Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
TWO.06-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 13 kroków · ok. 56 min · 38 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Diagnostyka oczyszczalni ścieków
Zadanie. Biologiczna oczyszczalnia ścieków pracuje w trybie automatycznym i zgłasza alarm niskiego poziomu cieczy w komorze I (wstępnej). Arkusz wyklucza ręczne zawory (ustawione i sprawne), pompę opróżniającą, pompę cyrkulacyjną, sprężarkę powietrza oraz sito przepływowe. Na podstawie schematu instalacji, wykazu narzędzi i części oraz fragmentów DTR oczyszczalni trzeba wypełnić cztery wykazy, a potem ustawić symulator do pracy w trybie automatycznym i wydrukować dwie zakładki: Panel kontrolny i Schemat. Czas: 240 minut.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Wykazy z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) i każdy wpis porównano z kluczem oceniania CKE. Uzasadnienia opierają się wyłącznie na opisie niesprawności w treści zadania i na fragmentach dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) zamieszczonych w arkuszu. Wydruki zakładek pochodzą na egzaminie z programu symulatora dostępnego na stanowisku - rozwiązanie pokazuje ich oczekiwaną zawartość: tabelę nastaw i stanów, które egzaminator sprawdza na wydruku, oraz kolejność ustawiania. Nie jest to zrzut ekranu z symulatora. Przy wydrukach pokazano też wzory z klucza oceniania CKE - na nich oznaczono zawory, które klucz każe otworzyć (grupy „1” i „2”).
Wydruki podpisuje się numerem PESEL - w tym rozwiązaniu w jego miejscu stoi imię i nazwisko: Bartosz Bryniarski.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 38 kryteriów, każde za 1 punkt: 28 za cztery wykazy w arkuszu i 10 za wydruki zakładek symulatora. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 29 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Klucz przyjmuje wpisy w innym układzie i kolejności oraz inne sformułowania oddające tę samą treść - to jedno z możliwych rozwiązań.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Analiza niesprawności na podstawie DTR
Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 1: Które elementy mogą dać alarm niskiego poziomu w komorze I
ok. 10 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji okrętowej oczyszczalni ścieków, wykazu dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych oraz fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej oczyszczalni ścieków, sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych uszkodzeń powodujących alarm niskiego poziomu cieczy w komorze I.
Treść zadania zawęża poszukiwania: ręczne zawory, obie pompy, sprężarka i sito przepływowe są sprawne. Z DTR w arkuszu zostają elementy, które decydują o tym, ile ścieków jest w komorze I i co z niej odpływa.
Komora I ma dwa pływakowe czujniki poziomu (dolny i górny): sygnalizują niski i wysoki poziom oraz sterują pompą cyrkulacyjną i otwarciem zaworu przeponowego - błędny sygnał któregoś z nich prowadzi do błędnej pracy całego układu. Zawór przeponowy (dozowania ścieków) przepuszcza ścieki z komory I do komory II i otwiera się po sygnale z górnego czujnika; steruje nim zawór elektromagnetyczny, który doprowadza sprężone powietrze do układu otwarcia. Krata pod pokrywą komory wstępnej zatrzymuje stałe zanieczyszczenia na dopływie - przy nadmiernym zanieczyszczeniu ogranicza napływ ścieków.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Wykazy w arkuszu (rezultaty 1-4)
Kroki 2-7 · po tym etapie masz 28 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 2: Wykaz prawdopodobnych niesprawności
Kryteria: , , , ,
R.1.1 Uszkodzony pływakowy czujnik poziomu cieczy w komorze I - poziom dolny
R.1.2 Uszkodzony pływakowy czujnik poziomu cieczy w komorze I - poziom górny
R.1.3 Uszkodzony zawór przeponowy zdalnie sterowany lub zawór dozowania ścieków
Korzystając ze schematu instalacji okrętowej oczyszczalni ścieków, wykazu dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych oraz fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej oczyszczalni ścieków, sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych uszkodzeń powodujących alarm niskiego poziomu cieczy w komorze I.
Pięć pozycji z analizy, każda w osobnym wierszu: oba pływakowe czujniki komory I (dolny i górny osobno - to dwa kryteria), zawór przeponowy (zawór dozowania ścieków), zanieczyszczona krata i zawór elektromagnetyczny sterujący zaworem przeponowym.
Typowe błędy
Jeden wpis „uszkodzone czujniki poziomu” zamiast dwóch osobnych (dolny, górny) daje najwyżej jeden punkt.
R.2.1 Sprawdzić poprawność pracy pływakowego czujnika poziomu cieczy w komorze I - poziom dolny
R.2.2 Sprawdzić poprawność pracy pływakowego czujnika poziomu cieczy w komorze I - poziom górny
R.2.3 Sprawdzić poprawność pracy zaworu przeponowego lub zaworu dozowania ścieków
R.2.4 Sprawdzić stan kraty
R.2.5 Sprawdzić poprawność pracy zaworu elektromagnetycznego sterującego zaworem przeponowym
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych uszkodzeń powodujących alarm niewłaściwego poziomu cieczy w komorze I oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Do każdej niesprawności czynność sprawdzająca: poprawność pracy obu czujników, zaworu przeponowego i zaworu elektromagnetycznego oraz stan kraty (DTR każe przy podejrzeniu nadmiernego zanieczyszczenia ją wymontować i obejrzeć).
