SPO.05-02-26.01-SGStyczeń 2026 · 30 kroków · ok. 75 min · 38 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Opieka po udarze, skala Barthel
Rozwiązanie arkusza SPO.05-02-26.01-SG (styczeń 2026), kwalifikacja SPO.05 „Świadczenie usług opiekuńczych” (opiekunka środowiskowa). Osoba podopieczna to 70-letni pan Andrzej Łozak, wdowiec mieszkający sam: zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, przebyty przed pięcioma miesiącami udar niedokrwienny z prawostronnym niedowładem połowiczym i afazją ruchową, a od dwóch dni stłuczenie i obrzęk grzbietu lewej stopy. Zadanie ma dwa dokumenty - kartę oceny samodzielności według zmodyfikowanej skali Barthel i plan opieki (problemy oraz działania opiekunki) - oraz dwie czynności na fantomie: mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci, mycie pleców i zmianę bluzy piżamy, a potem założenie zimnego kompresu żelowego na lewą stopę.
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją pracy z osobą podopieczną ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.
Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na fantomie na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 45 minut (po 50 minutach przewodniczący przerywa pracę słowami „czas minął”). Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu w formularzach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 38 kryteriów, każde za 1 punkt: 20 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 18 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 29 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Karta oceny według zmodyfikowanej skali Barthel
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 1: Spożywanie posiłków: 5 punktów
Kryteria:
R.1.1 Wpisane w karcie Barthel: Spożywanie posiłków: 5
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Karta Barthel ma dziesięć pozycji, a przy każdej wpisuje się jedną wartość ze skali - tę, która opisuje obecne możliwości osoby podopiecznej. Pan Andrzej je samodzielnie, ale nie pokroi pieczywa ani mięsa, więc pasuje opis „potrzebuje pomocy w krojeniu” - 5 punktów.
Typowe błędy
Wpisanie wartości, której nie ma w skali danej pozycji (np. 15 przy pozycji, która kończy się na 10).
Dokument po tym kroku
Krok 2: Przemieszczanie się: 15 punktów
Kryteria:
R.1.2 Wpisane w karcie Barthel: Przemieszczanie się (z łóżka na krzesło/wózek i z powrotem, siadanie): 15
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Opis mówi wprost, że pan Andrzej samodzielnie przemieszcza się z łóżka na krzesło. To najwyższa wartość tej pozycji: „samodzielna” - 15 punktów. Tu łatwo pomylić przemieszczanie się (przesiadanie) z poruszaniem się po mieszkaniu, które ocenia pozycja 6.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Higiena osobista: 5 punktów
Kryteria:
R.1.3 Wpisane w karcie Barthel: Utrzymywanie higieny osobistej: 5
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Pan Andrzej potrzebuje pomocy przy myciu twarzy i czesaniu włosów, więc nie jest „całkowicie samodzielny”, ale część czynności wykonuje - 5 punktów („potrzebuje pomocy przy wykonywaniu czynności higienicznych”).
