Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
TWO.06-01-26.06-SGCzerwiec 2026 · 15 kroków · ok. 50 min · 40 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Diagnostyka odolejacza wody zęzowej
Zadanie. Podczas pracy odolejacza wody zęzowej mechanik wachtowy zauważył wzrost podciśnienia w odolejaczu (dalszy spadek ciśnienia poniżej ciśnienia otoczenia). Trzeba wskazać możliwe niesprawności, czynności ich lokalizacji i usunięcia, czynności zapobiegawcze oraz narzędzia i części (Tabele 1-4 w arkuszu), a potem przygotować instalacje w symulatorze odolejacza, uruchomić go, wydrukować zakładki Panel Kontrolny i Schemat i wpisać do Tabeli 5 dwa parametry robocze odczytane z wydruków.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Wykazy z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) i każdy wpis porównano z kluczem oceniania CKE. Uzasadnienia opierają się wyłącznie na opisie niesprawności w treści zadania i na fragmentach dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) zamieszczonych w arkuszu. Wydruki zakładek pochodzą na egzaminie z programu symulatora dostępnego na stanowisku - rozwiązanie pokazuje ich oczekiwaną zawartość: tabelę nastaw i stanów, które egzaminator sprawdza na wydruku, oraz kolejność ustawiania. Nie jest to zrzut ekranu z symulatora. Przy wydrukach pokazany jest wzór z klucza oceniania CKE - na jego podstawie egzaminator porównuje położenie przełączników i zaworów. Wartości w Tabeli 5 pochodzą z tego wzoru (wg klucza) - na stanowisku odczytuje się je z własnego wydruku.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 40 kryteriów, każde za 1 punkt: 25 za cztery wykazy w arkuszu i 15 za wydruki zakładek symulatora. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. Klucz przyjmuje wpisy w innym układzie i kolejności oraz inne sformułowania oddające tę samą treść - to jedno z możliwych rozwiązań.
Wydruki podpisuje się numerem PESEL - w tym rozwiązaniu w jego miejscu stoi imię i nazwisko: Bartosz Bryniarski.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Analiza niesprawności
Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 1: Co wynika z treści zadania
ok. 10 min
Polecenie z arkusza
Podczas pracy odolejacza wody zęzowej mechanik wachtowy zauważył wzrost wartości podciśnienia w odolejaczu (dalszy spadek wartości ciśnienia poniżej ciśnienia otoczenia). Czujniki poziomu cieczy w zbiorniku wody zęzowej i wszystkie zawory ręczne działają prawidłowo. Nie stwierdzono awarii pompy wody i grzałki elektrycznej. W zbiorniku wody zęzowej jest odpowiednia ilość cieczy.
Arkusz wyklucza czujniki poziomu, zawory ręczne, pompę wody, grzałkę i brak cieczy w zbiorniku. Pompa wody i tak nie pasuje do objawu - DTR (fragment VIII) wiąże jej uszkodzenie ze spadkiem podciśnienia, a tu podciśnienie rośnie.
Wzrost podciśnienia oznacza, że pompa wody ssie z odolejacza, a woda zęzowa dopływa za słabo - przeszkoda jest na drodze dopływu albo wewnątrz odolejacza. Wg DTR objawia się tak zabrudzenie filtra na ssaniu (XIII) i zabrudzenie filtra koalescencyjnego (V). Na tej samej drodze stoi zawór elektromagnetyczny na dopływie (1 na schemacie) - wadliwy utrudnia przepływ (XII). Czwarta możliwość to wakuometr (XIV), który pokazuje fałszywą wartość.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabele 1-4 w arkuszu (rezultaty 1-4)
Kroki 2-8 · po tym etapie masz 25 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 2: Niesprawności: wakuometr i filtr na ssaniu
Kryteria: ,
R.1.1 Niesprawny wakuometr
R.1.2 Brudny filtr na ssaniu ze zbiornika wody zaolejonej
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji stanowiska odolejacza wody zęzowej, wykazu dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych oraz wybranych fragmentów dokumentacji techniczno-ruchowej odolejacza, sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę odolejacza. Tabela 1.
