SPO.05-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 29 kroków · ok. 82 min · 39 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad seniorem leżącym
Rozwiązanie arkusza SPO.05-01-26.01-SG (styczeń 2026), kwalifikacja SPO.05 „Świadczenie usług opiekuńczych” (opiekunka środowiskowa). Osoba podopieczna to 76-letni pan Stefan Dębski, wdowiec mieszkający sam: choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, stan po wszczepieniu stentu, niedowaga, duszność wysiłkowa i obrzęki nóg. Porusza się z chodzikiem, nie wychodzi z domu, a od wczoraj leży w łóżku z gorączką i kaszlem. Zadanie ma dwa dokumenty - diagnozę problemów i wykaz działań opiekunki środowiskowej - oraz dwie czynności na fantomie: golenie na mokro zarostu twarzy i zmianę poszewek na dwóch poduszkach oraz prześcieradła z osobą leżącą w łóżku.
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją pracy z osobą podopieczną ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na fantomie na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 45 minut (po 50 minutach przewodniczący przerywa pracę słowami „czas minął”). Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach. Arkusz każe nie markować czynności - klucz nie uznaje kryterium, gdy czynność jest tylko pozorowana.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 19 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Diagnoza problemów osoby podopiecznej
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 1: Choroby i stan odżywienia
Kryteria:
R.1.1 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, niewydolność krążenia, stan po wszczepieniu/założeniu stentu do naczynia wieńcwego, niedowaga. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 problemy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Diagnoza to jedna lista na stronie 4. Klucz dzieli ją na dziesięć grup - wpisy dobrze jest układać w tej samej kolejności, w jakiej fakty pojawiają się w opisie przypadku. Pierwsza grupa to rozpoznane choroby serca i krążenia, przebyty zabieg wszczepienia stentu oraz niedowaga.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
⚠️ Literówka w kluczu: kryterium R.1.1 ma „naczynia wieńcwego” (zamiast „wieńcowego”). W formularzu wpisana jest poprawna forma.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Objawy ze strony serca i układu nerwowego
Kryteria:
R.1.2 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: bóle w klatce piersiowej/bóle w klatce piersiowej podczas wysiłku, duszność/duszność wysiłkowa, męczliwość/szybko się męczy, obrzęki stóp i podudzi, drżenia rąk, zawroty głowy/zaburzenia równowagi. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 problemy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Druga grupa to objawy opisane przy chorobach: bóle w klatce piersiowej i duszność przy wysiłku, szybkie męczenie się, obrzęki podudzi i stóp, drżenie rąk i zawroty głowy (z ich powodu pan Stefan chodzi z chodzikiem).
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Jama ustna i proteza
Kryteria:
R.1.3 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nie dba o higienę jamy ustnej/protezy dentystycznej/stany zapalny jamy ustnej
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Pan Stefan nieregularnie czyści protezę dentystyczną, przez co ma częste stany zapalne jamy ustnej. To jedno kryterium bez minimum - wystarczy jedno z dwóch sformułowań, wpisane są oba.
