Rozwiązanie krok po kroku: Sprawdzenie amperomierza i woltomierza

Każde zdanie porównuję z opisem systemu zasilania (strony 2-6) i ze schematem rys. 1. Zdanie zgodne z dokumentacją = TAK, zdanie z jednym błędnym słowem = NIE.

Opis systemu: odbiorniki wymagające innego napięcia prądu stałego mają „oddzielne źródła - specjalne akumulatory lub przetwornice napięcia sieci pokładowej”. Zdanie jest zgodne z dokumentacją - TAK.

Dokumentacja: „wykonane są jako baterie zasadowe niklowo-kadmowe” - TAK.

Wiersz 3: ogniwa połączone są szeregowo, nie równolegle - NIE. Wiersz 4: w skład każdego obwodu wchodzi jeden prostownik i jeden akumulator - NIE.

Klucz łączy oba wiersze w jedno kryterium - punkt jest tylko za dwa poprawne wpisy.

Wiersz 5: przy zasilaniu tylko z akumulatorów „podstawowe szyny 1 i 2 odłączone są od sieci” - TAK. Wiersz 6: prostowniki wykonane są „z zastosowaniem półprzewodnikowych diod krzemowych” - TAK.

Wiersz 7: SzRAP-500 podłącza lotniskowe źródło prądu stałego 28 V (instalacja jest prądu stałego), a zdanie mówi o prądzie przemiennym - NIE. Wiersz 8: obwody łączą się nie „tylko” przy uszkodzeniu prostownika, ale także po podłączeniu zasilania lotniskowego i podczas rozruchu silnika - NIE.

Wiersz 9: dokumentacja dosłownie - TAK. Wiersz 10: amperomierz 3-PA1 „przy pomocy przełącznika 3-S7 można podłączyć do akumulatora nr 1 i 2” - TAK.

Wiersz 11: w całym układzie jest jeden amperomierz 3-PA1 i jeden woltomierz 3-PV1 z przełącznikami - NIE. Wiersz 12: lampka ZASIL. Z AKUMULAT. jest na lewej tablicy przyrządów - NIE.

Na schemacie rys. 1 lampka 3-H1 ma opis „PROSTOWNIK I WYŁ.”, a ta lampka sygnalizuje odłączenie prostownika nr 1, czyli lewego obwodu - TAK.

Na rys. 1 lampka 3-H8 to „ZASIL. Z AKUM.”, a opis sterowania umieszcza tę lampkę na lewej tablicy przyrządów - TAK.

Zasada działania: wyłącznik 3-S3 „AKUM 1” zasila uzwojenie stycznika 3-K12, który podłącza akumulator do szyny awaryjnej 1 w CRU 28V - TAK. Ściśle mówiąc, robi to stycznik sterowany wyłącznikiem, ale skutek opisany w zdaniu jest zgodny z dokumentacją, a klucz przyjmuje TAK.

Odpowiedzi są w opisie zasady działania (strona 3) i w tabeli funkcjonowania przekaźników (strony 5-6). Wpisuję treść, która dokładnie dokańcza zdanie z kolumny „Opis działania systemu”.

Opis instalacji: „AKK1 i AKK2 - 2 akumulatory 20 KSX 25 P będące awaryjnymi źródłami prądu stałego”.

Zasada działania: „W przypadku włączenia obu prostowników przerwany zostaje obwód zasilania uzwojenia stycznika 3-K13 i układ przechodzi na oddzielną pracę obwodów”.

Po zadziałaniu zabezpieczenia przed spadkiem napięcia prostownik zostaje odłączony, a przekaźnik 3-K17 przechodzi na samopodtrzymanie. „Powtórne włączenie prostownika możliwe jest po krótkim wyłączeniu jego wyłącznika”.

Zasada działania: „Przekaźnik 3-K16 zapewnia blokadę włączenia prostownika przy podłączeniu do sieci pokładowej lotniskowego źródła 28V”.

Spadek napięcia musi trwać dłużej niż 4-7 s - dopiero wtedy przekaźnik czasowy 3-K29 zamyka styki 4-5 i włącza 3-K17.

Tabela przekaźników, wiersz 3-K7, kolumna „Warunki do wyłączenia”: zakończony cykl rozruchu silnika lewego lub prawego.

Tabela przekaźników, wiersz 3-K13, kolumna „Warunki do wyłączenia”: jednoczesne spełnienie dwóch warunków - oba prostowniki włączone i brak rozruchu silników. Przepisuję oba warunki, bo jeden nie wystarcza.

Opis sterowania: woltomierz 3-PV1 z przełącznikiem wielopołożeniowym 3-S6 podłącza się do różnych obwodów sieci elektrycznej (np. do akumulatora przed podłączeniem go do szyn).

Lampka gaśnie, gdy przekaźnik 3-K1 rozwiera styki 4-5, a 3-K1 zapracowuje po włączeniu stycznika 3-K2, czyli po włączeniu prostownika nr 1 (lewy obwód, szyna 1). Klucz przyjmuje też „podłączenie zasilania”.

Wyłącznik 3-S3 „AKUM 1” włącza stycznik 3-K12, który przez styk B włącza przekaźnik 3-K22 przerywający obwód lampki „AKUMULATOR I WYŁ.”.