Dokument po tym kroku
Krok 4: Czynności usuwające niesprawności
Kryteria: , , , ,
R.3.1 Wymienić pływakowy czujnik poziomu cieczy w komorze I - poziom dolny
R.3.2 Wymienić pływakowy czujnik poziomu cieczy w komorze I - poziom górny
R.3.3 Wymienić zawór przeponowy zdalnie sterowany lub zawór dozowania ścieków
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych uszkodzeń powodujących alarm niewłaściwego poziomu cieczy w komorze I oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
DTR podaje sposób dla każdego elementu: uszkodzony czujnik - wymienić na nowy, zawór przeponowy z unieruchomionym siłownikiem - zdemontować i wymienić na sprawny, elektrozawór - wyłączyć zasilanie, zamknąć dopływ powietrza i wymienić na nowy, kratę - wymontować i wyczyścić.
R.3.6 Systematycznie sprawdzać poprawność pracy pływakowego czujnika/pływakowych czujników poziomu cieczy
R.3.7 Systematycznie kontrolować poprawność działania zaworu przeponowego lub zaworu dozowania ścieków
R.3.8 Systematycznie kontrolować czystość kraty
R.3.9 Systematycznie sprawdzać poprawność pracy zaworu elektromagnetycznego sterującego zaworem przeponowym
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz czynności zapobiegającym takim usterkom, aby w przyszłości uniknąć podobnych niesprawności w pracy biologicznej oczyszczalni ścieków.
Zapobieganie to systematyczna kontrola tych samych elementów. Klucz ma tu cztery kryteria: czujniki pływakowe (jedna pozycja może objąć oba), zawór przeponowy, czystość kraty i zawór elektromagnetyczny - DTR wprost zaleca systematyczną kontrolę zaworów elektromagnetycznych.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Narzędzia i materiały
Kryteria: , , , , ,
R.4.1 Komplet kluczy płaskich i oczkowych
R.4.2 Komplet wkrętaków
R.4.3 Miernik uniwersalny
R.4.4 Komplet kluczy imbusowych
R.4.5 Szczotka stalowa
R.4.6 Taśma teflonowa
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych uszkodzeń powodujących alarm niewłaściwego poziomu cieczy w komorze I oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Narzędzia zbiera się z opisów naprawy w DTR: zawór przeponowy - klucze płaskie, oczkowe i imbusowe; krata - klucze imbusowe i szczotka stalowa; czujnik pływakowy - klucze płaskie i oczkowe, wkrętaki i miernik uniwersalny (do sprawdzenia działania); elektrozawór - klucze płaskie i taśma teflonowa.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Części zamienne
Kryteria: , ,
R.4.7 Zawór przeponowy zdalnie sterowany
R.4.8 Zawór elektromagnetyczny do sterowania zaworem przeponowym
R.4.9 Pływakowy czujnik poziomu cieczy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych uszkodzeń powodujących alarm niewłaściwego poziomu cieczy w komorze I oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Z wykazu stanowiska potrzebne są trzy części odpowiadające wymianom: zawór przeponowy zdalnie sterowany, zawór elektromagnetyczny do sterowania zaworem przeponowym i pływakowy czujnik poziomu cieczy. Kraty się nie wymienia, tylko czyści.
Kroki 8-9 · po tym etapie masz 33 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 8: Wyłącznik główny, tryb AUTO i sprężarka nr 2
Kryteria: , ,
R.5.1 Wyłącznik główny ustawiony w pozycji I
R.5.2 Tryb pracy oczyszczalni ustawiony w pozycji I (AUTO)
R.5.3 Wybór sprężarki powietrza w pozycji II (No2 On)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze przygotuj symulator oczyszczalni ścieków do pracy w trybie automatycznym i uruchom go.
Na zakładce Panel kontrolny: wyłącznik główny w pozycji I, przełącznik trybu pracy w pozycji I (AUTO) i przełącznik wyboru sprężarki w pozycji II (No2 On) - pracuje sprężarka nr 2.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Dozowanie i dezynfekcja, zakładka Panel kontrolny na wydruku
Kryteria: ,
R.5.4 Dozowanie ścieków w pozycji 0
R.5.5 Dezynfekcja w pozycji 0
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj wydruk zakładek programu symulatora - Panel kontrolny i Schemat - potwierdzających jego działanie. Wydruki zakładek podpisz swoim numerem PESEL.
Przełączniki dozowania ścieków i dezynfekcji ustawia się w pozycji 0, jak każe wykaz parametrów. Według procedury z arkusza zakładkę Panel kontrolny drukuje się po zakładce Schemat (punkt 7) - tu pokazano od razu, co ma być na niej widoczne, wraz z podpisem. Porównaj ustawienia ze wzorem z klucza pod tabelą.
