Przejdź do głównej treści
SPO.05-02-26.06-SGCzerwiec 2026 · 29 kroków · ok. 71 min · 39 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad seniorką z osteoporozą

Rozwiązanie arkusza SPO.05-02-26.06-SG (czerwiec 2026), kwalifikacja SPO.05 „Świadczenie usług opiekuńczych” (opiekunka środowiskowa). Osoba podopieczna to 71-letnia pani Anna Piotrowska: osteoporoza i choroba zwyrodnieniowa wielostawowa, gips na prawym przedramieniu po urazie nadgarstka, zaparcia atoniczne, zaburzenia pamięci świeżej, obluzowana proteza zębowa i świeży obrzęk lewej kostki. Zadanie ma trzy dokumenty - diagnozę problemów i dwa wykazy zaleceń dla rodziny (profilaktyka zaparć, higiena jamy ustnej) - oraz dwie czynności na fantomie: mycie i oklepywanie pleców ze zmianą bluzy od piżamy oraz okład zimny wysychający z roztworu Altacetu na lewą kostkę.

To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją pracy z osobą podopieczną ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.

Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na fantomie na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 45 minut (po 50 minutach przewodniczący przerywa pracę słowami „czas minął”). Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach. Arkusz każe wykonywać czynności naprawdę - markowanie nie daje punktu.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 19 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Diagnoza problemów osoby podopiecznej

    Kroki 1-9 · po tym etapie masz 9 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Choroby stawów i kości

    Kryteria:

    R.1.1 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: osteoporoza, choroba zwyrodnieniowa wielostawowa/choroba zwyrodnieniowa, guzki w stawach rąk/guzki zwyrodnieniowe w stawach rąk/zwyrodnienie stawów rąk/niemożność wykonywania ruchów precyzyjnych

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Diagnoza to jedna lista problemów na dwóch stronach. Klucz dzieli ją na dziewięć grup, więc wpisy dobrze jest układać w tej samej kolejności, w jakiej fakty pojawiają się w opisie przypadku. Pierwsza grupa to choroby przewlekłe: osteoporoza, choroba zwyrodnieniowa wielostawowa i guzki zwyrodnieniowe w stawach rąk, przez które pani Anna nie wykonuje ruchów precyzyjnych. Kryterium nie ma minimum - wpisuje się wszystkie trzy.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Ból i poruszanie się

    Kryteria:

    R.1.2 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: ból w stawach biodrowych/kolanowych, trudności w poruszaniu się/przemieszcza się przy pomocy kuli łokciowej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Zwyrodnienia stawów biodrowych i kolanowych dają ból, a pani Anna porusza się z kulą łokciową i to tylko w okresach lepszego samopoczucia. To dwa problemy: ból i trudności w poruszaniu się.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Proteza zębowa

    Kryteria:

    R.1.3 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: obluzowanie protezy/ocieranie protezy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Częściowa proteza zębowa ostatnio się obluzowała i ociera dziąsła - to osobne kryterium i podstawa wykazu zaleceń dotyczących higieny jamy ustnej na stronie 7.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Obrzęk lewej kostki

    Kryteria:

    R.1.4 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: obrzęk w okolicy kostki bocznej/zewnętrznej kończyny dolnej lewej/obrzęk na stopie lewej

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Wczorajszy uraz - uderzenie o framugę drzwi - spowodował obrzęk w okolicy kostki bocznej lewej kończyny dolnej. Ten problem uzasadnia okład zimny z Altacetu wykonywany na stanowisku.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Uraz nadgarstka i czynności codzienne

    Kryteria:

    R.1.5 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: uraz stawu promieniowo-nadgarstkowego prawego/opatrunek gipsowy na prawym przedramieniu i śródręczu, trudność w wykonywaniu codziennych czynności lub zapisane trudności z co najmniej 2 czynnościami typu: ubieranie się, mycie ciała, sprzątanie, sporządzanie posiłków, mycie naczyń

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Pani Anna ma gips na prawym przedramieniu i śródręczu po urazie stawu promieniowo-nadgarstkowego. Opis pokazuje skutki: mąż po pracy pomaga jej się ubrać i umyć, sprząta, przyrządza posiłki i myje naczynia. Klucz przyjmuje ogólną „trudność w wykonywaniu codziennych czynności” albo co najmniej dwie konkretne - wpisane są obie formy.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Zaburzenia pamięci

