Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
TWO.06-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 17 kroków · ok. 60 min · 32 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Diagnostyka kotła kombinowanego
Zadanie. Kocioł kombinowany pracuje w trybie kotła utylizacyjnego (ogrzewany spalinami silnika głównego) i zgłasza alarm wysokiego ciśnienia pary. Wszystkie zawory ręczne są ustawione właściwie i działają prawidłowo. Na podstawie schematu systemu zasilania kotła wodą, wykazu narzędzi i części oraz fragmentów DTR kotła trzeba wypełnić cztery wykazy, a potem przygotować symulator kotła kombinowanego według wykazu parametrów i wydrukować cztery zakładki: Panel kontrolny, System zasilania kotła w wodę, System paliwowy i System dystrybucji pary. Czas: 240 minut.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Wykazy z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) i każdy wpis porównano z kluczem oceniania CKE. Uzasadnienia opierają się wyłącznie na opisie niesprawności w treści zadania i na fragmentach dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) zamieszczonych w arkuszu. Wydruki zakładek pochodzą na egzaminie z programu symulatora dostępnego na stanowisku - rozwiązanie pokazuje ich oczekiwaną zawartość: tabelę nastaw i stanów, które egzaminator sprawdza na wydruku, oraz kolejność ustawiania. Nie jest to zrzut ekranu z symulatora. Przy wydrukach pokazano wzory z klucza oceniania CKE - klucz liczy przełączniki i zawory oznaczone na nich numerami 1, 2 i 3, więc bez wzoru nie da się powiedzieć, które z nich należą do której grupy.
Wydruki podpisuje się numerem PESEL - w tym rozwiązaniu w jego miejscu stoi imię i nazwisko: Bartosz Bryniarski.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria, każde za 1 punkt: 19 za cztery wykazy w arkuszu i 13 za wydruki zakładek symulatora. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punkty - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. Klucz przyjmuje wpisy w innym układzie i kolejności oraz inne sformułowania oddające tę samą treść - to jedno z możliwych rozwiązań.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Analiza niesprawności na podstawie DTR
Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 1: Co może wywołać alarm wysokiego ciśnienia pary
ok. 10 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu systemu zasilania kotła kombinowanego wodą, wykazu dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych oraz fragmentów dokumentacji techniczno-ruchowej kotła kombinowanego, sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych uszkodzeń powodujących alarm wysokiego ciśnienia pary w kotle.
Kluczowe jest zdanie z treści zadania: kocioł pracuje w trybie kotła utylizacyjnego, czyli według DTR jest ogrzewany spalinami silnika głównego, a nie palnikiem. Elementy sterujące palnikiem (presostaty I i II stopnia, elektrozawory paliwa, dysze, pompa i filtry paliwa) nie decydują więc o ciśnieniu pary w tym trybie. Zawory ręczne są sprawne i dobrze ustawione.
Zostają dwa elementy z DTR. Automatyczny zawór regulujący ciśnienie pary upuszcza nadmiar pary do skraplacza - gdy się nie otwiera albo jest częściowo zamknięty, ciśnienie w systemie jest zbyt wysokie. Presostat alarmu wysokiego ciśnienia pary uruchamia sygnalizację - uszkodzony może zgłaszać alarm. Zawory bezpieczeństwa DTR łączy z odwrotnym objawem: ich nieszczelność daje spadek ciśnienia.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Wykazy w arkuszu (rezultaty 1-4)
Kroki 2-7 · po tym etapie masz 19 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 2: Wykaz prawdopodobnych niesprawności
Kryteria: ,
R.1.1 Uszkodzony presostat alarmu wysokiego ciśnienia pary w kotle
R.1.2 Uszkodzony automatyczny zawór regulujący ciśnienie pary w systemie
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Korzystając ze schematu systemu zasilania kotła kombinowanego wodą, wykazu dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych oraz fragmentów dokumentacji techniczno-ruchowej kotła kombinowanego, sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych uszkodzeń powodujących alarm wysokiego ciśnienia pary w kotle.
Dwie pozycje z analizy: uszkodzony presostat alarmu wysokiego ciśnienia pary i uszkodzony automatyczny zawór regulujący ciśnienie pary w systemie.
Typowe błędy
Wpisanie presostatów I i II stopnia albo elementów palnika pomija warunek z treści - kocioł pracuje jako utylizacyjny.