Kroki 10-13 · po tym etapie masz 38 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 10: Komora wstępna i obieg pompy cyrkulacyjnej
Kryteria:
R.6.2 Otwarte wszystkie zawory oznaczone cyfrą 2 (3 szt. zgodnie ze wzorem)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Schemat: należy otworzyć następujące zawory: na dolocie ścieków fekalnych do oczyszczalni, na dolocie ścieków „szarych” do oczyszczalni, na wylocie z komory wstępnej, na ssaniu pompy cyrkulacyjnej, na rurociągu tłocznym pompy cyrkulacyjnej, na wylocie ścieków z komory chlorowania, na tłoczeniu pompy opróżniającej, na rurociągu tłoczącym pompy opróżniającej na wylocie ścieków za burtę - pozostałe zawory powinny być zamknięte.
Najpierw obieg komory I: zawór nr 5 na wylocie z komory wstępnej oraz zawory pompy cyrkulacyjnej - nr 3 na ssaniu i nr 4 na rurociągu tłocznym. Na wzorze z klucza to trzy zawory oznaczone „2”.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Dopływ ścieków i usuwanie za burtę
Kryteria:
R.6.1 Otwarte wszystkie zawory oznaczone cyfrą 1 (6 szt. zgodnie ze wzorem)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Schemat: należy otworzyć następujące zawory: na dolocie ścieków fekalnych do oczyszczalni, na dolocie ścieków „szarych” do oczyszczalni, na wylocie z komory wstępnej, na ssaniu pompy cyrkulacyjnej, na rurociągu tłocznym pompy cyrkulacyjnej, na wylocie ścieków z komory chlorowania, na tłoczeniu pompy opróżniającej, na rurociągu tłoczącym pompy opróżniającej na wylocie ścieków za burtę - pozostałe zawory powinny być zamknięte.
Sześć zaworów oznaczonych na wzorze „1”: dolot ścieków fekalnych (nr 13) i „szarych” (nr 15), wylot z komory chlorowania (nr 1), tłoczenie pompy opróżniającej (nr 2), jej rurociąg tłoczny (nr 11) i wylot ścieków za burtę (nr 10).
Dokument po tym kroku
Krok 12: Pozostałe zawory zamknięte, podchloryn w chloratorze
Kryteria: ,
R.6.3 Zamknięte wszystkie pozostałe zawory (7 szt. zgodnie ze wzorem)
R.6.5 Zbiornik środka dezynfekującego (batcher) co najmniej w połowie napełniony
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Schemat: należy otworzyć następujące zawory: na dolocie ścieków fekalnych do oczyszczalni, na dolocie ścieków „szarych” do oczyszczalni, na wylocie z komory wstępnej, na ssaniu pompy cyrkulacyjnej, na rurociągu tłocznym pompy cyrkulacyjnej, na wylocie ścieków z komory chlorowania, na tłoczeniu pompy opróżniającej, na rurociągu tłoczącym pompy opróżniającej na wylocie ścieków za burtę - pozostałe zawory powinny być zamknięte. Podczas pracy urządzenia należy utrzymywać poziom podchlorynu sodu co najmniej w połowie wysokości chloratora za pomocą zaworu ręcznego na dopływie podchlorynu sodu.
Legenda ma 16 zaworów ręcznych (nr 1-16); 9 jest otwartych, więc 7 zostaje zamkniętych: nr 6, 7, 8, 9, 12, 14 i 16. Zaworem nr 16 (dopływ podchlorynu) uzupełnia się chlorator tak, by poziom był co najmniej w połowie jego wysokości - na wydruku widać napełnienie chloratora (Batcher) i zamknięty zawór nr 16, jak na wzorze z klucza.
Typowe błędy
Pozostawiony otwarty zawór nr 9 (woda zaburtowa) albo nr 14 i 12 (wyloty za burtę z pominięciem oczyszczalni) - kryterium zamkniętych zaworów nie jest spełnione.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Wydruk zakładki Schemat w czasie pracy pompy opróżniającej
Kryteria:
R.6.4 Właściwy przepływ ścieków (usuwanie ścieków z komory IV)
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj wydruk zakładek programu symulatora - Panel kontrolny i Schemat - potwierdzających jego działanie. Wydruki zakładek podpisz swoim numerem PESEL.
Uwaga w arkuszu: zakładkę Schemat drukuje się w momencie usuwania ścieków z komory IV, czyli gdy pracuje pompa opróżniająca - na wydruku widać wtedy przepływ ścieków z komory chlorowania za burtę. Wydruk wykonuje się wg procedury z arkusza: program Paint, w symulatorze klawisz PRTSCR na wybranej zakładce, w Paint wklejenie kombinacją CTRL V i druk kombinacją CTRL P. Wydruk podpisuje się numerem PESEL. Pod tabelą wzór wydruku z klucza CKE.
Typowe błędy
Wydruk zrobiony, gdy pompa opróżniająca stoi, nie pokazuje usuwania ścieków z komory IV - trzeba poczekać, aż poziom w komorze IV osiągnie górny czujnik i pompa ruszy.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.