Przejdź do głównej treści
TDR.02-01-23.06-SGCzerwiec 2023 · 22 kroki · ok. 38 min · 23 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Planowanie linii autobusowej

Przewoźnik uruchamia nową regularną linię autobusową Pyrzowice - Kuźnia Warężyńska: 20 km, 8 przystanków, obsługiwaną przez jeden autobus od 6:00 do 22:44. Do opracowania są cztery druki: charakterystyka linii, skrócony rozkład jazdy pierwszej pary kursów, całodzienny rozkład z przystanku Pyrzowice z prędkościami autobusu oraz charakterystyka przewozowa z badań zainteresowania pasażerów.

Założenia z polecenia, na których stoi cały rachunek: autobus przejeżdża 1 km w 1 minutę (60 km/h), postój na przystankach krańcowych trwa 20 min, a na przelotowych 4 min. Wszystkie liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.

Nazwy przystanków w arkuszu nie są spójne: na planie i w treści jest „Kuźnia Warężyńska” i „Dąbie”, w skróconym rozkładzie nadrukowano „Kuźnica Warężyńska”, a w charakterystyce przewozowej „Dębie”. Nazwy są nadrukowane, więc zdający ich nie wpisuje - w podglądzie zostawiam je tak, jak w arkuszu.

Co widać w podglądzie. Druki z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 23 kryteria w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 18 punktów - można stracić 5 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Charakterystyka linii komunikacyjnej

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 3 z 23 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Długość linii

    Kryteria:

    R.1.1 Długość linii komunikacyjnej [km]: 20

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Charakterystykę linii komunikacyjnej korzystając z informacji dostępnych w zadaniu.

    Sumuję odległości z planu linii (liczby przy strzałkach): Pyrzowice - Myszkowice 2 km, Myszkowice - Góra Siewierska 4 km, Góra Siewierska - Brzękowice Górne 2 km, Brzękowice Górne - Dąbie 3 km, Dąbie - Sarnów 3 km, Sarnów - Ratanice 4 km, Ratanice - Kuźnia Warężyńska 2 km.

    2 + 4 + 2 + 3 + 3 + 4 + 2 = 20 km.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Liczba przystanków

    Kryteria: ,

    R.1.2 Liczba przystanków pośrednich linii: 6

    R.1.3 Liczba przystanków obsługiwanych przez linię: 8

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Charakterystykę linii komunikacyjnej korzystając z informacji dostępnych w zadaniu.

    Linia obsługuje 8 przystanków: 2 krańcowe (Pyrzowice, Kuźnia Warężyńska) i 6 pośrednich (Myszkowice, Góra Siewierska, Brzękowice Górne, Dąbie, Sarnów, Ratanice).

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Skrócony rozkład jazdy

    Kroki 3-10 · po tym etapie masz 10 z 23 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Kurs Tam: odjazd z Pyrzowic i z Myszkowic

    Kryteria:

    R.2.1 Czas odjazdu z przystanku Myszkowice w kursie TAM godz odjazdu: 6:06 lub zapiapis równoważny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Skrócony rozkład jazdy dla pierwszej pary kursów Tam i Powrót, zakładając, że autobus w ciągu 1 minuty przejeżdża 1 km. Natomiast czas postoju na przystankach początkowym i końcowym oraz przelotowych wynosi odpowiednio 20, 20 i 4 minuty.

    Pierwszy kurs rusza z Pyrzowic o 6:00 (godzina z polecenia o rozkładzie całodziennym).

    Do Myszkowic są 2 km, czyli 2 min jazdy: przyjazd 6:02. Postój na przystanku przelotowym trwa 4 min, więc odjazd z Myszkowic o 6:06. W rozkładzie wpisuję godziny odjazdu - to one są dla pasażera najważniejsze.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Kurs Tam: Góra Siewierska i Brzękowice Górne

    Kryteria:

    R.2.2 Czas odjazdu z przystanku Brzękowice Górne w kursie TAM godz. odjazdu: 6:20 lub zapis równoważny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Skrócony rozkład jazdy dla pierwszej pary kursów Tam i Powrót, zakładając, że autobus w ciągu 1 minuty przejeżdża 1 km. Natomiast czas postoju na przystankach początkowym i końcowym oraz przelotowych wynosi odpowiednio 20, 20 i 4 minuty.

    Każdy przystanek liczę tak samo: odjazd z poprzedniego + kilometry odcinka (minuty jazdy) + 4 min postoju.