    Kryteria:

    R.1.6 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: zaburzenia pamięci/pamięci świeżej, nie pamięta gdzie odłożyła przybory toaletowe/nie może znaleźć przyborów toaletowych/nie pamięta gdzie odłożyła osobiste rzeczy, zapomina o wykonywaniu czynności w zakresie higieny osobistej/o myciu twarzy/o myciu zębów. Kryterium należy uznać za społnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Zaburzenia pamięci świeżej mają w opisie dwa widoczne skutki: pani Anna odkłada rzeczy osobiste i nie może ich znaleźć, a o myciu twarzy i zębów pamięta dopiero po przypomnieniu. Druga strona diagnozy (strona 5) zaczyna się od tej grupy.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    ⚠️ Literówka w kluczu: kryterium R.1.6 kończy się zdaniem „Kryterium należy uznać za społnione” (zamiast „spełnione”). Nie ma to wpływu na rozwiązanie.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Odżywianie i płyny

    Kryteria:

    R.1.7 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: spożywa posiłki nieregularnie, posiłki spożywa łapczywie, nie przestrzega zaleconej diety/diety bogatoresztkowej/spożywa słodycze/białe pieczywo, zapomina o przyjmowaniu płynów. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Zaparcia mają w opisie wyraźne przyczyny w sposobie jedzenia: nieregularne pory posiłków, jedzenie łapczywe, nieprzestrzeganie zaleconej diety bogatoresztkowej, kanapki na białym pieczywie, nocne podjadanie słodyczy i zapominanie o piciu. Każde zachowanie jest osobnym problemem.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Aktywność i zaparcia

    Kryteria:

    R.1.8 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: niechęć do aktywności fizycznej/bierne spędzanie czasu/najczęściej siedzi w fotelu/ogląda programy TV, zaburzenia perystaltyki jelit/zaparcia atoniczne/zaparcia

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Pani Anna nie chce się ruszać - najczęściej siedzi w fotelu i ogląda telewizję. Brak ruchu to problem sam w sobie, a obok niego zapisuje się zaparcia atoniczne wprost nazwane w opisie przypadku.

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Osłabienie, kaszel i palenie

    Kryteria:

    R.1.9 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: osłabienie, kaszle/kaszle rano/kaszle z odkrztuszaniem wydzieliny/uskarża się na odkrztuszanie wydzieliny z dróg oddechowych, pali papierosy. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Ostatnia grupa to stan, przez który pani Anna leży w łóżku: osłabienie i poranny kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny. Do tej grupy klucz zalicza też palenie papierosów, które mąż kupuje.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  10. Etap 2: Zalecenia dla rodziny - profilaktyka zaparć atonicznych

    Kroki 10-15 · po tym etapie masz 15 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Dieta bogatoresztkowa

    Kryteria:

    R.2.1 Zalecenia dla rodziny - profilaktyka zaparć atonicznych - zapisane: przyrządzanie posiłków zgodnie z dietą bogatoresztkową/zachęcanie do spożywania produktów bogatoresztkowych/produktów bogatych w błonnik lub zapisane co najmniej 3 produkty typu: otręby, siemię lniane, płatki owsiane, kasze gruboziarniste, pieczywo żytnie/razowe, mleczne napoje fermentowane/kefir/zsiadłe mleko/jogurt/maślanka, warzywa, owoce

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Strona 6 jest dla rodziny - męża i córki, którzy pomagają pani Annie. Arkusz każe zapisać co najmniej 10 zaleceń, a klucz ocenia je w sześciu grupach. Pierwsza wynika wprost z zalecenia lekarza: dieta bogatoresztkowa. Klucz przyjmuje ogólne „produkty bogate w błonnik” albo co najmniej trzy konkretne produkty - wpisane jest jedno i drugie.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Regularne posiłki

    Kryteria:

    R.2.2 Zalecenia dla rodziny - profilaktyka zaparć atonicznych - zapisane: dopilnowanie regularnego spożywania posiłków/podawanie posiłków w ilości 4-5 dziennie/4 dziennie/5 dziennie

