Przejdź do głównej treści
TKO.03-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 19 kroków · ok. 31 min · 35 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Wymiana szyn w rozjeździe

W rozjeździe nr 1 (Rz 60E1-300-1:9 lsd, odmiana łubkowana) ułożonym w torze nr 2 trzeba wymienić szyny łączące w kierunku zasadniczym, w obu tokach, razem ze śrubami stopowymi, nakrętkami, pierścieniami sprężystymi potrójnymi, łapkami i przekładkami podszynowymi na długości wymienianych szyn. Podrozjazdnice są drewniane, w rozstawie 600 mm, przytwierdzenie typu K. Rysunek 2 dzieli rozjazd na odcinki 14 248, 10 882 (szyny łączące) i 8 070 mm. Trzeba ułożyć wykaz czynności z narzędziami, policzyć materiały, nazwać części rozjazdu i osygnalizować miejsce robót na planie stacji.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie czynności, narzędzia, obliczenia i nazwy elementów do tabel wydrukowanych w arkuszu, a szkic osygnalizowania rysuje na planie stacji albo szlaku. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy i rysunek zdającego są granatowe i odręczne, a to, co dochodzi w bieżącym kroku, jest podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie tabeli - za kryteriami klucza.

Jak liczę materiały. Szyny łączące kierunku zasadniczego mają 10 882 mm w każdym z dwóch toków. Pod nimi leży 10 882 : 600 = 18,14 podrozjazdnicy - przypis każe zaokrąglić sztuki w dół, więc 18. Na każdej podrozjazdnicy w każdym toku są dwie śruby stopowe (z łapką, pierścieniem i nakrętką) oraz jedna przekładka.

Dane i przepisy. Liczby pochodzą z treści zadania, tabel i rysunków arkusza CKE; każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Zasady ustawiania tarcz biorę z wyciągu z instrukcji Ie-1 wydrukowanego w arkuszu. Kolejność robót, dobór narzędzi i nazwy elementów nawierzchni to ogólna wiedza o robotach torowych - w krokach jest to zaznaczone, a wpisy trzymają się sformułowań klucza (klucz dopuszcza też inne poprawne określenia). Wyciąg z Id-1 (tablica 12, poz. 19) wymaga przy wymianie części rozjazdu zamknięcia toru i sygnału D1 „Stój”.

To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne określenia czynności, a szkic może mieć inną formę, byle tarcze stały we właściwych miejscach.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 35 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej, bo 10 punktów, daje wykaz czynności; szkic z trzema tarczami D1 - 7.

  1. Etap 1: Tabela 1. Czynności oraz maszyny i narzędzia

    Kroki 1-7 · po tym etapie masz 14 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Czynność 1: osygnalizowanie

    Kryteria:

    R.1.1 Osygnalizowanie miejsca robót

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).

    Wymiana części rozjazdu wymaga zamknięcia toru i sygnału D1 (wyciąg z Id-1, tablica 12, poz. 19), więc pierwsza czynność to osygnalizowanie miejsca robót. Kolejność czynności to ogólna wiedza o robotach torowych; klucz dopuszcza inne określenia.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Czynność 2: łubki

    Kryteria: ,

    R.1.2 Odkręcenie śrub łubkowych i zdjęcie łubków

    R.2.1 Odkręcenie i dokręcenie śrub łubkowych - klucz płaski lub zakrętarka

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).

    Szyny łączące są połączone łubkami ze zwrotnicą i krzyżownicą (odmiana łubkowana): odkręcenie śrub łubkowych i zdjęcie łubków. Narzędzie: klucz płaski lub zakrętarka.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Czynność 3: śruby stopowe

    Kryteria: ,

    R.1.3 Odkręcenie śrub stopowych i ich zdjęcie

    R.2.2 Odkręcenie i dokręcenie śrub stopowych - klucz sztorcowy lub zakrętarka

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).

    Odkręcenie śrub stopowych i ich zdjęcie na długości szyn łączących - klucz sztorcowy lub zakrętarka.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Czynność 4: wyjęcie szyn

    Kryteria: ,

    R.1.4 Wyjęcie szyn i zdjęcie przekładek podszynowych

    R.2.3 Demontaż i montaż szyn - wózek motorowy z żurawiem lub kleszcze do szyn

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).

