W rozjeździe nr 10 (Rz 49E1-300-1:9 psd, odmiana łubkowana) ułożonym w torze nr 3b trzeba wymienić szynę toczną w kierunku zasadniczym bez demontażu kierownicy, razem ze śrubami stopowymi, nakrętkami, pierścieniami sprężystymi, łapkami i przekładkami podszynowymi na długości tej szyny. Tor i rozjazd mają szyny 49E1 na podkładach drewnianych z przytwierdzeniem typu K, podrozjazdnice leżą co 600 mm. Rysunek 2 dzieli rozjazd na odcinki 14 248, 10 882 i 8 070 mm (część krzyżownicowa). Trzeba ułożyć wykaz czynności z narzędziami, policzyć materiały, nazwać części rozjazdu i osygnalizować miejsce robót na planie stacji.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie czynności, narzędzia, obliczenia i nazwy elementów do tabel wydrukowanych w arkuszu, a szkic osygnalizowania rysuje na planie stacji albo szlaku. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy i rysunek zdającego są granatowe i odręczne, a to, co dochodzi w bieżącym kroku, jest podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie tabeli - za kryteriami klucza.
Jak liczę materiały. Szyna toczna kierunku zasadniczego leży w części krzyżownicowej, naprzeciw krzyżownicy - przy niej stoi kierownica. Ma więc długość tej części: 8 070 mm. Pod nią leży 8 070 : 600 = 13,45 podrozjazdnicy - przypis pod tabelą 2 każe zaokrąglić w górę, więc 14. Wymienia się jedną szynę (jeden tok): na każdej podrozjazdnicy dwie śruby stopowe (z łapką, pierścieniem i nakrętką) i jedna przekładka.
Dane i przepisy. Liczby pochodzą z treści zadania, tabel i rysunków arkusza CKE; każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Zasady ustawiania tarcz biorę z wyciągu z instrukcji Ie-1 wydrukowanego w arkuszu. Kolejność robót, dobór narzędzi i nazwy elementów nawierzchni to ogólna wiedza o robotach torowych - w krokach jest to zaznaczone, a wpisy trzymają się sformułowań klucza (klucz dopuszcza też inne poprawne określenia). Wyciąg z Id-1 (poz. 3 i 19) wymaga przy wymianie szyn i części rozjazdu zamknięcia toru i sygnału D1 „Stój”.
To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne określenia czynności, a szkic może mieć inną formę, byle tarcza stała we właściwym miejscu.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej, bo 10 punktów, daje wykaz czynności; zestawienie materiałów - 9.
Kroki 1-7 · po tym etapie masz 14 z 32 kryteriów (pkt)
Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).
Wymiana szyny i części rozjazdu wymaga zamknięcia toru i sygnału D1 (wyciąg z Id-1, poz. 3 i 19), więc pierwsza czynność to osygnalizowanie miejsca robót. Kolejność czynności to ogólna wiedza o robotach torowych; klucz dopuszcza inne określenia.
Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).
Odmiana łubkowana: szyna toczna jest połączona łubkami z szyną łączącą i z torem za rozjazdem. Najpierw odkręcenie śrub łubkowych i zdjęcie łubków - narzędzie: klucz płaski lub zakrętarka.
Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).
Odkręcenie śrub stopowych i ich zdjęcie na długości wymienianej szyny - klucz sztorcowy lub zakrętarka. Kierownicy się nie demontuje: zostaje na swoich podkładkach, odkręca się tylko przytwierdzenie szyny tocznej.
Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).
Wyjęcie szyny i zdjęcie przekładek podszynowych. Szynę 49E1 (około 49 kg na metr) przenosi się kleszczami do szyn lub wózkiem motorowym z żurawiem.
Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).
Montaż w odwrotnej kolejności: ułożenie nowych przekładek podszynowych i nowej szyny, założenie łubków i dokręcenie śrub łubkowych, założenie śrub stopowych, pierścieni sprężystych i dokręcenie nakrętek. Narzędzia są te same co przy demontażu - klucz ocenia je razem dla „odkręcania i dokręcania”, więc tutaj wpisuję je bez osobnego punktu.
Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).
Po wymianie szyny tocznej trzeba sprawdzić szerokość toru i żłobki przy kierownicy: pomiar toru - toromierz.
Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).
Na koniec uporządkowanie miejsca robót, a dopiero gdy tor jest wolny - zdjęcie osygnalizowania.
Brak ostatniej czynności - zdjęcie osygnalizowania (otwarcie toru) jest w tym kluczu osobnym punktem.
Kroki 8-13 · po tym etapie masz 23 z 32 kryteriów (pkt)
Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń liczby elementów zaokrąglić w górę do wartości całkowitych.
Szyna toczna kierunku zasadniczego leży w ostatnim odcinku rozjazdu, naprzeciw krzyżownicy: 8 070 mm = 8,07 m, jednostka m (klucz przyjmuje też mm).
Wzięcie długości szyn łączących (10 882 mm) albo całego rozjazdu - wymienia się tylko szynę przy kierownicy.
Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń liczby elementów zaokrąglić w górę do wartości całkowitych.
Pod szyną leży 8 070 : 600 = 13,45 podrozjazdnicy, w górę - 14. Na każdej podkładkę trzymają dwie śruby stopowe: 14 × 2 = 28 szt. Wymieniana jest jedna szyna, więc liczę jeden tok.
Zaokrąglenie 13,45 w dół do 13 - przypis wymaga zaokrąglenia w górę.
Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń liczby elementów zaokrąglić w górę do wartości całkowitych.
Jedna przekładka pod szyną na każdej podrozjazdnicy: 14 × 1 = 14 szt.
Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń liczby elementów zaokrąglić w górę do wartości całkowitych.
Pierścień jest pod każdą nakrętką śruby stopowej: 14 × 2 = 28 szt.
Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń liczby elementów zaokrąglić w górę do wartości całkowitych.
Łapka jest przy każdej śrubie stopowej: 14 × 2 = 28 szt.
Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń liczby elementów zaokrąglić w górę do wartości całkowitych.
Poza szyną w zestawieniu są tylko elementy przytwierdzenia szyny do podrozjazdnic (bez łubków i śrub łubkowych, które wracają na miejsce), a przy wszystkich elementach drobnych jest jednostka szt.
Krok 14 · po tym etapie masz 28 z 32 kryteriów (pkt)
Wykonaj opis części składowych rozjazdu zgodnie z rysunkiem 2 (tabela 3).
Rysunek 2 dzieli rozjazd na zwrotnicę, szyny łączące i część krzyżownicową. 1 - ruchome iglice, 2 - opornice, do których przylegają iglice, 3 - szyny łączące w środkowym odcinku, 4 - kierownice przy szynach tocznych, 5 - krzyżownica (strzałka wskazuje jej dziób). Nazwy części rozjazdu to wiedza zawodowa.
Zamiana iglicy z opornicą: iglica jest ruchoma i zaostrzona, opornica - stała.
Kroki 15-17 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)
Wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót.
Wyciąg z Ie-1 opisuje tarczę D1 „Stój” jako prostokątną tarczę czerwoną z białą obwódką - na szkicu: prostokąt z obwódką i podpis D1. Plan na stronie 8 jest obrócony: kilometraż rośnie ku górze, tor nr 3a biegnie od rozjazdu nr 2, a tory 3b i 5 kończą się kozłami oporowymi przy placu rozładunkowym.
Wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót.
Miejscem robót jest rozjazd nr 10, a jego początek wyznacza kreska z numerem 10 na torze nr 3a. Tory 3b i 5 są ślepe (kozły oporowe), więc pociąg może wjechać na rozjazd tylko od toru nr 3a - tam stoi jedyna tarcza. Na stacji tarczę zatrzymania stawia się 100 m przed miejscem, które ma być osłonięte (§ 10 ust. 7), czyli 100 m od początku rozjazdu nr 10, w torze nr 3a. Plan nie jest w skali - odległość podaję wymiarem.
Tarcza w torze nr 1 albo na torze 3b - klucz wymaga toru nr 3a i 100 m od początku rozjazdu.
Wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót.
Na stacji przenośną tarczę zatrzymania ustawia się w osi toru (§ 10 ust. 3) - symbol tego nie pokazuje, więc dopisuję to na szkicu. Przed tarczą D1 na stacji nie stawia się tarczy ostrzegawczej.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.