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Pani Anna je o nieregularnych porach dnia. Rodzina powinna dopilnować regularnych posiłków - klucz podaje 4-5 posiłków dziennie.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Spokojne jedzenie

    Kryteria:

    R.2.3 Zalecenia dla rodziny - profilaktyka zaparć atonicznych - zapisane: przypominanie/zachęcanie do dokładnego przeżuwania kęsów jedzenia/nie połykania nierozdrobnionych kęsów/unikania łapczywego spożywania posiłków

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Odpowiedzią na łapczywe jedzenie jest zachęcanie do dokładnego przeżuwania kęsów i do unikania łapczywego spożywania posiłków.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Obserwacja wypróżnień i ruch

    Kryteria:

    R.2.4 Zalecenia dla rodziny - profilaktyka zaparć atonicznych - zapisane: obserwacja wydalanego stolca/dokumentowanie częstotliwości oddawanego stolca, zgłaszanie lekarzowi problemu utrzymującego się zaparcia, zachęcanie do aktywności fizycznej/ćwiczeń ruchowych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 zalecenia

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Rodzina obserwuje wypróżnienia i zapisuje ich częstotliwość, a utrzymujące się zaparcie zgłasza lekarzowi. Do tej grupy klucz zalicza też zachęcanie do aktywności fizycznej - pani Anna większość dnia siedzi w fotelu.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 zalecenia, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  14. Krok 14: Ograniczenie produktów ubogoresztkowych

    Kryteria:

    R.2.5 Zalecenia dla rodziny - profilaktyka zaparć atonicznych - zapisane: zachęcanie do ograniczenia spożywania żywności przetworzonej/zachęcanie do ograniczenia spożywania słodyczy, ograniczenie/wyeliminowanie z diety składników/produktów pokarmowych ubogoresztkowych lub zapisane ograniczenie co najmniej 3 produktów typu: kakao, czekolada, jagody, słodycze, pieczywo pszenne/pieczywo białe, ryż biały, makaron pszenny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Drugą stroną diety bogatoresztkowej jest ograniczenie produktów ubogoresztkowych. Klucz przyjmuje ogólne sformułowanie albo co najmniej trzy produkty z listy - wpisane są słodycze i żywność przetworzona oraz produkty wymienione w kluczu, w tym białe pieczywo, na którym pani Anna je kanapki.

    Dokument po tym kroku

  15. Krok 15: Płyny

    Kryteria:

    R.2.6 Zalecenia dla rodziny - profilaktyka zaparć atonicznych - zapisane: dostarczanie/zachęcanie do przyjmowania co najmniej 1,5 litra płynów na dobę, kontrola ilości wypijanych płynów, zachęcenie do wypijania rano szklanki ciepłej wody/do picia kompotu z suszonych owoców

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Pani Anna zapomina o piciu. Rodzina dostarcza płyny i pilnuje, żeby wypijała co najmniej 1,5 litra na dobę, kontroluje ilość wypitych płynów i zachęca do szklanki ciepłej wody rano oraz kompotu z suszonych owoców. Po tym kroku na stronie jest 12 zaleceń - więcej niż 10 wymaganych przez arkusz.

    Typowe błędy

    Mniej niż 10 zaleceń na stronie - arkusz wymaga co najmniej dziesięciu, a klucz i tak ocenia każdą grupę osobno.

    Dokument po tym kroku

  16. Etap 3: Zalecenia dla rodziny - higiena jamy ustnej

    Kroki 16-20 · po tym etapie masz 20 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 16: Mycie zębów i czyszczenie protezy

    Kryteria:

    R.3.1 Zalecenia dla rodziny - higiena jamy ustnej - zapisane: przypominanie o myciu zębów/kontrolowanie mycia zębów/protezy co najmniej 2 x dziennie/po każdym posiłku, mycie/czyszczenie protezy/stosowanie tabletek/płynów do czyszczenia protez

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Pani Anna myje zęby dopiero po przypomnieniu i nosi częściową protezę. Rodzina przypomina o myciu zębów (po każdym posiłku), kontroluje je, a protezę myje i czyści - także tabletkami albo płynami do czyszczenia protez.

