Organizacja LotSerwis demontuje silnik ASz-62IR-M18 z samolotu rolniczego, konserwuje go, montuje nowy silnik i wykonuje na nim obsługę po 100 h pracy (książka silnika: olej LOTOS AERO 100, nalot 98 h 32 min, brak wpisów o odkręcaniu nakrętki łożyska oporowego i regulacji luzów, korektor wysokościowy unieruchomiony w położeniu „normalna”). Podczas próby wystąpiły strzały w gaźnik na „małym gazie” i trzeba wymienić przewody zapłonowe w kolektorze. Na podstawie Instrukcji Obsługi Silnika (konserwacja, terminarz, usterki, wymiana przewodów, próba silnika) trzeba wypełnić tabele 4-9.
Kroki idą za kolejnością tabel - jeden krok to jeden wiersz tabeli albo jedna grupa parametrów. Wpisy biorę z instrukcji zamieszczonej w arkuszu; wykaz prac po 100 h ustalam z terminarza razem z przypisami i danymi z książki silnika, długości przewodów policzyłem w skrypcie. Wszystkie wpisy porównałem z kluczem oceniania CKE - w tabeli 5 wykaz wynikający z terminarza różni się od klucza (opis w krokach).
Co widać w podglądzie. Tabele z arkusza odtworzone na stronie (przy niektórych krokach także wycinek dokumentacji z arkusza). Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 55 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 42 punkty - można stracić 13 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: tam, gdzie klucz dopuszcza inne sformułowania zachowujące sens, wpis może brzmieć inaczej.
Kroki 1-16 · po tym etapie masz 10 z 55 kryteriów (pkt)
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Elementy i materiały wybieram z rozdziału 2.1 „Konserwacja silnika na okres do 180 dni”. W wierszach 1-9 są elementy, w 10-16 materiały.
Pkt 2.1.5: wnętrze silnika napełnia się przez odpowietrznik płynem konserwującym, 10÷15 obrotów śmigłem i zlanie płynu.
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.7 i 2.1.14: płyn wstrzykuje się do każdego cylindra przez otwory świecowe (180÷240 cm³), a przez kanały wylotowe smaruje się gniazda, trzonki i grzybki zaworów wylotowych.
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.8.
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.9.
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.10 - filtr przemywa się w benzynie i zanurza w płynie konserwującym.
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.12 - dotyczy właśnie silnika ASz-62IR-M18. Pomijam sprężarkę (pkt 2.1.6) i filtr odśrodkowy TCM-25 (pkt 2.1.11) - te punkty dotyczą tylko ASz-62IR-16.
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.13 (zgodnie z pkt 2.3.5 instrukcji).
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.16 - pokrywa się je cienką warstwą wazeliny technicznej.
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Uwaga 3 do pkt 1.2: końcówkę wału śmigła konserwuje się wazeliną techniczną i owija papierem parafinowanym (klucz tego wiersza nie ocenia).
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Materiał podstawowy: Aero Shell Fluid 2 XN podgrzany do 70÷90 °C (pkt 2.1.5-2.1.10, 2.1.14).
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.16: wazelina techniczna lub inny środek do konserwacji zewnętrznej.
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.15 (klucz nie ocenia).
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.17-2.1.19 (klucz nie ocenia).
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.12 (klucz nie ocenia).
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Pkt 2.1.10 i 2.1.16 (klucz nie ocenia).
Sporządź wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji - tabela nr 4.
Zabezpieczenie otworów i króćców w wielu punktach (klucz nie ocenia).
Kroki 17-21 · po tym etapie masz 19 z 55 kryteriów (pkt)
Sporządź wykaz prac, które należy wykonać po 100 h pracy - tabela nr 5.
W tabeli nr 1 biorę czynności z „+” w kolumnie „po każdych 100±10 godzinach pracy” i sprawdzam przypisy, a także czynności z kolumny 50 h - UWAGA a): „100 godz. pracy należy wykonać również czynności po każdych 50 godz. pracy”. Odrzucam pozycje „dotyczy tylko silnika ASz-62IR-16”. Dane z zadania, które decydują o przypisach: samolot rolniczy, olej LOTOS AERO 100, nalot 98 h 32 min, brak wpisów o odkręcaniu nakrętki łożyska i regulacji luzów.
Sporządź wykaz prac, które należy wykonać po 100 h pracy - tabela nr 5.
Przegląd iskrowników (7), przegląd świec (8 - przypis 6 dotyczy dopiero wymiany świec po 500 h), przemywanie gaźnika bez demontażu (11) i regulacja korektora wysokościowego bez zdejmowania z gaźnika (13).
Sporządź wykaz prac, które należy wykonać po 100 h pracy - tabela nr 5.