Dokument po tym kroku
Krok 4: Korzystanie z toalety: 5 punktów
Kryteria:
R.1.4 Wpisane w karcie Barthel: Korzystanie z toalety/WC: 5
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Do toalety pan Andrzej chodzi sam, ale przy zakładaniu odzieży potrzebuje częściowej pomocy. Wartość 10 wymaga samodzielności także w zdejmowaniu i zakładaniu części garderoby, więc wpisane jest 5 punktów.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Mycie i kąpiel całego ciała: 0 punktów
Kryteria:
R.1.5 Wpisane w karcie Barthel: Mycie i kąpiel całego ciała: 0
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Pan Andrzej nie jest w stanie się wykąpać - jest zależny od innej osoby, więc ta pozycja dostaje 0 punktów.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Poruszanie się i schody: 5 i 0 punktów
Kryteria:
R.1.6 Wpisane w karcie Barthel: Poruszanie się po powierzchniach płaskich: 5 Wchodzenie i schodzenie po schodach: 0
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Klucz łączy dwie pozycje w jedno kryterium - punkt jest tylko wtedy, gdy obie wartości są poprawne. Po mieszkaniu pan Andrzej porusza się z balkonikiem na bliskie odległości, czyli ze sprzętem wspomagającym - 5 punktów. Po schodach nie chodzi nawet z pomocą innych osób - 0 punktów.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Ubieranie się i rozbieranie: 5 punktów
Kryteria:
R.1.7 Wpisane w karcie Barthel: Ubieranie się i rozbieranie: 5
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Przy ubieraniu pan Andrzej potrzebuje częściowej pomocy (guziki, zamki, zakładanie odzieży), ale część czynności wykonuje sam - 5 punktów.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Kontrolowanie stolca: 10 punktów
Kryteria:
R.1.8 Wpisane w karcie Barthel: Kontrolowanie stolca/zwieracza odbytu: 10
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Opis mówi, że pan Andrzej kontroluje oddawanie stolca - 10 punktów.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Kontrolowanie moczu: 5 punktów
Kryteria:
R.1.9 Wpisane w karcie Barthel: Kontrolowanie moczu/zwieracza pęcherza moczowego: 5
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Pan Andrzej czasem popuszcza mocz i korzysta z wkładek urologicznych. To opis „sporadycznie bezwiednie oddaje mocz” - 5 punktów.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Suma punktów i stan osoby podopiecznej
Kryteria:
R.1.10 Wpisane w karcie Barthel: Stan osoby podopiecznej (słownie): średnio ciężki
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, dokonaj oceny poziomu samodzielności osoby podopiecznej w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wykorzystując zmodyfikowaną skalę Barthel
Suma pozycji 1-10 to 5 + 15 + 5 + 5 + 0 + 5 + 0 + 5 + 10 + 5 = 55 punktów. Według interpretacji pod kartą wynik 21-85 punktów oznacza stan średnio ciężki - to jedyny wpis słowny i za niego jest kryterium R.1.10. Sama suma nie ma osobnego kryterium, ale bez niej nie da się poprawnie określić stanu, a arkusz każe ją wpisać.
Typowe błędy
Błąd w sumie albo stan wybrany „na oko” - przy 55 punktach poprawny jest tylko stan średnio ciężki.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Plan opieki nad osobą podopieczną
Kroki 11-20 · po tym etapie masz 20 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 11: Choroby i poruszanie się - problemy
Kryteria:
R.2.1 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: choruje na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa/ZZSK, ograniczenie ruchomości kręgosłupa, ograniczenie ruchomości stawów barkowych, ograniczenie ruchomości stawów biodrowych, przebyty udar mózgu/niedokrwienny udar mózgu/niedowład połowiczy prawostronny, nie jest w stanie samodzielnie chodzić po schodach, ma trudności w poruszaniu się/porusza się przy pomocy balkonika, nie wychodzi sam z mieszkania, nie uczęszcza na wizyty do lekarzy specjalistów/neurologa/reumatologa, nie wykonuje ćwiczeń ruchowych/zleconych przez fizjoterapeutę. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 7 problemów
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Plan opieki ma dwie kolumny: problemy i zaplanowane działania. Wpisy są ułożone w wierszach tak, żeby obok grupy problemów stały odpowiadające im działania - wtedy od razu widać, że działania są „adekwatne do rozpoznanych problemów”. Pierwsza grupa to choroby i ich skutki dla poruszania się; klucz wymaga co najmniej siedmiu problemów.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 7 problemów, a wpisanych jest 11 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Choroby i poruszanie się - działania
Kryteria:
R.2.5 Zaplanowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomoc w dotarciu do lekarza rodzinnego/neurologa/reumatologa/fizjoterapeuty/zorganizowanie i pomoc w trakcie teleporady, motywowanie/zachęcanie do ćwiczeń ruchowych
