Przejdź do głównej treści
SPO.05-03-26.01-SGStyczeń 2026 · 29 kroków · ok. 82 min · 39 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Seniorka z chorobą Parkinsona, skala Lawtona

Rozwiązanie arkusza SPO.05-03-26.01-SG (styczeń 2026), kwalifikacja SPO.05 „Świadczenie usług opiekuńczych” (opiekunka środowiskowa). Osoba podopieczna to 78-letnia pani Krystyna Wirska, mieszkająca sama: choroba Parkinsona z zaburzeniami równowagi, zaawansowana osteoporoza, przewlekła niewydolność serca, osłabione mięśnie po złamaniach sprzed czterech miesięcy. Porusza się o kulach i wózkiem z napędem elektrycznym, czuje się osamotniona, a dziś leży w łóżku osłabiona po stanie podgorączkowym. Zadanie ma dwa dokumenty - ocenę według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) z porównaniem z poprzednim badaniem oraz wykaz problemów i działań opiekunki - i dwie czynności na fantomie: mycie głowy w wanience pneumatycznej oraz zmianę poszewki i prześcieradła z osobą leżącą w łóżku.

To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest instrukcją pracy z osobą podopieczną ani poradą medyczną. Osoba podopieczna i wszystkie informacje o niej są fikcyjne (przygotowane przez CKE na potrzeby egzaminu). Każdy wpis wynika wyłącznie z opisu przypadku w arkuszu i z klucza oceniania - bez wiedzy spoza tych dokumentów.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku: jeden krok to jedna grupa wpisów, za którą klucz przyznaje punkt. Każdy wpis jest w skrypcie sprawdzony z tekstem kryterium i z opisem przypadku. Wpisy odręczne są granatowe, pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Czynność przy osobie podopiecznej, wykonywana na fantomie, jest opisana w kolejności, w jakiej ocenia ją egzaminator: co zrobić, czego użyć i za co jest punkt. Karta przebiegu w podglądzie zbiera te czynności.

Model „w” i czas. Cały egzamin trwa 120 minut. Czynności przy osobie podopiecznej wykonuje się na fantomie na indywidualnym stanowisku, po zgłoszeniu gotowości przewodniczącemu zespołu nadzorującego, w czasie nie dłuższym niż 45 minut (po 50 minutach przewodniczący przerywa pracę słowami „czas minął”). Pozostały czas to praca z dokumentami - warto zacząć od dokładnego przeczytania opisu przypadku, bo z niego pochodzą wszystkie wpisy. Arkusz nie każe wpisywać daty ani podpisu - w karcie Lawtona wpisuje się tylko imię i nazwisko osoby podopiecznej. Arkusz każe nie markować czynności.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 19 za dokumenty wypełniane w arkuszu i 20 za przebieg czynności przy osobie podopiecznej, który egzaminator ocenia na stanowisku (na fantomie, w czasie do 45 minut). Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje wpisy „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej”.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Ocena według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL)

    Kroki 1-9 · po tym etapie masz 9 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Telefon: 3 punkty

    Kryteria:

    R.1.1 Wpisane w skali Lawtona: Czy potrafi korzystać z telefonu? 3

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    Skala Lawtona ma osiem pytań i trzy możliwe odpowiedzi: bez pomocy - 3 punkty, z niewielką pomocą - 2, nie jest w stanie - 1. Na początku karty wpisz imię i nazwisko osoby podopiecznej (bez osobnego kryterium). Pani Krystyna spędza czas na rozmowach telefonicznych ze znajomymi, więc z telefonu korzysta bez pomocy - 3 punkty.