Kontrola filtru napędu regulatora obrotów (20), czynności na urządzeniach układu rozruchowego (23 - przypis 11: na samolotach rolniczych nawet co 50 h), przegląd prądnicy (26) i próba silnika (28 - przypis 12: po czynnościach 100 h).
Sporządź wykaz prac, które należy wykonać po 100 h pracy - tabela nr 5.
Pozycja 4 - przypis 4: „wykonaj po pierwszych 100 godz. pracy” (silnik ma 98 h 32 min). Pozycje 9, 10, 16 mają „+” w kolumnie 50 h, a przy 100 h wykonuje się też czynności 50 h. Pozycja 14 stoi w kolumnie 200 h, ale przypis 8: „na silnikach eksploatowanych na samolotach rolniczych ... wykonaj tę czynność co 100 godz. pracy”.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: klucz CKE nie wymienia pozycji 4, 9, 10, 14 i 16, choć wynikają one wprost z terminarza i jego objaśnień - wpisuję je, bo tego wymaga dokumentacja. Klucz nie odejmuje punktów za dodatkowe numery, ocenia tylko obecność swoich dziewięciu.
Sporządź wykaz prac, które należy wykonać po 100 h pracy - tabela nr 5.
Pozycje 2 i 6 - przypis 2: bez wpisów o odkręcaniu nakrętki łożyska i regulacji luzów można je wykonywać co 200 h. Pozycja 5 - tylko po regulacji luzów. Pozycja 22 - przypis 13: dla oleju LOTOS AERO 100 co 200 h. Pozycje 17 i 27 „dotyczą tylko silnika ASz-62IR-16”.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: klucz CKE wymaga wpisania pozycji 17 (kontrola filtru-sygnalizatora opiłków), choć terminarz zastrzega ją dla silnika ASz-62IR-16, a obsługiwany jest ASz-62IR-M18 (sprężarkę - poz. 27 z tym samym zastrzeżeniem - klucz słusznie pomija). Zgodnie z danymi nie wpisuję 17; na egzaminie punkt R.2.5 daje wpisanie numeru 17.
Wpisanie wymiany oleju (22) - przy oleju LOTOS AERO 100 wypada co 200 h.
Kroki 22-27 · po tym etapie masz 25 z 55 kryteriów (pkt)
Wykonaj listę przyczyn usterek silnika i sposobu ich usunięcia - w tabeli nr 6 wpisz „TAK” lub „NIE”.
Wiersze porównuję z tabelą nr 2 (rozdział 4.1, strona 8).
Zgodne z tabelą nr 2 → TAK.
Wykonaj listę przyczyn usterek silnika i sposobu ich usunięcia - w tabeli nr 6 wpisz „TAK” lub „NIE”.
Tabela nr 2: „Uboga mieszanka” - bogata mieszanka nie daje strzałów w gaźnik → NIE.
Wykonaj listę przyczyn usterek silnika i sposobu ich usunięcia - w tabeli nr 6 wpisz „TAK” lub „NIE”.
Tabela nr 2: „Za małe ciśnienie paliwa” → NIE.
Wykonaj listę przyczyn usterek silnika i sposobu ich usunięcia - w tabeli nr 6 wpisz „TAK” lub „NIE”.
Zgodne → TAK.
Wykonaj listę przyczyn usterek silnika i sposobu ich usunięcia - w tabeli nr 6 wpisz „TAK” lub „NIE”.
Zgodne → TAK.
Wykonaj listę przyczyn usterek silnika i sposobu ich usunięcia - w tabeli nr 6 wpisz „TAK” lub „NIE”.
Zgodne → TAK.
Kroki 28-37 · po tym etapie masz 35 z 55 kryteriów (pkt)
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Pkt 5.1.4: „Dodając 15÷20 mm do wielkości odczytanej z tabeli nr 3, utnij na odpowiednią długość przewód zapłonowy”. Min = długość z tabeli + 15 mm, max = długość + 20 mm (P - świeca przednia, T - tylna).
Cylinder 1, świeca tylna: 1250 mm → min 1265, max 1270 mm.
Odczyt długości świecy przedniej zamiast tylnej (np. 990 zamiast 1250 dla cylindra 1) (R.4.1).
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 2, świeca tylna: 1470 mm → min 1485, max 1490 mm.
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 4, świeca przednia: 1530 mm → min 1545, max 1550 mm.
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 4, świeca tylna: 1820 mm → min 1835, max 1840 mm.
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 5, świeca przednia: 1610 mm → min 1625, max 1630 mm.
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 7, świeca przednia: 1600 mm → min 1615, max 1620 mm.
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 8, świeca przednia: 1300 mm → min 1315, max 1320 mm.
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 8, świeca tylna: 1000 mm → min 1015, max 1020 mm.
W cylindrze 6 i 8 przewód tylny jest krótszy od przedniego - nie zakładać, że T jest zawsze dłuższy (R.4.8).