    • Góra Siewierska: 6:06 + 4 + 4 = 6:14,
    • Brzękowice Górne: 6:14 + 2 + 4 = 6:20.
    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Kurs Tam: Dąbie, Sarnów i Ratanice

    Kryteria:

    R.2.3 Czas odjazdu z przystanku Ratanice w kursie TAM godz odjazdu: 6:42 lub zapis równoważny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Skrócony rozkład jazdy dla pierwszej pary kursów Tam i Powrót, zakładając, że autobus w ciągu 1 minuty przejeżdża 1 km. Natomiast czas postoju na przystankach początkowym i końcowym oraz przelotowych wynosi odpowiednio 20, 20 i 4 minuty.

    • Dąbie: 6:20 + 3 + 4 = 6:27,
    • Sarnów: 6:27 + 3 + 4 = 6:34,
    • Ratanice: 6:34 + 4 + 4 = 6:42.
    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Kurs Tam: przyjazd na przystanek końcowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Skrócony rozkład jazdy dla pierwszej pary kursów Tam i Powrót, zakładając, że autobus w ciągu 1 minuty przejeżdża 1 km. Natomiast czas postoju na przystankach początkowym i końcowym oraz przelotowych wynosi odpowiednio 20, 20 i 4 minuty.

    Z Ratanic do Kuźni Warężyńskiej są 2 km: przyjazd o 6:44. Na przystanku końcowym nie ma odjazdu w kierunku Tam - w tej komórce druk ma nadruk „Godz. przyjazdu”.

    Cały kurs w jedną stronę trwa 44 min: 20 min jazdy i 6 × 4 = 24 min postojów.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Kurs Powrót: odjazd z przystanku końcowego

    Kryteria:

    R.2.4 Kurs I POWRÓT z przystanku Kuźnia Warężyńska godzina odjazdu: 7.04 lub zapis równoważny

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Skrócony rozkład jazdy dla pierwszej pary kursów Tam i Powrót, zakładając, że autobus w ciągu 1 minuty przejeżdża 1 km. Natomiast czas postoju na przystankach początkowym i końcowym oraz przelotowych wynosi odpowiednio 20, 20 i 4 minuty.

    Postój na przystanku końcowym trwa 20 min: 6:44 + 20 = 7:04 - o tej godzinie autobus rusza w kursie Powrót.

    Kolumna „Kurs 1 Powrót” czyta się od dołu do góry (strzałka w górę).

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Kurs Powrót: Ratanice i Sarnów

    Kryteria: ,

    R.2.5 Czas odjazdu z przystanku Ratanice w kursie POWRÓT godz odjazdu: 7:10 lub zapis równoważny

    R.2.6 Czas odjazdu z przystanku Sarnów w kursie POWRÓT godz odjazdu: 7:18 lub zapis równoważny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Skrócony rozkład jazdy dla pierwszej pary kursów Tam i Powrót, zakładając, że autobus w ciągu 1 minuty przejeżdża 1 km. Natomiast czas postoju na przystankach początkowym i końcowym oraz przelotowych wynosi odpowiednio 20, 20 i 4 minuty.

    Te same odcinki w odwrotnej kolejności:

    • Ratanice: 7:04 + 2 + 4 = 7:10,
    • Sarnów: 7:10 + 4 + 4 = 7:18.
    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Kurs Powrót: od Dąbia do Myszkowic

    Kryteria:

    R.2.7 Czas odjazdu z przystanku Myszkowice w kursie POWRÓT godz odjazdu: 7:46 lub zapis równoważny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Skrócony rozkład jazdy dla pierwszej pary kursów Tam i Powrót, zakładając, że autobus w ciągu 1 minuty przejeżdża 1 km. Natomiast czas postoju na przystankach początkowym i końcowym oraz przelotowych wynosi odpowiednio 20, 20 i 4 minuty.

    • Dąbie: 7:18 + 3 + 4 = 7:25,
    • Brzękowice Górne: 7:25 + 3 + 4 = 7:32,
    • Góra Siewierska: 7:32 + 2 + 4 = 7:38,
    • Myszkowice: 7:38 + 4 + 4 = 7:46.
    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Kurs Powrót: przyjazd do Pyrzowic

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Skrócony rozkład jazdy dla pierwszej pary kursów Tam i Powrót, zakładając, że autobus w ciągu 1 minuty przejeżdża 1 km. Natomiast czas postoju na przystankach początkowym i końcowym oraz przelotowych wynosi odpowiednio 20, 20 i 4 minuty.

    Z Myszkowic 2 km: przyjazd do Pyrzowic o 7:48. Para kursów Tam i Powrót trwa więc od 6:00 do 7:48, czyli 108 min. Ta liczba wraca w całodziennym rozkładzie i przy prędkości komunikacyjnej.

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 3: Całodzienny rozkład jazdy

    Kroki 11-17 · po tym etapie masz 19 z 23 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Obieg autobusu i drugi odjazd z Pyrzowic

    Kryteria:

    R.3.1 Czas odjazdu z przystanku Pyrzowice o godzinie 8 w kolumnie minuty: 08 lub zapis równoważny

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Całodzienny rozkład jazdy wiedząc, że linia komunikacyjna będzie obsługiwana przez jeden autobus, który odjeżdża z Pyrzowic o godz. 6:00 i kończy swój ostatni kurs w Pyrzowicach o godz. 22:44.