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Pan Andrzej nadal wymaga opieki neurologicznej, reumatologicznej i fizjoterapeutycznej, ale z powodu trudności w poruszaniu się nie chodzi na wizyty. Działania opiekunki to pomoc w dotarciu do lekarzy i fizjoterapeuty, teleporada oraz motywowanie do ćwiczeń ruchowych. Kryterium nie ma minimum.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Mowa i posiłki - problemy
Kryteria:
R.2.2 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: afazja ruchowa/trudności z wypowiadaniem się/z budowaniem zdań, nie odbywa wizyt u neurologopedy/logopedy, nie wykonuje ćwiczeń logopedycznych, nie jest w stanie samodzielnie przyrządzać posiłków/niesamodzielny w przygotowywaniu posiłków, wymaga pokrojenia potraw/pieczywa/mięsa. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 problemy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Druga grupa to afazja ruchowa i jej leczenie (pan Andrzej ma skierowanie do neurologopedy, ale nie chodzi na wizyty i nie ćwiczy w domu) oraz posiłki, których nie przygotuje ani nie pokroi.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Mowa i posiłki - działania
Kryteria:
R.2.6 Zaplanowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomoc w dotarciu do neurologopedy/logopedy/zapewnienie kontaktu z neurologopedą/logopedą, motywowanie do wykonywania ćwiczeń logopedycznych/wspieranie podczas wykonywania ćwiczeń logopedycznych/rozmowy z osobą podopieczną, przygotowywanie posiłków, pokrojenie potraw/pieczywa/mięsa. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Opiekunka pomaga dotrzeć do neurologopedy, motywuje do ćwiczeń logopedycznych i rozmawia z panem Andrzejem, a także przygotowuje posiłki i kroi pieczywo oraz mięso.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Higiena, ubieranie się i stopa - problemy
Kryteria:
R.2.3 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: niezdolność zmiany bielizny pościelowej, trudności w zmianie bielizny osobistej/odzieży, nie jest w stanie wykonać toalety ciała, nie jest w stanie obciąć sobie paznokci, ma trudności w czesaniu włosów, ma trudności w zapinaniu guzików/zamków w ubraniach, popuszcza mocz/korzysta z wkładek urologicznych, obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy/lewej stopy. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 problemów
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Trzecia grupa to czynności higieniczne i ubieranie się, popuszczanie moczu oraz świeży obrzęk lewej stopy. Ta grupa zaczyna stronę 6 i jest podstawą czynności wykonywanych na stanowisku.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 problemów, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Higiena i ubieranie się - działania
Kryteria:
R.2.7 Zaplanowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: zmiana bielizny pościelowej, pomoc w zmianie bielizny osobistej, kąpiel/toaleta ciała, mycie pleców/kończyn górnych/wykonywanie toalety w łóżku, pomoc przy przebieraniu się/ubieraniu/rozbieraniu się/zapinaniu spodni/bluzy od piżamy, pomoc w doborze ubrań bez guzików/zamków, obcinanie paznokci, czesanie/pomoc w czesaniu. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 działania
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Opiekunka wykonuje i wspiera czynności, których pan Andrzej nie zrobi sam: zmianę pościeli i bielizny, kąpiel lub toaletę ciała w łóżku (lekarz zalecił kilka dni leżenia), pomoc przy ubieraniu, obcinanie paznokci i czesanie.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Obrzęk stopy - działanie
Kryteria:
R.2.10 Zaplanowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: zakładanie zimnego okładu/zimnego okładu żelowego na okolicę grzbietową lewej stopy/grzbiet stopy/stopę
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Na obrzęk lewej stopy odpowiada zlecenie lekarza rodzinnego: zimne kompresy żelowe na 20 minut przez 2-3 dni. To działanie ma osobne kryterium i stoi w tym samym wierszu co obrzęk.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Kontakty i sprawy poza domem - problemy
Kryteria:
R.2.4 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: samotność/brak kontaktów społecznych, rzadkie/raz na 2 miesiące wizyty/odwiedziny syna, nie uczęszcza na spotkania kółka szachowego/utrudniona realizacja zainteresowań, bałagan w mieszkaniu, unikanie kontaktów społecznych, niemożność wyjścia z mieszkania w celu zrobienia zakupów/do sklepu, niemożność wyjścia z mieszkania w celu załatwienia spraw urzędowych/do urzędu. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 problemów