    Typowe błędy

    Wpisanie wartości spoza skali 1-3 albo ocena według domysłów zamiast według opisu przypadku.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Odległe miejsca: 1 punkt

    Kryteria:

    R.1.2 Wpisane w skali Lawtona: Czy jest w stanie dotrzeć do odległych miejsc? 1

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    Wózkiem dojeżdża tylko do sklepu na parterze swojego bloku - dłuższa jazda męczy ją, nasila drżenie rąk i dalsze przemieszczanie nie jest możliwe. Do odległych miejsc nie dotrze - 1 punkt.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Zakupy spożywcze: 3 punkty

    Kryteria:

    R.1.3 Wpisane w skali Lawtona: Czy wychodzi na zakupy po artykuły spożywcze/robi samodzielnie zakupy spożywcze? 3

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    W sklepie spożywczym na parterze pani Krystyna samodzielnie robi zakupy - 3 punkty. Odległość nie ma tu znaczenia, bo ocenia ją poprzednie pytanie.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Posiłki: 2 punkty

    Kryteria:

    R.1.4 Wpisane w skali Lawtona: Czy może samodzielnie przygotować sobie posiłki? 2

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    Opis mówi wprost: pani Krystyna potrzebuje niewielkiej pomocy w przygotowywaniu posiłków - 2 punkty.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Czynności domowe: 2 punkty

    Kryteria:

    R.1.5 Wpisane w skali Lawtona: Czy może samodzielnie wykonać czynności domowe (np. sprzątanie)? 2

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    Lżejsze czynności porządkowe pani Krystyna wykonuje sama, a gruntowne sprzątanie i odkurzanie robi ktoś inny. To pomoc częściowa - 2 punkty.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Pranie: 1 punkt

    Kryteria:

    R.1.6 Wpisane w skali Lawtona: Czy może samodzielnie wyprać swoje rzeczy? 1

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    Pralka nie działa sprawnie, a prania ręcznego pani Krystyna nie zrobi - 1 punkt.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Leki: 3 punkty

    Kryteria:

    R.1.7 Wpisane w skali Lawtona: Czy może samodzielnie przygotować i przyjmować leki? 3

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    Pani Krystyna czasem zapomina o lekach, ale opis mówi, że potrafi je samodzielnie przygotować i przyjąć. Pytanie dotyczy umiejętności, więc wpisane są 3 punkty - a zapominanie trafia do wykazu problemów.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Pieniądze: 3 punkty

    Kryteria:

    R.1.8 Wpisane w skali Lawtona: Czy samodzielnie gospodaruje pieniędzmi? 3

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    Pani Krystyna planuje wydatki i kontroluje swoje finanse - 3 punkty.

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Suma, wynik i porównanie z poprzednią oceną

    Kryteria:

    R.1.9 Wpisane w skali Lawtona: Ocena stanu osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania - zaznaczone wyłącznie: pogorszył się

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie informacji o osobie podopiecznej zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń zdolność osoby podopiecznej do wykonywania złożonych czynności życia codziennego według zmodyfikowanej skali Lawtona (IADL) i oceń stan obecny osoby podopiecznej w odniesieniu do wyniku poprzedniego badania.

    Suma ośmiu pozycji to 3 + 1 + 3 + 2 + 2 + 1 + 3 + 3 = 18 punktów i ta sama liczba to końcowy wynik oceny. Rok temu wynik według skali Lawtona wynosił 21. Mniej punktów oznacza mniejszą samodzielność, więc stan pogorszył się - podkreśla się wyłącznie tę jedną ocenę (kryterium R.1.9). Suma i wynik nie mają osobnego kryterium, ale arkusz każe je wpisać i bez nich nie da się uzasadnić porównania.

    Typowe błędy

    Podkreślenie dwóch ocen albo „polepszył się” przez skojarzenie „mniej punktów = mniej problemów”.