⚠️ Literówka w kluczu: kryterium R.1.3 ma „stany zapalny jamy ustnej”. W formularzu wpisane jest „stany zapalne”.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Odżywianie
Kryteria:
R.1.4 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nie przestrzega wskazówek dietetycznych/diety łatwostrawnej z ograniczeniem soli, nieregularnie spożywa posiłki/obiady, nie radzi sobie z przygotowywaniem ciepłych posiłków/obiadów. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 problemy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Kardiolog zalecił dietę łatwostrawną z ograniczeniem soli, której pan Stefan nie przestrzega. Do tego je nieregularnie, rzadko je obiady, a przygotowanie ciepłych posiłków sprawia mu dużą trudność.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Samotność, poruszanie się i kontakty
Kryteria:
R.1.5 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: mieszka sam, ma trudności w poruszaniu się, porusza się po mieszkaniu przy pomocy chodzika/balkonika, nie wychodzi z domu, brakuje mu spacerów, tęskni za spotkaniami w klubie czytelnika/w dzielnicowym ośrodku kultury. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 problemy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Pan Stefan mieszka sam, porusza się po mieszkaniu przy pomocy chodzika rehabilitacyjnego i nie wychodzi z domu. Opis mówi też wprost, czego mu brakuje: spacerów i cotygodniowych spotkań w klubie czytelnika w dzielnicowym ośrodku kultury.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Higiena i bielizna pościelowa
Kryteria:
R.1.6 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: brak samodzielności w kąpieli całego ciała/nie jest w stanie sam się wykąpać, zaniedbane stopy, długie paznokcie, trudności w zmianie bielizny pościelowej. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Z powodu duszności pan Stefan nie radzi sobie z kąpielą całego ciała ani ze zmianą bielizny pościelowej. Ma też zaniedbane stopy i długie paznokcie - to podstawa działań higienicznych w wykazie i czynności na stanowisku.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Ciśnienie i mocz
Kryteria:
R.1.7 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: niesystematycznie mierzy ciśnienie tętnicze krwi/zapomina o mierzeniu ciśnienia, nie trzyma moczu/popuszcza mocz/sporadycznie popuszcza mocz
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Leki pan Stefan przyjmuje zgodnie ze zleceniem, ale zapomina o codziennym mierzeniu ciśnienia tętniczego zleconym przez kardiologa. Zdarza mu się też popuszczać mocz.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Sprawy poza domem
Kryteria:
R.1.8 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: brak możliwości samodzielnego dojazdu do poradni specjalistycznej/na wizyty u kardiologa, korzystania z usług fryzjera, niesamodzielność w załatwianiu spraw administracyjnych/urzędowych/opłacaniu rachunków. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 problemy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Pan Stefan nie jest w stanie samodzielnie dojechać do poradni kardiologicznej, pójść do fryzjera ani załatwić spraw urzędowych. Każda z tych trzech rzeczy to osobny problem.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Mieszkanie
Kryteria:
R.1.9 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: niesamodzielność podczas sprzątania/wykonywania czynności porządkowych, mieszkanie zaniedbane/brudne sprzęty/brudne blaty kuchenne/brudna kuchnia gazowa/brudne podłogi/kurz na meblach, brak uchwytów/udogodnień przy WC/umywalce. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 problemy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Porządkowanie mieszkania sprawia panu Stefanowi dużą trudność, a opis wymienia, co jest brudne: podłogi, blaty kuchenne, kuchnia gazowa i kurz na meblach. W łazience brakuje uchwytów uchylnych przy WC i umywalce.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Stan od wczoraj
Kryteria:
R.1.10 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: osłabienie, gorączka, kaszel, bóle głowy. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Ostatnia grupa to aktualny stan: od wczoraj pan Stefan leży w łóżku, gorączkuje, kaszle, jest osłabiony i skarży się na bóle głowy. Czeka na wizytę lekarza rodzinnego.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Wykaz działań opiekunki środowiskowej
Kroki 11-20 · po tym etapie masz 20 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 11: Wizyty lekarskie
Kryteria:
R.2.1 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: organizowanie/planowanie wizyt lekarza rodzinnego/kardiologa/neurologa, pomoc w dotarciu do lekarzy, asystowanie podczas wizyt lekarskich. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 działanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Wykaz działań zajmuje strony 5 i 6. Każde działanie odpowiada na problem z diagnozy, a klucz ocenia je w dziesięciu grupach. Pierwsza dotyczy lekarzy: pan Stefan czeka na lekarza rodzinnego i jest pod stałą opieką poradni kardiologicznej, do której nie dojedzie sam.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Dieta i posiłki
Kryteria:
R.2.2 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: kontrola przestrzegania zaleceń dietetycznych/diety łatwostrawnej z ograniczeniem soli, motywowanie do stosowania zaleceń dietetycznych/edukacja zdrowotna na temat zdrowego odżywiania, zachęcanie do współtworzenia jadłospisu, dostarczanie obiadów/pomoc w przygotowywaniu ciepłych posiłków/posiłków, monitorowanie masy ciała. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Odpowiedzią na problemy z odżywianiem jest kontrola diety łatwostrawnej z ograniczeniem soli, edukacja, wspólne układanie jadłospisu, pomoc przy ciepłych posiłkach i - przy niedowadze - monitorowanie masy ciała.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Obserwacja stanu zdrowia
Kryteria:
R.2.3 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: obserwacja stanu zdrowia, obserwacja obrzęków kończyn dolnych/obrzęków, układanie kończyn dolnych osoby podopiecznej powyżej poziomu tułowia/w pozycji drenażowej, obserwacja charakteru duszności/bólów w klatce piersiowej, obserwacja kaszlu, pomiar gorączki/pomiar temperatury ciała, zgłaszanie niepokojących objawów lekarzowi/w poradni rodzinnej. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 działań
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Pan Stefan ma obrzęki nóg, duszność, bóle w klatce piersiowej, a od wczoraj gorączkę i kaszel. Klucz wymaga co najmniej pięciu działań obserwacyjnych - wpisane są wszystkie, które wynikają z tych objawów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 działań, a wpisanych jest 7 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Ciśnienie tętnicze
Kryteria:
R.2.4 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: monitorowanie mierzenia ciśnienia/mierzenie ciśnienia tętniczego krwi/zapisywanie wyników pomiarów/prowadzenie dzienniczka kontroli/dokumentowanie wyników wartości ciśnienia tętniczego krwi/motywowanie/przypominanie o mierzeniu ciśnienia
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Kardiolog zlecił codzienne mierzenie ciśnienia, o którym pan Stefan zapomina. Opiekunka mierzy ciśnienie, zapisuje wyniki i przypomina o pomiarach.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Porządek w mieszkaniu
Kryteria:
R.2.5 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego/w sprzątaniu/w utrzymaniu mieszkania w czystości/mobilizowanie do wykonywania czynności porządkowych, które jest w stanie wykonać/ścierania kurzu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Mieszkanie jest zaniedbane, a sprzątanie sprawia panu Stefanowi dużą trudność. Opiekunka pomaga w prowadzeniu gospodarstwa domowego i mobilizuje go do prac porządkowych, które jest w stanie wykonać.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Duszność, ból i leki
Kryteria:
R.2.6 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: układanie w czasie napadu duszności w pozycji półwysokiej/wysokiej/wysokiej z podparciem kończyn górnych/wysokiej z pochyleniem do przodu, dopilnowanie/informowanie o konieczności przerwania wykonywanych czynności podczas napadu bólu w klatce piersiowej, kontrolowanie systematyczności/kontynuacji przyjmowania leków zleconych przez lekarza, przygotowanie do samoopieki. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Strona 6 zaczyna się od działań przy objawach choroby serca: ułożenie w czasie napadu duszności, przerwanie czynności przy bólu w klatce piersiowej, kontrola przyjmowania leków i przygotowanie do samoopieki.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 4 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Proteza i nietrzymanie moczu
Kryteria:
R.2.7 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: mobilizowanie/zachęcanie do przestrzegania higieny protezy dentystycznej/edukacja zdrowotna dotycząca higieny jamy ustnej/czyszczenia protezy, zachęcanie do stosowania wkładek urologicznych/środków chłonnych, pomoc w uzyskaniu zlecenia na zaopatrzenie we wkładki urologiczne/materiały chłonne, pomoc w zakupie wkładek urologicznych/materiałów chłonnych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Na problemy z higieną protezy i popuszczaniem moczu odpowiadają zachęta i edukacja oraz zaopatrzenie we wkładki urologiczne - od zachęty, przez zlecenie, do zakupu.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Czynności higieniczne
Kryteria:
R.2.8 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomoc w wykonywaniu czynności higienicznych lub zapisana pomoc w wykonywaniu co najmniej 2 czynności typu: kąpiel, pielęgnacja stóp, obcinanie paznokci, golenie zarostu, zmiana bielizny pościelowej
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Klucz przyjmuje ogólną „pomoc w wykonywaniu czynności higienicznych” albo co najmniej dwie konkretne czynności. Wpisane są obie formy: kąpiel, pielęgnacja stóp, obcinanie paznokci, golenie zarostu i zmiana bielizny pościelowej - golenie i zmianę pościeli zdający wykonuje też na stanowisku.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Urzędy, fryzjer, łazienka
Kryteria:
R.2.9 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: wspomaganie w dotarciu do urzędów/załatwianiu spraw w urzędach/dokonywaniu opłat, organizacja wizyt u fryzjera, pomoc w zorganizowaniu zakupu udogodnień do łazienki/uchwytów uchylnych przy WC i umywalce/pomoc w zorganizowaniu montażu udogodnień w łazience/uchwytów uchylnych przy WC i umywalce. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Pan Stefan nie załatwi sam spraw urzędowych i nie pójdzie do fryzjera, a w łazience brakuje uchwytów przy WC i umywalce. Opiekunka wspiera go w urzędach i opłatach, organizuje fryzjera i pomaga zorganizować zakup oraz montaż uchwytów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Zakupy, spacery i klub czytelnika
Kryteria:
R.2.10 Działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomoc/zorganizowanie zakupów/codziennych zakupów/bieżących, organizowanie wyjść na spacery/zorganizowanie pomocy sąsiedzkiej podczas wyjść na zewnątrz budynku, pomoc w dotarciu na zajęcia/spotkania w klubie czytelnika. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 działanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dokonaj diagnozy problemów osoby podopiecznej oraz sporządź wykaz działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do problemów osoby podopiecznej.
Ostatnia grupa dotyczy życia poza mieszkaniem: zakupów (dziś robią je sąsiadka i wnuk), spacerów i spotkań w klubie czytelnika, za którymi pan Stefan tęskni. Na stronach 5 i 6 jest razem 39 działań.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 1 działanie, a wpisanych jest 3 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Golenie na mokro zarostu twarzy - opis czynności
Kroki 21-25 · po tym etapie masz 29 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 21: Zgoda osoby podopiecznej i przygotowanie się do golenia
Kryteria: ,
P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym goleniu zarostu na twarzy/goleniu twarzy/goleniu zarostu i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Na potrzeby egzaminu kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk
P.1.2 Zdający: umył higienicznie/zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych, zgłoś przez podniesienie ręki Przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania zadania.
Najpierw zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na golenie i zmianę bielizny pościelowej. Fantom traktujesz jak pana Stefana, który od wczoraj leży w łóżku, i mówisz do niego cicho.
Poinformuj osobę podopieczną, że ogolisz jej zarost na twarzy, i zapytaj o zgodę. Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe. Klucz uznaje też pytanie o zgodę zadane po umyciu lub dezynfekcji rąk.
Typowe błędy
Brak pytania o zgodę - egzaminator musi je usłyszeć.
Dokument po tym kroku
Krok 22: Woda i osłona torsu
Kryteria: ,
P.1.3 Zdający: sprawdził temperaturę wody do mycia termometrem lub przez polanie wodą wewnętrznej strony własnego przedramienia
P.1.4 Zdający: osłonił tors osoby podopiecznej przed zamoczeniem
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj golenie na mokro zarostu na twarzy osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewki na poduszkach i prześcieradło z osobą podopieczną leżącą w łóżku.
Sprawdź temperaturę wody do mycia termometrem albo polewając wodą wewnętrzną stronę własnego przedramienia. Osłoń tors osoby podopiecznej przed zamoczeniem, np. ręcznikiem.
