Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
TWO.06-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 11 kroków · ok. 48 min · 36 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Diagnostyka wyparownika próżniowego
Zadanie. Mechanik wachtowy stwierdza brak odpowiedniego podciśnienia w wyparowniku próżniowym (wytwornicy wody słodkiej). Wakuometr i zawór bezpieczeństwa są sprawne i prawidłowo zamontowane, a zawór wyrównujący ciśnienie jest zamknięty. Na podstawie schematu instalacji, wykazu narzędzi i części oraz fragmentów DTR wyparownika trzeba wypełnić cztery wykazy, a potem przygotować i uruchomić symulator wyparownika i wydrukować dwie zakładki: Panel kontrolny i Schemat. Czas: 240 minut.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Wykazy z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) i każdy wpis porównano z kluczem oceniania CKE. Uzasadnienia opierają się wyłącznie na opisie niesprawności w treści zadania i na fragmentach dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) zamieszczonych w arkuszu. Wydruki zakładek pochodzą na egzaminie z programu symulatora dostępnego na stanowisku - rozwiązanie pokazuje ich oczekiwaną zawartość: tabelę nastaw i stanów, które egzaminator sprawdza na wydruku, oraz kolejność ustawiania. Nie jest to zrzut ekranu z symulatora. Przy wydrukach pokazano też wzory z klucza oceniania CKE.
Wydruki podpisuje się numerem PESEL - w tym rozwiązaniu w jego miejscu stoi imię i nazwisko: Bartosz Bryniarski.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów, każde za 1 punkt: 27 za cztery wykazy w arkuszu i 9 za wydruki zakładek symulatora. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Klucz przyjmuje wpisy w innym układzie i kolejności oraz inne sformułowania oddające tę samą treść - to jedno z możliwych rozwiązań.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Analiza niesprawności na podstawie DTR
Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 1: Co odpowiada za podciśnienie w wyparowniku
ok. 10 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji wyparownika, wykazu dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych oraz fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej wyparownika próżniowego, sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych uszkodzeń powodujących brak odpowiedniego podciśnienia w wyparowniku próżniowym.
Według DTR podciśnienie (próżnię) wytwarza eżektor, napędzany strumieniem wody morskiej z pompy eżektorowej - przy sprawnym układzie uzyskuje się ok. 90-95% próżni. Druga strona problemu to szczelność przestrzeni, w której próżnia ma się utrzymać: korpus z pokrywą i uszczelką gumową oraz zawór wyrównujący ciśnienie (zawór powietrzny), którego nieszczelność DTR wprost łączy z brakiem odpowiedniego podciśnienia.
Treść zadania wyklucza wakuometr i zawór bezpieczeństwa oraz mówi, że zawór wyrównujący jest zamknięty - ale zamknięty zawór nadal może być nieszczelny, dlatego zostaje na liście. Elementy, które według DTR wpływają na zasolenie i wydajność (skraplacz, bateria wrzenia, separator solanki, czujnik zasolenia, zawór elektromagnetyczny skroplin), nie dają objawu z treści zadania.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Wykazy w arkuszu (rezultaty 1-4)
Kroki 2-7 · po tym etapie masz 27 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 2: Wykaz przewidywanych niesprawności
Kryteria: , , ,
R.1.1 Niesprawna pompa eżektorowa
R.1.2 Niesprawny eżektor
R.1.3 Nieszczelność na uszczelce pokrywy wyparownika
R.1.4 Nieszczelny zawór wyrównujący ciśnienie lub zawór powietrzny
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji wyparownika, wykazu dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych oraz fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej wyparownika próżniowego, sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych uszkodzeń powodujących brak odpowiedniego podciśnienia w wyparowniku próżniowym.
Cztery niesprawności z analizy: pompa eżektorowa, eżektor, nieszczelność na uszczelce pokrywy i nieszczelny zawór wyrównujący ciśnienie (zawór powietrzny). Klucz przyjmuje obie nazwy zaworu.
Typowe błędy
Wpisanie wakuometru albo zaworu bezpieczeństwa nie daje punktu - treść zadania je wyklucza.