    Dokument po tym kroku

  10. Etap 2: Wykaz problemów i planowanych działań opiekunki

    Kroki 10-19 · po tym etapie masz 19 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Choroby i stan zdrowia - problemy

    Kryteria:

    R.2.1 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: zaburzenia równowagi, choroba Parkinsona, osteoporoza, osłabione mięśnie kończyn dolnych, osłabione mięśnie kończyny górnej lewej, osłabione mięśnie grzbietu, niewydolność serca, obrzęki na podudziach/w okolicy kostek, osłabienie. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 7 problemów

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Formularz ma dwie kolumny i cztery strony. Wpisy są ułożone wierszami: obok grupy problemów stoją działania, które na nie odpowiadają. Pierwsza grupa to choroby i ich skutki - klucz wymaga co najmniej siedmiu problemów.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 7 problemów, a wpisanych jest 9 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Choroby i stan zdrowia - działania

    Kryteria:

    R.2.7 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: rejestrowanie do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej/POZ/neurologa/ortopedy/kardiologa/pomaganie w dotarciu do lekarza, przypominanie o regularnym przyjmowaniu leków/zakupienie organizera na leki z alarmem, kontrolowanie obrzęków/układanie osobie podopiecznej kończyn dolnych powyżej poziomu tułowia/serca, wykonywanie i zapisywanie pomiarów ciśnienia krwi/tętna, monitorowanie/mierzenie temperatury ciała. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 działania

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Opiekunka rejestruje panią Krystynę do lekarzy i pomaga do nich dotrzeć, pilnuje leków (o których pani Krystyna zapomina), kontroluje obrzęki, mierzy ciśnienie i tętno, a przy dzisiejszym osłabieniu po stanie podgorączkowym - temperaturę.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 działania, a wpisanych jest 8 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Aktywność, ćwiczenia i leki - problemy

    Kryteria:

    R.2.2 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: szybko się męczy, mało aktywna ruchowo/najczęściej siedzi w fotelu/pozostaje w łóżku, niechętnie wykonuje ćwiczenia zlecone przez fizjoterapeutę, często odwołuje wizyty fizjoterapeuty, zapomina o przyjmowaniu leków. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Druga grupa dotyczy zachowań: pani Krystyna szybko się męczy, mało się rusza, niechętnie ćwiczy z fizjoterapeutą, odwołuje jego wizyty i zapomina o lekach.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Aktywność i bezpieczeństwo - działania

    Kryteria:

    R.2.6 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: zachęcanie do wykonywania ćwiczeń/edukacja w zakresie pozytywnych skutków ćwiczeń/rehabilitacji, asekurowanie przed upadkiem/zapewnianie bezpieczeństwa podczas chodzenia, mobilizowanie do codziennej aktywności fizycznej. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Opiekunka zachęca do ćwiczeń i wyjaśnia, po co jest rehabilitacja, asekuruje przy chodzeniu (zaburzenia równowagi, lęk przed podpieraniem się) i mobilizuje do codziennej aktywności.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 2 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  14. Krok 14: Poruszanie się i mieszkanie - problemy

    Kryteria:

    R.2.3 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: trudności z chodzeniem/konieczność korzystania z kul łokciowych/z wózka inwalidzkiego, brak łazienki dostosowanej do swoich potrzeb/głęboka wanna/brak uchwytów przy sedesie, niesprawna pralka

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Trzecia grupa (strona 8) to poruszanie się i wyposażenie mieszkania. Klucz ma tu dwa kryteria: R.2.3 bez minimum (chodzenie, łazienka, pralka) i R.2.4 z minimum czterech problemów (czynności, których pani Krystyna nie zrobi sama).

    Dokument po tym kroku

  15. Krok 15: Czynności wymagające pomocy - problemy

    Kryteria:

    R.2.4 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: nie jest w stanie wykąpać się w wannie/umyć głowy, potrzebuje pomocy w przygotowywaniu posiłków/przy gotowaniu, nie jest w stanie odkurzyć mieszkania, nie jest w stanie wykonać prania/ręcznego prania, potrzebuje pomocy w dotarciu do odległych miejsc/w pokonywaniu barier architektonicznych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Pani Krystyna potrzebuje pomocy przy kąpieli w wannie i myciu głowy, przy posiłkach, odkurzaniu i praniu, a także przy dotarciu w dalsze miejsca - biblioteka jest na pierwszym piętrze budynku bez windy.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Odżywianie i prace domowe - działania