R.2.1 Sprawdzić poprawność działania presostatu alarmu wysokiego ciśnienia pary
R.2.2 Sprawdzić poprawność działania automatycznego zaworu regulującego ciśnienie pary w systemie
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę kotła kombinowanego oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Dla obu elementów - sprawdzenie poprawności działania: presostatu alarmu wysokiego ciśnienia pary i automatycznego zaworu regulującego ciśnienie pary w systemie.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Czynności usuwające niesprawności
Kryteria: , ,
R.3.1 Wymienić presostat alarmu wysokiego ciśnienia pary w kotle
R.3.2 Regulacja presostatu alarmu wysokiego ciśnienia pary w kotle po jego wymianie
R.3.3 Wymienić automatyczny zawór regulujący ciśnienie pary w systemie
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę kotła kombinowanego oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
DTR każe uszkodzony presostat alarmu wymienić na nowy, a po wymianie przeprowadzić regulację kluczami i wkrętakami - to osobne kryterium, więc osobny wiersz. Automatyczny zawór regulujący zdemontować i naprawić zestawem naprawczym albo wymienić cały zawór na nowy - klucz ocenia wymianę.
Typowe błędy
Brak regulacji presostatu po wymianie kosztuje punkt - nowy presostat bez nastawy nie spełnia zadania.
R.3.4 Systematycznie kontrolować poprawność pracy presostatu alarmu wysokiego ciśnienia pary w kotle
R.3.5 Systematycznie kontrolować poprawność pracy automatycznego zaworu regulującego ciśnienie pary w systemie
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz czynności zapobiegających takim usterkom, aby w przyszłości uniknąć podobnych niesprawności w pracy kotła kombinowanego.
Systematyczna kontrola poprawności pracy obu elementów. DTR mówi ogólnie, że wszystkie elementy automatycznej kontroli pracy i zabezpieczeń kotła należy okresowo sprawdzać - w wykazie trzeba je nazwać.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Narzędzia i materiały
Kryteria: , , , , , , ,
R.4.1 Komplet kluczy płaskich i oczkowych
R.4.2 Komplet wkrętaków
R.4.3 Materiał na uszczelki
R.4.4 Komplet wycinaków do uszczelek
R.4.5 Młotek stalowy
R.4.6 Nożyczki
R.4.7 Szczotka druciana stalowa
R.4.8 Przymiar liniowy
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę kotła kombinowanego oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Do wymiany presostatu: klucze płaskie i oczkowe, do jego regulacji także wkrętaki. Do wymiany zaworu regulującego: klucze, materiał na uszczelki i szczotka druciana stalowa do oczyszczenia połączeń kołnierzowych. DTR każe też wyciąć uszczelki na wymiar - do tego służą komplet wycinaków do uszczelek, nożyczki i przymiar liniowy z wykazu stanowiska.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: klucz wymienia także młotek stalowy, którego fragmenty DTR w arkuszu nie łączą z żadną z tych napraw - wpisany według klucza.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Części zamienne
Kryteria: ,
R.4.9 Presostat alarmu wysokiego ciśnienia pary w kotle
R.4.10 Automatyczny zawór regulujący ciśnienie pary w systemie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypisz niezbędne czynności prowadzące do lokalizacji i usunięcia przewidywanych niesprawności powodujących niewłaściwą pracę kotła kombinowanego oraz dobierz odpowiednie narzędzia, materiały i części zamienne.
Dwie części z wykazu stanowiska: presostat alarmu wysokiego ciśnienia pary i automatyczny zawór regulujący ciśnienie pary w systemie.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Symulator - Panel kontrolny i System zasilania kotła wodą (rezultat 5)
Kroki 8-13 · po tym etapie masz 26 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 8: Pompy paliwa na panelu (grupa 1)
Kryteria:
R.5.1 Wydruk zakładki Panel kontrolny z prawidłowo ustawionymi przełącznikami opisanymi nr 1 (4 sztuki według wzoru) UWAGA: kryterium należy uznać za spełnione jeżeli co najmniej 3 przełączniki ustawione są zgodnie ze wzorem
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go.
Na zakładce Control Panel cztery przełączniki pomp paliwa: OIL TRANSFER PUMP 1 - ON i RUN (pracuje), OIL TRANSFER PUMP 2 - ON i ST-BY (w gotowości). Na wzorze z klucza są oznaczone „1”; kryterium jest spełnione przy co najmniej trzech zgodnych.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Pompy wody zasilającej na panelu (grupa 2)
Kryteria:
R.5.2 Wydruk zakładki Panel kontrolny z prawidłowo ustawionymi przełącznikami opisanymi nr 2 (4 sztuki według wzoru) UWAGA: kryterium należy uznać za spełnione jeżeli co najmniej 3 przełączniki ustawione są zgodnie ze wzorem
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go.
Analogicznie pompy wody zasilającej kocioł: FEED WATER PUMP 1 - ON i AUTO, FEED WATER PUMP 2 - ON i ST-BY (na wzorze „2”).