Układ z KT 632, pkt 1.3: zasilacz E i wyłącznik K w górnej gałęzi, opornica suwakowa R1 jako dzielnik napięcia (suwak w dół do gałęzi pomiarowej). Kontrolny miliwoltomierz mV jest w środkowej gałęzi, a w dolnej - sprawdzany amperomierz A szeregowo z rezystorem R2 (zastępuje rezystancję przewodów łączących przyrząd z bocznikiem). Amperomierz A-1 pracuje z bocznikiem, więc w samym przyrządzie mierzy się spadek napięcia w mV - stąd w KT wartości dla działek podane w miliwoltach.

KT 632, pkt 2.4: źródło E, wyłącznik K, rezystor regulowany R1 (dzielnik napięcia) i dwa woltomierze połączone równolegle do tej samej gałęzi: kontrolny V i sprawdzany V1 - oba widzą to samo napięcie. Klucz dopuszcza zamianę woltomierzy miejscami.

KT 632, pkt 1.4: napięcia na działkach mają odpowiadać wartościom z tabeli karty „z dokładnością ±1%”. Minimalna wartość = wartość z KT · 0,99, maksymalna = · 1,01, zaokrąglone do setnych (tak jak w KT). Obliczenia zapisuję w miejscu na obliczenia.

Działka 1: wartość z KT 16,66 mV. Minimum 16,66 · 0,99 = 16,49 mV, maksimum 16,66 · 1,01 = 16,83 mV. Zmierzone 16,99 mV jest powyżej maksimum.

Działka 2: wartość z KT 33,30 mV. Minimum 33,30 · 0,99 = 32,97 mV, maksimum 33,30 · 1,01 = 33,63 mV. Zmierzone 33,66 mV jest powyżej maksimum.

Działka 3: wartość z KT 50,00 mV. Minimum 50,00 · 0,99 = 49,50 mV, maksimum 50,00 · 1,01 = 50,50 mV. Zmierzone 51,00 mV jest powyżej maksimum.

Działka 4: wartość z KT 66,67 mV. Minimum 66,67 · 0,99 = 66,00 mV, maksimum 66,67 · 1,01 = 67,34 mV. Zmierzone 68,00 mV jest powyżej maksimum.

Żadne z czterech wskazań nie mieści się w przedziale tolerancji - każde jest za wysokie (np. 16,99 > 16,83 mV). KT 632 w kolumnie odstępstw: „W przypadku, gdy błąd jest większy niż 1% amperomierz należy wymienić”. Amperomierz sprawny: Nie.

KT 632, pkt 2.7: „Za podstawowy błąd przyjmuje się bezwzględną wartość największej różnicy między wskazaniami woltomierza sprawdzanego i wzorcowego odniesienia do górnego zakresu pomiaru i wyrażoną w procentach”.

Napięcie 10 V na sprawdzanym, 10,1 V na wzorcowym: różnica bezwzględna |10 - 10,1| = 0,1 V. Odniesiona do górnego zakresu: 0,1 : 30 · 100% = 0,33%.

⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: KT 632 (pkt 2.7) definiuje błąd jako różnicę „odniesioną do górnego zakresu pomiaru”, a woltomierz sprawdza się w zakresie od 0 do 30 V (pkt 2.6), więc dzielę przez 30 V i wychodzi 0,33%. Klucz CKE przyjmuje 1% - to różnica podzielona przez wskazanie (0,1 : 10 · 100%), nie przez zakres. Na egzaminie punkt daje wartość z klucza; na decyzję o sprawności rozbieżność nie wpływa, bo największy błąd (przy 30 V) jest w obu sposobach liczenia taki sam.

Napięcie 20 V na sprawdzanym, 20,3 V na wzorcowym: różnica bezwzględna |20 - 20,3| = 0,3 V. Odniesiona do górnego zakresu: 0,3 : 30 · 100% = 1%.

⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: KT 632 (pkt 2.7) definiuje błąd jako różnicę „odniesioną do górnego zakresu pomiaru”, a woltomierz sprawdza się w zakresie od 0 do 30 V (pkt 2.6), więc dzielę przez 30 V i wychodzi 1%. Klucz CKE przyjmuje 1,5% - to różnica podzielona przez wskazanie (0,3 : 20 · 100%), nie przez zakres. Na egzaminie punkt daje wartość z klucza; na decyzję o sprawności rozbieżność nie wpływa, bo największy błąd (przy 30 V) jest w obu sposobach liczenia taki sam.

Napięcie 30 V na sprawdzanym, 30,5 V na wzorcowym: różnica bezwzględna |30 - 30,5| = 0,5 V. Odniesiona do górnego zakresu: 0,5 : 30 · 100% = 1,67%. Tu wynik jest zgodny z kluczem (1,67 lub 1,7), bo wskazanie równa się górnemu zakresowi.

KT 632, pkt 2.9, kolumna wymagań: „Podstawowy błąd powinien być nie większy niż 2%” - wpisuję 2%.

Z trzech wyników tabeli 5 największy jest przy 30 V: 1,67% (klucz przyjmuje też 1,7).

1,67% ≤ 2%, więc błąd mieści się w dopuszczalnym - woltomierz sprawny: Tak. KT 632 każe wymienić woltomierz dopiero wtedy, gdy błąd jest większy niż 2%.

Na koniec sprawdzam:

• tabela 1: wpisy TAK/NIE we wszystkich 15 wierszach (pary wierszy klucz ocenia razem),
• tabela 2: każde zdanie dokończone treścią z dokumentacji, przy 3-K13 oba warunki,
• rysunki: wszystkie elementy opisane, amperomierz szeregowo z R2,
• tabele 3-6: granice z dwoma miejscami po przecinku, decyzje „Nie” dla amperomierza i „Tak” dla woltomierza.