Pierwsze wiersze Tabeli 1: niesprawny wakuometr (to on pokazuje wzrost podciśnienia - może wskazywać błędnie) i brudny filtr na ssaniu ze zbiornika wody zęzowej (22 na schemacie).
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: arkusz (zadanie, legenda, DTR) mówi o wodzie zęzowej, a klucz o wodzie zaolejonej - tak nazywano ją w arkuszach z innych sesji. To ta sama woda, więc w Tabeli wpisana jest nazwa z arkusza z dopiskiem w nawiasie; obie formy oddają treść kryterium.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Niesprawności: zawór na dopływie i filtr koalescencyjny
Kryteria: ,
R.1.3 Uszkodzony zawór elektromagnetyczny na dopływie wody zaolejonej do odolejacza
R.1.4 Brudny filtr koalescencyjny
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu instalacji stanowiska odolejacza wody zęzowej, wykazu dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych oraz wybranych fragmentów dokumentacji techniczno-ruchowej odolejacza, sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę odolejacza. Tabela 1.
Uszkodzony zawór elektromagnetyczny na dopływie wody zęzowej do odolejacza (1) i brudny filtr koalescencyjny (II) - DTR podaje wprost, że jego zabrudzenie daje wzrost podciśnienia.
Typowe błędy
Pompa wody i grzałka są wykluczone w treści zadania - wpisanie ich nie daje punktu.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Lokalizacja niesprawności
Kryteria: , , ,
R.2.1 Sprawdzić poprawność pracy wakuometru
R.2.2 Sprawdzić filtr na ssaniu ze zbiornika wody zaolejonej
R.2.3 Sprawdzić poprawność działania zaworu elektromagnetycznego na dopływie wody zaolejonej do odolejacza
R.2.4 Sprawdzić filtr koalescencyjny
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
W wyznaczonych tabelach arkusza wypisz wykaz niezbędnych czynności prowadzących do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę odolejacza wody zęzowej oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne. Tabela 2.
Po jednej czynności sprawdzającej na każdą niesprawność z Tabeli 1: sprawdzić poprawność pracy wakuometru, sprawdzić filtr na ssaniu, sprawdzić poprawność działania zaworu elektromagnetycznego na dopływie i sprawdzić filtr koalescencyjny.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Usunięcie niesprawności
Kryteria: , , ,
R.3.1 Wymienić wakuometr
R.3.2 Wyczyścić filtr na ssaniu ze zbiornika wody zaolejonej
R.3.3 Wymienić zawór elektromagnetyczny na dopływie wody zaolejonej do odolejacza
R.3.4 Wymienić filtr koalescencyjny
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
W wyznaczonych tabelach arkusza wypisz wykaz niezbędnych czynności prowadzących do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę odolejacza wody zęzowej oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne. Tabela 3.
Wg DTR: wakuometr - wymienić na nowy (XIV), filtr na ssaniu - wyczyścić (XIII), zawór elektromagnetyczny - wymienić (XII; zestawu naprawczego zaworu nie ma w wykazie dostępnych części), filtr koalescencyjny - wymienić na nowy (V).
R.3.6 Okresowe kontrole czystości filtra na ssaniu ze zbiornika wody zaolejonej
R.3.7 Okresowe kontrole poprawności pracy zaworu elektromagnetycznego na dopływie wody zaolejonej do odolejacza
R.3.8 Okresowe kontrole filtra koalescencyjnego
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz czynności zapobiegających takim usterkom, aby w przyszłości uniknąć podobnych niesprawności w pracy odolejacza wody zęzowej. Tabela 3.
W drugiej części Tabeli 3 - okresowe kontrole każdego z czterech elementów: wskazań wakuometru, czystości filtra na ssaniu, pracy zaworu elektromagnetycznego i filtra koalescencyjnego (DTR: wymiana co 6 miesięcy lub częściej).