    Dokument po tym kroku

  17. Krok 17: Obserwacja jamy ustnej i proteza na noc

    Kryteria:

    R.3.2 Zalecenia dla rodziny - higiena jamy ustnej - zapisane: obserwacja jamy ustnej/dziąseł, zdejmowanie protezy/pomoc w zdejmowaniu protezy na noc

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Obluzowana proteza ociera dziąsła, więc rodzina obserwuje jamę ustną i dziąsła oraz pomaga zdejmować protezę na noc.

    Dokument po tym kroku

  18. Krok 18: Stomatolog i przybory

    Kryteria:

    R.3.3 Zalecenia dla rodziny - higiena jamy ustnej - zapisane: zorganizowanie wizyty u stomatologa/protetyka, zakupienie miękkich szczoteczek do mycia zębów, zapewnienie/zakupienie past do zębów zalecanych przez stomatologa/protetyka/lekarza. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 zalecenie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Obluzowana proteza wymaga wizyty u stomatologa albo protetyka. Do tej grupy klucz zalicza też zakup miękkich szczoteczek i past zalecanych przez stomatologa - wystarczy jedno zalecenie, wpisane są trzy.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 zalecenie, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  19. Krok 19: Płukanie jamy ustnej

    Kryteria:

    R.3.4 Zalecenia dla rodziny - higiena jamy ustnej - zapisane: przypominanie o stosowaniu płynu do płukania jamy ustnej/kontrolowanie płukania jamy ustnej

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Przy zaburzeniach pamięci rodzina przypomina też o płukaniu jamy ustnej płynem i kontroluje, czy pani Anna to robi.

    Dokument po tym kroku

  20. Krok 20: Palenie papierosów

    Kryteria:

    R.3.5 Zalecenia dla rodziny - higiena jamy ustnej - zapisane: mobilizowanie do ograniczenia/zrezygnowania z palenia papierosów/niezaopatrywanie w papierosy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym opracuj diagnozę problemów osoby podopiecznej, sporządź wykaz zaleceń dla rodziny dotyczących profilaktyki zaparć atonicznych u osoby podopiecznej oraz wykaz zaleceń związanych z utrzymaniem higieny jamy ustnej u osoby podopiecznej.

    Ostatnie zalecenie dotyczy palenia: rodzina mobilizuje panią Annę do ograniczenia albo rzucenia palenia i nie kupuje jej papierosów - opis mówi, że kupuje je mąż. Na stronie jest 12 zaleceń, więcej niż 10 wymaganych przez arkusz.

    Dokument po tym kroku

  21. Etap 4: Mycie i oklepywanie pleców, zmiana bluzy - opis czynności

    Kroki 21-25 · po tym etapie masz 29 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 21: Zgoda osoby podopiecznej i przygotowanie się

    Kryteria: ,

    P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym myciu pleców, oklepywaniu pleców i zmianie bluzy od piżamy, zapytał o zgodę na wykonywanie czynności. Ze względu na sytuację egzaminacyjną kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk

    P.1.2 Zdający: umył/zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych, zgłoś Przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego, przez podniesienie ręki, gotowość do ich wykonania.

    Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na obie czynności. Fantom to pani Anna leżąca w łóżku; mów do niej cicho.

    Poinformuj osobę podopieczną o myciu pleców, oklepywaniu pleców i zmianie bluzy od piżamy i zapytaj o zgodę. Umyj albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe. Klucz uznaje też pytanie o zgodę zadane po umyciu rąk.

    Typowe błędy

    Wymienienie tylko jednej czynności przy pytaniu o zgodę - kryterium mówi o myciu, oklepywaniu i zmianie bluzy.

    Dokument po tym kroku

  22. Krok 22: Zdjęcie bluzy od piżamy

    Kryteria:

    P.1.3 Zdający: zdjął bluzę od piżamy osobie podopiecznej zaczynając od kończyny górnej lewej i umieścił ją w koszu/pojemniku z napisem: „Brudna bielizna”

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj mycie pleców, a następnie oklepywanie pleców w pozycji siedzącej i zmianę bluzy od piżamy oraz załóż okład zimny (wysychający) z roztworu Altacetu na okolicę kostki bocznej kończyny dolnej lewej.

    Bluzę zdejmij, zaczynając od lewej kończyny górnej - prawa ręka jest w opatrunku gipsowym, więc rękaw zsuwa się z niej na końcu. Brudną bluzę włóż do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”.