    Wyjęcie szyn i zdjęcie przekładek podszynowych. Szyna 60E1 waży około 60 kg na metr, więc do demontażu i montażu służy wózek motorowy z żurawiem lub kleszcze do szyn (przy przenoszeniu ręcznym przez zespół).

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Czynności 5-7: nowe szyny, łubki i przytwierdzenie

    Kryteria: , ,

    R.1.5 Ułożenie nowych przekładek podszynowych i nowych szyny

    R.1.6 Połączenie szyn lub założenie łubków i dokręcenie śrub łubkowych

    R.1.7 Przytwierdzenie szyn do podkładów lub założenie śrub stopowych, pierścieni sprężystych i dokręcenie nakrętek

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).

    Montaż w odwrotnej kolejności: ułożenie nowych przekładek podszynowych i nowych szyn, założenie łubków i dokręcenie śrub łubkowych, założenie śrub stopowych, pierścieni sprężystych i dokręcenie nakrętek. Narzędzia te same co przy demontażu - klucz ocenia je przy parze „odkręcenie i dokręcenie”, więc wpisuję je też tutaj.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Czynność 8: pomiar toru

    Kryteria: ,

    R.1.8 Pomiar bezpośredni toru

    R.2.4 Pomiar bezpośredni toru - toromierz

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).

    Po wymianie szyn w rozjeździe sprawdza się szerokość i przechyłkę: pomiar bezpośredni toru - toromierz.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Czynności 9-10: porządek i zdjęcie osygnalizowania

    Kryteria: ,

    R.1.9 Uporządkowanie miejsca robót

    R.1.10 Zdjęcie osygnalizowania

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni oraz wykaz niezbędnych maszyn, narzędzi i urządzeń (tabela 1).

    Na koniec uporządkowanie miejsca robót i dopiero potem zdjęcie osygnalizowania - tor wraca do ruchu, gdy na nim nic nie zostało.

    Typowe błędy

    Brak ostatniej czynności - zdjęcie osygnalizowania jest w tym kluczu osobnym punktem.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 2: Tabela 2. Zestawienie materiałów

    Kroki 8-13 · po tym etapie masz 23 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Szyny łączące 60E1

    Kryteria: ,

    R.3.3 Długość szyny kolejowej 60E1: 21764 mm lub 21,764 m

    R.3.9 Przyjęto jednostkę mm lub m dla szyny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń elementów w sztukach zaokrąglić w dół do wartości całkowitych.

    Wymienia się szyny łączące kierunku zasadniczego w obu tokach: 2 × 10 882 mm = 21 764 mm = 21,764 m (jednostka m; klucz przyjmuje też mm). Długość odcinka szyn łączących to środkowy wymiar na rysunku 2.

    Typowe błędy

    Wzięcie całej długości rozjazdu (33 200 mm) albo jednego toku (10 882 mm).

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Śruby stopowe i liczba podrozjazdnic

    Kryteria: ,

    R.3.2 Przyjęto liczba podrozjazdnic: 18

    R.3.4 Liczba śrub stopowych z nakrętką: 72

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń elementów w sztukach zaokrąglić w dół do wartości całkowitych.

    Pod szynami łączącymi leży 10 882 : 600 = 18,14 podrozjazdnicy, w dół - 18. Na każdej, w każdym toku, podkładkę trzymają dwie śruby stopowe: 18 × 2 × 2 = 72 szt.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Przekładki podszynowe

    Kryteria:

    R.3.5 Liczba przekładek podszynowych: 36

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń elementów w sztukach zaokrąglić w dół do wartości całkowitych.

    Jedna przekładka pod szyną na podrozjazdnicy w każdym toku: 18 × 2 = 36 szt.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Pierścienie sprężyste potrójne

    Kryteria:

    R.3.6 Liczba pierścieni sprężystych potrójnych: 72

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń elementów w sztukach zaokrąglić w dół do wartości całkowitych.

    Pierścień jest pod każdą nakrętką śruby stopowej: 72 szt.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Łapki

    Kryteria:

    R.3.7 Liczba łapek: 72

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń elementów w sztukach zaokrąglić w dół do wartości całkowitych.

    Łapka jest przy każdej śrubie stopowej: 72 szt.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Sprawdzenie zestawienia

    Kryteria: ,

    R.3.1 Uwzględniono w obliczeniach tylko elementy przytwierdzenia szyny do podrozjazdnic (śruba stopowa z nakrętką, przekładki podszynowe, pierścienie sprężyste potrójne, łapka)

    R.3.8 Przyjęto jednostkę szt. dla śrub stopowych, przekładek, pierścieni oraz łapek

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 2). Wyniki obliczeń elementów w sztukach zaokrąglić w dół do wartości całkowitych.

