Przejdź do głównej treści
TKO.03-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 15 kroków · ok. 24 min · 30 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Wymiana szyny w torze stacyjnym

W torze stacyjnym nr 4 (linia nr 42, V = 40 km/h) badanie techniczne wykazało w km 50,150-50,180 przekroczenie odchyłki szerokości toru przez zużycie boczne lewej szyny (20 mm). Zalecenie: wymienić szynę 49E1 o długości 30 m w lewym toku razem ze śrubami stopowymi, łapkami i przekładkami podszynowymi. Tor ma szyny 49E1 na podkładach drewnianych z przytwierdzeniem typu K. Trzeba ułożyć wykaz czynności naprawy, policzyć materiały z nakładów na jedno przęsło, nazwać elementy przytwierdzenia na rysunku i narysować na planie stacji osygnalizowanie miejsca robót.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie czynności, narzędzia, obliczenia i nazwy elementów do tabel wydrukowanych w arkuszu, a szkic osygnalizowania rysuje na planie stacji albo szlaku. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy i rysunek zdającego są granatowe i odręczne, a to, co dochodzi w bieżącym kroku, jest podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie tabeli - za kryteriami klucza.

Jak liczę materiały. Tabela 1 podaje nakłady na całe przęsło 30 m, czyli na dwa toki szynowe. Wymienia się jedną szynę 30 m w jednym toku, więc każdy nakład przytwierdzenia (i masę szyn) dzielę przez dwa. Łubków i śrub łubkowych nie liczę - zdejmuje się je i zakłada z powrotem, zalecenie ich nie wymienia.

Dane i przepisy. Liczby pochodzą z treści zadania, tabel i rysunków arkusza CKE; każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Zasady ustawiania tarcz biorę z wyciągu z instrukcji Ie-1 wydrukowanego w arkuszu. Kolejność robót, dobór narzędzi i nazwy elementów nawierzchni to ogólna wiedza o robotach torowych - w krokach jest to zaznaczone, a wpisy trzymają się sformułowań klucza (klucz dopuszcza też inne poprawne określenia).

To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne określenia czynności, a szkic może mieć inną formę, byle tarcza stała we właściwym miejscu.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 30 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 23 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. Sam szkic z jedną tarczą D1 daje 4 punkty - pod warunkiem, że tarcza stoi w torze nr 4, przy ukresie i ma dopisek o osi toru.

  1. Etap 1: Tabela 2. Wykaz czynności naprawy

    Kroki 1-5 · po tym etapie masz 9 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Czynność 1: osygnalizowanie

    Kryteria:

    R.1.1 Osygnalizowanie miejsca robót

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni (tabela 2).

    Roboty w torze zaczyna się od osygnalizowania miejsca robót (tor jest zamknięty, tarcza D1 - patrz szkic na końcu). Kolejność czynności to ogólna wiedza o robotach torowych, a klucz dopuszcza inne określenia tej samej czynności.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Czynności 2-3: rozłączenie szyny

    Kryteria: ,

    R.1.2 Odkręcenie śrub łubkowych i zdjęcie łubków

    R.1.3 Odkręcenie śrub stopowych i ich zdjęcie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni (tabela 2).

    Wymieniana szyna ma 30 m, czyli tyle co przęsło - na obu jej końcach są złącza. Najpierw odkręcenie śrub łubkowych i zdjęcie łubków, potem odkręcenie śrub stopowych i ich zdjęcie (razem z łapkami i pierścieniami).

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Czynności 4-5: wymiana szyny i przekładek

    Kryteria: ,

    R.1.4 Wyjęcie szyny i zdjęcie przekładek podszynowych

    R.1.5 Ułożenie nowych przekładek podszynowych i nowej szyny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni (tabela 2).

