TLO.01-01-23.06-SGCzerwiec 2023 · 40 kroków · ok. 50 min · 35 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Przegląd wysokościomierza KEA-129
Podczas obsługi hangarowej samolotu M-28 Bryza sprawdza się wysokościomierz kodujący KEA-129 według karty technologicznej nr 253. Arkusz daje opis instalacji odbioru ciśnienia całkowitego i statycznego, wykaz agregatów, opisy przyrządów (PR-450K, WD-10K, KEA-129, DA-30P, KDC 222) z tabelami usuwania usterek, schemat ideowy rys. 5 oraz karty KT 251 (przegląd przyrządów) i KT 253 (zgodność wskazań ciśnienia).
Kroki idą za kolejnością poleceń - jeden krok to jeden wiersz tabeli albo jedno pole, które klucz ocenia osobno. Ciśnienie Pw i odchyłkę policzyłem w skrypcie ze wzoru KT 253 i porównałem z kluczem oceniania CKE. Wiersze 11-14 tabeli 1 też wypełniam - klucz ich nie ocenia, ale arkusz każe uzupełnić całą tabelę.
Co widać w podglądzie. Tabele z arkusza odtworzone na stronie (przy niektórych krokach także wycinek dokumentacji z arkusza). Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto. W Pokładowym Dzienniku Technicznym podpisuję się jako Bartosz Bryniarski z datą 01.06.2023 - to przyjęta data egzaminu (pierwszy dzień części praktycznej modelu „d” w sesji czerwiec 2023 wg harmonogramu CKE), bo arkusz jej nie podaje.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 35 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: tam, gdzie klucz dopuszcza inne sformułowania zachowujące sens, wpis może brzmieć inaczej.
Korzystając z załączonej dokumentacji uzupełnij opis słowny parametrów technicznych instalacji odbioru ciśnienia całkowitego i statycznego oraz przyrządów ciśnieniowych - Tabela 1.
Każde zdanie porównuję z opisem instalacji i przyrządów (strony 3-11). Uwaga na słowa „wyłącznie”, „tylko” i na zamianę „statyczne” - „całkowite”: to w nich są zwykle błędy zdań.
Instalacja służy nie tylko załodze - przekazuje też ciśnienia nadajnikom układu rejestracji parametrów lotu. Słowo „wyłącznie” czyni zdanie fałszywym: Fałsz.
Korzystając z załączonej dokumentacji uzupełnij opis słowny parametrów technicznych instalacji odbioru ciśnienia całkowitego i statycznego oraz przyrządów ciśnieniowych - Tabela 1.
WD-10K określa względną wysokość lotu, czyli wysokość względem lotniska, którego ciśnienie ustawiono na skali barometrycznej - także lotniska lądowania. Klucz: Prawda.
Korzystając z załączonej dokumentacji uzupełnij opis słowny parametrów technicznych instalacji odbioru ciśnienia całkowitego i statycznego oraz przyrządów ciśnieniowych - Tabela 1.
DA-30P mierzy prędkość pionową (wariometr), a nie rzeczywistą - Fałsz.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Tabela 1, wiersz 11
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z załączonej dokumentacji uzupełnij opis słowny parametrów technicznych instalacji odbioru ciśnienia całkowitego i statycznego oraz przyrządów ciśnieniowych - Tabela 1.
Opis wariometru: „Wariometr przyrządu DA-30P podłączony jest do instalacji ciśnienia statycznego” - Prawda. Ten wiersz klucz pomija (ocenia wiersze 1-10), ale tabela ma być wypełniona cała.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Tabela 1, wiersz 12
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z załączonej dokumentacji uzupełnij opis słowny parametrów technicznych instalacji odbioru ciśnienia całkowitego i statycznego oraz przyrządów ciśnieniowych - Tabela 1.