    Linię obsługuje jeden autobus, więc następny odjazd z Pyrzowic jest możliwy dopiero po jego powrocie i postoju na przystanku początkowym:

    obieg = 108 min (para kursów) + 20 min postoju w Pyrzowicach = 128 min = 2 h 8 min.

    • pierwszy odjazd: 6:00 - w wierszu „6:” wpisuję minuty 00,
    • drugi: 6:00 + 2:08 = 8:08 - w wierszu „8:” minuty 08.

    W całodziennym rozkładzie wpisuje się tylko minuty, w wierszu danej godziny. Wiersz „7:” zostaje pusty - o tej godzinie autobus jest w trasie.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Odjazdy o 10:16 i 12:24

    Kryteria:

    R.3.2 Czas odjazdu z przystanku Pyrzowice o godzinie 10 w kolumnie minuty: 16 lub zapis równoważny

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Całodzienny rozkład jazdy wiedząc, że linia komunikacyjna będzie obsługiwana przez jeden autobus, który odjeżdża z Pyrzowic o godz. 6:00 i kończy swój ostatni kurs w Pyrzowicach o godz. 22:44.

    Co 2 h 8 min: 8:08 + 2:08 = 10:16, 10:16 + 2:08 = 12:24. Wpisuję minuty 16 w wierszu „10:” i 24 w wierszu „12:”.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Odjazdy o 14:32 i 16:40

    Kryteria: ,

    R.3.3 Czas odjazdu z przystanku Pyrzowice o godzinie 14 w kolumnie minuty: 32 lub zapis równoważny

    R.3.4 Czas odjazdu z przystanku Pyrzowice o godzinie 16 w kolumnie minuty: 40 lub zapis równoważny

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Całodzienny rozkład jazdy wiedząc, że linia komunikacyjna będzie obsługiwana przez jeden autobus, który odjeżdża z Pyrzowic o godz. 6:00 i kończy swój ostatni kurs w Pyrzowicach o godz. 22:44.

    12:24 + 2:08 = 14:32, 14:32 + 2:08 = 16:40.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Odjazdy o 18:48 i 20:56

    Kryteria: ,

    R.3.5 Czas odjazdu z przystanku Pyrzowice o godzinie 18 w kolumnie minuty: 48 lub zapis równoważny

    R.3.6 Czas odjazdu z przystanku Pyrzowice o godzinie 20 w kolumnie minuty: 56 lub zapis równoważny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Całodzienny rozkład jazdy wiedząc, że linia komunikacyjna będzie obsługiwana przez jeden autobus, który odjeżdża z Pyrzowic o godz. 6:00 i kończy swój ostatni kurs w Pyrzowicach o godz. 22:44.

    16:40 + 2:08 = 18:48, 18:48 + 2:08 = 20:56.

    Sprawdzenie z poleceniem: kurs z 20:56 wraca do Pyrzowic po 108 min, czyli o 22:44 - dokładnie o godzinie, o której autobus ma kończyć ostatni kurs. Kolejnego odjazdu (23:04) już nie ma, więc wiersz „22:” zostaje pusty.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Ogólna liczba kursów

    Kryteria:

    R.3.7 Ogólna liczba zaplanowanych kursów do realizacji linii: 8

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Całodzienny rozkład jazdy wiedząc, że linia komunikacyjna będzie obsługiwana przez jeden autobus, który odjeżdża z Pyrzowic o godz. 6:00 i kończy swój ostatni kurs w Pyrzowicach o godz. 22:44.

    Z Pyrzowic autobus odjeżdża 8 razy (6:00, 8:08, 10:16, 12:24, 14:32, 16:40, 18:48, 20:56). Klucz liczy kurs jako parę Tam i Powrót, tak jak polecenie mówi o „pierwszej parze kursów” - wpisuję 8.

    Gdyby liczyć każdy kierunek osobno, wyszłoby 16 przejazdów. Taka interpretacja ma sens, ale klucz jej nie uznaje.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Prędkość komunikacyjna

    Kryteria:

    R.3.8 Prędkość komunikacyjna autobusu [km/h]: 22,22 (+/- 0,1)

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Całodzienny rozkład jazdy wiedząc, że linia komunikacyjna będzie obsługiwana przez jeden autobus, który odjeżdża z Pyrzowic o godz. 6:00 i kończy swój ostatni kurs w Pyrzowicach o godz. 22:44.