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Ostatnia grupa na stronie 7 to życie społeczne i sprawy poza mieszkaniem: brak kontaktów, rzadkie wizyty syna, przerwane spotkania kółka szachowego, bałagan, przez który pan Andrzej nie zaprasza znajomych, oraz zakupy i urzędy, do których nie wyjdzie sam.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 problemów, a wpisanych jest 7 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Wyjścia, zakupy i urzędy - działania
Kryteria:
R.2.8 Zaplanowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomoc osobie podopiecznej w wyjściu na spacer/wyjściu z mieszkania, pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, robienie zakupów, nauczenie osoby podopiecznej robienia zakupów przez Internet, pomoc w zaopatrzeniu we wkładki urologiczne/zakup wkładek urologicznych, pomoc osobie podopiecznej w załatwianiu/załatwianie spraw urzędowych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Opiekunka pomaga wyjść z mieszkania, prowadzić gospodarstwo domowe, robi zakupy i może nauczyć pana Andrzeja zakupów przez Internet. Do tej grupy należy też zaopatrzenie we wkładki urologiczne i sprawy urzędowe.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Kontakty społeczne - działania
Kryteria:
R.2.9 Zaplanowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomoc w odnowieniu kontaktów społecznych/aktywizacja społeczna/odnowienie kontaktu ze znajomymi z kółka szachowego/klubu seniora, zapoznanie osoby podopiecznej z możliwością gry w szachy przez Internet, pomoc w sprzątaniu/sprzątanie mieszkania, motywowanie syna do częstszych kontaktów z ojcem. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
sporządź plan opieki nad osobą podopieczną z określeniem problemów osoby podopiecznej i zaplanowanych działań opiekunki środowiskowej adekwatnych do rozpoznanych problemów.
Na samotność i bałagan odpowiadają: odnowienie kontaktów (zwłaszcza ze znajomymi z kółka szachowego, którzy chcieli przyjść), gra w szachy przez Internet, pomoc w sprzątaniu i rozmowa z synem o częstszych kontaktach.
Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Mycie kończyn górnych i pleców, paznokcie, bluza - opis czynności
Kroki 21-27 · po tym etapie masz 30 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 21: Zgoda osoby podopiecznej i przygotowanie się
Kryteria: ,
P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym myciu/myciu kończyn górnych i obcięciu paznokci, myciu pleców i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Ze względu na sytuację egzaminacyjną kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk
P.1.2 Zdający: umył higienicznie/zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych, zgłoś przez podniesienie ręki Przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do jej wykonania.
Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na obie czynności. Fantom traktujesz jak pana Andrzeja leżącego w łóżku i mówisz do niego cicho.
Poinformuj osobę podopieczną o myciu kończyn górnych z obcięciem paznokci i o myciu pleców, a potem zapytaj o zgodę. Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe. Klucz uznaje też pytanie o zgodę zadane po umyciu lub dezynfekcji rąk. Klucz ocenia tę czynność w podanej kolejności („Zdający kolejno”).
Typowe błędy
Wymienienie przy pytaniu o zgodę tylko mycia rąk - kryterium mówi o kończynach górnych, paznokciach i plecach.
Dokument po tym kroku
Krok 22: Temperatura wody i zdjęcie bluzy
Kryteria:
P.1.3 Zdający: sprawdził temperaturę wody do mycia przez polanie wodą skóry wewnętrznej strony własnego przedramienia lub termometrem, zdjął osobie podopiecznej bluzę piżamy zaczynając od lewego rękawa. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający sprawdził temperaturę wody bezpośrednio przed myciem kończyny
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci u rąk, mycie pleców, zmień osobie podopiecznej bluzę piżamy, a następnie załóż zimny kompres na obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy.
Sprawdź temperaturę wody, polewając nią skórę wewnętrznej strony własnego przedramienia albo termometrem (klucz uznaje to także tuż przed myciem kończyny). Zdejmij bluzę piżamy, zaczynając od lewego rękawa - pan Andrzej ma niedowład prawostronny, więc prawy rękaw zsuwa się na końcu.
Typowe błędy
Zdejmowanie bluzy od prawej, niedowładnej ręki.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Mycie pierwszej kończyny górnej
Kryteria:
P.1.4 Zdający: pod kończynę górną osoby podopiecznej podłożył ręcznik pod całą jej długość. Wykonał mycie kończyny górnej namydloną myjką, kończąc na umyciu ręki, spłukał mydliny myjką wypłukaną w wodzie, osuszył kończynę. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający osuszy kończynę po oczyszczeniu paznokci szczoteczką
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci u rąk, mycie pleców, zmień osobie podopiecznej bluzę piżamy, a następnie załóż zimny kompres na obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy.