Chyłomierz to wahadło fizyczne - kulka w szklanej rurce; nie jest podłączony do żadnej instalacji ciśnienia - Fałsz. Wiersz bez kryterium w kluczu.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Tabela 1, wiersz 13
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z załączonej dokumentacji uzupełnij opis słowny parametrów technicznych instalacji odbioru ciśnienia całkowitego i statycznego oraz przyrządów ciśnieniowych - Tabela 1.
KDC 222 wytwarza sygnały na podstawie ciśnienia statycznego, całkowitego i temperatury - „wyłącznie całkowitego” to błąd: Fałsz. Wiersz bez kryterium w kluczu.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Tabela 1, wiersz 14
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z załączonej dokumentacji uzupełnij opis słowny parametrów technicznych instalacji odbioru ciśnienia całkowitego i statycznego oraz przyrządów ciśnieniowych - Tabela 1.
Czujnik przyspieszeń pionowych jest zasilany napięciem +15 V DC i -15 V DC; 26 V AC zasila obwód czujników przyspieszeń bocznych - Fałsz. Wiersz bez kryterium w kluczu.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2. Agregaty instalacji na rysunku 5
Kroki 15-23 · po tym etapie masz 19 z 35 kryteriów (pkt)
R.2.1 Tabela 2, kolumna Numer agregatu na rysunku, wiersz 2: 3
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji oraz załączonej dokumentacji uzupełnij tabelę z agregatami instalacji - Tabela 2.
Numery odczytuję z rysunku 5, porównując symbole i przebieg przewodów S (linia ciągła) i D (linia przerywana). Nadrukowane numery (1, 4, 6, 12, 13, 15-18) pomagają rozpoznać symbole pozostałych agregatów.
Odbiorniki ciśnienia statycznego mają na schemacie symbol prostokąta z łukiem (jak nadrukowany numer 4). Drugi taki symbol, w obwodzie rezerwowym przy zaworach, ma numer 3.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Tabela 2, wiersz 3: Odbiornik ciśnienia powietrza PWD-5
Kryteria:
R.2.2 Tabela 2, kolumna Numer agregatu na rysunku, wiersz 3: 2
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji oraz załączonej dokumentacji uzupełnij tabelę z agregatami instalacji - Tabela 2.
PWD-5 ma symbol prostokąta z dwoma wyjściami D i S (jak nadrukowany numer 1). Drugi odbiornik PWD-5, na dole schematu, to 2.
R.2.4 Tabela 2, kolumna Numer agregatu na rysunku, wiersz 6: 7
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji oraz załączonej dokumentacji uzupełnij tabelę z agregatami instalacji - Tabela 2.
Odstojniki to romby na przewodach. Legenda rysunku: linia ciągła - ciśnienie statyczne, linia przerywana - całkowite. Romby na liniach ciągłych mają numer 7.
R.2.5 Tabela 2, kolumna Numer agregatu na rysunku, wiersz 8: 8
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji oraz załączonej dokumentacji uzupełnij tabelę z agregatami instalacji - Tabela 2.
Romby na liniach przerywanych (ciśnienie całkowite) mają numer 8.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Tabela 2, wiersz 9: Wysokościomierz WD-10K lub 5934 AD
Kryteria:
R.2.6 Tabela 2, kolumna Numer agregatu na rysunku, wiersz 9: 9
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji oraz załączonej dokumentacji uzupełnij tabelę z agregatami instalacji - Tabela 2.
Przyrządy to kółka w dwóch grupach po trzy. Prędkościomierz jako jedyny potrzebuje obu ciśnień - przewód przerywany dochodzi do środkowego kółka w każdej grupie. Grupa górna: środkowe 10 = prędkościomierz, 12 = wariometr (nadruk), więc wysokościomierz WD-10K to 9.
R.2.7 Tabela 2, kolumna Numer agregatu na rysunku, wiersz 10: 14
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji oraz załączonej dokumentacji uzupełnij tabelę z agregatami instalacji - Tabela 2.
Grupa dolna jest zasilana przez zawory 5 i 6, czyli to przyrządy pierwszego pilota (lewa tablica) - tam jest KEA-129. Środkowe 11 = prędkościomierz, 13 = wariometr (nadruk), więc wysokościomierz kodujący KEA-129 to 14.