    Kryteria:

    R.2.8 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: zachęcanie do spożywania produktów zalecanych w osteoprozie/do spożywania chudego mleka/chudych serów, tłustych ryb/warzyw, zachęcanie do picia wody mineralnej z zawartością wapnia, pomaganie w gotowaniu/przygotowywaniu posiłków, pomaganie podczas kąpieli/mycia głowy, odkurzanie, pranie, mycie wanny. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 czynności

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Klucz łączy w R.2.8 żywienie przy osteoporozie i prace domowe; wymaga co najmniej pięciu czynności. Produkty wpisane w zaleceniu to dokładnie te, które wymienia klucz.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 czynności, a wpisanych jest 7 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    ⚠️ Literówka w kluczu: kryterium R.2.8 ma „produktów zalecanych w osteoprozie”. W wykazie wpisane jest „osteoporozie”.

    Dokument po tym kroku

  17. Krok 17: Bariery i łazienka - działania

    Kryteria:

    R.2.9 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: pomaganie w pokonywaniu barier architektonicznych, zaproponowanie wymiany wanny na kabinę prysznicową/zaproponowanie zakupu/stosowania siedziska wannowego/zaproponowanie montażu uchwytu do wanny/modernizacji łazienki/zaproponowanie starania się o dofinansowanie modernizacji łazienki

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Na bariery architektoniczne i niedostosowaną łazienkę odpowiadają: pomoc w pokonywaniu barier oraz propozycje zmian w łazience - kabina prysznicowa zamiast głębokiej wanny, siedzisko wannowe i dofinansowanie modernizacji.

    Dokument po tym kroku

  18. Krok 18: Samotność i czas wolny - problemy

    Kryteria:

    R.2.5 Problemy osoby podopiecznej - zapisane: tęskni za przyjaciółkami/brakuje jej spotkań towarzyskich, zniechęcona/apatyczna, poczucie osamotnienia, brak możliwości samodzielnego korzystania z biblioteki, brak pomysłu na zorganizowanie czasu wolnego. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 problemy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Ostatnia grupa (strona 9) to samopoczucie i kontakty: tęsknota za przyjaciółkami z klubu seniora, brak spotkań w klubie czytelniczym, poczucie osamotnienia, zniechęcenie i brak pomysłu na wolny czas.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4 problemy, a wpisanych jest 6 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  19. Krok 19: Samotność i czas wolny - działania

    Kryteria:

    R.2.10 Planowane działania opiekunki środowiskowej - zapisane: organizowanie czasu wolnego, organizowanie spotkań ze znajomymi/sąsiadami/przyjaciółmi, pomaganie w dotarciu na spotkania w klubie seniora/do klubu czytelniczego, prowadzenie rozmów wspierających z osobą podopieczną, pomaganie w zamawianiu książek z biblioteki/w korzystaniu z biblioteki. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 działania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz problemów osoby podopiecznej i zaplanuj adekwatne do nich działania opiekunki środowiskowej.

    Opiekunka organizuje czas wolny i spotkania ze znajomymi, pomaga dotrzeć do klubu seniora i klubu czytelniczego, prowadzi rozmowy wspierające i pomaga zamawiać książki z biblioteki.

    Klucz uznaje kryterium przy co najmniej 3 działania, a wpisanych jest 5 - wszystkie, które wynikają z opisu przypadku. Zapas chroni punkt, gdyby egzaminator nie uznał któregoś sformułowania.

    Dokument po tym kroku

  20. Etap 3: Mycie głowy w wanience pneumatycznej - opis czynności

    Kroki 20-25 · po tym etapie masz 29 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 20: Zgoda osoby podopiecznej i przygotowanie się

    Kryteria: ,

    P.1.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o planowanym myciu głowy i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Ze względu na sytuację egzaminacyjną kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje i zapyta o zgodę po umyciu/zdezynfekowaniu rąk

    P.1.2 Zdający: umył higienicznie/zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przed rozpoczęciem pracy na indywidualnym stanowisku do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych zgłoś, przez podniesienie ręki, Przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego gotowość do ich wykonania.

