TLO.01-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 50 kroków · ok. 77 min · 53 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Obsługa wyposażenia samolotu 3xtrim
Organizacja obsługowa Flightservis wykonuje prace obsługowe samolotu 3xtrim 450. Na podstawie dokumentacji z arkusza (wykaz czynności przeglądu 100 godzinnego/12 miesięcznego, czynności okresowe co 300 godzin, opis wyposażenia kabiny, osiągi i schemat elektryczny) trzeba wypisać czynności inspekcji przyrządów (tabela 4) i przeglądu wybranych instalacji (tabela 5), ocenić opisy czynności okresowych (tabela 6), opisać działanie elementów kabiny (tabela 7), przeliczyć prędkość wznoszenia na km/h, mph i węzły (tabela 8) oraz ocenić pomiary rezystancji na schemacie (tabela 9).
Kroki idą za kolejnością tabel - jeden krok to jeden wiersz tabeli. Czynności i opisy przepisuję z dokumentacji arkusza, zdania z tabeli 6 porównuję słowo po słowie z wykazem czynności co 300 godzin, prędkości przeliczyłem w skrypcie, a pomiary rezystancji oceniam ze schematu. Wszystkie wpisy porównałem z kluczem oceniania CKE. Tam, gdzie potrzebna jest wiedza spoza arkusza (przeliczniki jednostek, zasada pomiaru rezystancji), zaznaczam to w kroku.
Co widać w podglądzie. Tabele z arkusza odtworzone na stronie (przy niektórych krokach także wycinek dokumentacji z arkusza). Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 53 kryteria w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 40 punktów - można stracić 13 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: tam, gdzie klucz dopuszcza inne sformułowania zachowujące sens, wpis może brzmieć inaczej.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 4. Inspekcja przyrządów w kabinie
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 9 z 53 kryteriów (pkt)
Krok 1: Wiersz 1: stan przyrządów
Kryteria:
R.1.1 Tabela 4: sprawdzić stan przyrządów
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykaz czynności wykonywanych podczas inspekcji przyrządów w kabinie samolotu – tabela 4.
Wykaz przeglądu, punkt 8 (l) „kabina”, podpunkt „Przyrządy (wskaźniki) pokładowe i tablice przyrządów” ma pięć poleceń, a każde z nich sprawdza dwie cechy. Rozbijam je na pojedyncze czynności - tak liczy je klucz. Pierwsze polecenie: „sprawdź stan i zamocowanie przyrządów” → sprawdzić stan przyrządów.
Typowe błędy
Wpisanie „sprawdzić stan i zamocowanie przyrządów” w jednym wierszu - to dwa kryteria, a w tabeli zabraknie wtedy miejsca na pozostałe (R.1.1, R.1.6).
Dokument po tym kroku
Krok 2: Wiersz 2: zamocowanie przyrządów
Kryteria:
R.1.6 Tabela 4: sprawdzić zamocowanie przyrządów
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykaz czynności wykonywanych podczas inspekcji przyrządów w kabinie samolotu – tabela 4.
Druga część tego samego polecenia → sprawdzić zamocowanie przyrządów.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Wiersz 3: czytelność napisów
Kryteria:
R.1.2 Tabela 4: sprawdzić czytelność napisów
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykaz czynności wykonywanych podczas inspekcji przyrządów w kabinie samolotu – tabela 4.
„Sprawdź czytelność i prawidłowość rozmieszczenia napisów” → sprawdzić czytelność napisów.
Wykaz czynności wykonywanych podczas inspekcji przyrządów w kabinie samolotu – tabela 4.
Tabela ma 10 wierszy, a podpunkt o przyrządach daje 9 czynności. W ostatnim wierszu dopisuję czynność z punktu 8 (m) „instalacja elektryczna”, która dotyczy tablicy przyrządów: sprawdzić oświetlenie tablicy przyrządów. Klucz tego wiersza nie ocenia - można go zostawić pustym.
Wiersz 1 to punkt 5 (a) wykazu: „system elektryczny - prawidłowość połączeń, uszkodzenia osłon kabli, czystość końcówek, sprawdź świece zapłonowe, w razie potrzeby wymień na nowe”. Pierwsza czynność: sprawdzić prawidłowość połączeń.
Typowe błędy
Wpisanie czynności z punktu 5 (b) „instalacja zapłonowa” do wiersza o systemie elektrycznym - tabela dotyczy punktu (a) (R.2.1 ÷ R.2.3).
Wiersz 2 to punkt 8 (o) „instalacja wentylacji i ogrzewania kabiny”: „sprawdź stan i zamocowanie przewodów instalacji; sprawdź układ pod względem prawidłowości działania”. Pierwsze polecenie rozbijam na dwie czynności: sprawdzić stan przewodów instalacji.