Typowe błędy
Zamiana numerów wysokościomierzy 9 i 14 - KEA-129 jest w grupie przyrządów pierwszego pilota, zasilanej przez zawory (R.2.7).
Sposoby usunięcia są w tabelach „Wykrywanie i usuwanie usterek” przy opisach przyrządów i w kolumnie „Prace przy odstępstwach od WT” karty KT 251. Dla każdego objawu szukam miejsca, gdzie dokumentacja opisuje go tymi samymi słowami.
KT 251, pkt 2, kolumna odstępstw: „Jeżeli wskazówka prędkościomierza odchyliła się od położenia zerowego o więcej niż ±2mm po łuku skali - wymienić przyrząd”.
Tabela usterek WD-10K: przyczyna „Przesunęła się wskazówka”, usunięcie: „Otworzyć przyrząd, ustawić wskazówkę. Zamknąć przyrząd i sprawdzić przy pomocy AKP”.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Tabela 3, wiersz 4
Kryteria:
R.3.4 Tabela 3, wiersz 4: Przy niezgodności numerów wymienić przyrządy, sporządzić nowe tablice poprawkowe i umieścić je w mapnikach
Tabela usterek DA-30P, poz. 3: przyczyną jest nieprawidłowe podłączenie zasilania 36 V, 400 Hz - „Podłączyć przyrząd do źródła zasilania wg schematu ideowego”.
Objaw jest zapisany słowami KT 251, pkt 2: „Jeżeli wskazówka wariometru DA-30P odchyla się od położenia zerowego więcej niż o 1m/sek ... wymienić przyrząd”. Tabela usterek DA-30P (poz. 2) dla podobnego objawu podaje regulację wkrętem - klucz przyjmuje wymianę według KT 251, z której pochodzi brzmienie wiersza.
Wykonaj sprawdzenie zgodności wskazań ciśnienia barometrycznego wysokościomierza KEA-129 z ciśnieniem atmosferycznym sprowadzonym do poziomu zabudowy wysokościomierza w warunkach lotniska równinnego wg KT nr 253, dane do obliczeń w Tabeli 4. Wynik oraz dopuszczalne wartości zapisz w Tabeli 5, podejmij decyzję odnośnie dalszej eksploatacji przyrządu.
KT 253, pkt 1.2: Pw = Pps - (hmp + huw) : K. Współczynnik K z tabeli 1 karty: dla Pps = 29,92 cala Hg (przedział 30,50-29,92) K = 916,74 ft/cal Hg - taką samą średnią karta pozwala przyjąć w zakresie 29,92 ± 0,787 cala Hg. Pw = 29,92 - (7,2 + 3,5) : 916,74 = 29,92 - 0,01167 = 29,90833 cala Hg. Samolot i przyrząd są wyżej niż pas, więc ciśnienie na poziomie przyrządu jest niższe niż na lotnisku.
Typowe błędy
Dodanie poprawki zamiast odjęcia albo wzięcie K w m/mm Hg przy wysokościach w stopach (R.4.1).
Dokument po tym kroku
Krok 35: Tabela 5: dopuszczalna różnica
Kryteria:
R.4.2 Tabela 5, kolumna Dopuszczalna różnica między wskazaniem licznika, a obliczonym ciśnieniem: ±0,03937 cali Hg
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj sprawdzenie zgodności wskazań ciśnienia barometrycznego wysokościomierza KEA-129 z ciśnieniem atmosferycznym sprowadzonym do poziomu zabudowy wysokościomierza w warunkach lotniska równinnego wg KT nr 253, dane do obliczeń w Tabeli 4. Wynik oraz dopuszczalne wartości zapisz w Tabeli 5, podejmij decyzję odnośnie dalszej eksploatacji przyrządu.