    Typowe błędy

    Rozpoczęcie od prawej ręki w gipsie albo bluza odłożona na łóżko zamiast do pojemnika.

    Dokument po tym kroku

  23. Krok 23: Mycie pleców

    Kryteria: , ,

    P.1.4 Zdający: ułożył osobę podopieczną na lewym boku plecami do siebie, ułożył ręcznik/podkład jednorazowy chłonny na łóżku wzdłuż pleców osoby podopiecznej, sprawdził temperaturę wody do mycia termometrem lub przez polanie wewnętrznej strony własnego przedramienia. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający sprawdził temperaturę wody wcześniej

    P.1.5 Zdający: umył namydloną myjką plecy osoby podopiecznej, spłukał myjkę i zmył namydlone okolice, osuszył plecy ręcznikiem

    P.1.6 Zdający: podczas mycia pleców klatka piersiowa osoby podopiecznej była okryta

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj mycie pleców, a następnie oklepywanie pleców w pozycji siedzącej i zmianę bluzy od piżamy oraz załóż okład zimny (wysychający) z roztworu Altacetu na okolicę kostki bocznej kończyny dolnej lewej.

    Ułóż panią Annę na lewym boku, plecami do siebie, i połóż na łóżku wzdłuż pleców ręcznik albo jednorazowy podkład chłonny. Sprawdź temperaturę wody termometrem albo polewając wewnętrzną stronę własnego przedramienia (można to zrobić wcześniej).

    Umyj plecy namydloną myjką, wypłucz myjkę i zmyj mydło, potem osusz plecy ręcznikiem. Przez cały czas mycia klatka piersiowa osoby podopiecznej ma być okryta - to osobne kryterium.

    Typowe błędy

    Odkryta klatka piersiowa podczas mycia albo pozostawione mydło na plecach.

    Dokument po tym kroku

  24. Krok 24: Oklepywanie pleców w pozycji wysokiej

    Kryteria:

    P.1.7 Zdający: ułożył osobę podopieczną w pozycji wysokiej, oklepał plecy dłonią ułożoną w kształcie łódki zachowując kierunek oklepywania od podstawy do szczytu płuc, po obu stronach kręgosłupa, omijając okolice nerek

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj mycie pleców, a następnie oklepywanie pleców w pozycji siedzącej i zmianę bluzy od piżamy oraz załóż okład zimny (wysychający) z roztworu Altacetu na okolicę kostki bocznej kończyny dolnej lewej.

    Lekarz zalecił oklepywanie pleców ze względu na poranny kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny. Ułóż panią Annę w pozycji wysokiej i oklepuj plecy dłonią ułożoną w kształcie łódki, od podstawy do szczytu płuc, po obu stronach kręgosłupa, omijając okolice nerek. Egzaminator sprawdza wszystkie cztery elementy: kształt dłoni, kierunek, obie strony kręgosłupa i ominięcie nerek.

    Typowe błędy

    Oklepywanie płaską dłonią, od góry do dołu albo po kręgosłupie i okolicy nerek.

    Dokument po tym kroku

  25. Krok 25: Zakładanie czystej bluzy

    Kryteria: ,

    P.1.8 Zdający: założył czystą bluzę od piżamy zaczynając od kończyny górnej prawej

    P.1.9 Zdający: zapiął guziki i wyrównał bluzę od piżamy pod plecami osoby podopiecznej

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj mycie pleców, a następnie oklepywanie pleców w pozycji siedzącej i zmianę bluzy od piżamy oraz załóż okład zimny (wysychający) z roztworu Altacetu na okolicę kostki bocznej kończyny dolnej lewej.

    Czystą bluzę od piżamy zakładaj, zaczynając od prawej kończyny górnej - tej w gipsie. Zapnij guziki i wyrównaj bluzę pod plecami osoby podopiecznej, żeby fałdy nie uciskały skóry.

    Typowe błędy

    Zakładanie od lewej ręki - przy gipsie na prawej rękaw nie wejdzie albo podrażni rękę.