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 9, świeca przednia: 1370 mm → min 1385, max 1390 mm.
Wykonaj wykaz i obliczenia długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie - tabela nr 7.
Cylinder 9, świeca tylna: 1070 mm → min 1085, max 1090 mm.
Kroki 38-54 · po tym etapie masz 55 z 55 kryteriów (pkt)
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Kolejne sprawdzenia biorę z pkt 6.1 „Podgrzewanie i próba silnika”; nie wpisuję samego podgrzewania (6.1.1-6.1.2) ani sygnalizatora opiłek (6.1.13 - tylko ASz-62IR-16).
Pkt 6.1.3: moc nominalna i wskazania przyrządów.
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.4: praca iskrowników - wyłączanie kolejno każdego iskrownika.
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.4: praca świec (przepalanie świec, równomierna praca).
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.5: mechanizm sterowania śmigłem („Mały skok” - „Duży skok”).
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.6: praca śmigła na ustalonej prędkości obrotowej.
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.7: praca prądnicy.
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.9: podgrzewacz powietrza. Pkt 6.1.8 (korektor wysokościowy) pomijam - „nie dotyczy tych silników ASz-62IR-M18, na których korektor unieruchomiono w położeniu „normalna””, a tak jest w tym silniku.
Wpisanie sprawdzenia korektora wysokościowego - w tym silniku korektor jest unieruchomiony.
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.10: moc startowa.
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.11: mały gaz.
Sporządź listę parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniom podczas próby silnika - tabela nr 8.
Pkt 6.1.12: przejścia silnika.
Sporządź wykaz nazw i wartości sprawdzanych parametrów podczas próby silnika - tabela nr 9.
W tabeli 9 każdy parametr dostaje numer wiersza z tabeli 8, nazwę i wartość z jednostką.
Pkt 6.1.3: n = 2100 obr/min, Pk = 120 ±1,3 kPa i wskazania: ciśnienie oleju 390÷490 kPa, ciśnienie paliwa 24,5÷34,3 kPa, temperatura oleju wchodzącego 60÷75 °C, temperatura głowic 150÷215 °C. Wartości podaję w kPa i °C z dopiskiem drugiej jednostki z instrukcji.
Sporządź wykaz nazw i wartości sprawdzanych parametrów podczas próby silnika - tabela nr 9.
Pkt 6.1.4: na jednym iskrowniku spadek obrotów nie powinien przekraczać 60 obr/min.
Sporządź wykaz nazw i wartości sprawdzanych parametrów podczas próby silnika - tabela nr 9.
Pkt 6.1.5: po przestawieniu na „Duży skok” obroty spadają do 1450÷1550 obr/min. Pkt 6.1.6: po zmianie ciśnienia ładowania obroty mają się ustalić na 1900 obr/min.
Sporządź wykaz nazw i wartości sprawdzanych parametrów podczas próby silnika - tabela nr 9.
Pkt 6.1.7: przy 1850 obr/min napięcie minimum 27,5 V. Pkt 6.1.9: włączenie podgrzewacza obniża obroty o ok. 150÷250 obr/min.
Sporządź wykaz nazw i wartości sprawdzanych parametrów podczas próby silnika - tabela nr 9.
Pkt 6.1.10: 2150÷2200 obr/min przy ciśnieniu ładowania 140 ±3,3 kPa.
Sporządź wykaz nazw i wartości sprawdzanych parametrów podczas próby silnika - tabela nr 9.
Pkt 6.1.11: prędkość obrotowa 550 obr/min, ciśnienie oleju min 147 kPa, ciśnienie paliwa 14,7 kPa, temperatura oleju wchodzącego 60÷75 °C.
Wartości z mocy nominalnej wpisane przy małym gazie - na małym gazie ciśnienie oleju to min 147 kPa, a paliwa 14,7 kPa (R.6.8, R.6.9).
Sporządź wykaz nazw i wartości sprawdzanych parametrów podczas próby silnika - tabela nr 9.
Pkt 6.1.12: wzrost obrotów do 2100 obr/min w ciągu 5÷6 s, temperatura głowic min 120 °C.
Krok 55 · po tym etapie masz 55 z 55 kryteriów (pkt)
Ocenie będzie podlegać 6 rezultatów: wykaz elementów podlegających konserwacji i użytych materiałów do konserwacji – Tabela 4, wykaz prac, które należy wykonać po 100 h pracy – Tabela 5, lista przyczyn usterek silnika i sposoby ich usunięcia – Tabela 6, wykaz obliczonych długości uszkodzonych przewodów zapłonowych w kolektorze podlegających wymianie – Tabela 7, lista parametrów i elementów, które podlegają sprawdzeniu podczas próby silnika – Tabela 8, wykaz nazw i wartości sprawdzanych parametrów podczas próby silnika – Tabela 9.
Na koniec przeglądam całość:
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.