    Poza szynami w zestawieniu są tylko elementy przytwierdzenia szyny do podrozjazdnic (bez łubków i śrub łubkowych, które wracają na miejsce), a przy wszystkich elementach drobnych jest jednostka szt.

    Dokument po tym kroku
  14. Etap 3: Tabela 3. Części składowe rozjazdu

    Krok 14 · po tym etapie masz 28 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Części rozjazdu 1-5

    Kryteria: , , , ,

    R.4.1 1 - iglice lub iglica

    R.4.2 2 - opornica lub opornice

    R.4.3 3 - szyny łączące

    R.4.4 4 - kierownica lub kierownice

    R.4.5 5 - krzyżownica lub dziób krzyżownicy

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis części składowych rozjazdu zgodnie z rysunkiem 2 (tabela 3).

    Na rysunku 2 rozjazd dzieli się na zwrotnicę, szyny łączące i krzyżownicę. 1 - ruchome iglice, 2 - opornice, do których przylegają iglice, 3 - szyny łączące w środkowym odcinku, 4 - kierownice przy szynach toku zewnętrznego, 5 - krzyżownica w miejscu przecięcia toków. Nazwy części rozjazdu to wiedza zawodowa.

    Typowe błędy

    Zamiana iglicy z opornicą: iglica jest cieńsza i zaostrzona, opornica - stała.

    Dokument po tym kroku
  15. Etap 4: Szkic osygnalizowania miejsca robót

    Kroki 15-19 · po tym etapie masz 35 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Symbol tarczy D1

    Kryteria: ,

    R.5.1 Na szkicu umieszczono tarczę D 1

    R.5.7 Tarcza D 1 ma ksztalt prostokąta z obwódką

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót.

    Wyciąg z Ie-1 opisuje tarczę D1 „Stój” jako prostokątną tarczę czerwoną z białą obwódką - na szkicu: prostokąt z obwódką i podpis D1. Na planie (strona 8) rozjazd nr 1 zaczyna się na torze nr 2 przy kresce nad numerem 1, a kończy za trójkątem krzyżownicy, gdzie odchodzi tor nr 4a.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: D1 przed początkiem rozjazdu

    Kryteria:

    R.5.2 Tarczę D 1 umieszczono w odległości 100 m od początku rozjazdu nr 1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót.

    Na stacji tarczę zatrzymania stawia się 100 m przed miejscem, które ma być osłonięte (§ 10 ust. 7). Miejscem robót jest cały rozjazd, więc pierwsza tarcza stoi w torze nr 2 100 m przed początkiem rozjazdu nr 1. Plan nie jest w skali - odległość podaję wymiarem.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: D1 za końcem rozjazdu w torze nr 2

    Kryteria: ,

    R.5.3 Tarczę D 1 umieszczono w odległości 100 m od końca rozjazdu nr 1

    R.5.4 Dwie tarcze D 1 umieszczono w torze nr 2

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót.

    Z drugiej strony do rozjazdu można wjechać torem nr 2 - druga tarcza stoi 100 m od końca rozjazdu, też w torze nr 2. Są więc dwie tarcze D1 w torze nr 2, po obu stronach rozjazdu.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: D1 w torze nr 4a

    Kryteria:

    R.5.5 Tarczę D 1 umieszczono w torze nr 4a

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót.

    Trzecia droga dojazdu do rozjazdu to tor nr 4a (od rozjazdu nr 10) - tam też stawiam tarczę D1, 100 m od końca rozjazdu. Klucz punktuje samo umieszczenie tarczy w torze nr 4a.

    Typowe błędy

    Pominięcie toru 4a - rozjazd jest dostępny z trzech stron i każdą trzeba osłonić.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Zapis: tarcze w osi toru

    Kryteria:

    R.5.6 Umieszczono zapis: tarcza D 1 ustawiona w osi toru

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dla zaplanowanych robót wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót.

    Na stacji przenośne tarcze zatrzymania ustawia się w osi toru (§ 10 ust. 3) - symbol tego nie pokazuje, więc dopisuję to na szkicu. Przed tarczą D1 na stacji nie stawia się tarczy ostrzegawczej.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.