    Dokument po tym kroku

  26. Etap 5: Okład zimny wysychający z Altacetu - opis czynności

    Kroki 26-29 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 26: Zgoda i zabezpieczenie pościeli

    Kryteria: ,

    P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym założeniu okładu zimnego na obrzęk/na kostce, zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformował i zapytał o zgodę wcześniej

    P.2.2 Zdający: podłożył ręcznik/podkład jednorazowy chłonny pod lewy staw skokowy osoby podopiecznej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj mycie pleców, a następnie oklepywanie pleców w pozycji siedzącej i zmianę bluzy od piżamy oraz załóż okład zimny (wysychający) z roztworu Altacetu na okolicę kostki bocznej kończyny dolnej lewej.

    Poinformuj panią Annę, że założysz okład zimny na obrzęk przy kostce, i zapytaj o zgodę (klucz uznaje informację podaną wcześniej). Pod lewy staw skokowy podłóż ręcznik albo jednorazowy podkład chłonny, żeby nie zamoczyć pościeli.

    Typowe błędy

    Okład bez zabezpieczenia pościeli - mokra pościel odbiera też punkt w kryterium P.2.7.

    Dokument po tym kroku

  27. Krok 27: Warstwy okładu

    Kryteria: , ,

    P.2.3 Zdający: zmoczył roztworem Altacetu gazik/gaziki, wycisnął nadmiar płynu

    P.2.4 Zdający: położył osobie podopiecznej na miejsce z naklejonym plastrem warstwy okładu w kolejności od skóry: warstwa mokra, warstwa sucha

    P.2.5 Zdający: warstwę suchą okładu założył w taki sposób, że pokrywa w całości warstwę mokrą, nie zastosował folii do okładu

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj mycie pleców, a następnie oklepywanie pleców w pozycji siedzącej i zmianę bluzy od piżamy oraz załóż okład zimny (wysychający) z roztworu Altacetu na okolicę kostki bocznej kończyny dolnej lewej.

    Zmocz gazik albo gaziki roztworem Altacetu i wyciśnij nadmiar płynu. Na miejsce oznaczone plastrem połóż najpierw warstwę mokrą, a na nią warstwę suchą - tak, żeby sucha w całości przykrywała mokrą. To okład wysychający, więc nie stosuje się folii: klucz wymienia jej brak wprost.

    Typowe błędy

    Folia na okładzie wysychającym albo sucha warstwa mniejsza niż mokra.

    Dokument po tym kroku

  28. Krok 28: Mocowanie bandażem

    Kryteria: ,

    P.2.6 Zdający: zamocował obie warstwy bandażem uniemożliwiając przesuwanie się okładu

    P.2.7 Zdający: zabezpieczył końcówkę bandaża zapinką/zapinkami/przylepcem lub zawiązał rozcięte końcówki bandaża. Podczas wykonywania czynności nie zamoczył bielizny osobistej i pościelowej osoby podopiecznej

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Na fantomie osoby dorosłej, traktując go jako osobę podopieczną leżącą w łóżku, wykonaj mycie pleców, a następnie oklepywanie pleców w pozycji siedzącej i zmianę bluzy od piżamy oraz załóż okład zimny (wysychający) z roztworu Altacetu na okolicę kostki bocznej kończyny dolnej lewej.

    Umocuj obie warstwy bandażem tak, żeby okład się nie przesuwał. Końcówkę bandaża zabezpiecz zapinką, przylepcem albo zawiąż rozcięte końce. Pilnuj, żeby podczas całej czynności nie zamoczyć bielizny osobistej ani pościelowej.

    Typowe błędy

    Niezabezpieczona końcówka bandaża albo zamoczona pościel.

    Dokument po tym kroku

  29. Krok 29: Czas okładu i zakończenie

    Kryteria: , ,

    P.2.8 Zdający: poinformował osobę podopieczną o pozostawieniu okładu na 2-3 godziny lub wymienił konkretny czas zawierający się w tym przedziale. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający przekazał tę informację wcześniej

    P.2.9 Zdający: użyte rękawiczki jednorazowe wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem: "Odpady zmieszane”

    P.2.10 Zdający: zdezynfekował ręce

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Po zakończeniu czynności uporządkuj stanowisko pracy.

    Poinformuj panią Annę, że okład zostaje na 2-3 godziny (albo podaj konkretny czas z tego przedziału) - tak zalecił lekarz w opisie przypadku. Użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.

    Typowe błędy

    Podanie czasu spoza przedziału 2-3 godzin.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.