Typowe błędy
Golenie bez osłony torsu - woda i krem spływają na piżamę.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Przygotowanie skóry: woda i krem do golenia
Kryteria:
P.1.5 Zdający: zmoczył wodą/umył wodą z mydłem twarz osoby podopiecznej, nałożył i rozprowadził krem do golenia na powierzchnię obu policzków, brodę i okolicę pod nosem/nad górną wargą
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj golenie na mokro zarostu na twarzy osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewki na poduszkach i prześcieradło z osobą podopieczną leżącą w łóżku.
Zmocz twarz osoby podopiecznej wodą albo umyj ją wodą z mydłem. Nałóż krem do golenia i rozprowadź go na obu policzkach, brodzie i okolicy pod nosem (nad górną wargą). Krem musi pokryć wszystkie te miejsca, bo w następnym kroku egzaminator ocenia golenie właśnie tych powierzchni.
Typowe błędy
Krem tylko na policzkach, bez brody i okolicy nad górną wargą.
Dokument po tym kroku
Krok 24: Golenie maszynką jednorazową
Kryteria: ,
P.1.6 Zdający: przesuwał ostrza maszynki jednorazowej po powierzchni obu policzków, brodzie, okolicy pod nosem/nad górną wargą
P.1.7 Zdający: podczas golenia palce drugiej ręki układał nad goloną powierzchnią skóry wykonywał ruch napinania skóry twarzy osoby podopiecznej palcami drugiej ręki
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj golenie na mokro zarostu na twarzy osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewki na poduszkach i prześcieradło z osobą podopieczną leżącą w łóżku.
Przesuwaj ostrza maszynki jednorazowej po obu policzkach, brodzie i okolicy pod nosem, nad górną wargą. Arkusz każe nie markować czynności - golenie musi być wykonane naprawdę. Palce drugiej ręki układaj nad goloną powierzchnią skóry i napinaj nimi skórę twarzy.
⚠️ Zapis w kluczu: kryterium P.1.7 brzmi „palce drugiej ręki układał nad goloną powierzchnią skóry wykonywał ruch napinania skóry” - brakuje znaku „/” albo spójnika między dwiema czynnościami. Bezpiecznie jest wykonać obie: ułożyć palce nad goloną skórą i napinać nimi skórę.
Typowe błędy
Pominięcie którejś okolicy twarzy, golenie bez napinania skóry, markowanie ruchu zamiast golenia.
Dokument po tym kroku
Krok 25: Umycie twarzy, lusterko i odpady
Kryteria: ,
P.1.8 Zdający: umył twarz osoby podopiecznej i osuszył ręcznikiem, przytrzymał lusterko przed twarzą osoby podopiecznej i zapytał o efekt golenia
P.1.9 Zdający: użyte maszynkę jednorazową i myjkę jednorazową wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj golenie na mokro zarostu na twarzy osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewki na poduszkach i prześcieradło z osobą podopieczną leżącą w łóżku.
Po goleniu umyj twarz osoby podopiecznej i osusz ją ręcznikiem. Przytrzymaj lusterko przed twarzą pana Stefana i zapytaj o efekt golenia. Użytą maszynkę jednorazową i myjkę jednorazową wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”.
Przed zmianą pościeli klucz każe założyć nowe rękawiczki, więc rękawiczki użyte przy goleniu zdejmij i wyrzuć do odpadów zmieszanych.
Typowe błędy
Pytanie o efekt bez lusterka. Myjka jednorazowa zostawiona na tacy - klucz wymaga wyrzucenia jej razem z maszynką.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Zmiana poszewek i prześcieradła - opis czynności
Kroki 26-29 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 26: Zgoda, nowe rękawiczki i zmiana poszewek
Kryteria: , , ,
P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o zamiarze zmiany poszewek i prześcieradła, zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający wcześniej poinformuje i zapyta o zgodę na wykonanie czynności
P.2.2 Zdający: założył nowe rękawiczki jednorazowe
P.2.3 Zdający: zdjął poszewkę z dużej poduszki i poszewkę z poduszki małej typu "jasiek", wrzucił je do kosza/pojemnika z napisem „Brudna bielizna"
P.2.4 Zdający: założył czyste poszewki na poduszki i odłożył je
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj golenie na mokro zarostu na twarzy osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewki na poduszkach i prześcieradło z osobą podopieczną leżącą w łóżku.