Wiersz 3 to punkt 8 (q) „wyposażenie radiowo-nawigacyjne” - cztery grupy. Zespoły (bloki, wskaźniki): sprawdzić pod względem prawidłowej zabudowy i zabezpieczenia połączeń.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Wiersz 3: przewody - sprawdzić pod względem prawidłowego ułożenia, pra
Kryteria:
R.2.8 Tabela 5, wiersz 3: przewody - sprawdzić pod względem prawidłowego ułożenia, prawidłowego zamocowania i oczywistych uszkodzeń
Anteny: sprawdzić pod względem stanu i prawidłowego zamocowania.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 6. Czynności okresowe co 300 godzin lotu
Kroki 21-28 · po tym etapie masz 27 z 53 kryteriów (pkt)
Krok 21: Wiersz 1: sprawdzić instalację zapłonową (próbę uznaje się za dobrą gd…
Kryteria:
R.3.1 Tabela 6, wiersz 1: NIE
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opis prac związanych ze sprawdzeniami elementów wyposażenia co 300 godzin lotu, nie rzadziej niż co dwa lata – tabela 6.
Każde zdanie porównuję z wykazem „Czynności okresowe na osprzęcie - pozostałe wyposażenie” (strona 5 arkusza). TAK - gdy zdanie zgadza się z dokumentacją, NIE - gdy podmieniono wartość lub sens.
Wykaz „Pozostałe wyposażenie”, punkt 1: rezystancja w stanie włączenia nie mniejsza niż 20 MΩ, w stanie wyłączenia nie większa niż 2 Ω. W tabeli wartości są zamienione (2 MΩ i 20 Ω) → NIE.
Typowe błędy
Przeoczenie zamiany jednostek (2 MΩ ↔ 20 Ω) - liczby wyglądają podobnie (R.3.1).
Dokument po tym kroku
Krok 22: Wiersz 2: sprawdzić układ komutacji zasilania (próbę uznaje się za dob…
Kryteria:
R.3.2 Tabela 6, wiersz 2: NIE
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opis prac związanych ze sprawdzeniami elementów wyposażenia co 300 godzin lotu, nie rzadziej niż co dwa lata – tabela 6.
Punkt 2: próba jest dobra, gdy przy odwrotnym podłączeniu akumulatora stycznik nie załączy się (zabezpieczenie przed odwrotną polaryzacją). W tabeli „załączy się” → NIE.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Wiersz 3: sprawdzić napięcie prądnicy (próbę uznaje się za dobrą gdy n…
Kryteria:
R.3.3 Tabela 6, wiersz 3: TAK
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opis prac związanych ze sprawdzeniami elementów wyposażenia co 300 godzin lotu, nie rzadziej niż co dwa lata – tabela 6.
Punkt 3: napięcie prądnicy w granicach 13 do 14,8 V - zdanie w tabeli jest skróconym, ale zgodnym początkiem opisu (bez warunków obciążenia i obrotów) → TAK.
Typowe błędy
Ocena NIE, bo zdanie jest niepełne - skrócenie opisu nie zmienia jego sensu, klucz przyjmuje TAK (R.3.3).
Dokument po tym kroku
Krok 24: Wiersz 4: sprawdzić punkt zapalenia się lampki "rezerwa paliwa" (próbę…
Kryteria:
R.3.4 Tabela 6, wiersz 4: NIE
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opis prac związanych ze sprawdzeniami elementów wyposażenia co 300 godzin lotu, nie rzadziej niż co dwa lata – tabela 6.
Punkt 5 wykazu: lampka „rezerwa paliwa” ma się zapalić przy wskazaniu +1/-3 mm od ¼ zbiornika. W tabeli „-1/-3 mm” → NIE.
Typowe błędy
Przeoczenie zmiany znaku (+1 na -1) - zdanie różni się od dokumentacji jednym znakiem (R.3.4).
Opis prac związanych ze sprawdzeniami elementów wyposażenia co 300 godzin lotu, nie rzadziej niż co dwa lata – tabela 6.
Punkt 8: „sprawdzić jakość dokręcenia termopar w przedziale silnikowym” → TAK.
Dokument po tym kroku
Krok 28: Wiersz 8: sprawdzić umasienia
Kryteria:
R.3.8 Tabela 6, wiersz 8: TAK
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opis prac związanych ze sprawdzeniami elementów wyposażenia co 300 godzin lotu, nie rzadziej niż co dwa lata – tabela 6.