    Zużytą szynę zdejmuje się z podkładek żebrowych razem ze starymi przekładkami: wyjęcie szyny i zdjęcie przekładek podszynowych. Potem ułożenie nowych przekładek podszynowych i nowej szyny. Podkładek żebrowych i wkrętów się nie rusza - zostają na podkładach.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Czynności 6-7: połączenie i przytwierdzenie

    Kryteria: ,

    R.1.6 Połączenie szyny lub założenie łubków i dokręcenie śrub łubkowych

    R.1.7 Przytwierdzenie szyny do podkładów lub założenie śrub stopowych, pierścieni sprężystych i dokręcenie nakrętek

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni (tabela 2).

    Nową szynę łączy się z sąsiednimi: założenie łubków i dokręcenie śrub łubkowych, a potem przytwierdza do podkładów: założenie śrub stopowych, pierścieni sprężystych i dokręcenie nakrętek (łapki zakłada się razem ze śrubami).

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Czynności 8-9: pomiar i porządek

    Kryteria: ,

    R.1.8 Pomiar bezpośredni toru

    R.1.9 Uporządkowane miejsce robót

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj dokumentację planowanych robót: wykaz czynności prowadzących do naprawy nawierzchni (tabela 2).

    Naprawa usuwała przekroczoną szerokość toru, więc przed oddaniem toru do ruchu trzeba ją sprawdzić: pomiar bezpośredni toru (toromierzem). Na koniec uporządkowanie miejsca robót.

    Typowe błędy

    Pominięcie pomiaru toru po wymianie - to osobny punkt, a przy usterce szerokości toru także sens całej naprawy.

    Dokument po tym kroku
  6. Etap 2: Tabela 3. Zestawienie materiałów

    Kroki 6-11 · po tym etapie masz 18 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Szyna 49E1: połowa nakładu przęsła

    Kryteria: , ,

    R.2.2 Podzielono nakłady przez dwa

    R.2.3 Masa lub długość szyny kolejowej 49E1 - 1,482 lub 30 lub szyny kolejowe - 1,482 lub 30

    R.2.8 Przyjęto jednostkę t lub m dla szyn

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 3).

    Nakład 2,964 t dotyczy szyn całego przęsła 30 m, czyli dwóch szyn po 30 m. Wymienia się jedną: 2,964 : 2 = 1,482 t, jednostka t. Klucz przyjmuje też zapis długością: 30 m.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Śruby stopowe Ssb 16-65

    Kryteria:

    R.2.4 Liczba śrub stopowych z nakrętką Ssb 16-65 - 90 lub śruby stopowe z nakrętką - 90

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 3).

    Na przęsło (dwa toki) idzie 180 śrub stopowych z nakrętką, na jeden tok połowa: 90 szt.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Przekładki podszynowe D49

    Kryteria:

    R.2.5 Liczba przekładek podszynowych D49 - 45 lub przekładki podszynowe - 45

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 3).

    Przekładka jest jedna na podkład w każdym toku: 90 : 2 = 45 szt.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Pierścienie sprężyste podwójne

    Kryteria:

    R.2.6 Liczba pierścieni sprężystych podwójnych - 90

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 3).

    Pierścień siedzi pod każdą nakrętką śruby stopowej, więc jest ich tyle co śrub: 180 : 2 = 90 szt. - zdejmuje się je razem ze śrubami.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: zalecenie z protokołu każe wymienić tylko śruby stopowe, łapki i przekładki podszynowe - według niego pierścieni w zestawieniu by nie było. Klucz CKE wymaga też pierścieni sprężystych podwójnych (90 szt.) - na egzaminie punkt daje wpis z klucza.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Łapki Łp-2

    Kryteria:

    R.2.7 Liczba łapek Łp-2 - 90 lub łapki - 90

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 3).

    Łapka jest przy każdej śrubie stopowej: 180 : 2 = 90 szt.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Sprawdzenie zestawienia

    Kryteria: ,

    R.2.1 Uwzględnia w obliczeniach tylko elementy przytwierdzenia szyny do podkładów (śruba stopowa z nakrętką, przekładki podszynowe, pierścienie sprężyste podwójne, łapka)

    R.2.9 Przyjęto jednostkę szt. dla śrub stopowych, przekładek, pierścieni oraz łapek

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj zestawienie ilościowe materiałów nawierzchniowych (tabela 3).

