Rozwiązanie krok po kroku: Instalacja elektryczna samolotu M-28

Każde zdanie porównuję z ogólną charakterystyką instalacji (strony 3-7). Zdanie zgodne z dokumentacją = Prawda, zdanie z jednym zmienionym słowem lub liczbą = Fałsz.

Według ogólnej charakterystyki samolot ma źródła prądu przemiennego 200/115 V i 36 V (prąd przemienny trójfazowy, 400 Hz) oraz prądu stałego 28 V. Prądu stałego 36 V nie ma - Fałsz.

Dokumentacja dosłownie: generatory GT16PCz8 „są pierwotnymi źródłami prądu przemiennego trójfazowego o napięciu 200/115V” - Prawda.

Prostowniki WU-6B „są to źródła wtórne”, bo przetwarzają część prądu przemiennego z generatorów - Fałsz.

Akumulatory 20 KSX 25 P są awaryjnymi źródłami energii; podstawowym źródłem prądu stałego są prostowniki - Fałsz.

Akumulatory umożliwiają rozruch silników na ziemi, ale przede wszystkim są źródłem awaryjnym (zasilają odbiorniki przy uszkodzeniu prostowników) - słowo „tylko” czyni zdanie fałszywym: Fałsz.

„Awaryjnym źródłem układu jest przetwornica elektromaszynowa PT-125C” (układ 36 V, 400 Hz) - Prawda.

Opis systemu prądu przemiennego: do zasilania rezerwowego sztucznego horyzontu AGR-74 zamontowana jest przetwornica PTS-25, która wchodzi w skład układu horyzontu - Prawda.

SZRAP-500 służy do podłączenia lotniskowego źródła prądu stałego 28 V, nie 36 V - Fałsz.

Dokumentacja dosłownie (urządzenia rozdzielcze, złącza lotniskowe) - Prawda.

Urządzenia zabezpieczające: AZRGK zabezpieczają przewody przed przeciążeniami w instalacjach prądu stałego - Prawda.

Odpowiedzi są w opisach układów 28 V, 200 V i 36 V (strony 4-11). Wpisuję nazwę urządzenia razem z typem z dokumentacji - samo „przetwornica” może nie wystarczyć, bo w samolocie są trzy różne przetwornice (PT-125C, PO-250, PTS-25).

Układ 36 V: „Przetwornica włącza się automatycznie i podłącza na awaryjne szyny tylko w przypadku uszkodzenia transformatora Nr 2”.

Opis generatorów: „W przypadku uszkodzenia jednego z generatorów jego obciążenie automatycznie przełączane jest na pracujący generator”.

To jest odpowiedź na problem z zadania. Schemat blokowy 200 V: przetwornica PO-250 „zabezpieczająca zasilanie energią elektryczną odbiorników przy defekcie obu generatorów” - przetwarza prąd stały w jednofazowy 115 V, 400 Hz.

Sterowanie i kontrola: dla źródeł 200/115 V zabudowano woltomierz WF 0,4 - 150 z przełącznikiem wielopołożeniowym.

Opis 200 V, 400 Hz: przy uszkodzeniu generatora lub jego linii „odpowiedni blok BZU325NB zapewnia odłączenie stycznika K1 lub K3”.

System prądu stałego: „W przypadku uszkodzenia jednego z prostowników następuje automatyczne połączenie obwodów przez stycznik K5”.

Dla kontroli źródeł prądu stałego zabudowano jeden amperomierz A-1 i jeden woltomierz W-1, każdy z przełącznikiem wielopołożeniowym.

Układ 36 V: szyny transformatora nr 1 przełączają się na szyny transformatora TR2 „przy pomocy automatu APSz1”.

Przy uszkodzeniu transformatora nr 2 przełączenie robi APSz2 i „jednocześnie zostaje włączona przetwornica” PT-125C, a przekaźnik K3 przełącza szyny awaryjne na jej wyjście.

Dla źródeł 36 V zabudowano woltomierz WF 0,4 - 45 z przełącznikiem wielopołożeniowym na fazy AB, BC lub CA.

W metodzie technicznej prąd mierzy amperomierz włączony szeregowo w obwód (kółko w gałęzi z rezystorem R), a napięcie na mierzonym uzwojeniu - woltomierz włączony równolegle (kółko w gałęzi pionowej, między wycinkami komutatora). Schemat jest ten sam co rys. 616.1 w KT 616 - tam kółka są puste, a układ rozpoznaje się po sposobie włączenia.

Pod schematem są dwa wiersze na legendę. Wiersz 1: A - amperomierz.

Wiersz 2: V - woltomierz.

Prawo Ohma: R = U : I. Woltomierz wskazuje miliwolty, więc najpierw 38 mV = 0,038 V. R = 0,038 V : 1,20 A = 0,031666... Ω. Zaokrąglam do czterech miejsc po przecinku, tak jak wartość w KT 616 (0,0298 Ω): 0,0317 Ω.

⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych wychodzi 0,031666... Ω, czyli po zaokrągleniu do czterech miejsc 0,0317 Ω, i taka wartość jest wpisana. Klucz CKE przyjmuje 0,0316 - wynik obcięty, nie zaokrąglony. Na egzaminie punkt daje wartość z klucza; decyzji o sprawności to nie zmienia.

KT 616, pkt 2.3: „Rezystancja między wycinkami komutatora powinna wynosić 0,0298 Ω ±10%”. Wpisuję wartość z KT razem z tolerancją; obok przedział: 0,0298 · 0,9 = 0,0268 Ω, 0,0298 · 1,1 = 0,0328 Ω.

0,0317 Ω mieści się w przedziale 0,0268-0,0328 Ω - przetwornica sprawna. KT 616 każe wymienić przetwornicę dopiero przy rezystancji spoza tolerancji. (Wartość z klucza 0,0316 Ω też mieści się w przedziale, więc decyzja jest ta sama.)

KT 615, pkt 6 i KT 616, pkt 4.1: wysokość szczotek nie mniej niż 14,5 mm od strony prądu stałego (silnik) i 12,5 mm od strony prądu przemiennego (pierścienie prądnicy); krótsze szczotki się wymienia - Prawda.

KT 615, pkt 6: szczotki doszlifowuje się „przy biegu luzem przetwornicy do 50% prędkości obrotowej znamionowej”, nie pod obciążeniem - Fałsz.

KT 616, pkt 5.1: sprężyny dociskowe wymienia się tylko wtedy, gdy nacisk wychodzi poza 225-295 G (komutator) lub 200-250 G (pierścienie) - nie „bez względu na stan techniczny” - Fałsz.

KT 616, pkt 1.1, kolumna odstępstw: „W przypadku uszkodzenia amortyzatora wymienić wszystkie amortyzatory” - Prawda.

KT 616, pkt 3.1-3.3: przed pomiarem izolacji przetwornicę włącza się na około 3 minuty pod obciążeniem znamionowym, a pomiar robi się zaraz po zatrzymaniu, czyli nie w stanie zimnym - Fałsz. (W stanie zimnym, 20°C, mierzy się rezystancję uzwojeń, pkt 2.3.)

KT 616, pkt 3.3: próbę uważa się za pozytywną, jeżeli oporność izolacji wynosi co najmniej 2 MΩ, a w odstępstwach: „Wymienić niesprawną przetwornicę” - Prawda.

Przechodzę obie karty punkt po punkcie i wypisuję każde narzędzie albo przyrząd pomiarowy potrzebny do czynności. Klucz dopuszcza dowolną kolejność i inne określenia o tym samym sensie. Materiałów (papier ścierny, benzyna, szmatka, sprężone powietrze) nie wpisuję - tabela pyta o narzędzia i aparaturę.

KT 615, pkt 3: sprężyny naciskowe odchyla się w górę „przy pomocy specjalnego haczyka”.

KT 615, pkt 4: kanaliki komutatora przeczyszcza się „zaostrzonym drewnianym lub plastikowym patyczkiem”.

KT 616, pkt 2.3: rezystancję uzwojeń mierzy się metodą techniczną - potrzebny jest amperomierz (klucz przyjmuje też miernik uniwersalny).

Do tej samej metody technicznej - woltomierz (albo miernik uniwersalny).

KT 616, pkt 3.3: oporność izolacji mierzy się „przy pomocy megaomomierza napięciem 500 V”.

KT 616, pkt 5.1: siłę nacisku sprężyn na szczotki mierzy się „przy pomocy dynamometru”.

KT 616, pkt 4.1 każe zmierzyć wysokość szczotek (14,5 mm i 12,5 mm), ale nie nazywa przyrządu. Długość z dokładnością do części milimetra mierzy się suwmiarką (albo mikrometrem) - to wiedza ogólna z metrologii, zgodna z kluczem.

KT 616, pkt 7.1 i rys. 616.3: parametry przetwornicy mierzy się na stanowisku UPP-1 z pulpitem PP-1.

KT 616, pkt 7.5: częstotliwość napięcia wyjściowego ma się mieścić w przedziale 388-428 Hz, więc potrzebny jest miernik częstotliwości (karta podaje wymaganie, nazwę przyrządu dopisuję z wiedzy ogólnej - zgodnie z kluczem).

Wiersz 10 zostaje pusty - klucz wymienia dziewięć pozycji.

Na koniec sprawdzam:

• tabele 1 i 4: wpis Prawda/Fałsz w każdym wierszu,
• tabela 2: urządzenia z typem (PT-125C, PO-250, WF 0,4 - 150, BZU325NB, APSz1),
• rys. 5: amperomierz szeregowo, woltomierz równolegle, legenda w wierszach 1-2,
• tabela 3: wynik w omach (po zamianie mV na V), tolerancja z KT, decyzja,
• tabela 5: dziewięć narzędzi i przyrządów z obu kart.