    Zgłoś gotowość przez podniesienie ręki i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - od tej chwili masz 45 minut na mycie głowy i zmianę bielizny pościelowej. Fantom traktujesz jak panią Krystynę, która dziś leży w łóżku osłabiona, i mówisz do niej cicho.

    Poinformuj osobę podopieczną o myciu głowy i zapytaj o zgodę. Umyj higienicznie albo zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny i rękawiczki jednorazowe. Klucz uznaje też pytanie o zgodę zadane po umyciu lub dezynfekcji rąk.

    Typowe błędy

    Rozpoczęcie przygotowań bez zgody przewodniczącego albo bez pytania osoby podopiecznej o zgodę.

    Dokument po tym kroku

  21. Krok 21: Ułożenie i zabezpieczenie łóżka

    Kryteria:

    P.1.3 Zdający: obniżył wezgłowie łóżka, zsunął poduszkę pod plecy/barki osoby podopiecznej. Zabezpieczył poduszkę i górną część łóżka folią/podkładem jednorazowym chłonnym/folią i ręcznikiem, zabezpieczył bieliznę osobistą co najmniej ręcznikiem

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj mycie głowy w misce/wanience pneumatycznej, zmianę poszewki na poduszkę, a następnie zmianę prześcieradła.

    Obniż wezgłowie łóżka i zsuń poduszkę pod plecy (barki) osoby podopiecznej. Zabezpiecz poduszkę i górną część łóżka folią albo jednorazowym podkładem chłonnym (albo folią i ręcznikiem), a bieliznę osobistą - co najmniej ręcznikiem.

    Typowe błędy

    Brak osłony bielizny osobistej - kryterium wymaga obu zabezpieczeń.

    Dokument po tym kroku

  22. Krok 22: Wanienka pneumatyczna i woda

    Kryteria: ,

    P.1.4 Zdający: umieścił miskę/wanienkę pneumatyczną na wezgłowiu łóżka, głowę osoby podopiecznej umieścił w zagłębieniu miski/wanienki pneumatycznej, wąż spustowy umieścił w wiadrze

    P.1.5 Zdający: sprawdził temperaturę wody do mycia termometrem lub przez polanie wodą skóry własnego przedramienia. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający wcześniej sprawdził temperaturę wody

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj mycie głowy w misce/wanience pneumatycznej, zmianę poszewki na poduszkę, a następnie zmianę prześcieradła.

    Umieść wanienkę pneumatyczną (albo miskę) na wezgłowiu łóżka, ułóż głowę osoby podopiecznej w jej zagłębieniu, a wąż spustowy włóż do wiadra. Sprawdź temperaturę wody termometrem albo polewając nią skórę własnego przedramienia (klucz uznaje też sprawdzenie wcześniej).

    Typowe błędy

    Wąż spustowy poza wiadrem - woda wylewa się na podłogę.

    Dokument po tym kroku

  23. Krok 23: Mycie włosów

    Kryteria:

    P.1.6 Zdający: polał wodą włosy osobie podopiecznej, nałożył szampon na swoją dłoń/dłonie, rozprowadził po włosach podopiecznej/wmasował we włosy, a następnie spłukał włosy wodą. Czynności te powtórzył. Podczas spłukiwania włosów wodą nie zalał oczu osobie podopiecznej. Uwaga. Kryterium nie należy uznać za spełnione, jeżeli na włosach osoby podopiecznej po spłukaniu pozostała piana

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj mycie głowy w misce/wanience pneumatycznej, zmianę poszewki na poduszkę, a następnie zmianę prześcieradła.

    Polej włosy wodą, nałóż szampon na swoją dłoń, rozprowadź go i wmasuj we włosy, a potem spłucz wodą. Arkusz każe nie markować czynności, a klucz wymaga, żeby całość powtórzyć (dwa mycia). Przy spłukiwaniu nie zalewaj oczu osoby podopiecznej. Kryterium przepada, jeśli po spłukaniu na włosach zostaje piana.