    W zestawieniu są tylko szyna i elementy przytwierdzenia szyny do podkładów - bez łubków i śrub łubkowych, które wracają na swoje miejsce. Jednostka szt. przy śrubach, przekładkach, pierścieniach i łapkach to osobny punkt.

    Typowe błędy

    Przepisanie całych nakładów z tabeli 1 (180, 90, 4 łubki, 8 śrub łubkowych) - to materiały na oba toki.

    Dokument po tym kroku
  12. Etap 3: Tabela 4. Elementy przytwierdzenia typu K

    Kroki 12-13 · po tym etapie masz 26 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Elementy 1-4

    Kryteria: , , ,

    R.3.1 1 - szyna

    R.3.2 2 - nakrętka lub śruba stopowa z nakrętką

    R.3.3 3 - pierścień sprężysty

    R.3.4 4 - łapka

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis elementów przytwierdzenia typu K szyny 49E1 do podkładu drewnianego zgodnie z załączonym rysunkiem 1.

    1 - szyna, 2 - czerwona śruba stopowa z nakrętką, 3 - zielony pierścień sprężysty pod nakrętką, 4 - łapka dociskająca stopkę szyny. Nazwy elementów przytwierdzenia K to wiedza zawodowa.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Elementy 5-8

    Kryteria: , , ,

    R.3.5 5 - wkręt

    R.3.6 6 - podkładka żebrowa

    R.3.7 7 - przekładka podszynowa

    R.3.8 8 - podkład drewniany lub podkład

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj opis elementów przytwierdzenia typu K szyny 49E1 do podkładu drewnianego zgodnie z załączonym rysunkiem 1.

    5 - żółty wkręt mocujący podkładkę do podkładu, 6 - podkładka żebrowa, 7 - niebieska przekładka podszynowa pod stopką szyny, 8 - podkład drewniany.

    Typowe błędy

    Zamiana 6 i 7: przekładka leży bezpośrednio pod stopką szyny, podkładka żebrowa - niżej, na podkładzie.

    Dokument po tym kroku
  14. Etap 4: Rysunek 2. Szkic osygnalizowania miejsca robót

    Kroki 14-15 · po tym etapie masz 30 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Tarcza D1 w torze nr 4 przy ukresie

    Kryteria: , ,

    R.4.1 Na szkicu umieszczono tarczę D1

    R.4.2 Tarczę D1 umieszczono na wysokości ukresu rozjazdu

    R.4.3 Tarczę D1 umieszczono w torze nr 4

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót - rysunek 2.

    Tor nr 4 kończy się kozłem oporowym przy rampie, więc pociąg może tam wjechać tylko od rozjazdu nr 2 - tarczę zatrzymania D1 stawia się od tej strony. Według Ie-1 (§ 10 ust. 7) na stacji stoi ona 100 m przed miejscem robót, ale tu 100 m przed km 50,150 wypada już przed rozjazdem, na torze nr 2, którego się nie zamyka. Ten sam ustęp pozwala na mniejszą odległość, więc tarcza stoi w torze nr 4 na wysokości ukresu rozjazdu. Obok - powiększony symbol tarczy. Plan jest schematyczny, położenie miejsca robót zaznaczyłem orientacyjnie (klucz go nie ocenia).

    Typowe błędy

    Tarcza w torze nr 2 albo 100 m przed miejscem robót na rozjeździe - klucz wymaga toru nr 4 i ukresu.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Zapis: tarcza w osi toru

    Kryteria:

    R.4.4 Umieszczono zapis usytuowania tarczy D1 w osi toru

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj szkic osygnalizowania miejsca robót - rysunek 2.

    Na stacji przenośną tarczę zatrzymania ustawia się w osi toru (§ 10 ust. 3 wyciągu z Ie-1) i to trzeba dopisać na szkicu - symbol na planie tego nie pokazuje. Przed tarczą D1 na stacji nie stawia się tarczy ostrzegawczej.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.