R.2.1 Sprawdzić poprawność pracy pompy eżektorowej
R.2.2 Sprawdzić poprawność pracy eżektora
R.2.3 Sprawdzić szczelność obudowy wyparownika
R.2.4 Sprawdzić szczelność zaworu wyrównującego ciśnienie lub zaworu powietrznego
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę wyparownika próżniowego oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Dla każdej niesprawności czynność sprawdzająca: praca pompy eżektorowej, praca eżektora, szczelność obudowy wyparownika (pokrywa i jej uszczelka) oraz szczelność zaworu wyrównującego ciśnienie.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Czynności usuwające niesprawności
Kryteria: , , , ,
R.3.1 Naprawić pompę eżektorową
R.3.2 Dotrzeć zawory w eżektorze
R.3.3 Wymienić eżektor
R.3.4 Uszczelnić pokrywę obudowy wyparownika lub wymienić uszczelkę pokrywy lub dokręcić pokrywę
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę wyparownika próżniowego oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Sposoby naprawy wynikają z DTR. Pompę eżektorową naprawia się zestawem naprawczym. Eżektor się demontuje, usuwa kamień kotłowy i dociera zawory zwrotne, a gdy naprawa nie jest możliwa - wymienia na nowy; to dwa osobne kryteria, więc obie czynności są wpisane. Uszkodzoną uszczelkę pokrywy wymienia się (oczyszczenie szczotką drucianą, odtłuszczenie rozpuszczalnikiem, klej do gumy) i prawidłowo dokręca pokrywę. Wadliwy zawór wyrównujący ciśnienie wymienia się na nowy.
Typowe błędy
Pominięcie jednej z dwóch dróg dla eżektora (dotarcie zaworów albo wymiana) kosztuje punkt.
R.3.6 Systematyczna/częstsza kontrola poprawności pracy pompy eżektorowej
R.3.7 Systematyczna/częstsza kontrola poprawności pracy eżektora
R.3.8 Systematyczna/częstsza kontrola szczelności pokrywy obudowy wyparownika
R.3.9 Systematyczna/częstsza kontrola szczelności zaworu wyrównującego ciśnienie/zaworu powietrznego
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz czynności zapobiegających takim niesprawnościom, aby w przyszłości uniknąć podobnych niesprawności w pracy wyparownika próżniowego.
Cztery pozycje - systematyczna (albo częstsza) kontrola każdego z elementów: pracy pompy eżektorowej, pracy eżektora, szczelności pokrywy obudowy i szczelności zaworu wyrównującego ciśnienie.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Narzędzia i materiały
Kryteria: , , , , ,
R.4.1 Komplet kluczy płaskich i oczkowych
R.4.2 Komplet wkrętaków
R.4.3 Szczotka stalowa/druciana
R.4.4 Ściągacz do łożysk
R.4.5 Pasta do docierania
R.4.6 Rozpuszczalnik
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę wyparownika próżniowego oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Narzędzia z opisów naprawy w DTR: klucze płaskie i oczkowe (pompa, eżektor, pokrywa, zawór), wkrętaki (pompa, eżektor), ściągacz do łożysk (pompa), pasta do docierania (zawory zwrotne eżektora) oraz szczotka druciana i rozpuszczalnik (przygotowanie miejsca pod nową uszczelkę pokrywy).
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: DTR w arkuszu wymienia do remontu pompy eżektorowej także klucze imbusowe i młotek stalowy, a do przyklejenia uszczelki pokrywy klej do gumy - dlatego są w wykazie. Klucz CKE ocenia tylko sześć pozycji wymienionych wyżej i tych trzech nie wymienia; nie ma też kryterium „tylko niezbędne narzędzia”.
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę wyparownika próżniowego oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Części z wykazu stanowiska odpowiadające naprawom: zestaw naprawczy pompy eżektorowej, eżektor (na wypadek wymiany), uszczelka gumowa pokrywy obudowy wyparownika i zawór powietrzny (wyrównujący ciśnienie).