    Typowe błędy

    Jedno mycie zamiast dwóch, szampon wylany wprost na głowę albo piana pozostawiona na włosach.

    Dokument po tym kroku

  24. Krok 24: Wyjęcie wanienki i suchy ręcznik

    Kryteria: ,

    P.1.7 Zdający: wyjął miskę/wanienkę pneumatyczą spod głowy osoby podopiecznej i odstawił poza łóżkiem, nie ustawił jej na podłodze, owinął włosy ręcznikiem. W trakcie wykonania zabiegu nie zamoczył bielizny pościelowej i osobistej osoby podopiecznej

    P.1.8 Zdający: podłożył pod głowę osoby podopiecznej poduszkę, na której położył co najmniej suchy ręcznik. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający nie zabezpieczy poduszki, lecz koszulę osoby podopiecznej ręcznikiem, w sytuacji, gdy fantom będzie w pozycji siedzącej

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj mycie głowy w misce/wanience pneumatycznej, zmianę poszewki na poduszkę, a następnie zmianę prześcieradła.

    Wyjmij wanienkę spod głowy i odstaw ją poza łóżkiem, ale nie na podłogę. Owiń włosy ręcznikiem. Przez cały zabieg pilnuj, żeby nie zamoczyć bielizny pościelowej i osobistej. Pod głowę podłóż poduszkę, na której leży co najmniej suchy ręcznik (klucz uznaje też osłonięcie ręcznikiem koszuli, gdy fantom siedzi).

    Typowe błędy

    Wanienka postawiona na podłodze albo mokra pościel po zabiegu.

    Dokument po tym kroku

  25. Krok 25: Wytarcie, czesanie i porządek

    Kryteria: ,

    P.1.9 Zdający: wytarł osobie podopiecznej włosy ręcznikiem, rozczesał je

    P.1.10 Zdający: wrzucił używane ręczniki do kosza/pojemnika z napisem „Brudna bielizna”. Usunął włosy z grzebienia/szczotki do włosów. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający użyty grzebień/szczotkę oczyści po zmianie poszewki na poduszkę i prześcieradła

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj mycie głowy w misce/wanience pneumatycznej, zmianę poszewki na poduszkę, a następnie zmianę prześcieradła.

    Wytrzyj włosy ręcznikiem i rozczesz je. Użyte ręczniki wrzuć do kosza albo pojemnika z napisem „Brudna bielizna” i usuń włosy z grzebienia lub szczotki (klucz uznaje też oczyszczenie grzebienia po zmianie poszewki i prześcieradła).

    Typowe błędy

    Pozostawienie włosów na grzebieniu - to część kryterium P.1.10.

    Dokument po tym kroku

  26. Etap 4: Zmiana poszewki i prześcieradła - opis czynności

    Kroki 26-29 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 26: Zgoda, nowe rękawiczki i poszewka

    Kryteria: , ,

    P.2.1 Zdający: poinformował osobę podopieczną o zamiarze zmiany bielizny pościelowej oraz zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający wcześniej poinformował osobę podopieczną o planowanej czynności i zapytał ją o zgodę

    P.2.2 Zdający: założył nowe rękawiczki jednorazowe

    P.2.3 Zdający: wyjął poduszkę spod głowy osoby podopiecznej, zdjął brudną poszewkę i wrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, założył czystą poszewkę na poduszkę

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj mycie głowy w misce/wanience pneumatycznej, zmianę poszewki na poduszkę, a następnie zmianę prześcieradła.

    Poinformuj panią Krystynę o zmianie bielizny pościelowej i zapytaj o zgodę (klucz uznaje też informację przekazaną wcześniej). Załóż nowe rękawiczki jednorazowe. Wyjmij poduszkę spod głowy, zdejmij brudną poszewkę i wrzuć ją do kosza albo pojemnika „Brudna bielizna”, a potem załóż czystą poszewkę.