Podłóż ręcznik pod całą długość kończyny górnej. Umyj kończynę namydloną myjką, kończąc na umyciu ręki, spłucz mydliny myjką wypłukaną w wodzie i osusz kończynę (klucz uznaje też osuszenie po oczyszczeniu paznokci szczoteczką).
Typowe błędy
Ręcznik tylko pod dłonią - pościel moknie przy myciu ramienia.
Dokument po tym kroku
Krok 24: Paznokcie pierwszej ręki
Kryteria:
P.1.5 Zdający: wyczyścił szczoteczką paznokcie kończyny górnej, osuszył rękę, podłożył pod rękę ręcznik papierowy/miskę nerkowatą/ręcznik i miskę nerkowatą, markował obcinanie paznokci nożyczkami do paznokci, nie markował obcinania paznokci bezpośrednio nad pościelą/nad podłogą. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający zamarkuje obcięcie paznokci po umyciu obu kończyn
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci u rąk, mycie pleców, zmień osobie podopiecznej bluzę piżamy, a następnie załóż zimny kompres na obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy.
Wyczyść paznokcie szczoteczką, osusz rękę i podłóż pod nią ręcznik papierowy albo miskę nerkowatą. Obcinanie paznokci nożyczkami do paznokci klucz każe zamarkować - i to nie bezpośrednio nad pościelą ani nad podłogą. Można też zamarkować obcinanie dopiero po umyciu obu kończyn.
Typowe błędy
Markowanie obcinania nad pościelą albo nad podłogą - wtedy kryterium przepada.
Dokument po tym kroku
Krok 25: Druga kończyna górna i jej paznokcie
Kryteria: ,
P.1.6 Zdający: podłożył ręcznik pod drugą kończynę górną osoby podopiecznej, tak aby osłonić bieliznę pościelową przed zamoczeniem. Wykonał mycie kończyny górnej namydloną myjką, kończąc na umyciu ręki, spłukał mydliny myjką wypłukaną w wodzie, osuszył kończynę. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli Zdający osuszy kończynę po oczyszczeniu paznokci szczoteczką
P.1.7 Zdający: wyczyścił szczoteczką paznokcie drugiej kończyny górnej, osuszył rękę, podłożył pod rękę ręcznik jednorazowy/miskę nerkowatą/ręcznik i miskę nerkowatą, markował obcinanie paznokci nożyczkami do paznokci, nie markował obcinania paznokci bezpośrednio nad pościelą/nad podłogą
ok. 7 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci u rąk, mycie pleców, zmień osobie podopiecznej bluzę piżamy, a następnie załóż zimny kompres na obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy.
Podłóż ręcznik pod drugą kończynę tak, żeby osłonić bieliznę pościelową przed zamoczeniem. Umyj ją namydloną myjką, kończąc na ręce, spłucz mydliny i osusz kończynę. Potem tak samo jak przy pierwszej: szczoteczka do paznokci, osuszenie ręki, ręcznik jednorazowy albo miska nerkowata pod ręką i markowanie obcinania paznokci nożyczkami - nie nad pościelą ani nad podłogą.
Typowe błędy
Pominięcie paznokci drugiej ręki - to osobne kryterium.
Dokument po tym kroku
Krok 26: Mycie pleców
Kryteria:
P.1.8 Zdający: ułożył osobę podopieczną na boku, plecami do siebie, podłożył ręcznik/podkład chłonny jednorazowy pod plecy osoby podopiecznej wzdłuż odsłoniętych pleców, umył plecy namydloną myjką, spłukał mydliny myjką wypłukaną w wodzie, osuszył plecy
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci u rąk, mycie pleców, zmień osobie podopiecznej bluzę piżamy, a następnie załóż zimny kompres na obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy.