Dokument po tym kroku
Krok 10: Wyłącznik główny, dozowanie chemii, wybór kotła i tryb palnika (grupa 3)
Kryteria: ,
R.5.3 Wydruk zakładki Panel kontrolny z prawidłowo ustawionymi przełącznikami opisanymi nr 3 (4 sztuki według wzoru) UWAGA: kryterium należy uznać za spełnione jeżeli co najmniej 3 przełączniki ustawione są zgodnie ze wzorem
R.5.4 Wydruk zakładki Panel kontrolny bez aktywnych alarmów
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go.
Pozostałe przełączniki z wykazu parametrów: wyłącznik główny ON, CHEMICAL DOSING OFF, BOILER SELECTION - OIL FIR + EXH i BURNER OPERATION MODE - NOZ I+II AUT. Na wydruku nie może być żadnego aktywnego alarmu.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: kryterium mówi o 4 przełącznikach oznaczonych „3”, a na wzorze z klucza znak „3” stoi przy pięciu - także przy CONTROL VOLTAGE w pozycji ON/RESET, którego wykaz parametrów w arkuszu nie wymienia. Ustaw go jak na wzorze; kryterium i tak wymaga zgodności co najmniej trzech przełączników.
Typowe błędy
Aktywna lampka alarmu na wydruku (np. po zbyt wczesnym wydruku, zanim ustabilizuje się poziom wody) odbiera punkt za brak alarmów.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Tablica wskaźników i poziomowskazy (grupa 1)
Kryteria:
R.5.5 Wydruk zakładki system zasilania wodą z otwartymi zaworami opisanymi nr 1 (6 sztuk według wzoru) UWAGA: kryterium należy uznać za spełnione jeżeli co najmniej 5 zaworów jest otwartych zgodnie ze wzorem
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go. W systemie zasilania kotła wodą należy otworzyć: cztery zawory na poziomowskazach wody w kotle (zawory drenażowe powinny być zamknięte), dwa zawory zamykające dopływ ciśnienia pary do tablicy ze wskaźnikami.
Na zakładce systemu zasilania kotła wodą najpierw sześć zaworów przy kotle (kryterium: co najmniej pięć zgodnych): dwa doprowadzające ciśnienie pary do tablicy wskaźników (Gauge board) i cztery na poziomowskazach wody. Zawory drenażowe poziomowskazów zostają zamknięte. Pod tabelą schemat z arkusza.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Linia kocioł - skrzynia cieplna (grupa 2)
Kryteria:
R.5.6 Wydruk zakładki System zasilania wodą na linii kocioł - skrzynia cieplna otwarte tylko zawory opisane nr 2 (5 sztuk według wzoru) UWAGA: kryterium należy uznać za spełnione jeżeli co najmniej 4 zawory są otwarte zgodnie ze wzorem
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go.
Droga pary i skroplin z kotła do skrzyni cieplnej: główny zawór parowy na kotle, zawory przed i za automatycznym zaworem regulującym ciśnienie pary, zawór skroplin za skraplaczem i przed skrzynią cieplną - razem pięć zaworów oznaczonych na wzorze „2”. Klucz wymaga, by na tej linii były otwarte tylko one (co najmniej cztery zgodne ze wzorem).
Dokument po tym kroku
Krok 13: Linia skrzynia cieplna - kocioł (grupa 3)
Kryteria:
R.5.7 Wydruk zakładki System zasilania wodą na linii skrzynia cieplna - kocioł otwarte tylko zawory opisane nr 3 (8 sztuk według wzoru) UWAGA: kryterium należy uznać za spełnione jeżeli co najmniej 7 zaworów jest otwartych zgodnie ze wzorem
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go.
Droga wody zasilającej: zawór za skrzynią cieplną, zawory na dolocie i odlocie miernika zasolenia, zawory na ssaniu i tłoczeniu obu pomp wody zasilającej oraz dolny zawór na kotle - osiem zaworów oznaczonych „3” (co najmniej siedem zgodnych). Wszystkie pozostałe zawory zamknięte. Wydruk tej zakładki podpisuje się jak pozostałe.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Symulator - System paliwowy i System dystrybucji pary (rezultat 6)
Kroki 14-17 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 14: Zawory systemu paliwowego i przepływ paliwa lekkiego
Kryteria: ,
R.6.1 Wydruk zakładki System paliwowy z otwartymi zaworami (10 sztuk według wzoru) UWAGA: kryterium należy uznać za spełnione jeżeli co najmniej 9 zaworów jest otwartych zgodnie ze wzorem
R.6.3 Wydruk zakładki System paliwowy z prawidłowym przepływem czynnika ze zbiornika paliwa lekkiego do palnika (zgodny ze wzorem)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go. W systemie paliwowym należy otworzyć: zawór na zbiorniku serwisowym paliwa lekkiego, zawory przed filtrami pomp zasilających paliwa nr 1 i 2, zawory na tłoczeniu pomp zasilających paliwa nr 1 i 2, zawory przed i za przepływomierzami, przesterować zawory trójdrożne tak, aby paliwo było dostarczane do palnika ze zbiornika serwisowego paliwa lekkiego oraz wracało do tego samego zbiornika.