KT 253, pkt 1.4: różnica nie powinna przekraczać ±0,03937 cala Hg w zakresie 28,35-30,71 cala Hg (720-780 mm Hg) i ±0,06 cala Hg poza nim. Pw = 29,90833 leży w tym zakresie, więc obowiązuje ±0,03937 cala Hg (to 1 mm Hg; w karcie przy „±mm HG” wypadła cyfra 1).
Wykonaj sprawdzenie zgodności wskazań ciśnienia barometrycznego wysokościomierza KEA-129 z ciśnieniem atmosferycznym sprowadzonym do poziomu zabudowy wysokościomierza w warunkach lotniska równinnego wg KT nr 253, dane do obliczeń w Tabeli 4. Wynik oraz dopuszczalne wartości zapisz w Tabeli 5, podejmij decyzję odnośnie dalszej eksploatacji przyrządu.
Różnica: 29,95000 - 29,90833 = 0,04167 cala Hg, więcej niż 0,03937. Kolumna odstępstw KT 253: Wymienić wysokościomierz.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela 6. Pokładowy Dziennik Techniczny
Kroki 37-39 · po tym etapie masz 35 z 35 kryteriów (pkt)
Krok 37: PDT: podjęte działania, część 1
Kryteria:
R.5.1 Tabela 6, pole Podjęte działania/Action taken (dopuszcza się inne, równoważne sformułowania zachowujące sens rozwiązania): Sprawdzenie wykonano wg KT nr 253
Klucz dopuszcza inne sformułowania o tym samym sensie - ocenia trzy informacje: według jakiej karty sprawdzono, czy wynik mieści się w tolerancji, jaka czynność jest wymagana.
W kolumnie 11 jest już nadrukowane zdarzenie: „Wymagane wykonanie sprawdzenia wysokościomierza KEA 129 wg KT nr 253”. W kolumnie 13 „Podjęte działania” zapisuję po kolei, co zrobiłem: najpierw sprawdzenie wg KT nr 253.
Dokument po tym kroku
Krok 38: PDT: podjęte działania, część 2
Kryteria:
R.5.2 Tabela 6, pole Podjęte działania/Action taken (dopuszcza się inne, równoważne sformułowania zachowujące sens rozwiązania): Odchyłka przekracza wartość dopuszczalną
Potem wynik: odchyłka 0,04167 cala Hg przekracza wartość dopuszczalną ±0,03937 cala Hg.
Typowe błędy
Wpis „przyrząd sprawny” po pomyłce w znaku różnicy - liczy się wartość bezwzględna odchyłki (R.5.2).
Dokument po tym kroku
Krok 39: PDT: podjęte działania, część 3
Kryteria:
R.5.3 Tabela 6, pole Podjęte działania/Action taken (dopuszcza się inne, równoważne sformułowania zachowujące sens rozwiązania): Wymagana wymiana wysokościomierza KEA 129
Na koniec wniosek: wymagana wymiana wysokościomierza KEA 129. W kolumnie 14 „Data i podpis” wpisuję datę egzaminu 01.06.2023 (przyjętą - arkusz jej nie podaje) i podpis (Bartosz Bryniarski). Kolumny „Następny przegląd”, „Podpis dowódcy” i numer licencji zostają puste - arkusz nie daje do nich danych.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Sprawdzenie pracy
Krok 40 · po tym etapie masz 35 z 35 kryteriów (pkt)
Krok 40: Kontrola tabel i dziennika
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Po zakończeniu wykonania zadania pozostaw arkusz egzaminacyjny z rezultatami oraz KARTĘ OCENY na swoim stanowisku lub w miejscu wskazanym przez przewodniczącego zespołu nadzorującego.
Na koniec sprawdzam:
tabela 1: Prawda/Fałsz w każdym z 14 wierszy,
tabela 2: dziewięć numerów, każdy agregat z innym numerem (poza odstojnikami 7 i 8, których jest po kilka),
tabela 3: sposób usunięcia dla każdego z 10 objawów,
tabela 5: Pw z pięcioma miejscami po przecinku, tolerancja z jednostką, decyzja,
PDT: trzy informacje w „Podjętych działaniach” i podpis.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.