczony: córka z powodu trudnej relacji nie utrzymuje z nim kontaktu, jedyny kolega odwiedza go niesystematycznie, z sąsiadami nie ma relacji, a czas wolny spędza biernie przed telewizorem i przy gazetach.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Działania odbudowują kontakty, które opis przypadku wymienia: zachęcanie córki do kontaktu z ojcem i motywowanie pana Mariana, żeby sam zadzwonił do córki, podtrzymywanie znajomości z kolegą (np. zaproszenie go), nawiązanie kontaktu z sąsiadami albo z grupą wsparcia dla diabetyków oraz zachęcanie do aktywnego wypoczynku.

Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

Klucz uznaje w tej grupie trzy produkty: chleb żytni, chleb graham i kaszę gryczaną. Zaznaczenie choćby jednego z pozostałych (ryż biały, chleb pszenny, drożdżówka) odbiera punkt za całą grupę - dlatego zaznacza się dokładnie te trzy. Pszenne pieczywo i drożdżówka to w opisie przypadku właśnie „białe pieczywo” i produkty mączne, których pan Marian je za dużo.

W grupie mlecznej klucz przyjmuje kefir 1,5 %, jogurt naturalnie fermentowany i mleko poniżej 2 % tłuszczu. Tłusty twaróg, ser topiony i mleko z miodem zostają bez znaku X.

Z mięsa i wędlin zalecane według klucza są: filet z indyka, szynka drobiowa i filet z dorsza. Łopatka wieprzowa, kabanosy wieprzowe i udka z kaczki - bez zaznaczenia.

Wśród tłuszczów klucz wskazuje olej rzepakowy, oliwę z oliwek i olej słonecznikowy. Smalec, olej kokosowy i masło zostają puste.

W ostatniej grupie zalecane są: niedojrzały banan, gotowane brokuły i surowa marchew. Gotowana marchew, owoce kandyzowane i dżem wieloowocowy - bez znaku X. Na koniec warto policzyć: w każdej grupie są dokładnie trzy znaki X.

Najpierw zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego. Od tej chwili masz 40 minut na golenie i zmianę bielizny pościelowej. Fantom traktujesz jak pana Mariana leżącego w łóżku (od dwóch dni leży z powodu bólu kręgosłupa, zawrotów głowy i drżenia rąk) i mówisz do niego cicho.

Poinformuj osobę podopieczną, że ją ogolisz, i zapytaj o zgodę. Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż jednorazowy fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe. Klucz uznaje też pytanie o zgodę zadane po umyciu lub dezynfekcji rąk.

Sprawdź temperaturę wody do mycia termometrem albo polewając wodą wewnętrzną stronę własnego przedramienia - klucz uznaje to także tuż przed umyciem twarzy. Ułóż osobę podopieczną w pozycji półwysokiej albo wysokiej (unieś wezgłowie łóżka) i osłoń jej tors przed zamoczeniem pelerynką albo ręcznikiem.

Zmocz twarz osoby podopiecznej wodą albo umyj ją wodą z mydłem. Nałóż krem do golenia i rozprowadź go na obu policzkach, brodzie i okolicy pod nosem (nad górną wargą). Krem musi pokryć wszystkie te miejsca, bo w następnym kroku egzaminator ocenia golenie właśnie tych powierzchni.

Przesuwaj ostrze maszynki jednorazowej po obu policzkach, brodzie i okolicy pod nosem, nad górną wargą. Arkusz każe nie markować czynności - golenie musi być wykonane naprawdę. Palce drugiej ręki układaj nad goloną powierzchnią skóry i napinaj nimi skórę twarzy. Egzaminator patrzy na obie ręce: maszynka przechodzi przez wszystkie miejsca pokryte kremem, a druga ręka napina skórę.

Po goleniu umyj twarz osoby podopiecznej i osusz ją ręcznikiem. Przytrzymaj lusterko przed twarzą pana Mariana i zapytaj o efekt golenia - dopiero to pytanie z lusterkiem daje punkt. Użytą maszynkę jednorazową wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”.

Przed zmianą pościeli klucz każe założyć nowe rękawiczki, więc rękawiczki użyte przy goleniu zdejmij i wyrzuć do odpadów zmieszanych.

Poinformuj pana Mariana, że zmienisz mu poszewkę na poduszkę i prześcieradło, i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację przekazaną wcześniej, np. razem z goleniem). Załóż nowe rękawiczki jednorazowe.

Zdejmij poszewkę z poduszki i wrzuć ją do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, załóż czystą poszewkę i odłóż poduszkę - wróci pod głowę dopiero na końcu, na czyste prześcieradło.

Ułóż osobę podopieczną na boku, plecami do siebie. Po odsłoniętej stronie obluźnij prześcieradło spod materaca i zwiń albo zmarszcz brudne prześcieradło pod osobę podopieczną. Na odsłoniętą część materaca załóż czyste prześcieradło, u wezgłowia wykonaj narożnik kopertowy, naciągnij i podłóż bok prześcieradła pod materac, a drugą część czystego prześcieradła zwiń pod osobę podopieczną.

Przełóż osobę podopieczną przez zwinięte prześcieradła na drugi bok, na czyste prześcieradło. Po drugiej stronie obluźnij brudne prześcieradło, zwiń je i wrzuć do kosza albo pojemnika „Brudna bielizna”. Rozłóż drugą część czystego prześcieradła, wykonaj u wezgłowia narożnik kopertowy, naciągnij i podłóż bok pod materac.

Ułóż pana Mariana na plecach, podłóż mu poduszkę pod głowę i wyrównaj piżamę pod plecami i pośladkami, żeby fałdy nie uciskały skóry. Użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce.

Arkusz każe też uporządkować stanowisko pracy - sprzęt i środki wracają na miejsce, a arkusz z wypełnioną dokumentacją zostaje na stanowisku do pisania.