Dokument po tym kroku
Krok 7: Narzędzia i materiały
Kryteria: , , , ,
R.4.1 Komplet kluczy płaskich i oczkowych
R.4.2 Komplet kluczy imbusowych
R.4.3 Komplet wkrętaków
R.4.4 Szczotka stalowa
R.4.5 Tylko niezbędne narzędzia i materiały
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
W wyznaczonych tabelach arkusza wypisz wykaz niezbędnych czynności prowadzących do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę odolejacza wody zęzowej oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne. Tabela 4.
Z fragmentów DTR dla czterech elementów: klucze płaskie i oczkowe (wszystkie), klucze imbusowe i wkrętaki (zawór elektromagnetyczny), wkrętaki i szczotka stalowa (filtr na ssaniu). Nic poza tym - klucz punktuje osobno to, że w tabeli są tylko niezbędne narzędzia i materiały.
Typowe błędy
Dopisanie „na wszelki wypadek” suwmiarki, miernika czy szczoteczki do miernika zawartości oleju zabiera punkt R.4.5.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Części zamienne
Kryteria: , , ,
R.4.6 Wakuometr
R.4.7 Zawór elektromagnetyczny
R.4.8 Filtr koalescencyjny
R.4.9 Tylko niezbędne części zamienne
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W wyznaczonych tabelach arkusza wypisz wykaz niezbędnych czynności prowadzących do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę odolejacza wody zęzowej oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne. Tabela 4.
Wakuometr, zawór elektromagnetyczny i filtr koalescencyjny - filtr na ssaniu się czyści, więc nie ma dla niego części. Tu też liczy się, żeby wpisać tylko niezbędne części.
Typowe błędy
Zestaw naprawczy pompy wody czy grzałka to części do urządzeń, które arkusz uznał za sprawne - tracisz R.4.9.
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 30 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 9: Ustawienia Panelu Kontrolnego
Kryteria: , , ,
R.5.1 Przełącznik Main switch ustawiony w pozycję I (wg wzoru)
R.5.2 Przełącznik Control mode ustawiony w pozycję II-Auto (wg wzoru)
R.5.3 Przełącznik Manual control ustawiony w pozycję II-Oil / water solenoids (wg wzoru)
R.5.4 Przełącznik Heater ustawiony w pozycję 0-Off (wg wzoru)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze odolejacza, przygotuj do pracy instalacje wody zęzowej przed odolejaczem, wody oczyszczonej za odolejaczem, wody słodkiej oraz oleju usuwanego z odolejacza i uruchom symulator.
Wg wykazu parametrów w arkuszu: wyłącznik główny (Main switch) - I, przełącznik trybu pracy (Control mode) - II - Auto, przełącznik sterowania ręcznego (Manual control) - II - Oil / water solenoids, podgrzewacz (Heater) - 0 - Off. Angielskie nazwy pochodzą z klucza i wzoru wydruku.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Wydruk zakładki Panel Kontrolny
Kryteria:
R.5.5 Brak aktywnych alarmów
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj wydruki zakładek programu symulatora Panel Kontrolny i Schemat, potwierdzających jego działanie. Wydruk podpisz swoim numerem PESEL.
Arkusz wymaga wydruku w czasie usuwania oczyszczonej wody za burtę, bez aktywnych alarmów. Wydruk wykonuje się wg procedury z arkusza: program Paint, w symulatorze klawisz PRTSCR na wybranej zakładce, w Paint wklejenie kombinacją CTRL V i druk kombinacją CTRL P. Wydruk podpisuje się numerem PESEL.
Kroki 11-15 · po tym etapie masz 40 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 11: Zawory wody zęzowej i wody oczyszczonej
Kryteria: ,
R.6.1 Właściwie ustawione zawory ręczne na systemie wody zęzowej (według wzoru)
R.6.2 Właściwie ustawione zawory ręczne na systemie wody oczyszczonej (według wzoru)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze odolejacza, przygotuj do pracy instalacje wody zęzowej przed odolejaczem, wody oczyszczonej za odolejaczem, wody słodkiej oraz oleju usuwanego z odolejacza i uruchom symulator.