Ułóż pana Andrzeja na boku, plecami do siebie, i podłóż ręcznik albo jednorazowy podkład chłonny wzdłuż odsłoniętych pleców. Umyj plecy namydloną myjką, spłucz mydliny myjką wypłukaną w wodzie i osusz plecy.
Typowe błędy
Pozostawione mydliny albo mokre plecy przed założeniem bluzy.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Nowa bluza i odpady
Kryteria: ,
P.1.9 Zdający: założył osobie podopiecznej nową bluzę piżamy zaczynając od prawej kończyny górnej, zapiął guziki, wyrównał piżamę pod plecami i pośladkami osoby podopiecznej, przykrył osobę podopieczną kocem w poszwie
P.1.10 Zdający: użyte rękawiczki i myjkę wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci u rąk, mycie pleców, zmień osobie podopiecznej bluzę piżamy, a następnie załóż zimny kompres na obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy.
Załóż nową bluzę piżamy, zaczynając od prawej kończyny górnej (niedowładnej), zapnij guziki, wyrównaj piżamę pod plecami i pośladkami i przykryj pana Andrzeja kocem w poszwie. Użyte rękawiczki i myjkę wyrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”.
Typowe błędy
Zakładanie bluzy od lewej ręki albo pozostawienie osoby podopiecznej nieprzykrytej.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Zimny kompres żelowy na lewą stopę - opis czynności
Kroki 28-30 · po tym etapie masz 38 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 28: Zgoda i nowe rękawiczki
Kryteria: ,
P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym założeniu kompresu zimnego, zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje i zapyta o zgodę wcześniej
P.2.2 Zdający: założył nowe rękawiczki jednorazowe
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci u rąk, mycie pleców, zmień osobie podopiecznej bluzę piżamy, a następnie załóż zimny kompres na obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy.
Poinformuj pana Andrzeja, że założysz mu zimny kompres na obrzęk stopy, i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację podaną wcześniej). Załóż nowe rękawiczki jednorazowe. Kompres żelowy leży w imitacji zamrażalnika - arkusz każe przyjąć, że jest tam od około dwóch godzin.
Typowe błędy
Praca w rękawiczkach z poprzedniej czynności - klucz wymaga nowych.
Dokument po tym kroku
Krok 29: Kompres i bandaż
Kryteria: , ,
P.2.3 Zdający: nałożył kompres żelowy w pokrowcu w miejscu oznaczonym OBRZĘK
P.2.4 Zdający: zamocował kompres bandażem tak, by nie przesuwał się
Wykonaj osobie podopiecznej leżącej w łóżku mycie kończyn górnych z obcinaniem paznokci u rąk, mycie pleców, zmień osobie podopiecznej bluzę piżamy, a następnie załóż zimny kompres na obrzęk okolicy grzbietowej lewej stopy.
Nałóż kompres żelowy w pokrowcu w miejscu oznaczonym napisem „OBRZĘK”. Zamocuj go bandażem tak, żeby się nie przesuwał, a końcówkę bandaża zabezpiecz zapinką albo przylepcem.
Typowe błędy
Kompres bez pokrowca albo w innym miejscu niż oznaczone.
Dokument po tym kroku
Krok 30: Kontrola ucisku i informacje
Kryteria: , ,
P.2.6 Zdający: sprawdził zamocowanie kompresu poprzez wsunięcie palca pod bandaż/zapytał osobę podopieczną czy bandaż nie jest za mocno założony/czy nie uciska
P.2.7 Zdający: poinformował osobę podopieczną o konieczności pozostawienia kompresu żelowego na okres 20 minut. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający przekazał tę informację wcześniej
P.2.8 Zdający: poinformował osobę podopieczną o konieczności zgłaszania wszelkich przejawów/symptomów złego samopoczucia. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje osobę podopieczną o tym wcześniej
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy.
Sprawdź zamocowanie, wsuwając palec pod bandaż, albo zapytaj pana Andrzeja, czy bandaż nie uciska. Poinformuj go, że kompres zostaje na 20 minut (tak zlecił lekarz), i że ma zgłaszać każdy objaw złego samopoczucia. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.
Typowe błędy
Pominięcie informacji o czasie kompresu albo o zgłaszaniu złego samopoczucia - to dwa osobne punkty.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.