Poinformuj pana Stefana, że zmienisz poszewki i prześcieradło, i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację przekazaną wcześniej). Załóż nowe rękawiczki jednorazowe.
Na łóżku są dwie poduszki: duża i mała typu „jasiek”. Zdejmij obie poszewki i wrzuć je do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Załóż czyste poszewki na obie poduszki i odłóż je - wrócą pod głowę na końcu, na czyste prześcieradło.
Typowe błędy
Zmiana poszewki tylko na jednej poduszce - kryterium P.2.3 wymienia obie.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Pierwsza połowa łóżka
Kryteria: ,
P.2.5 Zdający: ułożył osobę podopieczną na boku, plecami do siebie, obluźnił po jednej stronie prześcieradło, następnie zwinął/zmarszczył brudne prześcieradło pod osobę podopieczną
P.2.6 Zdający: założył po jednej stronie czyste prześcieradło, wykonał u wezgłowia łóżka narożnik kopertowy, naciągnął i podłożył bok prześcieradła pod materac, drugą część prześcieradła zwinął pod osobę podopieczną
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj golenie na mokro zarostu na twarzy osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewki na poduszkach i prześcieradło z osobą podopieczną leżącą w łóżku.
Ułóż osobę podopieczną na boku, plecami do siebie. Po odsłoniętej stronie obluźnij prześcieradło i zwiń albo zmarszcz brudne prześcieradło pod osobę podopieczną. Załóż po tej stronie czyste prześcieradło, u wezgłowia wykonaj narożnik kopertowy, naciągnij i podłóż bok pod materac, a drugą część czystego prześcieradła zwiń pod osobę podopieczną.
Typowe błędy
Brak narożnika kopertowego u wezgłowia albo luźny bok prześcieradła.
Dokument po tym kroku
Krok 28: Druga połowa łóżka
Kryteria: ,
P.2.7 Zdający: ułożył osobę podopieczną na czystym prześcieradle/na drugim boku, obluźnił po stronie drugiej brudne prześcieradło, zwinął je i wrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Brudna bielizna”
P.2.8 Zdający: rozłożył po drugiej stronie czyste prześcieradło, wykonał u wezgłowia łóżka narożnik kopertowy, naciągnął i podłożył bok prześcieradła pod materac
ok. 7 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj golenie na mokro zarostu na twarzy osobie podopiecznej leżącej w łóżku, a następnie zmień poszewki na poduszkach i prześcieradło z osobą podopieczną leżącą w łóżku.
Przełóż osobę podopieczną na czyste prześcieradło, na drugi bok. Po drugiej stronie obluźnij brudne prześcieradło, zwiń je i wrzuć do kosza albo pojemnika „Brudna bielizna”. Rozłóż drugą część czystego prześcieradła, wykonaj u wezgłowia narożnik kopertowy, naciągnij i podłóż bok pod materac.
Typowe błędy
Wytrzepywanie brudnego prześcieradła - zwija się je i od razu wkłada do pojemnika.
Dokument po tym kroku
Krok 29: Ułożenie osoby podopiecznej i porządek
Kryteria: ,
P.2.9 Zdający: ułożył osobę podopieczną na plecach, podłożył poduszki pod jej głowę, wyrównał piżamę pod plecami i pośladkami osoby podopiecznej, podniósł wezgłowie do pozycji półwysokiej lub wysokiej
P.2.10 Zdający: użyte rękawiczki wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”, zdezynfekował ręce
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Ułóż pana Stefana na plecach, podłóż poduszki pod głowę, wyrównaj piżamę pod plecami i pośladkami i podnieś wezgłowie do pozycji półwysokiej albo wysokiej. Użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.
Typowe błędy
Pozostawienie płasko ułożonego wezgłowia - kryterium P.2.9 wymaga pozycji półwysokiej lub wysokiej.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.