Numery wg legendy w arkuszu: na dopływie wody zęzowej otwarty 2, na wodzie oczyszczonej otwarte 9 (próbka do miernika zawartości oleju) i 10 (wypływ za burtę). Zawory elektromagnetyczne (1, 5, 7) przełącza automatyka.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Zawory wody słodkiej i odpadów olejowych
Kryteria: ,
R.6.3 Właściwie ustawione zawory ręczne na systemie wody słodkiej (według wzoru)
R.6.4 Właściwie ustawione zawory ręczne na systemie usuwania odpadów z odolejacza (według wzoru)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze odolejacza, przygotuj do pracy instalacje wody zęzowej przed odolejaczem, wody oczyszczonej za odolejaczem, wody słodkiej oraz oleju usuwanego z odolejacza i uruchom symulator.
Otwarty 8 na instalacji wody słodkiej z hydroforu i 6 przed zbiornikiem odpadów olejowych - woda słodka wypiera olej z odolejacza do tego zbiornika (DTR, fragmenty III i IV).
Dokument po tym kroku
Krok 13: Zawory spustowe i przepływ
Kryteria: ,
R.6.5 Prawidłowy przepływ wody zaolejonej w systemie podczas usuwania oczyszczonej wody za burtę (według wzoru)
R.6.6 Wszystkie zawory spustowe są zamknięte
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj wydruki zakładek programu symulatora Panel Kontrolny i Schemat, potwierdzających jego działanie. Wydruk podpisz swoim numerem PESEL.
Wszystkie zawory spustowe - 3, 4, 11, 12 - zamknięte. Na wydruku, wykonanym w czasie usuwania oczyszczonej wody za burtę, widać przepływ ze zbiornika wody zęzowej przez filtr na ssaniu i odolejacz do pompy wody i za burtę. Wydruk wykonuje się wg procedury z arkusza: program Paint, w symulatorze klawisz PRTSCR na wybranej zakładce, w Paint wklejenie kombinacją CTRL V i druk kombinacją CTRL P. Wydruk podpisuje się numerem PESEL.
Typowe błędy
Otwarty zawór spustowy 11 albo 12 - kryterium R.6.6 wymaga zamkniętych wszystkich spustowych.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Tabela 5: ciśnienie w odolejaczu
Kryteria: ,
R.6.7 W kol. Wartość dla ciśnienia panującego w odolejaczu wody zęzowej zapisane: - 0,05
R.6.8 W kol. Jednostka dla ciśnienia panującego w odolejaczu zapisane tylko: MPa
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie wpisz do Tabeli 5 wartości oraz jednostki parametrów roboczych odolejacza wody zęzowej odczytane z wydruków.
Ciśnienie w odolejaczu odczytane z wydruku zakładki Schemat: -0,05, jednostka MPa (wartość wg wzoru wydruku w kluczu). Minus oznacza podciśnienie - ciśnienie niższe od otoczenia. W kolumnie Jednostka wpisuje się tylko MPa.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Tabela 5: natężenie przepływu za burtę
Kryteria: ,
R.6.9 W kol. Wartość dla natężenia przepływu oczyszczonej wody zęzowej usuwanej za burtę zapisane: 16,7
R.6.10 W kol. Jednostka dla natężenia przepływu oczyszczonej wody zęzowej usuwanej za burtę zapisane tylko: l/min
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie wpisz do Tabeli 5 wartości oraz jednostki parametrów roboczych odolejacza wody zęzowej odczytane z wydruków.
Natężenie przepływu oczyszczonej wody usuwanej za burtę: 16,7, jednostka l/min (wg wzoru wydruku w kluczu; na stanowisku przepisuje się wartość z własnego wydruku).
Typowe błędy
Jednostka dopisana przy wartości w kolumnie Wartość albo dwie jednostki w kolumnie Jednostka - klucz wymaga „tylko” jednej, we właściwej kolumnie.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.