    Typowe błędy

    Brudna poszewka odłożona na łóżko albo krzesło zamiast do pojemnika.

    Dokument po tym kroku

  27. Krok 27: Pierwsza połowa łóżka

    Kryteria: ,

    P.2.4 Zdający: ułożył osobę podopieczną na boku, obluźnił brudne prześcieradło z jednej strony łóżka, następnie zmarszczył je pod plecy i pośladki osoby podopiecznej

    P.2.5 Zdający: założył na odsłoniętą część materaca czyste prześcieradło, wykonał narożnik/narożniki, podłożył zwisający brzeg czystego prześcieradła pod materac

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj mycie głowy w misce/wanience pneumatycznej, zmianę poszewki na poduszkę, a następnie zmianę prześcieradła.

    Ułóż osobę podopieczną na boku. Z jednej strony łóżka obluźnij brudne prześcieradło i zmarszcz je pod plecy i pośladki. Na odsłoniętą część materaca załóż czyste prześcieradło, wykonaj narożnik (narożniki) i podłóż zwisający brzeg pod materac.

    Typowe błędy

    Brak narożnika albo luźny brzeg prześcieradła.

    Dokument po tym kroku

  28. Krok 28: Druga połowa łóżka

    Kryteria: ,

    P.2.6 Zdający: ułożył osobę podopieczną na drugim boku, na części łóżka z czystym prześcieradłem, obluźnił pozostałą część brudnego prześcieradła, zwinął je i wrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Brudna bielizna”

    P.2.7 Zdający: rozłożył na materacu pozostałą część czystego prześcieradła, naciągnął je, wyrównał, wykonał narożnik/narożniki, wolny brzeg prześcieradła podłożył pod materac

    ok. 7 min
    Polecenie z arkusza

    Osobie podopiecznej leżącej w łóżku wykonaj mycie głowy w misce/wanience pneumatycznej, zmianę poszewki na poduszkę, a następnie zmianę prześcieradła.

    Ułóż osobę podopieczną na drugim boku, na części łóżka z czystym prześcieradłem. Obluźnij resztę brudnego prześcieradła, zwiń je i wrzuć do kosza albo pojemnika „Brudna bielizna”. Rozłóż pozostałą część czystego prześcieradła, naciągnij i wyrównaj ją, wykonaj narożnik (narożniki) i podłóż wolny brzeg pod materac.

    Typowe błędy

    Fałdy na czystym prześcieradle - kryterium P.2.7 wymaga naciągnięcia i wyrównania.

    Dokument po tym kroku

  29. Krok 29: Ułożenie osoby podopiecznej i porządek

    Kryteria: , ,

    P.2.8 Zdający: ułożył osobę podopieczną na plecach, podłożył jej pod głowę poduszkę tak, że zapięcie poduszki nie znajdowało się pod plecami/głową osoby podopiecznej

    P.2.9 Zdający: poprawił/wyrównał koszulę pod plecami i pośladkami osoby podopiecznej, poprawił/wyrównał okrycie wierzchnie

    P.2.10 Zdający: użyte rękawiczki jednorazowe wyrzucił do kosza/pojemnika z napisem „Odpady zmieszane”, zdezynfekował ręce

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Po zakończeniu czynności uporządkuj stanowisko pracy.

    Ułóż panią Krystynę na plecach i podłóż jej poduszkę pod głowę tak, żeby zapięcie poszewki nie znalazło się pod plecami ani pod głową. Wyrównaj koszulę pod plecami i pośladkami oraz okrycie wierzchnie. Użyte rękawiczki wyrzuć do kosza albo pojemnika „Odpady zmieszane” i zdezynfekuj ręce. Na koniec uporządkuj stanowisko pracy.

    Typowe błędy

    Zapięcie poszewki pod głową osoby podopiecznej - to osobny punkt (P.2.8).

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.