    Prędkość komunikacyjna uwzględnia nie tylko jazdę, ale też postoje. Klucz CKE liczy ją dla pary kursów Tam i Powrót, od odjazdu z Pyrzowic (6:00) do powrotu (7:48), czyli z postojami na przystankach przelotowych i z 20-minutowym postojem w Kuźni Warężyńskiej:

    • droga: 2 × 20 km = 40 km,
    • czas: 108 min = 1,80 h,
    • prędkość: 40 : 1,80 = 22,222… → 22,22 km/h (dwa miejsca, bez zaokrąglania).

    W podręcznikach prędkość komunikacyjną liczy się często dla jednego kursu bez postoju na przystanku krańcowym: 20 km : 44 min (0,73 h) = 27,27 km/h. Arkusz nie podaje definicji, a klucz uznaje tylko 22,22 (±0,1) - na egzaminie wpisuję wartość zgodną z kluczem.

    Typowe błędy

    Wynik zaokrąglony (22,2) albo liczony z 2 h 8 min obiegu (18,75 km/h) - poza tolerancją klucza.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Prędkość techniczna

    Kryteria:

    R.3.9 Prędkość techniczna autobusu [km/h]: 60

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Całodzienny rozkład jazdy wiedząc, że linia komunikacyjna będzie obsługiwana przez jeden autobus, który odjeżdża z Pyrzowic o godz. 6:00 i kończy swój ostatni kurs w Pyrzowicach o godz. 22:44.

    Prędkość techniczna to prędkość podczas samej jazdy, bez postojów: autobus przejeżdża 1 km w 1 min, czyli 20 km w 20 min = 0,33 h → 20 : (20/60) = 60 km/h.

    Dokument po tym kroku
  18. Etap 4: Charakterystyka przewozowa

    Kroki 18-22 · po tym etapie masz 23 z 23 kryteriów (pkt)

    Krok 18: Odległości między przystankami

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę Charakterystyka przewozowa.

    Kolumnę „Odległość w km” wypełniam odległością od danego przystanku do następnego (z planu linii): 2, 4, 2, 3, 3, 4, 2. Przy Kuźni Warężyńskiej, ostatnim przystanku, nie ma dalszego odcinka - wpisuję kreskę.

    Tej kolumny klucz nie ocenia, ale bez niej nie policzy się pracy przewozowej w pasażerokilometrach.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Potoki między przystankami i ich suma

    Kryteria:

    R.4.1 Potok pasażerski (suma potoków między przystankami): 345

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę Charakterystyka przewozowa.

    Potok za przystankiem = potok przed przystankiem + wsiadający - wysiadający.

    • Pyrzowice: 0 + 22 - 0 = 22,
    • Myszkowice: 22 + 28 - 5 = 45,
    • Góra Siewierska: 45 + 35 - 25 = 55,
    • Brzękowice Górne: 55 + 40 - 30 = 65,
    • Dębie: 65 + 35 - 45 = 55,
    • Sarnów: 55 + 15 - 20 = 50,
    • Ratanice: 50 + 20 - 17 = 53,
    • Kuźnia Warężyńska: 53 + 0 - 53 = 0 - wszyscy wysiedli, to sprawdzenie rachunku.

    Potok pasażerski (suma potoków między przystankami): 22 + 45 + 55 + 65 + 55 + 50 + 53 = 345.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Praca przewozowa w pasażerokilometrach

    Kryteria:

    R.4.2 Praca przewozowa w pasażerokilometrach: 1000

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę Charakterystyka przewozowa.

    Każdy potok mnożę przez długość odcinka, na którym jedzie:

    22 × 2 + 45 × 4 + 55 × 2 + 65 × 3 + 55 × 3 + 50 × 4 + 53 × 2 = 44 + 180 + 110 + 195 + 165 + 200 + 106 = 1000 pkm.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Praca przewozowa w wozokilometrach

    Kryteria:

    R.4.3 Praca przewozowa w wozokilometrach: 320

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę Charakterystyka przewozowa.

    Wozokilometry to droga przejechana przez autobus w ciągu dnia: 8 par kursów × 2 × 20 km = 320 wkm.

    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Średnia odległość przewozu pasażera

    Kryteria:

    R.4.4 Średnia odległość przewozu 1 pasażera km: 5,12 (+/- 0,1)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę Charakterystyka przewozowa.

    Średnia odległość przewozu = praca przewozowa w pkm : liczba przewiezionych pasażerów.

    Pasażerów jest tylu, ilu wsiadło: 22 + 28 + 35 + 40 + 35 + 15 + 20 = 195.

    1000 : 195 = 5,128… → 5,12 km (dwa miejsca, bez zaokrąglania). Przeciętny pasażer jedzie około 5 km z 20 km linii.

    Typowe błędy

    Dzielenie przez potok pasażerski (1000 : 345 = 2,89) zamiast przez liczbę pasażerów.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.