Kroki 8-9 · po tym etapie masz 32 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 8: Wyłącznik główny i obie pompy
Kryteria: , ,
R.5.1 Wyłącznik główny w pozycji I
R.5.2 Włączona pompa eżektorowa
R.5.3 Włączona pompa skroplinowa
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze wyparownika próżniowego przygotuj symulator do pracy i uruchom go.
Według wykazu parametrów: wyłącznik główny w pozycji I, potem zielonymi przyciskami pompa eżektorowa (woda morska) i pompa skroplinowa.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Próg alarmu zasolenia 7 ppm i zasolenie skroplin
Kryteria: ,
R.5.4 Próg alarmowy zasolenia 7 ppm
R.5.5 Zasolenie produkowanych skroplin nie większe niż 2 ppm
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze wyparownika próżniowego przygotuj symulator do pracy i uruchom go. Wykonaj wydruki zakładek programu symulatora - Panel kontrolny i Schemat - potwierdzających jego działanie. Wydruki zakładek podpisz swoim numerem PESEL.
Strzałkami ALARM SET ustawia się dopuszczalne zasolenie (próg alarmu) 7 ppm. Wydruk zakładki Panel kontrolny robi się, gdy zasolenie produkowanych skroplin spadło do nie więcej niż 2 ppm, i tak, by na salinometrze były widoczne obie diody: progu alarmu i aktualnego zasolenia (uwaga w arkuszu). Wydruk wykonuje się wg procedury z arkusza: program Paint, w symulatorze klawisz PRTSCR na wybranej zakładce, w Paint wklejenie kombinacją CTRL V i druk kombinacją CTRL P. Pod tabelą wzór z klucza: dioda progu przy 7 ppm, aktualne zasolenie 1 ppm.
Typowe błędy
Wydruk zaraz po uruchomieniu, przy wysokim zasoleniu, nie spełnia kryterium zasolenia skroplin nie większego niż 2 ppm.
Kroki 10-11 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 10: Zawory wody morskiej i wody grzewczej
Kryteria: ,
R.6.1 Otwarte wszystkie zawory w systemie wody morskiej (3 sztuki)
R.6.2 Otwarte zawory dolotowy i wylotowy wody grzewczej do wyparownika
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze wyparownika próżniowego przygotuj symulator do pracy i uruchom go.
Na zakładce Schemat otwiera się wszystkie trzy zawory systemu wody morskiej - z morza, na tłoczeniu pompy eżektorowej i za burtę - oraz zawory dolotowy i wylotowy wody grzewczej (z układu chłodzenia silnika głównego) do baterii wrzenia.
⚠️ Uwaga do arkusza: wykaz parametrów w arkuszu nie podaje położenia zaworów ręcznych - opisuje je dopiero klucz (kryteria rezultatu 6). Położenia w tym i w następnym kroku są wpisane według klucza.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Zawory zamknięte i przepływ skroplin do zbiornika wody słodkiej
Kryteria: ,
R.6.3 Zamknięte zawory: wyrównujący ciśnienie w wyparowniku oraz przelotowy kierujący skropliny do zęz
R.6.4 Widoczny jest przepływ skroplin do zbornika wody słodkiej
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj wydruki zakładek programu symulatora - Panel kontrolny i Schemat - potwierdzających jego działanie. Wydruki zakładek podpisz swoim numerem PESEL.
Zamknięte zostają zawór wyrównujący ciśnienie nr 8 (inaczej powietrze z zewnątrz zniesie podciśnienie) oraz zawór przelotowy kierujący skropliny do zęz - skropliny o dopuszczalnym zasoleniu mają płynąć do zbiornika wody słodkiej. Zakładkę Schemat drukuje się podczas przepływu skroplin do zbiornika wody słodkiej (uwaga w arkuszu). Wydruk wykonuje się wg procedury z arkusza: program Paint, w symulatorze klawisz PRTSCR na wybranej zakładce, w Paint wklejenie kombinacją CTRL V i druk kombinacją CTRL P. Pod tabelą wzór z klucza.
Typowe błędy
Otwarty zawór przelotowy do zęz kieruje skropliny poza zbiornik wody słodkiej - przepada punkt za zamknięte zawory, a zwykle także za przepływ skroplin.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.