Punkt 9: „sprawdzić umasienia” → TAK.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 7. Działanie elementów kabiny
Kroki 29-34 · po tym etapie masz 33 z 53 kryteriów (pkt)
Krok 29: Wiersz 1: wskaźnik położenia trymera wysokości
Kryteria:
R.4.1 Tabela 7, wiersz 1: sterowanie odbywa się za pomocą przycisków umieszczonych na lewym drążku
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opis działania i funkcjonowania elementów kabiny samolotu – tabela 7.
Opisy są w tabeli 1 arkusza „Opis wyposażenia kabiny samolotu” (strony 6-7), w kolumnie „Sposób funkcjonowania” przy elemencie o tej samej nazwie.
Tabela 1 arkusza, pozycja 4 „Wskaźnik położenia trymera wysokości”, kolumna „Sposób funkcjonowania”: sterowanie położeniem trymera odbywa się za pomocą przycisków umieszczonych na lewym drążku.
Typowe błędy
Wpisanie położenia elementu („środkowa półka”) zamiast sposobu działania (R.4.1).
Opis działania i funkcjonowania elementów kabiny samolotu – tabela 7.
Pozycja 11 „Uchwyt załączania ogrzewania kabiny”: konsola pod lewą tablicą; załączyć ogrzewanie kabiny: pociągnąć uchwyt (intensywność zależy od wysunięcia uchwytu). Ogrzewanie działa tylko przy pracującym silniku.
Dokument po tym kroku
Krok 31: Wiersz 3: wyłącznik główny instalacji elektrycznej
Kryteria:
R.4.3 Tabela 7, wiersz 3: załączyć zasilanie: dźwignię przełącznika przestawić do góry
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opis działania i funkcjonowania elementów kabiny samolotu – tabela 7.
Pozycja 13 „Wyłącznik główny instalacji elektrycznej”: załączyć zasilanie: dźwignię przełącznika przestawić do góry.
Dokument po tym kroku
Krok 32: Wiersz 4: zespół bezpieczników i przełączników
Kryteria:
R.4.4 Tabela 7, wiersz 4: załączyć przyrząd lub światło: dźwignie przełącznika przestawić do góry
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opis działania i funkcjonowania elementów kabiny samolotu – tabela 7.
Pozycja 15 „Zespół bezpieczników i przełączników”: załączyć przyrząd lub światło: dźwignię przełącznika przestawić do góry.
Dokument po tym kroku
Krok 33: Wiersz 5: wysokościomierz
Kryteria:
R.4.5 Tabela 7, wiersz 5: wysokościomierz wyskalowany w [m x 100] i hPa
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opis działania i funkcjonowania elementów kabiny samolotu – tabela 7.
Pozycja 18 „Wysokościomierz”: wyskalowany w [m x 100] i [hPa]; przestawienie skali ciśnienia: odkręcić nakrętkę, pociągnąć pokrętło, przestawić skalę, zakręcić nakrętkę.
Obliczenia prędkości maksymalnego wznoszenia przy prędkości TAS – tabela 8.
Kolumna 1 to dane z tabeli 3 arkusza „Osiągi samolotu”: prędkość wznoszenia [m/s] / prędkość TAS [km/h]. Przeliczam tylko prędkość wznoszenia, a TAS przepisuję po ukośniku. Przeliczniki (wiedza ogólna, arkusz ich nie podaje): 1 m/s = 3,6 km/h, 1 mila lądowa = 1,609344 km (mph), 1 mila morska = 1,852 km (węzeł, knot). Wyniki zaokrąglam do dwóch miejsc po przecinku, jak każe uwaga pod tabelą.
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
Pomiary omomierzem wykonuje się przy wyłączonym zasilaniu - przekaźniki K1 i K2 są w spoczynku. Zasada (wiedza ogólna z miernictwa): przewód albo styk zamknięty - ok. 0 Ω (0,1-0,2 Ω), styk otwarty albo przerwa - ∞, cewka - rezystancja uzwojenia. Na rysunku 2 S1, S2 i S4 to przyciski zwierne (3-4), S3 - rozwierny (1-2), wszystkie styki K1 i K2 są zwierne (3-4).
S1 to przycisk ze stykiem zwiernym 3-4 - w spoczynku otwarty, przed wciśnięciem powinno być ∞. Zmierzono 0,1 Ω - styk zwiera bez wciśnięcia → uszkodzony.
Typowe błędy
Ocena „sprawny”, bo 0,1 Ω wygląda dobrze - dla otwartego styku zwiernego poprawne jest ∞ (R.6.1).
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
S2 też jest zwierny - po wciśnięciu styk 3-4 powinien się zamknąć (ok. 0 Ω). Zmierzono ∞ → uszkodzony.