Na zakładce Fuel Oil System: zawór pod zbiornikiem paliwa lekkiego (DO), zawory przed filtrami i na tłoczeniu obu pomp oraz zawory przed i za oboma przepływomierzami. Zawory trójdrożne przestawia się tak, by paliwo płynęło ze zbiornika DO do palnika i wracało do niego; zbiornik paliwa ciężkiego (HFO) jest odcięty. Na wzorze z klucza oznaczono 10 elementów - dziewięć zaworów odcinających i zawór trójdrożny na odlocie.
Typowe błędy
Zawory trójdrożne ustawione na zbiornik HFO dają przepływ niezgodny ze wzorem - kryterium przepływu paliwa lekkiego nie jest spełnione.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Para do zbiornika wody zęzowej i odpadów olejowych (grupa 1)
Kryteria:
R.6.4 Wydruk zakładki System dystrybucji pary z przepływem czynnika zgodnym ze wzorem i z otwartymi zaworami oznaczonymi nr 1 (4 sztuki według wzoru)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go. W systemie grzewczym pary należy otworzyć wszystkie potrzebne zawory tak, aby para zasilała następujące odbiorniki: zbiornik wody zęzowej i odpadów olejowych, modułu paliwowego do zasilania silnika głównego, zbiornik odpadów olejowych z wirówek (szlamowy), wszystkie pozostałe zawory powinny być zamknięte.
Na zakładce Steam Heating System para z kolektora głównego (Service steam) idzie do kolektora zbiorników po lewej stronie schematu i dalej do zbiornika wody zęzowej i odpadów olejowych. Na tej drodze są cztery zawory oznaczone na wzorze „1”: dopływ i odlot na kolektorze głównym oraz dopływ i odlot na kolektorze zbiorników.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Para do modułu paliwowego silnika i zbiornika szlamowego (grupa 2)
Kryteria: ,
R.6.5 Wydruk zadkładki System dystrybucji pary z przepływem czynnika zgodnym ze wzorem i z otwartymi zaworami oznaczonymi nr 2 (4 sztuki według wzoru)
R.6.6 Wydruk zakładki System dystrybucji pary z zamkniętymi wszystkimi pozostałymi zaworami (10 sztuk według wzoru)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze kotła kombinowanego przygotuj symulator do pracy i uruchom go. W systemie grzewczym pary należy otworzyć wszystkie potrzebne zawory tak, aby para zasilała następujące odbiorniki: zbiornik wody zęzowej i odpadów olejowych, modułu paliwowego do zasilania silnika głównego, zbiornik odpadów olejowych z wirówek (szlamowy), wszystkie pozostałe zawory powinny być zamknięte.
Druga droga prowadzi z kolektora głównego do kolektora po prawej stronie i z niego do modułu paliwowego zasilania silnika głównego oraz do zbiornika szlamowego (odpady olejowe z wirówek) - cztery zawory oznaczone „2”. Wszystkie pozostałe zawory kolektorów (na wzorze 10) zostają zamknięte.
Typowe błędy
Otwarty zawór do odbiornika spoza listy (np. zbiornika osadowego paliwa) odbiera punkt za zamknięte pozostałe zawory.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Praca palnika i wydruk czterech zakładek
Kryteria:
R.6.2 Wydruk zakładki System paliwowy z pracującym palnikiem (widoczny płomień)
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj wydruki zakładek programu symulatora - Panel kontrolny, System zasilania kotła w wodę, System paliwowy i System dystrybucji pary - potwierdzających jego działanie. Wydruki zakładek podpisz swoim numerem PESEL.
Uwaga w arkuszu: wszystkie wydruki robi się podczas widocznej pracy palnika kotła, bez aktywnych alarmów - na zakładce System paliwowy widać wtedy płomień w palniku. Wydruk wykonuje się wg procedury z arkusza: program Paint, w symulatorze klawisz PRTSCR na wybranej zakładce, w Paint wklejenie kombinacją CTRL V i druk kombinacją CTRL P. Punkty 2-6 procedury powtarza się dla każdej z czterech zakładek, a każdy wydruk podpisuje się numerem PESEL.
Typowe błędy
Wydruk w chwili, gdy palnik jest wyłączony (ciśnienie pary osiągnęło nastawę), nie pokazuje płomienia - trzeba poczekać na kolejne uruchomienie palnika.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.