Dokument po tym kroku
Krok 42: Wiersz 3: K1:A2 / K1:A1 = 500 Ω
Kryteria:
R.6.3 Tabela 9, wiersz 3: sprawny
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
A1-A2 to cewka przekaźnika K1 - ma skończoną rezystancję uzwojenia, 500 Ω to poprawny wynik (przerwa dałaby ∞, zwarcie ok. 0 Ω) → sprawny.
Dokument po tym kroku
Krok 43: Wiersz 4: +13,8 V / S1:3 = 0,1 Ω
Kryteria:
R.6.4 Tabela 9, wiersz 4: prawidłowy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
Zacisk 3 przycisku S1 jest połączony bezpośrednio z szyną +13,8 V (węzeł 1). 0,1 Ω → prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Krok 44: Wiersz 5: +13,8 V / S3:1 = ∞ Ω
Kryteria:
R.6.5 Tabela 9, wiersz 5: prawidłowy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
Do S3:1 prąd dochodzi z szyny +13,8 V przez styk zwierny K1 3-4 (węzeł 3). Przekaźnik bez zasilania nie jest załączony, styk jest otwarty - powinno być ∞. ∞ → prawidłowy.
Typowe błędy
Ocena „nieprawidłowy” tylko dlatego, że wyszło ∞ - przez otwarty styk K1 prąd nie płynie, więc ∞ jest tu wynikiem poprawnym (R.6.5).
Dokument po tym kroku
Krok 45: Wiersz 6: K1:3 / K1:4 = ∞ Ω
Kryteria:
R.6.6 Tabela 9, wiersz 6: prawidłowy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
Styki K1 3-4 są zwierne - w spoczynku otwarte. W gałęzi K1 równolegle do styku leży otwarty S1, w pozostałych gałęziach styk jest jedyną drogą. ∞ → prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Krok 46: Wiersz 7: +13,8 V / K1:3 = ∞ Ω
Kryteria:
R.6.7 Tabela 9, wiersz 7: nieprawidłowy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
Wszystkie zaciski 3 styków K1 leżą na szynie +13,8 V (węzły 2, 3 i 5) - między szyną a K1:3 powinno być ok. 0 Ω. Zmierzono ∞ - przerwa w połączeniu → nieprawidłowy.
Dokument po tym kroku
Krok 47: Wiersz 8: K1:A2 / 0V = 0,2 Ω
Kryteria:
R.6.8 Tabela 9, wiersz 8: prawidłowy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
Zacisk A2 cewki K1 jest połączony bezpośrednio z szyną 0 V - 0,2 Ω → prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Krok 48: Wiersz 9: K2:A2 / 0V = 0,1 Ω
Kryteria:
R.6.9 Tabela 9, wiersz 9: prawidłowy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
A2 cewki K2 też leży na szynie 0 V - 0,1 Ω → prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Krok 49: Wiersz 10: S4:3 / S4:4 = ∞ Ω
Kryteria:
R.6.10 Tabela 9, wiersz 10: prawidłowy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
S4 ma styk zwierny 3-4 - w spoczynku otwarty; równolegle leży otwarty styk K2 3-4. ∞ → prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Etap 7: Sprawdzenie pracy
Krok 50 · po tym etapie masz 53 z 53 kryteriów (pkt)
Krok 50: Kontrola tabel
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Ocenie będzie podlegać 6 rezultatów: wykaz czynności wykonywanych podczas inspekcji przyrządów w kabinie samolotu – tabela 4, wykaz czynności wykonywanych podczas przeglądu 100 godzinnego/12 miesięcznego – tabela 5, opis prac związanych ze sprawdzeniami elementów wyposażenia co 300 godzin lotu, nie rzadziej niż co dwa lata – tabela 6, opis działania i funkcjonowania elementów kabiny samolotu – tabela 7, obliczenia prędkości maksymalnego wznoszenia przy prędkości TAS – tabela 8, analiza wykonanych pomiarów kontrolnych na podstawie schematu układu elektrycznego – tabela 9.
Na koniec przeglądam całość:
tabele 4 i 5: każda czynność w osobnej linii - klucz liczy osobno „stan” i „zamocowanie”,
tabela 6: wiersze 1, 2 i 4 różnią się od dokumentacji wartością albo znakiem,
tabela 8: wyniki z dwoma miejscami po przecinku, mph zawsze mniejsze od km/h, węzły - jeszcze mniejsze,
tabela 9: w pierwszej części „sprawny/uszkodzony”, w drugiej „prawidłowy/nieprawidłowy”.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.